Αποκαλυπτικά στοιχεία για την αγορά ενέργειας στην Ευρώπη, δείχνει η έκθεση για το δεύτερο τρίμηνο που δημοσίευσε χθες η Κομισιόν.
Υψηλές τιμές, στάσιμη ζήτηση συνολικά και πτωτική σε κάποιες χώρες, αύξηση κατά 21% των διασυνοριακών συναλλαγών (με ρεκόρ αύξησης 64% για την Ελλάδα), αύξηση της χρήσης φυσικού αερίου, πτώση της υδροηλεκτρικής παραγωγής, ρεκόρ της ηλιακής παραγωγής αλλά και ρεκόρ σε αρνητικές τιμές ενέργειας, χαρακτήρισαν το δεύτερο τρίμηνο του 2025.
Οι τιμές κινήθηκαν ελαφρώς υψηλότερα σε σχέση με το 2024, αλλά παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τα επίπεδα του 2023, αντανακλώντας έναν συνδυασμό χαμηλότερης υδροηλεκτρικής παραγωγής, περιορισμένης πυρηνικής διαθεσιμότητας και αυξημένης συμμετοχής του φυσικού αερίου στο μείγμα.
Η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ διαμορφώθηκε στα 65 €/MWh, αυξημένη κατά 6% σε ετήσια βάση, αλλά μειωμένη κατά 29% σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο του 2023. Η εικόνα παραμένει έντονα διαφοροποιημένη γεωγραφικά: από τα ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα της Φινλανδίας έως τις υψηλές τιμές της Ιρλανδίας και της Ιταλίας. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στην Ιβηρική και στο Βέλγιο, κυρίως λόγω αυξημένης παραγωγής από φυσικό αέριο, ενώ στον Βορρά οι τιμές ήταν μειωμένες χάρη στην ισχυρή αιολική και υδροηλεκτρική βάση.
Ωστόσο το κόστος της ενέργειας για την καταναλωτή διαμορφώθηκε πολύ υψηλότερα καθώς μαζί με το κόστος προμήθειας και hedging, risk premium, κόστος εξισορρόπησης, απώλειες δικτύου και εμπορικό περιθώριο διαμορφώθηκε στα 123 ευρώ/mwh. Και τέλος μαζί με τους φόρους και τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις έφτασε στα 246 €/MWh κατά μέσο όρο στις πρωτεύουσες της ΕΕ από 238 ευρώ/MWh στο αντίστοιχο περσινό τρίμηνο.
Η άνοδος δεν οφείλεται στην ενέργεια αυτή καθαυτή – το κόστος του ενεργειακού σκέλους μειώθηκε – αλλά στην αύξηση των φόρων και των χρεώσεων δικτύου. Οι αποκλίσεις μεταξύ χωρών είναι έντονες: από πολύ υψηλά επίπεδα σε Γερμανία, Ιρλανδία και Βέλγιο έως χαμηλές τιμές σε Ουγγαρία, Μάλτα και Βουλγαρία. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι τιμές παραμένουν υψηλές σε χώρες όπως η Ιταλία και η Γερμανία, αν και ακολουθούν πτωτική πορεία σε τριμηνιαία βάση.
Όπως σημειώνεται στην έκθεση αυξήθηκε η συμμετοχή των φόρων και του δικτύου στην τελική τιμή ενέργειας στο δεύτερο τρίμηνο του 2025, σε σχέση με τα αντίστοιχο περσινό. Το μερίδιο της ενεργειακής συνιστώσας (συμπεριλαμβανομένου του περιθωρίου κέρδους) ήταν, κατά μέσο όρο, 50%, σημειώνοντας μείωση σχεδόν 2 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο του 2024. Ταυτόχρονα, η συνιστώσα δικτύου και η συνιστώσα φόρου της τελικής τιμής αυξήθηκαν κατά περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες.
Μείωση ζήτησης κατά 8% στην Ελλάδα στο β τρίμηνο
Στο σκέλος της ζήτησης, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας παρέμεινε ουσιαστικά στάσιμη σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παρά τις αυξήσεις σε 17 κράτη-μέλη, η συνολική ζήτηση εξακολουθεί να υπολείπεται κατά περίπου 6% του μέσου όρου της περιόδου 2015–2019, επιβεβαιώνοντας ότι η ενεργειακή κρίση άφησε μόνιμο αποτύπωμα στη συμπεριφορά κατανάλωσης. Οι καιρικές συνθήκες έπαιξαν ρόλο: το τρίμηνο ήταν θερμότερο από τον ιστορικό μέσο όρο, περιορίζοντας τις ανάγκες θέρμανσης, αλλά με αυξημένες ανάγκες ψύξης προς το τέλος της περιόδου.
H κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ αυξήθηκε σε δεκαεπτά κράτη μέλη. Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στην Αυστρία (+9%), ακολουθούμενη από τη Δανία (+7%) και τη Μάλτα (+6%), ενώ το Λουξεμβούργο και στην Ελλάδα καταγράφηκε μείωση της ζήτησης κατά 8%.
Ένα από τα πιο δομικά μηνύματα του report είναι η εκρηκτική αύξηση των ωρών με αρνητικές τιμές ρεύματος. Στο δεύτερο τρίμηνο καταγράφηκαν πάνω από 4.400 ώρες αρνητικών τιμών, νέο ρεκόρ για Q2, με αιχμή τους μήνες Απρίλιο και Μάιο. Το φαινόμενο αποδίδεται στη συνύπαρξη χαμηλής ζήτησης, υψηλής παραγωγής ΑΠΕ και ανελαστικής βάσης (πυρηνικά, λιγνίτης). Η Επιτροπή επισημαίνει ότι αυτό ενισχύει την ανάγκη για αποθήκευση, ευελιξία, διασυνδέσεις και ενεργό ρόλο της ζήτησης.
Αύξηση διασυνοριακών συναλλαγών- Ρεκόρ +64% η Ελλάδα
Όπως καταγράφεται, παρουσιάστηκε αύξηση του συνολικού όγκου συναλλαγών μεταξύ του πρώτου εξαμήνου του 2025 και του πρώτου εξαμήνου του 2024 (+21%) κάτι που αντικατοπτρίζει τη βελτίωση της εμπορικής δραστηριότητας στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία υποστηρίχθηκε από την αύξηση του όγκου συναλλαγών (+48%). Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, η Γερμανία ήταν μακράν η μεγαλύτερη και πιο ρευστή ευρωπαϊκή αγορά, καθώς ο συνολικός όγκος (4.067 TWh) ισοδυναμούσε με το 63% του συνολικού όγκου συναλλαγών που τελούσε υπό παρατήρηση. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σε ετήσια βάση παρατηρήθηκαν στην Ελλάδα (+64%), τη Γαλλία (+27%) και τη Γερμανία (+22%). Μόνο η Ελβετία σημείωσε μείωση (-25%) σε σύγκριση με τους συνολικούς όγκους συναλλαγών της σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2024.
Η Μεγάλη Βρετανία μείωσε την εξάρτησή της από τις εισαγωγές από την ΕΕ, καταγράφοντας 6 TWh καθαρών εισαγωγών το δεύτερο τρίμηνο του 2025 (-17%).
Η Ελβετία και η Νορβηγία ήταν ο μεγαλύτερος καθαρός εξαγωγέας προς την ΕΕ (2 TWh). Οι καθαρές εξαγωγές από την ΕΕ προς την Ουκρανία ανήλθαν σε 0,3 TWh το δεύτερο τρίμηνο του 2025, σημειώνοντας μείωση από το δεύτερο τρίμηνο του 2024 (1,2 TWh). Οι εμπορικές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ της Ηπειρωτικής Ευρώπης και της Ουκρανίας/Μολδαβίας ξεκίνησαν το 2022, μετά τον επιτυχή συγχρονισμό των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας. Έκτοτε, οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (ΔΣΜ) της Ηπειρωτικής Ευρώπης αυξάνουν τακτικά τη διαθέσιμη χωρητικότητα για συναλλαγές.
Ενεργειακό μίγμα
Στην πλευρά της παραγωγής, το ενεργειακό μείγμα δείχνει σταθερό ως προς το ποσοστό των ΑΠΕ, που διατηρήθηκε στο 52% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής. Ωστόσο, πίσω από αυτή τη σταθερότητα κρύβονται έντονες εσωτερικές μετατοπίσεις. Η υδροηλεκτρική παραγωγή σημείωσε ισχυρή πτώση (-17%), επιστρέφοντας σε πιο «κανονικά» επίπεδα μετά το εξαιρετικού επιπέδου υδάτων το 2024. Αντίθετα, η ηλιακή ενέργεια κατέγραψε νέο ιστορικό ρεκόρ για δεύτερο τρίμηνο, με αύξηση 20%, χάρη τόσο στις καιρικές συνθήκες όσο και στη σημαντική αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος. Η αιολική παραγωγή εμφάνισε μικτές τάσεις, με μικρή άνοδο στην χερσαία και κάμψη στην υπεράκτια.
Η μείωση της χαμηλού άνθρακα παραγωγής καλύφθηκε σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα, των οποίων το μερίδιο αυξήθηκε στο 25%. Το φυσικό αέριο ενισχύθηκε αισθητά, καθώς η πτώση των τιμών του το καθιστούσε πιο ανταγωνιστικό έναντι του άνθρακα, οδηγώντας σε coal-to-gas switching. Αντίθετα, η παραγωγή από λιγνίτη και λιθάνθρακα συνέχισε να υποχωρεί, ενώ και η πυρηνική ενέργεια παρουσίασε ελαφρά μείωση σε ετήσια βάση, αν και σε σαφώς καλύτερα επίπεδα από τα χαμηλά του 2022–2023.
Σημαντικό στοιχείο του τριμήνου αποτελεί και η εξέλιξη των τιμών άνθρακα. Τα δικαιώματα εκπομπών (EUA) κινήθηκαν στο εύρος 60–75 €/tCO₂, με μέση τιμή αμετάβλητη σε σχέση με πέρυσι, αλλά χαμηλότερη από το πρώτο τρίμηνο του 2025. Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρώτη ένδειξη αποσύνδεσης των τιμών ETS από το φυσικό αέριο, στοιχείο που μπορεί να σηματοδοτεί αλλαγή στη δυναμική της αγοράς.
Τέλος, το report αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη ηλεκτροκίνηση ως διαρθρωτική τάση. Οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων κατέγραψαν νέο ρεκόρ, με πάνω από 720.000 οχήματα στο τρίμηνο και μερίδιο 23% στην αγορά επιβατικών αυτοκινήτων της ΕΕ, ενισχύοντας τη μακροπρόθεσμη σύνδεση μεταξύ ηλεκτρισμού, μεταφορών και ενεργειακής μετάβασης.
Συνολικά, το δεύτερο τρίμηνο του 2025 επιβεβαιώνει ότι η ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού έχει περάσει σε φάση σχετικής σταθεροποίησης, αλλά με αυξανόμενες προκλήσεις ευελιξίας και επενδύσεων, καθώς η διείσδυση των ΑΠΕ βαθαίνει και τα παραδοσιακά εργαλεία ισορροπίας δοκιμάζονται.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών