Σε κλιμάκωση της έντασης στο Ιράν, προχωρά ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, προτρέποντας τους Ιρανούς να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις και να πάρουν τον έλεγχο των θεσμών της χώρας, σε μια εξέλιξη που ενισχύει τις ανησυχίες για πιθανή στρατιωτική ή άλλους είδους επέμβαση.
«Ιρανοί Πατριώτες, ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΙΣ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ – ΚΑΤΑΛΑΒΕΤΕ ΤΙΣ ΘΕΣΕΙΣ ΣΑΣ!!! Σώστε τα ονόματα των δολοφόνων και των κακοποιών», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος στο Truth Social, ενώ τόνισε ότι δεν θα έχει καμία συνάντηση με Ιρανούς αξιωματούχους «μέχρι να ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ η αναιτιολόγητη δολοφονία των διαδηλωτών».
«ΕΡΧΕΤΑΙ ΒΟΗΘΕΙΑ. MIGA (Make Iran Great Again)» έγραψε ο Trump.
Αν και δεν είναι σαφές τι εννοεί ο Trump με τη φράση «η βοήθεια έρχεται», η γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου, Karoline Leavitt, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οι αεροπορικές επιδρομές ήταν μεταξύ των «πολλών, πολλών επιλογών» που εξέταζε ο πρόεδρος, αν και πρόσθεσε ότι «η διπλωματία είναι πάντα η πρώτη επιλογή».
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ενημερώνεται από τους συνεργάτες του για μια σειρά επιλογών απέναντι στο Ιράν: από στρατιωτικά πλήγματα και κυβερνοεπιθέσεις έως αυστηρότερες κυρώσεις και ψηφιακή υποστήριξη αντικαθεστωτικών δικτύων.
Εν τω μεταξύ, το Τελ Αβίβ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής, δηλώνοντας έτοιμο να απαντήσει «με ισχύ, αν χρειαστεί». Η ένταση ξυπνά μνήμες από τον 12ήμερο πόλεμο Ισραήλ–Ιράν, τον Ιούνιο του 2024, όταν οι ΗΠΑ είχαν συμμετάσχει με πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και η Τεχεράνη απάντησε με πυραυλικές επιθέσεις.
Πάντως, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου και πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, Mohamad Baker Galibaf, προειδοποίησε: «Σε περίπτωση επίθεσης κατά του Ιράν, τα κατεχόμενα εδάφη (Ισραήλ) και όλες οι αμερικανικές βάσεις θα αποτελέσουν νόμιμους στόχους».
Οι πιέσεις σε Trump
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ανώτεροι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο JD Vance, πιέζουν τον Trump να δώσει μια τελευταία ευκαιρία στη διπλωματία, πριν εγκρίνει οποιαδήποτε στρατιωτική απάντηση. Το επιχείρημά τους είναι ότι ένα αμερικανικό πλήγμα, σε αυτή τη φάση, θα μπορούσε να ενισχύσει το αφήγημα του ιρανικού καθεστώτος ότι οι διαδηλώσεις αποτελούν προϊόν ξένης συνωμοσίας.
Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν ότι καμία τελική απόφαση δεν έχει ληφθεί.
Οι διαδηλώσεις στο Ιράν, που άρχισαν στα τέλη Δεκεμβρίου και κλιμακώθηκαν από τις αρχές Ιανουαρίου, θεωρούνται από πολλούς αναλυτές υπαρξιακή απειλή για το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για χιλιάδες νεκρούς, ενώ το Ιράν παραμένει χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο για περισσότερες από 100 ώρες, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η διάχυση πληροφοριών.
Ο Steve Witkoff συναντήθηκε μυστικά με τον εξόριστο διάδοχο του ιρανικού θρόνου
Ο απεσταλμένος του Προέδρου Trump, Steve Witkoff, συναντήθηκε μυστικά το περασμένο Σαββατοκύριακο με τον Reza Pahlavi, σύμφωνα με το Axios.
Ο Pahlavi είναι γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, Mohammad Reza Pahlavi, και εγκατέλειψε τη χώρα πριν από την ανατροπή του πατέρα του το 1978.
Έκτοτε ζει κυρίως στο Λος Άντζελες και την Ουάσινγκτον.
Σε προηγούμενα μηνύματά του, τα οποία μπλοκαρίστηκαν λόγω της διακοπής του διαδικτύου από τις ιρανικές αρχές, έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμος να ηγηθεί μιας μεταβατικής περιόδου. Παράλληλα, έχει ταχθεί υπέρ της διεξαγωγής δημοψηφίσματος και της μη βίαιης αλλαγής στο Ιράν.
Ο εξόριστος πρίγκιπας έχει χαιρετίσει το ενδεχόμενο το Ιράν να εξελιχθεί σε συνταγματική μοναρχία με εκλεγμένο ηγέτη, αντί για κληρονομική. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X τον Ιούνιο του περασμένου έτους, έγραψε:
«Υπάρχει μόνο ένας δρόμος για την επίτευξη της ειρήνης: ένα κοσμικό, δημοκρατικό Ιράν. Είμαι εδώ σήμερα για να θέσω τον εαυτό μου στη διάθεση των συμπατριωτών μου, ώστε να τους οδηγήσω σε αυτόν τον δρόμο προς την ειρήνη και τη δημοκρατική μετάβαση».
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για τη συνάντηση του Σαββατοκύριακου μεταξύ του Pahlavi και του Witkoff.
Κίνδυνος συσπείρωσης
Παρά τη σκληρή καταστολή, στο εσωτερικό του Λευκού Οίκου υπάρχουν ανησυχίες ότι μια αμερικανική στρατιωτική επέμβαση θα συσπείρωνε το καθεστώς, αντί να το αποδυναμώσει. Άλλοι, ωστόσο, εκτιμούν ότι ο Trump διαθέτει αυτή τη στιγμή ισχυρό μοχλό πίεσης, καθώς το Ιράν βρίσκεται απομονωμένο, ενώ περιφερειακοί του σύμμαχοι, όπως η Hamas και η Hezbollah, έχουν αποδυναμωθεί μετά τις συγκρούσεις με το Ισραήλ.
Ο αντιπρόεδρος Vance, αν και παραδοσιακά επιφυλακτικός απέναντι στις στρατιωτικές περιπέτειες, θεωρεί το Ιράν σοβαρή απειλή για τις ΗΠΑ. Αν και αρχικά είχε εκφράσει σκεπτικισμό για επιθέσεις, τελικά στήριξε τα πλήγματα του περασμένου καλοκαιριού σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Φορντό, το Νατάνζ και το Ισφαχάν.
Στρατιωτικά, οι επιλογές του Trump παραμένουν ανοιχτές. Αν και οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν αυτή τη στιγμή αεροπλανοφόρο στη Μέση Ανατολή, μπορούν να αναπτύξουν βομβαρδιστικά, μαχητικά αεροσκάφη ή ναυτικές δυνάμεις σε σύντομο χρονικό διάστημα. Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει σε περίπτωση επίθεσης, με αξιωματούχους να σημειώνουν πως, παρά τη φθορά του οπλοστασίου του, εξακολουθεί να διαθέτει πυραύλους ικανούς να πλήξουν στόχους στην Αραβική Χερσόνησο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών