Σχετικά Άρθρα
Τρόμος - Μετά τη Γροιλανδία, επόμενος στόχος του Trump η Σουηδία - Τεράστια αποθέματα ορυκτών
H Γροιλανδία είναι το φιτίλι της κρίσης που θα ανατινάξει το ΝΑΤΟ – Κρίσιμη συνάντηση ΗΠΑ - Δανίας την Τετάρτη 14/1
Σε μια πρωτοφανή διπλωματική αναδίπλωση, οι ηγέτες της Ευρώπης φαίνεται να κάνουν τα πάντα για να αποφύγουν τη σύγκρουση με τον Αμερικανό πρόεδρο, Donald Trump, φτάνοντας στο σημείο να «παζαρεύουν» τη Γροιλανδία.
Από προτάσεις για αξιοποίηση του ΝΑΤΟ με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική έως παραχωρήσεις προς τις ΗΠΑ στην εξόρυξη ορυκτών, οι ηγέτες του μπλοκ κλίνουν έντονα προς τη... συνδιαλλαγή αντί της αντιπαράθεσης με τον Trump, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες και έναν αξιωματούχο της ΕΕ που μίλησαν στο Politico.
«Στο τέλος, πάντα καταλήγαμε σε ένα κοινό συμπέρασμα» με την Ουάσινγκτον, δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Johann Wadephul μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό ομόλογο του, Marco Rubio, προσθέτοντας ότι οι συνομιλίες τους για την Αρκτική ήταν «ενθαρρυντικές». Ο Γερμανός καγκελάριος, Friedrich Merz, δήλωσε ότι ελπίζει να βρεθεί «μια αμοιβαία αποδεκτή λύση» εντός του ΝΑΤΟ.
Οι υπουργοί Εξωτερικών της Γροιλανδίας και της Δανίας θα συναντηθούν με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ JD Vance, παρουσία του Rubio, στον Λευκό Οίκο σήμερα (14/1/2026). Σύμφωνα με έναν ακόμη διπλωμάτη της ΕΕ που γνωρίζει τα σχέδια της συνάντησης, ελπίζουν σε «μια ειλικρινή συζήτηση με την κυβέρνηση».
Το επικρατέστερο σενάριο για τη Γροιλανδία
Ερωτηθείς να περιγράψει ένα πιθανό τελικό σενάριο για τη Γροιλανδία, ο πρώτος διπλωμάτης της ΕΕ είπε ότι θα μπορούσε να πρόκειται για μια συμφωνία που θα έδινε στον Trump μια νίκη που θα μπορούσε να πουλήσει στο εσωτερικό, όπως η υποχρέωση των ευρωπαϊκών χωρών να επενδύσουν περισσότερο στην ασφάλεια της Αρκτικής, καθώς και μια υπόσχεση ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποκομίσουν κέρδη από τον ορυκτό πλούτο της Γροιλανδίας.
Ο Trump αναζητά πρωτίστως μια νίκη στο ζήτημα της Γροιλανδίας, είπε ο διπλωμάτης. «Αν μπορείς να επανασυσκευάσεις έξυπνα την ασφάλεια της Αρκτικής, να την αναμείξεις με κρίσιμα ορυκτά και να βάλεις έναν μεγάλο φιόγκο από πάνω, υπάρχει πιθανότητα» να υπογράψει ο Trump. Η «προηγούμενη εμπειρία» -όπως όταν οι σύμμαχοι της ΕΕ δεσμεύτηκαν να δαπανούν το 5% του ΑΕΠ για την άμυνα- έδειξε ότι «πάντα έτσι εξελίσσονται τα πράγματα».
Στο σκέλος της άμυνας, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Mark Rutte, προετοίμασε το έδαφος για μια συμφωνία τη Δευτέρα, λέγοντας ότι οι χώρες της συμμαχίας συζητούν τρόπους ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική. Αν και τα «επόμενα βήματα» που ανέφερε ο Rutte δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, μια αύξηση των επενδύσεων από τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ είναι μία πιθανότητα που θα ταίριαζε με την επιθυμία του Trump να δει την Ευρώπη να αναλαμβάνει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της.
Στον τομέα της εξόρυξης ορυκτών, οι λεπτομέρειες είναι πιο ασαφείς. Ωστόσο, μια συμφωνία που θα εγγυάται στις ΗΠΑ μερίδιο από τα κέρδη της εξόρυξης κρίσιμων πρώτων υλών είναι ένα ενδεχόμενο, σύμφωνα με τον αξιωματούχο της ΕΕ.
Προς το παρόν, η ικανότητα εξόρυξης κρίσιμων πρώτων υλών στη Γροιλανδία είναι περιορισμένη. Η Δανία έχει περάσει χρόνια αναζητώντας επενδύσεις για μακροπρόθεσμα έργα, με ελάχιστη επιτυχία, καθώς οι χώρες προτιμούν να προμηθεύονται ορυκτά σε πολύ χαμηλότερες τιμές από τις παγκόσμιες αγορές.
Η ΕΕ σχεδιάζει να υπερδιπλασιάσει τις επενδύσεις της στη Γροιλανδία στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της, συμπεριλαμβανομένων κονδυλίων για έργα κρίσιμων πρώτων υλών. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει δέλεαρ για τον Trump ώστε να αποδεχθεί μια συμφωνία συνεπένδυσης.
Ωστόσο, αν ο πραγματικός στόχος του Trump είναι τα ορυκτά του νησιού, οι Δανοί προσφέρουν εδώ και χρόνια στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να επενδύσουν στη Γροιλανδία, μια πρόταση που, σύμφωνα με αρκετούς διπλωμάτες, απορρίφθηκε από Αμερικανούς αξιωματούχους. Αν η πίεση του Trump για τη Γροιλανδία σχετίζεται με την Κίνα και τη Ρωσία, θα μπορούσε εύκολα να ζητήσει από την Κοπεγχάγη την αύξηση της παρουσίας αμερικανικών στρατευμάτων στο νησί, προσθέτουν.
Ένας τρίτος διπλωμάτης της ΕΕ αναρωτήθηκε αν ο πραγματικός στόχος του Trump είναι να γραφτεί στα βιβλία της Ιστορίας. Το σύνθημα Make America Great Again «έχει μετατραπεί σε γεωγραφική έννοια. Θέλει να μείνει στην Ιστορία ως ο άνθρωπος που έκανε την Αμερική "μεγαλύτερη" — με γεωγραφικούς όρους», είπε.
Η διατήρηση του ΝΑΤΟ
Πάνω απ’ όλα, οι κυβερνήσεις προσπαθούν να αποφύγουν μια στρατιωτική σύγκρουση, ανέφεραν οι τρεις διπλωμάτες και ο αξιωματούχος της ΕΕ. Μια άμεση παρέμβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία — έδαφος που ανήκει σε κράτος-μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ — θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, έχουν προειδοποιήσει οι ηγέτες.
«Θα ήταν μια άνευ προηγουμένου κατάσταση στην ιστορία του ΝΑΤΟ και κάθε αμυντικής συμμαχίας», δήλωσε την Τρίτη ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Boris Pistorius, προσθέτοντας ότι το Βερολίνο συζητά με την Κοπεγχάγη τις επιλογές που έχει στη διάθεσή της η Ευρώπη σε περίπτωση που οι ΗΠΑ επιχειρήσουν κατάληψη.
Ο Επίτροπος Άμυνας της ΕΕ Andrius Kubilius και η Δανή πρωθυπουργός Mette Fredriksen δήλωσαν αμφότεροι ότι μια στρατιωτική επέμβαση θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ. «Όλα θα σταματούσαν», είπε η Fredriksen.
«Καμία πρόβλεψη [στην ιδρυτική συνθήκη του 1949] δεν προβλέπει επίθεση ενός συμμάχου του ΝΑΤΟ εναντίον άλλου», δήλωσε διπλωμάτης του ΝΑΤΟ, ζητώντας ανωνυμία. Αυτό θα σήμαινε «το τέλος της συμμαχίας», πρόσθεσε.
Ο Trump δήλωσε ότι «μπορεί να είναι μια επιλογή» για τις ΗΠΑ να διαλέξουν ανάμεσα στην επιδίωξή του να πάρει τον έλεγχο της Γροιλανδίας και στη διατήρηση της συμμαχίας.
Η διατήρηση του ΝΑΤΟ παραμένει η κορυφαία προτεραιότητα του μπλοκ, είπε ο πρώτος διπλωμάτης της ΕΕ. Παρότι τόσο ιδιωτικά όσο και δημόσια οι αξιωματούχοι έχουν απορρίψει κατηγορηματικά την ιδέα ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να «παραδώσει» τη Γροιλανδία στις ΗΠΑ, τα σχόλια υπογραμμίζουν το πόσο απεγνωσμένα προσπαθούν οι κυβερνήσεις να αποφύγουν μια άμεση σύγκρουση με την Ουάσινγκτον. «Αυτό είναι σοβαρό και η Ευρώπη φοβάται», δήλωσε ένας τέταρτος διπλωμάτης της ΕΕ που συμμετέχει στις συζητήσεις στις Βρυξέλλες για την αντίδραση του μπλοκ. Ένας πέμπτος χαρακτήρισε τη στιγμή «σεισμική», επειδή έδειχνε ότι οι ΗΠΑ ήταν έτοιμες να ξηλώσουν έναν αιώνα ακλόνητων σχέσεων.
Σε σοκ οι Ευρωπαίοι
Αν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι μια στρατιωτική σύγκρουση είναι αδιανόητη, το πώς θα επιτευχθεί μια διαπραγματευμένη λύση αποδεικνύεται πολύ πιο περίπλοκο.
Μέχρι το αμερικανικό στρατιωτικό πλήγμα στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου και τις νέες δηλώσεις του Trump ότι οι ΗΠΑ «πρέπει να έχουν» τη Γροιλανδία, οι Ευρωπαίοι εμφανώς δεν επεξεργάζονταν σχέδιο για την προστασία της Γροιλανδίας από τον Trump, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να καταστήσει την απειλή πραγματική.
«Ήταν κάτι που το είχαμε προβλέψει ως πιθανό κίνδυνο, αλλά κάτι για το οποίο μπορούσαμε να κάνουμε ελάχιστα», δήλωσε ο Thomas Crosbie, Αμερικανός στρατιωτικός αναλυτής στο Royal Danish Defense College. «Η λογική ήταν ότι όσο περισσότερο εστιάζουμε σε αυτό και όσο περισσότερο προετοιμαζόμαστε για να το αποτρέψουμε, τόσο αυξάνουμε την πιθανότητα να συμβεί. Υπήρχε λοιπόν άγχος ότι, σχεδιάζοντας μια αντίσταση [σε αμερικανική εισβολή], μπορεί άθελά μας να ενθαρρύνουμε μεγαλύτερο ενδιαφέρον και να κλιμακώσουμε την κατάσταση», είπε.
Το πρόβλημα ήταν ότι, έχοντας περάσει έξι χρόνια αποφεύγοντας επιμελώς να καταρτίσουν σχέδιο αντίδρασης στις απειλές του Trump, οι Ευρωπαίοι έμειναν τελικά να ψάχνονται. Πλέον καλούνται να διαπιστώσουν τι εργαλεία έχουν στη «φαρέτρα» τους για να απαντήσουν στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με πρώην Δανό βουλευτή που γνωρίζει τις συζητήσεις. «Το συνηθισμένο εγχειρίδιο κανόνων δεν λειτουργεί πια».
Οι αξιωματούχοι θεωρούν ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη πρόκληση για την Ευρώπη από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και δεν είναι σίγουροι τι πρέπει να κάνουν.
«Ξέρουμε πώς θα αντιδρούσαμε αν η Ρωσία άρχιζε να συμπεριφέρεται έτσι», είπε ο τέταρτος διπλωμάτης. Αλλά με τις ΗΠΑ, «αυτό απλώς δεν είναι κάτι στο οποίο έχουμε συνηθίσει».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών