Σχετικά Άρθρα
«Μετά τον Maduro... ο Erdogan»; – Αναλυτής της CIA «δείχνει» επιχείρηση αρπαγής του Τούρκου Προέδρου από τις ΗΠΑ
Φανερά προσγειωμένος ο Erdogan για επέλαση των ΗΠΑ: Όποιος δεν κάθεται στο τραπέζι, καταλήγει στο μενού - Στροφή Τουρκίας στο LNG
Καθώς η Ουάσιγκτον κινείται ανεξέλεγκτα και ανατρέπει τις παγκόσμιες ισορροπίες στη δεύτερη προεδρική θητεία του Donald Trump, η Μόσχα επιρρίπτει στην Ευρώπη την ευθύνη για την ουκρανική κρίση και η Άγκυρα παρακολουθεί προσεκτικά το συριακό και ιρανικό μέτωπο, ο κόσμος μοιάζει να εισέρχεται σε μια ακόμη ιστορική καμπή όπου οι κρίσεις δεν είναι απλώς απειλές, αλλά ευκαιρίες αναδιανομής ισχύος.
Η προφητεία του Churchill και το πρώτο «χρήσιμο» σοκ
Προς το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στα μέσα της δεκαετίας του 1940, ο Winston Churchill διατύπωσε εκείνη τη φράση που έμελλε να αποδειχθεί στρατηγικός κανόνας και όχι απλή ρητορική: «Never let a good crisis go to waste - Ποτέ μην αφήνεις μια καλή κρίση να πάει χαμένη».
Το 1945 αποτέλεσε ορόσημο για τη δημιουργία νέων ενώσεων, οργανισμών και δομών συλλογικής ασφάλειας.
Η Arab League τον Μάρτιο, τα Ηνωμένα Έθνη τον Οκτώβριο, το ΔΝΤ τον Δεκέμβριο και η UNESCO τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς συγκρότησαν το θεσμικό οικοδόμημα του μεταπολεμικού κόσμου.
Οι οργανισμοί αυτοί δεν ήταν μόνο πολυκρατικά σχήματα συνεργασίας, αλλά και εργαλεία ανασυγκρότησης μετά από έναν παγκόσμιο όλεθρο.
Κρίση και μοίρασμα της λείας μετά τον πόλεμο
Πού εντάσσεται η κρίση σε αυτή την εικόνα; Η κρίση είναι η βίαιη σύγκρουση που προηγείται των «ωδίνων» μιας νέας τάξης.
Είναι το χάος πριν από την ανασύνταξη και η αλληλουχία γεγονότων που δεν μπορεί να απορροφηθεί από την κανονικότητα.
Οι ηγεσίες της εποχής αξιοποίησαν στο έπακρο το θολό τοπίο μετά τον πόλεμο για να σχεδιάσουν τη διεθνή τάξη των μέσων του 20ού αιώνα.
Με εξαντλημένα αποθέματα, εντεινόμενο εθνικισμό και τις καταστροφικές συνέπειες των ιδεολογιών, η λύση βαφτίστηκε «ένωση» και «συλλογική ασφάλεια».
Στην ουσία, επρόκειτο για ένα ωμό μοίρασμα της μεταπολεμικής ισχύος.
Η Γερμανία, η Ιταλία και η Ιαπωνία ηττήθηκαν.
Η επιρροή της Σοβιετικής Ένωσης εξαπλώθηκε στην Ευρώπη. Οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ αναδείχθηκαν σε δύο υπερδυνάμεις. Ο ναζισμός και ο φασισμός εξαλείφθηκαν, ενώ μια ενισχυμένη Βρετανία επανήλθε στο κέντρο των ευρωπαϊκών ισορροπιών. Η αποικιοκρατία άρχισε να χάνει την αξία της. Για το Λονδίνο, η απειλή μιας αναπτυσσόμενης Γερμανίας είχε τελειώσει.
Η κρίση, πράγματι, δεν πήγε χαμένη.
Το 2026 και οι κουρασμένοι γίγαντες
Ογδόντα χρόνια αργότερα, η ανθρωπότητα συζητά ξανά το ενδεχόμενο ενός νέου παγκόσμιου πολέμου.
Οι σύγχρονες δυνάμεις του 21ου αιώνα έχουν ήδη αναμετρηθεί μέσω πολέμων δι’ αντιπροσώπων στη Συρία, ενώ η Μέση Ανατολή παραμένει μόνιμο θέμα στα διπλωματικά τραπέζια της Ουάσιγκτον, της Μόσχας και της Άγκυρας.
Η Ουάσιγκτον, με μειωμένο κύρος στους λαούς της περιοχής, προκαλεί αντιδράσεις διεθνώς μετά την κράτηση του Nicolás Maduro.
Η Μόσχα βλέπει την Ευρώπη μέσα από το πρίσμα της ενεργειακής εξάρτησης και της ουκρανικής σύγκρουσης. Η Άγκυρα ανησυχεί έντονα για το Ιράν, όπου εδώ και εβδομάδες οι δρόμοι γεμίζουν διαδηλωτές, λίγα μόλις χιλιόμετρα από τα σύνορά της.
Νοτιότερα, οι απρόσμενες ήττες των δυνάμεων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων απέναντι στη Σαουδική Αραβία περνούν σε δεύτερη μοίρα για το Τελ Αβίβ, καθώς το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις εξελίξεις στην Τεχεράνη.
Η κατάρρευση των βαλβίδων ασφαλείας
Για πρώτη φορά από το 1945, το εκκρεμές της Ιστορίας διαγράφει τόσο μεγάλο τόξο.
Η «χρήσιμη κρίση» του Churchill γίνεται ξανά αισθητή σε κάθε κύτταρο του παγκόσμιου συστήματος, με μια κρίσιμη διαφορά: οι βαλβίδες ασφαλείας που δημιούργησαν οι νικητές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου δεν αντέχουν πλέον την πίεση του 2026.
Από την Τεχεράνη μέχρι την Ουκρανία, από τη Βενεζουέλα μέχρι τον Περσικό Κόλπο, κάθε σεισμική δόνηση είναι ο ήχος της κατάρρευσης μιας τάξης που έχει ξεπεραστεί. Αυτό που εκτυλίσσεται δεν είναι απλώς γεωπολιτική αντιπαράθεση, αλλά μια σκληρή διαπραγμάτευση για το νέο μοίρασμα της ισχύος μετά την κρίση.
Ο χάρτης πορείας της Άγκυρας
Μέσα σε αυτόν τον κλοιό αστάθειας, ποιον δρόμο πρέπει να ακολουθήσει η Άγκυρα; Σύμφωνα με ανάλυση Τούρκων αναλυτών στο Modern Diplomacy, για την Τουρκία, τη μόνη δύναμη που μπορεί να συνομιλεί ταυτόχρονα με την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα, η κρίση δεν είναι ευκαιρία επιλογής στρατοπέδου, αλλά καθορισμού αυτόνομου άξονα.
Απέναντι στην αβεβαιότητα στο Ιράν και το κενό ισχύος στη Συρία, η «προσεκτική» στάση της Άγκυρας οφείλει να μετατραπεί από παθητική αναμονή σε ενεργητική ουδετερότητα. Η συναλλακτική πολιτική με την κυβέρνηση Trump πρέπει να συνδυαστεί με την ενίσχυση του ρόλου της Τουρκίας ως αναντικατάστατου διαύλου ενέργειας και εφοδιασμού μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης.
Αντί να πάρει θέση στη σύγκρουση μεταξύ Τεχεράνης και Τελ Αβίβ, η Άγκυρα οφείλει να εφαρμόσει ένα δόγμα ζωνών ανάσχεσης, ώστε οι περιφερειακές συγκρούσεις να μην περάσουν τα σύνορά της.
Η «καλή κρίση» του Churchill, για την Άγκυρα, σημαίνει αξιοποίηση της στρατιωτικής ισχύος για αποτροπή και της διπλωματικής ισχύος για διαμεσολάβηση, με στόχο να αναδειχθεί σε ρυθμιστή της χαοτικής αυτής εποχής.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών