Ο άξονας Τουρκίας-Πακιστάν ετοιμάζει «υβριδικό Αρμαγεδδώνα» στη Μεσόγειο
Οι εντάσεις μεταξύ δύο ισχυρών στρατιωτικών μπλόκ, των Τουρκίας - Πακιστάν από τη μία και Ισραήλ - Κύπρου-Ελλάδας από την άλλη αυξάνονται…
Και αν μη τι άλλο, η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη, ως αποτέλεσμα τριών πρόσφατων εξελίξεων: της εντεινόμενης τουρκοϊσραηλινής αντιπαλότητας στη μετα-Assad Συρία, των πληροφοριών για σχέδια του Ισραήλ να δημιουργήσει δύναμη ταχείας αντίδρασης με την Κύπρο και την Ελλάδα και των νέων στρατιωτικών δεσμών του συμμάχου της Τουρκίας, Πακιστάν, με την Ανατολική Λιβύη του στρατηγού Khalifa Haftar.
Όλα τα παραπάνω εξελίσσονται στο φόντο των σχεδίων του Ισραήλ για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου EastMed προς την Ελλάδα, αλλά και των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων που τέμνουν κάθετα τη διαδρομή του.
Η φερόμενη δύναμη ταχείας αντίδρασης θα μπορούσε, κατά συνέπεια, να συγκροτηθεί για την υπεράσπιση του EastMed, εφόσον ξεκινήσει η κατασκευή του, ενώ το Πακιστάν ενδέχεται να εγκαθιδρύσει στρατιωτική παρουσία στην Ανατολική Λιβύη υπό το πρόσχημα της εκπαίδευσης των δυνάμεων του Haftar, συμπληρώνοντας τη δράση της Τουρκίας στη Δυτική Λιβύη και βοηθώντας έτσι την Άγκυρα να αντιμετωπίσει αυτές τις εξελίξεις.
Το τουρκοπακιστανικό δίδυμο (Turkish-Pakistani Tandem – TPT) ενδέχεται να μην συγκρουστεί άμεσα με το Ισραήλ για τον EastMed, τουλάχιστον όχι αρχικά, καθώς είναι πολύ πιθανότερο η Τουρκία να ασκήσει πίεση στο Ισραήλ μέσω της Συρίας, ενώ το Πακιστάν θα προσπαθήσει να προκαλέσει αναταράξεις στη θάλασσα εκ μέρους της (ενδεχομένως με drones), αξιοποιώντας πιθανή στρατιωτική παρουσία στην Ανατολική Λιβύη.
Στόχος θα ήταν να διατηρηθούν οι εντάσεις σε διαχειρίσιμα επίπεδα και με «εύλογη άρνηση ευθύνης».
Αυτό, ωστόσο, θα ήταν δύσκολο αν στοχοποιούνταν η Ελλάδα, κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, αφού κάτι τέτοιο θα μπορούσε να έχει αντίθετα αποτελέσματα, συσπειρώνοντας τη Συμμαχία γύρω της.
Για τον λόγο αυτό, το TPT πιθανότατα θα επιλέξει σε πρώτο στάδιο χαμηλής έντασης και «υβριδικές» προκλήσεις με εύλογη άρνηση ευθύνης απέναντι στο Ισραήλ - αν και το Ισραήλ αναμένεται να τις καταγγείλει ανοικτά εφόσον συμβούν.
Δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια τι θα ακολουθήσει, ωστόσο αρκεί να σημειωθεί ότι το Ισραήλ δύσκολα θα υποχωρήσει, καθώς σπάνια το πράττει υπό στρατιωτική πίεση.
Συμβατική κλιμάκωση
Τυχόν συμβατική κλιμάκωση θα μπορούσε, επομένως, να βρεθεί στο προσκήνιο και, αν ξεφύγει από τον έλεγχο, να βάλει φωτιά σε ολόκληρη την περιοχή.
Η πρόθεση της Τουρκίας να εμπλέξει το Πακιστάν σε αυτή τη διαμάχη δεν θα περιοριζόταν μόνο στη διάχυση της ευθύνης για μια πιθανή κλιμάκωση γύρω από τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της, αλλά και στην εξασφάλιση της στήριξης της μοναδικής μουσουλμανικής πυρηνικής δύναμης, προκειμένου να αποτρέψει το Ισραήλ από μια απάντηση που θα οδηγήσει σε μεταξύ τους πόλεμο.
Από την πλευρά του, το Πακιστάν πιθανότατα θα ήταν πρόθυμο να επιδείξει επιθετική ρητορική απέναντι στο Ισραήλ, καθώς κάτι τέτοιο θα είχε απήχηση στο εσωτερικό του, αλλά εύλογα δεν θα ήθελε το Ισραήλ να το εξαναγκάσει είτε σε έναν συμβατικό πόλεμο είτε σε άτακτη υποχώρηση.
Οποιαδήποτε σοβαρή κλιμάκωση μεταξύ του TPT και του Ισραήλ θα οδηγούσε με βεβαιότητα σε αμερικανική διπλωματική παρέμβαση, δεδομένου ότι και οι τρεις πλευρές είναι στενοί εταίροι των ΗΠΑ.
Ο ρόλος των ΗΠΑ
Το ποια πλευρά θα στήριζαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, παραμένει ασαφές.
Αν και το Ισραήλ αποτελεί έναν από τους πιο ιδιαίτερους συμμάχους τους, ο αγωγός EastMed θα μπορούσε να αμφισβητήσει τη νεοαποκτηθείσα ενεργειακή ηγεμονία των ΗΠΑ έναντι της ΕΕ.
Έτσι, μπορεί να υποστηριχθεί ότι η Ουάσιγκτον ίσως προτιμούσε να επιβάλει έναν συμβιβασμό, βάσει του οποίου το Ισραήλ θα προμήθευε φυσικό αέριο στην Τουρκία, όπως ακριβώς προτίθεται να προμηθεύσει και την Αίγυπτο.
Αν η Συρία ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ, τότε θα μπορούσε να κατασκευαστεί αγωγός μέσω του εδάφους της από το Ισραήλ προς την Τουρκία, ενώ θα μπορούσε να εμπλακεί και ο Λίβανος, εφόσον προσχωρήσει και αυτός στις συμφωνίες.
Ακόμη και χωρίς αυτό το ενδεχόμενο, ένας υποθαλάσσιος αγωγός θα μπορούσε να συνδέσει τα υπεράκτια κοιτάσματα φυσικού αερίου του Ισραήλ με την Τουρκία, ενισχύοντας την πολύπλοκη αλληλεξάρτησή τους και μειώνοντας τον κίνδυνο σύγκρουσης.
Αυτό θα ήταν, από την οπτική γωνία των ΗΠΑ, το βέλτιστο σενάριο για την επίλυση των τουρκοϊσραηλινών εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
www.bankingnews.gr
Και αν μη τι άλλο, η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη, ως αποτέλεσμα τριών πρόσφατων εξελίξεων: της εντεινόμενης τουρκοϊσραηλινής αντιπαλότητας στη μετα-Assad Συρία, των πληροφοριών για σχέδια του Ισραήλ να δημιουργήσει δύναμη ταχείας αντίδρασης με την Κύπρο και την Ελλάδα και των νέων στρατιωτικών δεσμών του συμμάχου της Τουρκίας, Πακιστάν, με την Ανατολική Λιβύη του στρατηγού Khalifa Haftar.
Όλα τα παραπάνω εξελίσσονται στο φόντο των σχεδίων του Ισραήλ για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου EastMed προς την Ελλάδα, αλλά και των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων που τέμνουν κάθετα τη διαδρομή του.
Η φερόμενη δύναμη ταχείας αντίδρασης θα μπορούσε, κατά συνέπεια, να συγκροτηθεί για την υπεράσπιση του EastMed, εφόσον ξεκινήσει η κατασκευή του, ενώ το Πακιστάν ενδέχεται να εγκαθιδρύσει στρατιωτική παρουσία στην Ανατολική Λιβύη υπό το πρόσχημα της εκπαίδευσης των δυνάμεων του Haftar, συμπληρώνοντας τη δράση της Τουρκίας στη Δυτική Λιβύη και βοηθώντας έτσι την Άγκυρα να αντιμετωπίσει αυτές τις εξελίξεις.
Το τουρκοπακιστανικό δίδυμο (Turkish-Pakistani Tandem – TPT) ενδέχεται να μην συγκρουστεί άμεσα με το Ισραήλ για τον EastMed, τουλάχιστον όχι αρχικά, καθώς είναι πολύ πιθανότερο η Τουρκία να ασκήσει πίεση στο Ισραήλ μέσω της Συρίας, ενώ το Πακιστάν θα προσπαθήσει να προκαλέσει αναταράξεις στη θάλασσα εκ μέρους της (ενδεχομένως με drones), αξιοποιώντας πιθανή στρατιωτική παρουσία στην Ανατολική Λιβύη.
Στόχος θα ήταν να διατηρηθούν οι εντάσεις σε διαχειρίσιμα επίπεδα και με «εύλογη άρνηση ευθύνης».
Αυτό, ωστόσο, θα ήταν δύσκολο αν στοχοποιούνταν η Ελλάδα, κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, αφού κάτι τέτοιο θα μπορούσε να έχει αντίθετα αποτελέσματα, συσπειρώνοντας τη Συμμαχία γύρω της.
Για τον λόγο αυτό, το TPT πιθανότατα θα επιλέξει σε πρώτο στάδιο χαμηλής έντασης και «υβριδικές» προκλήσεις με εύλογη άρνηση ευθύνης απέναντι στο Ισραήλ - αν και το Ισραήλ αναμένεται να τις καταγγείλει ανοικτά εφόσον συμβούν.
Δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια τι θα ακολουθήσει, ωστόσο αρκεί να σημειωθεί ότι το Ισραήλ δύσκολα θα υποχωρήσει, καθώς σπάνια το πράττει υπό στρατιωτική πίεση.
Συμβατική κλιμάκωση
Τυχόν συμβατική κλιμάκωση θα μπορούσε, επομένως, να βρεθεί στο προσκήνιο και, αν ξεφύγει από τον έλεγχο, να βάλει φωτιά σε ολόκληρη την περιοχή.
Η πρόθεση της Τουρκίας να εμπλέξει το Πακιστάν σε αυτή τη διαμάχη δεν θα περιοριζόταν μόνο στη διάχυση της ευθύνης για μια πιθανή κλιμάκωση γύρω από τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της, αλλά και στην εξασφάλιση της στήριξης της μοναδικής μουσουλμανικής πυρηνικής δύναμης, προκειμένου να αποτρέψει το Ισραήλ από μια απάντηση που θα οδηγήσει σε μεταξύ τους πόλεμο.
Από την πλευρά του, το Πακιστάν πιθανότατα θα ήταν πρόθυμο να επιδείξει επιθετική ρητορική απέναντι στο Ισραήλ, καθώς κάτι τέτοιο θα είχε απήχηση στο εσωτερικό του, αλλά εύλογα δεν θα ήθελε το Ισραήλ να το εξαναγκάσει είτε σε έναν συμβατικό πόλεμο είτε σε άτακτη υποχώρηση.
Οποιαδήποτε σοβαρή κλιμάκωση μεταξύ του TPT και του Ισραήλ θα οδηγούσε με βεβαιότητα σε αμερικανική διπλωματική παρέμβαση, δεδομένου ότι και οι τρεις πλευρές είναι στενοί εταίροι των ΗΠΑ.
Ο ρόλος των ΗΠΑ
Το ποια πλευρά θα στήριζαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, παραμένει ασαφές.
Αν και το Ισραήλ αποτελεί έναν από τους πιο ιδιαίτερους συμμάχους τους, ο αγωγός EastMed θα μπορούσε να αμφισβητήσει τη νεοαποκτηθείσα ενεργειακή ηγεμονία των ΗΠΑ έναντι της ΕΕ.
Έτσι, μπορεί να υποστηριχθεί ότι η Ουάσιγκτον ίσως προτιμούσε να επιβάλει έναν συμβιβασμό, βάσει του οποίου το Ισραήλ θα προμήθευε φυσικό αέριο στην Τουρκία, όπως ακριβώς προτίθεται να προμηθεύσει και την Αίγυπτο.
Αν η Συρία ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ, τότε θα μπορούσε να κατασκευαστεί αγωγός μέσω του εδάφους της από το Ισραήλ προς την Τουρκία, ενώ θα μπορούσε να εμπλακεί και ο Λίβανος, εφόσον προσχωρήσει και αυτός στις συμφωνίες.
Ακόμη και χωρίς αυτό το ενδεχόμενο, ένας υποθαλάσσιος αγωγός θα μπορούσε να συνδέσει τα υπεράκτια κοιτάσματα φυσικού αερίου του Ισραήλ με την Τουρκία, ενισχύοντας την πολύπλοκη αλληλεξάρτησή τους και μειώνοντας τον κίνδυνο σύγκρουσης.
Αυτό θα ήταν, από την οπτική γωνία των ΗΠΑ, το βέλτιστο σενάριο για την επίλυση των τουρκοϊσραηλινών εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών