(upd2) Δανία και ΝΑΤΟ ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία, μετά το φιάσκο στον Λευκό Οίκο, γεγονός ωστόσο που δεν θα καταφέρει να σώσει το νησί από τις ορέξεις του Αμερικανού προέδρου Donald Trump, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών.
Την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Lars Løkke Rasmussen, δήλωσε ότι μια «θεμελιώδης διαφωνία» με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump, σχετικά με το μέλλον της Γροιλανδίας παραμένει άλυτη, παρά τις υψηλού επιπέδου συνομιλίες στην Ουάσιγκτον.
Την ίδια ώρα, η Δανία και σύμμαχοι του ΝΑΤΟ ενισχύουν την στρατιωτική τους παρουσία στο Αρκτικό έδαφος, λόγω αυξανόμενων εντάσεων.
Ο Rasmussen χαρακτήρισε τις συζητήσεις με τον αντιπρόεδρο J.D. Vance και τον υπουργό Εξωτερικών Marco Rubio ως «ειλικρινείς αλλά και εποικοδομητικές», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η Δανία και η Γροιλανδία απορρίπτουν κατηγορηματικά τις συνεχείς προσπάθειες της κυβέρνησης Trump να ελέγξει το ημιαυτόνομο νησί. «Ο Πρόεδρος έχει εκφράσει τη θέση του, εμείς έχουμε διαφορετική.
Ιδέες που δεν σέβονται την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των Γροιλανδών είναι απολύτως απαράδεκτες», είπε.
Λίγες μόνο ώρες μετά από την κρίσιμη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας με υψηλόβαθμους Αμερικανούς αξιωματούχους, η πρώτη δημόσια αντίδραση του Donald Trump έδειξε ότι δεν είχε πειστεί καθόλου από τις συζητήσεις.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, επανέλαβε ότι η Γροιλανδία είναι «πολύ σημαντική» για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και πρόσθεσε: «Το πρόβλημα είναι ότι η Δανία δεν μπορεί να κάνει τίποτα αν η Ρωσία ή η Κίνα θελήσει να καταλάβει τη Γροιλανδία, αλλά εμείς μπορούμε να κάνουμε τα πάντα».
Ενίσχυση στρατιωτικής παρουσίας στην Αρκτική
Σύμφωνα με το Time, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε ενώ η Δανία και οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ παίρνουν ορατά μέτρα ενίσχυσης της παρουσίας τους στη Γροιλανδία.
Ο δανός υπουργός Άμυνας, Troels Lund Poulsen, ανακοίνωσε ότι η χώρα του θα αυξήσει τις στρατιωτικές δραστηριότητες στην περιοχή, επικαλούμενος ένα ολοένα πιο απρόβλεπτο περιβάλλον ασφαλείας. Ο Rasmussen δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Δανία ενισχύει την ασφάλεια στον Αρκτικό «με επιπλέον χρηματοδότηση για στρατιωτικές δυνατότητες – όχι έλκηθρα με σκύλους, αλλά πλοία, drones, μαχητικά αεροσκάφη κ.ά.»
Ορισμένοι ευρωπαϊκοί σύμμαχοι του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσαν επίσης ότι στέλνουν προσωπικό στο νησί.
Ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ulf Kristersson, δήλωσε ότι αξιωματικοί των σουηδικών ενόπλων δυνάμεων έχουν φτάσει στη Γροιλανδία για προετοιμασία ασκήσεων συνδεδεμένων με τη Δανική επιχείρηση Operation Arctic Endurance.
Η Νορβηγία θα στείλει δύο στρατιωτικούς για περαιτέρω διερεύνηση συνεργασίας.
Το γερμανικό Υπουργείο Άμυνας θα στείλει ομάδα αναγνώρισης 13 στρατιωτικών από τις 15 έως τις 17 Ιανουαρίου για αξιολόγηση πιθανών συνεισφορών στην περιφερειακή ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της θαλάσσιας επιτήρησης.
«Οι πρώτες γαλλικές στρατιωτικές μονάδες βρίσκονται ήδη καθ’ οδόν και άλλες θα ακολουθήσουν», έγραψε στο X ο Emmanuel Macron.
Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο CNN, δεν είναι ασυνήθιστο για τις χώρες του ΝΑΤΟ να στέλνουν στρατεύματα για εκπαίδευση σε άλλες χώρες της συμμαχίας, και εδώ και χρόνια στους κόλπους της τα μέλη – συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ – πιέζουν για την ενίσχυση των κοινών ασκήσεων στον Αρκτικό Κύκλο.
Επί του παρόντος, οι ΗΠΑ έχουν περίπου 150 στρατιώτες σταθμευμένους στη διαστημική βάση Pituffik στη βορειοδυτική Γροιλανδία.
Ωστόσο, τόσο ο χρόνος όσο και ο συμβολισμός των τελευταίων ανακοινώσεων των ευρωπαϊκών χωρών αποτελούν σημαντική επίδειξη αλληλεγγύης σε μια περίοδο άνευ προηγουμένου έντασης εντός του ΝΑΤΟ.
Αντιδρά η Ρωσία
Από την πλευρά της, η ρωσική διπλωματία εκφράζει «σοβαρή ανησυχία» σχετικά με την ανακοίνωση περί αποστολής επιπλέον στρατιωτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Γροιλανδία έπειτα από την συνάντηση των ηγετών της Γροιλανδίας, της Δανίας και των ΗΠΑ στον Λευκό Οίκο.
«Αντί να κάνει εποικοδομητικό έργο στο πλαίσιο των υπαρχόντων θεσμών, κυρίως του Συμβουλίου της Αρκτικής, το ΝΑΤΟ επέλεξε τον δρόμο της ταχείας στρατιωτικοποίησης του Βορρά και ενισχύει εκεί την στρατιωτική του παρουσία υπό το φανταστικό πρόσχημα κάποιας αυξανόμενης απειλής της Μόσχας και του Πεκίνου», αναφέρεται σε ανακοίνωση που εξέδωσε η ρωσική πρεσβεία στις Βρυξέλλες, έδρα της Ατλαντικής Συμμαχίας.
Διαφωνίες με τον Trump και η θέση της Γροιλανδίας
Η διαμάχη τροφοδοτείται από τις επανειλημμένες δηλώσεις του Trump ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσουν τη Γροιλανδία «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο» για λόγους εθνικής ασφάλειας.
Ο Rasmussen τόνισε ότι η Δανία θεωρεί ότι η μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Γροιλανδίας μπορεί να διασφαλιστεί «εντός του υπάρχοντος πλαισίου», υπενθυμίζοντας ότι οι ΗΠΑ ήδη διατηρούν στρατιωτική παρουσία στο νησί βάσει της συμφωνίας του 1951.
«Οι ΗΠΑ έχουν ήδη ευρεία στρατιωτική πρόσβαση στη Γροιλανδία», δήλωσε.
Παρά τη σοβαρή διαφωνία, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να δημιουργήσουν μια υψηλού επιπέδου ομάδα εργασίας για να εξετάσει εάν κάποια από τα ζητήματα ασφαλείας που επικαλείται ο Trump μπορούν να αντιμετωπιστούν χωρίς να παραβιαστούν οι «κόκκινες γραμμές» της Δανίας.
Στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας
Η Γροιλανδία κερδίζει στρατηγική σημασία λόγω της τήξης των πάγων στην Αρκτική, που ανοίγει συντομότερους εμπορικούς δρόμους προς την Ασία και αυξάνει το ενδιαφέρον για ανεξερεύνητα αποθέματα κρίσιμων μετάλλων.
Ο Trump έχει επίσης περιγράψει το νησί ως ζωτικής σημασίας για το προτεινόμενο αμερικανικό σύστημα πυραυλικής άμυνας «Golden Dome».
Η στάση της Γροιλανδίας είναι ξεκάθαρη: «Αν χρειαστεί να επιλέξουμε, επιλέγουμε τη Δανία.
Επιλέγουμε το ΝΑΤΟ.
Επιλέγουμε το Βασίλειο της Δανίας. Επιλέγουμε την ΕΕ», δήλωσε ο πρωθυπουργός Jens-Frederik Nielsen, σε μια ξεκάθαρη άρνηση του αμερικανικού εκβιασμού.
Η ευρωπαϊκή αποστολή να σταθεροποιήσει την κρίση της Γροιλανδίας απέτυχε
Ο Δανός Υπουργός Εξωτερικών, Lars Løkke Rasmussen, βγήκε από τη συνάντηση με τον JD Vance και τον Marco Rubio στον Λευκό Οίκο αναζητώντας ένα τσιγάρο, αποτυπώνοντας τη δύσκολη ατμόσφαιρα της συνάντησης, όπως περιγράφει γλαφυρά η Euractiv.
Στέκοντας δίπλα στην ομόλογό του από τη Γροιλανδία, η σκηνή θύμιζε περισσότερο ένα «shotgun wedding» παρά διπλωματική επίσκεψη, σημειώνει το Euractiv.
Το μόνο αποτέλεσμα της συνάντησης ήταν η συμφωνία για τη δημιουργία μιας «ομάδας εργασίας» που θα εξετάσει τις φαινομενικά ασύμβατες απαιτήσεις Δανών και Αμερικανών.
Παρά τις συζητήσεις, παραμένει μια «θεμελιώδης διαφωνία» μεταξύ Δανίας και ΗΠΑ, όπως χαρακτήρισε ο Rasmussen.
Μέσα σε λίγες ώρες, ο Donald Trump δήλωσε στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο ότι εξακολουθεί να σκοπεύει να ελέγξει το νησί και «δεν υπάρχει τίποτα που η Δανία να μπορεί να κάνει γι’ αυτό».
Ο Rasmussen επανέλαβε ότι οι Γροιλανδοί δεν θα επιλέξουν ποτέ να ενταχθούν στις ΗΠΑ, ακόμα κι αν η Ουάσιγκτον προσέφερε το φημολογούμενο ποσό των 700 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
«Εμπορεύεσαι με ανθρώπους, δεν εμπορεύεσαι ανθρώπους», δήλωσε αργότερα στο Fox News.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η αποτυχία στρατηγικής
Στο Βερολίνο και τις Βρυξέλλες, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες φαίνεται να ζουν σε έναν διαφορετικό πλανήτη.
Λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση του Rasmussen, η Ursula von der Leyen παρουσίασε την φιλοδοξία της να μετατρέψει την ΕΕ σε «στρατιωτική υπερδύναμη» και τόνισε ότι το προτεινόμενο δάνειο επανόρθωσης για την Ουκρανία «παραμένει στο τραπέζι», παρά την αποτυχία του τον Δεκέμβριο.
Η απόσταση μεταξύ ρητορικής και πραγματικότητας έχει μεγαλώσει τις τελευταίες ημέρες.
Ο Andrius Kubilius, επίτροπος άμυνας και στρατηγικός στοχαστής, πρότεινε τη δημιουργία στρατού 100.000 ατόμων και νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, αλλά η Επιτροπή τον απέκρουσε. Επιπλέον, δήλωσε ότι η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της ΕΕ «απολύτως» καλύπτει τη Γροιλανδία – κάτι που η von der Leyen αρνήθηκε να επιβεβαιώσει.
Η Ευρώπη στην πραγματικότητα παραμένει εξαρτημένη από τις ΗΠΑ
Στην πράξη, η «στρατηγική ανεξαρτησία» της ΕΕ δεν φαίνεται να εφαρμόζεται.
Από τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ που προγραμματίζει η ΕΕ να δανείσει στην Ουκρανία, περίπου 10 δισεκατομμύρια πιθανότατα θα δαπανηθούν για αμερικανικά όπλα.
Παράλληλα, η Ευρώπη πληρώνει 3 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως σε τόκους.
Στο μεταξύ, οι εθνικές πρωτεύουσες της Ευρώπης αυξάνουν τις πρωτοβουλίες τους: χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία στέλνουν στρατιωτικό προσωπικό στη Γροιλανδία για να συμμετάσχουν σε ασκήσεις με δανική διοίκηση.
Οι αποστολές είναι κυρίως συμβολικές, με στόχο να δείξουν στον Trump ότι η Αρκτική ασφάλεια λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Κανείς δεν αναμένει ότι οι Ευρωπαίοι θα συγκρουστούν με τους Αμερικανούς για τη Γροιλανδία.
Με το ΝΑΤΟ να δείχνει ασταθές, η κύρια νέα πρόταση της ΕΕ είναι μια «ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας», την οποία πρώτοι αναφέραμε ότι σχεδιάζει η von der Leyen. Ωστόσο, η πρόταση απορρίπτεται από πολλούς ως απλή φλυαρία.
Δεν προκαλεί εντύπωση που ο Trump παραμένει αδιάφορος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών