Το οικονομικό μοντέλο της χώρας δεν ταιριάζει στις νέες πραγματικότητες των γεωπολιτικών συγκρούσεων και των υψηλών ενεργειακών τιμών - Μέχρι να προσαρμοστεί, ακόμη και οι παραγωγοί λουκάνικων θα βρεθούν «στον πάγκο κοπής
Κατά τη δεκαετία του 1980, η Eberswalder Wurstwerke της τότε Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας ήταν ο μεγαλύτερος παραγωγός λουκάνικων στην Ευρώπη, με περίπου 3.000 εργαζόμενους.
Ο χώρος παραγωγής των 65 εκταρίων διέθετε δικό του κομμωτήριο, ιατρείο, βιβλιοθήκη και εστιατόριο.
Αυτές οι κομμουνιστικές μέρες έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.
Την περασμένη εβδομάδα, οι περίπου 500 εναπομείναντες υπάλληλοι έμαθαν ότι ο σχετικά νέος (δυτικογερμανικός) ιδιοκτήτης της εταιρείας, που απολαμβάνει λατρεία πιστών πελατών για το bratwurst και το Schorfheider Knüppelsalami, θα έκλεινε το εργοστάσιο στο Britz μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου.
Η οικονομική στασιμότητα και τα λουκέτα
Η οικονομία της Γερμανίας, η τρίτη μεγαλύτερη στον κόσμο σε ονομαστικό ΑΕΠ, έχει παραμείνει στάσιμη για τρία χρόνια, και τα λουκέτα σε εργοστάσια και οι πτωχεύσεις φτάνουν σε ανησυχητικά επίπεδα.
Στις 8 Ιανουαρίου, η Zalando, μεγάλος γερμανικός διαδικτυακός λιανοπωλητής μόδας, ανακοίνωσε ότι θα κλείσει ένα κέντρο logistics που απασχολεί 2.700 εργαζόμενους στο Erfurt, επίσης στην ανατολική Γερμανία.
Προκαταρκτικά στοιχεία της Destatis, της γερμανικής στατιστικής υπηρεσίας, δείχνουν ότι οι πτωχεύσεις τον Δεκέμβριο αυξήθηκαν κατά 15% σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2024.
Οι τομείς μεταφορών, φιλοξενίας και κατασκευών επλήγησαν ιδιαίτερα.
Το ετήσιο σύνολο πτωχεύσεων πάνω από 17.600 εταιρειών πέρυσι ήταν το υψηλότερο σε 20 χρόνια, σύμφωνα με το Leibniz Institute for Economic Research.
Το πιο αποθαρρυντικό για τους Γερμανούς ήταν το κύμα γνωστών εταιρειών που κατέρρευσαν.
Πέρυσι περιλάμβαναν μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα στη χώρας: Goertz (παπούτσια), Gerry Weber και Esprit (μόδα), Groschenmarkt (λιανεμπόριο), Karrie Bau (κατασκευές) και Zoo Zajac (η μεγαλύτερη αλυσίδα με είδη για κατοικίδια στον κόσμο).
. Η γερμανική βιομηχανία κάποτε λειτουργούσε ως άγκυρα σταθερότητας, μετριάζοντας τις διακυμάνσεις στους άλλους κλάδους. Πλέον όχι: οι εξαγωγικές βιομηχανίες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε παγκόσμιες συγκρούσεις, δασμούς και υψηλές τιμές ενέργειας.
Ολόκληρο το οικονομικό μοντέλο της χώρας δεν ταιριάζει στις νέες πραγματικότητες. Μέχρι να προσαρμοστεί, ακόμη και οι παραγωγοί λουκάνικων θα βρεθούν «στον πάγκο κοπής».
Ο καταλύτης του πολέμου στην Ουκρανία
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η χώρα έχει εν μέρει καταφέρει να απεξαρτηθεί από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο – αλλά με την ανεργία να πλησιάζει πλέον τα τρία εκατομμύρια και με μεγάλες απώλειες σε βασικές βιομηχανίες όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, καθώς ο εμπορικός πόλεμος του Donald Trump προκαλεί χάος στη βιομηχανία παραγωγής, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης αντιμετωπίζει τώρα μια κρίση ταυτότητας.
Ο Friedrich Merz, καγκελάριος της Γερμανίας, περιέγραψε τις βραχυπρόθεσμες προκλήσεις σε μια επιστολή προς τους εταίρους του συνασπισμού στο Bundestag την περασμένη εβδομάδα. Προειδοποίησε ότι για μεγάλα τμήματα της βιομηχανίας είναι «πρόκειται για ζήτημα ζωής ή θανάτου».
«Η κατάσταση της γερμανικής βιομηχανίας είναι πολύ κρίσιμη σε ορισμένα σημεία», προειδοποίησε.
«Γίγαντες της βιομηχανίας καθώς και σημαντικός αριθμός μεσαίων και μικρών επιχειρήσεων αντιμετωπίζουν μεγάλες προκλήσεις, σε πολλές εταιρείες χάνονται θέσεις εργασίας.»
Αλλά ο Merz προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι η αύξηση της παραγωγικότητας της χώρας «δεν είναι πλέον αρκετά καλή».
Επέκρινε τις «αλλαγμένες παγκόσμιες οικονομικές συνθήκες» καθώς και το υψηλό κόστος εργασίας και τη γραφειοκρατία για την καθυστέρηση της ανάπτυξης.
Τα πρόσφατα στοιχεία υποδεικνύουν ότι αυτή η αδυναμία θα συνεχιστεί στο προσεχές μέλλον.
Παρά την πολυδιαφημισμένη δαπάνη του Βερολίνου για την άμυνα και τις υποδομές, η κεντρική τράπεζα της χώρας μείωσε την πρόβλεψη ανάπτυξης για το 2026 στο μόλις 0,6%. Το Ifo, ένα think tank, προβλέπει παρόμοια ανάπτυξη μόλις 0,8%.
Άλλοι είναι πιο αισιόδοξοι, με ενδείξεις ότι το πακέτο τόνωσης ύψους €500 δισαρχίζει να αποδίδει καρπούς.
Ο Holger Schmieding, επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank, σημειώνει ότι οι εγχώριες παραγγελίες αρχίζουν να αυξάνονται, παρόλο που οι εξαγωγές παραμένουν αδύναμες.
Η Berenberg επίσης αναμένει ότι η οικονομία θα επεκταθεί μόλις κατά 0,7% φέτος, με τις κυβερνητικές δαπάνες να αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το μισό αυτής της αύξησης.
Ο Schmieding πιστεύει ότι η ανάπτυξη θα ενισχυθεί στο 1,3% το 2027 καθώς το πακέτο τόνωσης φτάσει «σε πλήρη ισχύ» και οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις αρχίσουν να ξοδεύουν περισσότερο.
Ωστόσο, προσθέτει ότι η απόφαση της Γερμανίας να αλλάξει το σύνταγμά της για να επιτρέψει απεριόριστη χρηματοδότηση με χρέος για δαπάνες άμυνας πάνω από το 1% του ΑΕΠ δεν θα είναι ο καταλύτης ανάπτυξης που κάποιοι ισχυρίζονται ότι είναι.
«Κάποιες εταιρείες θα δυσκολευτούν να καλύψουν όλες τις νέες παραγγελίες για άρματα μάχης και drones και να αναβαθμίσουν όσες σιδηροδρομικές γραμμές μπορούν με το αυξανόμενο υπόλοιπο παραγγελιών τους», είπε.
Προσαρμογή στα νέα δεδομένα
Ο οικονομολόγος Peter Bofinger – ο οποίος υπηρέτησε ως ένας από τους λεγόμενους «σοφούς» της Γερμανίας στο Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων – ανησυχεί ότι οι πολιτικοί θα επικεντρωθούν υπερβολικά στη επιδότηση παλαιών βιομηχανιών αντί να στηρίξουν νέες.
«Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχουμε έναν ζωντανό ψηφιακό τομέα», λέει.
«Επίσης δεν έχουμε έναν πολύ ισχυρό τομέα χρηματοοικονομικών υπηρεσιών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οπότε μεγάλο μέρος της ευημερίας μας εξαρτάται από τη βιομηχανία – και φυσικά αυτή τώρα δέχεται επίθεση από την Κίνα, η οποία μπορεί να παράγει τα ίδια πράγματα που παράγουμε εμείς αλλά φθηνότερα.»
Η ανησυχία του είναι ότι οι βουλευτές θα επικεντρωθούν υπερβολικά στις ενεργειακές επιδοτήσεις εις βάρος της καινοτομίας.
«Η καινοτομία είναι ένα φωτεινό σημείο στην κάπως γκρίζα και ομιχλώδη εικόνα της γερμανικής οικονομίας», λέει, με τα επίσημα στοιχεία να υποδεικνύουν ότι οι θέσεις εργασίας που σχετίζονται με την έρευνα και ανάπτυξη αυξάνονται.
Ο Bofinger λέει ότι η Γερμανία έχει μια χρυσή ευκαιρία καθώς διπλασιάζει και πλέον τις στρατιωτικές δαπάνες της για να φτάσει τον στόχο δαπανών του ΝΑΤΟ στο 3,5% του ΑΕΠ.
«Κατά τη γνώμη μου, το άσσο στο μανίκι είναι η αμυντική βιομηχανία, η οποία ιστορικά υποστήριξε κάθε είδους τεχνολογική καινοτομία», λέει.
Αυτή είναι η ίδια συμβουλή που προσφέρει ο Paolo Surico, του London Business School, του οποίου η δουλειά έχει επηρεάσει τους πολιτικούς και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Ο Surico υποστηρίζει ότι μερικές από τις καλύτερες καινοτομίες και εφευρέσεις προήλθαν από επενδύσεις στην άμυνα, συμπεριλαμβανομένου του GPS και ακόμη και του ίντερνετ.
Παραθέτει το παράδειγμα της πενικιλίνης, που ανακαλύφθηκε τυχαία από τον Σκωτσέζο επιστήμονα Sir Alexander Fleming το 1928.
Αναπτύχθηκε μόνο πάνω από μια δεκαετία αργότερα όταν ο Vannevar Bush – τότε σύμβουλος του Franklin Roosevelt, του προέδρου των ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου – ζήτησε από εταιρείες να κλιμακώσουν την παραγωγή του φαρμάκου για χρήση από τον αμερικανικό στρατό.
Η Pfizer, τότε χημική εταιρεία, ανταποκρίθηκε στην πρόκληση και χρησιμοποίησε την τεχνολογία για να παράγει αρκετή πενικιλίνη ώστε κάθε συμμαχικός στρατιώτης να έχει μια δόση του αντιβιοτικού στη D-Day.
Γεννήθηκε ένας φαρμακευτικός γίγαντας – και μια εταιρεία που ανέπτυξε το εμβόλιο Covid.
Ο Surico υποστηρίζει ότι το να επενδύσει η κυβέρνηση χρήματα σε έρευνα και ανάπτυξη, καθώς και σε όπλα και στρατιώτες, θα ήταν καλύτερη χρήση των κρατικών πόρων και μια επένδυση στο μέλλον.
Για αυτόν τον λόγο, προτείνει ότι η επανάληψη των παλαιών αμυντικών τακτικών – όπως η στρατηγική του Ronald Reagan για ναυτικό 600 πλοίων τη δεκαετία του 1980 – είναι πιθανό να είναι λιγότερο αποτελεσματική σε έναν κόσμο όπου η δύναμη του μυαλού μπορεί να αποφέρει περισσότερα οικονομικά οφέλη από τη δύναμη πυρός.
«Μπορείς να δημιουργήσεις δύο είδη αποτροπής», λέει ο Surico.
«Την αποτροπή του Reagan που χτίζει πλοία, ή την αποτροπή του [John F] Kennedy [αγώνας για το διάστημα] που φτάνει πρώτος στη Σελήνη.
«Η άποψή μου είναι ότι η αποτροπή του Kennedy δημιουργεί πολύ περισσότερη ευημερία από αυτή του Reagan.»
Ο Bofinger ελπίζει ότι η Γερμανία μπορεί να σταματήσει να κρατιέται από το παρελθόν της.
«Αυτό που έχουμε τώρα είναι παραδοσιακές κλασικές κεϋνσιανές πολιτικές στήριξης ζήτησης με περισσότερες δαπάνες για υποδομές και κάποιες μειώσεις φόρων, γι’ αυτό οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι φέτος θα έχουμε περίπου 1% ανάπτυξη για να βγούμε από αυτή τη στασιμότητα», λέει.
Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η αισιοδοξία δεν θα διαρκέσει: «Η μεγαλύτερη απειλή για τη γερμανική οικονομία είναι ότι η κυβέρνηση θα ρίξει υπερβολικά πολλά χρήματα προσπαθώντας να στηρίξει παλιές βιομηχανίες που θα πεθάνουν αργά ή γρήγορα.»
Ο Bofinger λέει ότι οι Γερμανοί πρέπει να πάρουν μια σελίδα από το βιβλίο του Joseph Schumpeter. Ο οικονομολόγος καθιέρωσε τον όρο «δημιουργική καταστροφή» τη δεκαετία του 1940 για να τονίσει ότι η καινοτομία προκαλεί το θάνατο των καθιερωμένων επιχειρήσεων επειδή δημιουργεί επίσης νέες ευκαιρίες.
«Προς το παρόν, έχουμε πολύ Κέυνς και όχι αρκετό Schumpeter», λέει.
«Φυσικά, η καινοτομία δεν προκύπτει από το πουθενά, χρειάζεται πραγματικά χρηματοδότηση – και αυτός είναι ο τρόπος που η Γερμανία μπορεί να αναπτύξει την οικονομία της.»
www.bankingnews.gr
Ο χώρος παραγωγής των 65 εκταρίων διέθετε δικό του κομμωτήριο, ιατρείο, βιβλιοθήκη και εστιατόριο.
Αυτές οι κομμουνιστικές μέρες έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.
Την περασμένη εβδομάδα, οι περίπου 500 εναπομείναντες υπάλληλοι έμαθαν ότι ο σχετικά νέος (δυτικογερμανικός) ιδιοκτήτης της εταιρείας, που απολαμβάνει λατρεία πιστών πελατών για το bratwurst και το Schorfheider Knüppelsalami, θα έκλεινε το εργοστάσιο στο Britz μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου.
Η οικονομική στασιμότητα και τα λουκέτα
Η οικονομία της Γερμανίας, η τρίτη μεγαλύτερη στον κόσμο σε ονομαστικό ΑΕΠ, έχει παραμείνει στάσιμη για τρία χρόνια, και τα λουκέτα σε εργοστάσια και οι πτωχεύσεις φτάνουν σε ανησυχητικά επίπεδα.
Στις 8 Ιανουαρίου, η Zalando, μεγάλος γερμανικός διαδικτυακός λιανοπωλητής μόδας, ανακοίνωσε ότι θα κλείσει ένα κέντρο logistics που απασχολεί 2.700 εργαζόμενους στο Erfurt, επίσης στην ανατολική Γερμανία.
Προκαταρκτικά στοιχεία της Destatis, της γερμανικής στατιστικής υπηρεσίας, δείχνουν ότι οι πτωχεύσεις τον Δεκέμβριο αυξήθηκαν κατά 15% σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2024.
Οι τομείς μεταφορών, φιλοξενίας και κατασκευών επλήγησαν ιδιαίτερα.
Το ετήσιο σύνολο πτωχεύσεων πάνω από 17.600 εταιρειών πέρυσι ήταν το υψηλότερο σε 20 χρόνια, σύμφωνα με το Leibniz Institute for Economic Research.
Το πιο αποθαρρυντικό για τους Γερμανούς ήταν το κύμα γνωστών εταιρειών που κατέρρευσαν.
Πέρυσι περιλάμβαναν μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα στη χώρας: Goertz (παπούτσια), Gerry Weber και Esprit (μόδα), Groschenmarkt (λιανεμπόριο), Karrie Bau (κατασκευές) και Zoo Zajac (η μεγαλύτερη αλυσίδα με είδη για κατοικίδια στον κόσμο).
. Η γερμανική βιομηχανία κάποτε λειτουργούσε ως άγκυρα σταθερότητας, μετριάζοντας τις διακυμάνσεις στους άλλους κλάδους. Πλέον όχι: οι εξαγωγικές βιομηχανίες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε παγκόσμιες συγκρούσεις, δασμούς και υψηλές τιμές ενέργειας.
Ολόκληρο το οικονομικό μοντέλο της χώρας δεν ταιριάζει στις νέες πραγματικότητες. Μέχρι να προσαρμοστεί, ακόμη και οι παραγωγοί λουκάνικων θα βρεθούν «στον πάγκο κοπής».
Ο καταλύτης του πολέμου στην Ουκρανία
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η χώρα έχει εν μέρει καταφέρει να απεξαρτηθεί από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο – αλλά με την ανεργία να πλησιάζει πλέον τα τρία εκατομμύρια και με μεγάλες απώλειες σε βασικές βιομηχανίες όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, καθώς ο εμπορικός πόλεμος του Donald Trump προκαλεί χάος στη βιομηχανία παραγωγής, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης αντιμετωπίζει τώρα μια κρίση ταυτότητας.
Ο Friedrich Merz, καγκελάριος της Γερμανίας, περιέγραψε τις βραχυπρόθεσμες προκλήσεις σε μια επιστολή προς τους εταίρους του συνασπισμού στο Bundestag την περασμένη εβδομάδα. Προειδοποίησε ότι για μεγάλα τμήματα της βιομηχανίας είναι «πρόκειται για ζήτημα ζωής ή θανάτου».
«Η κατάσταση της γερμανικής βιομηχανίας είναι πολύ κρίσιμη σε ορισμένα σημεία», προειδοποίησε.
«Γίγαντες της βιομηχανίας καθώς και σημαντικός αριθμός μεσαίων και μικρών επιχειρήσεων αντιμετωπίζουν μεγάλες προκλήσεις, σε πολλές εταιρείες χάνονται θέσεις εργασίας.»
Αλλά ο Merz προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι η αύξηση της παραγωγικότητας της χώρας «δεν είναι πλέον αρκετά καλή».
Επέκρινε τις «αλλαγμένες παγκόσμιες οικονομικές συνθήκες» καθώς και το υψηλό κόστος εργασίας και τη γραφειοκρατία για την καθυστέρηση της ανάπτυξης.
Τα πρόσφατα στοιχεία υποδεικνύουν ότι αυτή η αδυναμία θα συνεχιστεί στο προσεχές μέλλον.
Παρά την πολυδιαφημισμένη δαπάνη του Βερολίνου για την άμυνα και τις υποδομές, η κεντρική τράπεζα της χώρας μείωσε την πρόβλεψη ανάπτυξης για το 2026 στο μόλις 0,6%. Το Ifo, ένα think tank, προβλέπει παρόμοια ανάπτυξη μόλις 0,8%.
Άλλοι είναι πιο αισιόδοξοι, με ενδείξεις ότι το πακέτο τόνωσης ύψους €500 δισαρχίζει να αποδίδει καρπούς.
Ο Holger Schmieding, επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank, σημειώνει ότι οι εγχώριες παραγγελίες αρχίζουν να αυξάνονται, παρόλο που οι εξαγωγές παραμένουν αδύναμες.
Η Berenberg επίσης αναμένει ότι η οικονομία θα επεκταθεί μόλις κατά 0,7% φέτος, με τις κυβερνητικές δαπάνες να αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το μισό αυτής της αύξησης.
Ο Schmieding πιστεύει ότι η ανάπτυξη θα ενισχυθεί στο 1,3% το 2027 καθώς το πακέτο τόνωσης φτάσει «σε πλήρη ισχύ» και οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις αρχίσουν να ξοδεύουν περισσότερο.
Ωστόσο, προσθέτει ότι η απόφαση της Γερμανίας να αλλάξει το σύνταγμά της για να επιτρέψει απεριόριστη χρηματοδότηση με χρέος για δαπάνες άμυνας πάνω από το 1% του ΑΕΠ δεν θα είναι ο καταλύτης ανάπτυξης που κάποιοι ισχυρίζονται ότι είναι.
«Κάποιες εταιρείες θα δυσκολευτούν να καλύψουν όλες τις νέες παραγγελίες για άρματα μάχης και drones και να αναβαθμίσουν όσες σιδηροδρομικές γραμμές μπορούν με το αυξανόμενο υπόλοιπο παραγγελιών τους», είπε.
Προσαρμογή στα νέα δεδομένα
Ο οικονομολόγος Peter Bofinger – ο οποίος υπηρέτησε ως ένας από τους λεγόμενους «σοφούς» της Γερμανίας στο Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων – ανησυχεί ότι οι πολιτικοί θα επικεντρωθούν υπερβολικά στη επιδότηση παλαιών βιομηχανιών αντί να στηρίξουν νέες.
«Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχουμε έναν ζωντανό ψηφιακό τομέα», λέει.
«Επίσης δεν έχουμε έναν πολύ ισχυρό τομέα χρηματοοικονομικών υπηρεσιών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οπότε μεγάλο μέρος της ευημερίας μας εξαρτάται από τη βιομηχανία – και φυσικά αυτή τώρα δέχεται επίθεση από την Κίνα, η οποία μπορεί να παράγει τα ίδια πράγματα που παράγουμε εμείς αλλά φθηνότερα.»
Η ανησυχία του είναι ότι οι βουλευτές θα επικεντρωθούν υπερβολικά στις ενεργειακές επιδοτήσεις εις βάρος της καινοτομίας.
«Η καινοτομία είναι ένα φωτεινό σημείο στην κάπως γκρίζα και ομιχλώδη εικόνα της γερμανικής οικονομίας», λέει, με τα επίσημα στοιχεία να υποδεικνύουν ότι οι θέσεις εργασίας που σχετίζονται με την έρευνα και ανάπτυξη αυξάνονται.
Ο Bofinger λέει ότι η Γερμανία έχει μια χρυσή ευκαιρία καθώς διπλασιάζει και πλέον τις στρατιωτικές δαπάνες της για να φτάσει τον στόχο δαπανών του ΝΑΤΟ στο 3,5% του ΑΕΠ.
«Κατά τη γνώμη μου, το άσσο στο μανίκι είναι η αμυντική βιομηχανία, η οποία ιστορικά υποστήριξε κάθε είδους τεχνολογική καινοτομία», λέει.
Αυτή είναι η ίδια συμβουλή που προσφέρει ο Paolo Surico, του London Business School, του οποίου η δουλειά έχει επηρεάσει τους πολιτικούς και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Ο Surico υποστηρίζει ότι μερικές από τις καλύτερες καινοτομίες και εφευρέσεις προήλθαν από επενδύσεις στην άμυνα, συμπεριλαμβανομένου του GPS και ακόμη και του ίντερνετ.
Παραθέτει το παράδειγμα της πενικιλίνης, που ανακαλύφθηκε τυχαία από τον Σκωτσέζο επιστήμονα Sir Alexander Fleming το 1928.
Αναπτύχθηκε μόνο πάνω από μια δεκαετία αργότερα όταν ο Vannevar Bush – τότε σύμβουλος του Franklin Roosevelt, του προέδρου των ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου – ζήτησε από εταιρείες να κλιμακώσουν την παραγωγή του φαρμάκου για χρήση από τον αμερικανικό στρατό.
Η Pfizer, τότε χημική εταιρεία, ανταποκρίθηκε στην πρόκληση και χρησιμοποίησε την τεχνολογία για να παράγει αρκετή πενικιλίνη ώστε κάθε συμμαχικός στρατιώτης να έχει μια δόση του αντιβιοτικού στη D-Day.
Γεννήθηκε ένας φαρμακευτικός γίγαντας – και μια εταιρεία που ανέπτυξε το εμβόλιο Covid.
Ο Surico υποστηρίζει ότι το να επενδύσει η κυβέρνηση χρήματα σε έρευνα και ανάπτυξη, καθώς και σε όπλα και στρατιώτες, θα ήταν καλύτερη χρήση των κρατικών πόρων και μια επένδυση στο μέλλον.
Για αυτόν τον λόγο, προτείνει ότι η επανάληψη των παλαιών αμυντικών τακτικών – όπως η στρατηγική του Ronald Reagan για ναυτικό 600 πλοίων τη δεκαετία του 1980 – είναι πιθανό να είναι λιγότερο αποτελεσματική σε έναν κόσμο όπου η δύναμη του μυαλού μπορεί να αποφέρει περισσότερα οικονομικά οφέλη από τη δύναμη πυρός.
«Μπορείς να δημιουργήσεις δύο είδη αποτροπής», λέει ο Surico.
«Την αποτροπή του Reagan που χτίζει πλοία, ή την αποτροπή του [John F] Kennedy [αγώνας για το διάστημα] που φτάνει πρώτος στη Σελήνη.
«Η άποψή μου είναι ότι η αποτροπή του Kennedy δημιουργεί πολύ περισσότερη ευημερία από αυτή του Reagan.»
Ο Bofinger ελπίζει ότι η Γερμανία μπορεί να σταματήσει να κρατιέται από το παρελθόν της.
«Αυτό που έχουμε τώρα είναι παραδοσιακές κλασικές κεϋνσιανές πολιτικές στήριξης ζήτησης με περισσότερες δαπάνες για υποδομές και κάποιες μειώσεις φόρων, γι’ αυτό οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι φέτος θα έχουμε περίπου 1% ανάπτυξη για να βγούμε από αυτή τη στασιμότητα», λέει.
Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η αισιοδοξία δεν θα διαρκέσει: «Η μεγαλύτερη απειλή για τη γερμανική οικονομία είναι ότι η κυβέρνηση θα ρίξει υπερβολικά πολλά χρήματα προσπαθώντας να στηρίξει παλιές βιομηχανίες που θα πεθάνουν αργά ή γρήγορα.»
Ο Bofinger λέει ότι οι Γερμανοί πρέπει να πάρουν μια σελίδα από το βιβλίο του Joseph Schumpeter. Ο οικονομολόγος καθιέρωσε τον όρο «δημιουργική καταστροφή» τη δεκαετία του 1940 για να τονίσει ότι η καινοτομία προκαλεί το θάνατο των καθιερωμένων επιχειρήσεων επειδή δημιουργεί επίσης νέες ευκαιρίες.
«Προς το παρόν, έχουμε πολύ Κέυνς και όχι αρκετό Schumpeter», λέει.
«Φυσικά, η καινοτομία δεν προκύπτει από το πουθενά, χρειάζεται πραγματικά χρηματοδότηση – και αυτός είναι ο τρόπος που η Γερμανία μπορεί να αναπτύξει την οικονομία της.»
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών