Έτοιμος να βάλει φωτιά... ξανά στον παγκόσμιο εμπορικό χάρτη, φαίνεται πως είναι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump. Κι αυτό διότι, η απειλή του για δασμό 25% σε όσους συναλλάσσονται με το Ιράν προκαλεί τριγμούς στην ήδη εύθραυστη σχέση ΗΠΑ και Κίνας, σε μια εξέλιξη με σοβαρές παράπλευρες απώλειες.
Οι δύο κορυφαίες οικονομίες του κόσμου είχαν εξασφαλίσει προσωρινή εμπορική συμφωνία στα τέλη Οκτωβρίου, που προέβλεπε την άρση των αμερικανικών δασμών προς την Κίνα, ενώ το Πεκίνο σταμάτησε τους εκτεταμένους ελέγχους εξαγωγής σπάνιων γαιών.
Σε απάντηση στην απειλή δασμών του Trump, η Κίνα δήλωσε ότι «αντιτίθεται κατηγορηματικά σε οποιεσδήποτε παράνομες μονομερείς κυρώσεις και σε εξουσίες με μεγάλη εμβέλεια», ενώ προειδοποίησε ότι θα λάβει «όλα τα απαραίτητα μέτρα» για την υπεράσπιση των συμφερόντων της, σύμφωνα με ανάρτηση στο X από εκπρόσωπο της Κινεζικής Πρεσβείας στις ΗΠΑ.
«Τεράστια κλιμάκωση»
Αν ο Trump είναι σοβαρός για το ποσοστό 25%, «αυτό συνιστά τεράστια κλιμάκωση σε σχέση με τα τρέχοντα επίπεδα δασμών», δήλωσε η Deborah Elms, επικεφαλής εμπορικής πολιτικής στο Hinrich Foundation. Η ίδια προειδοποίησε ότι η κατάσταση μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε νέους γύρους κλιμάκωσης αντιποίνων, πόσο μάλλον να καταστρέψει οποιεσδήποτε ελπίδες για εξαγωγές σόγιας των ΗΠΑ προς την Κίνα. «Την τελευταία φορά που παίξαμε αυτό το παιχνίδι, καταλήξαμε με δασμούς στο 145%».
Ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, η Κίνα αγοράζει εδώ και καιρό αργό πετρέλαιο από το Ιράν -και άλλες χώρες που υπόκεινται σε κυρώσεις από τις ΗΠΑ- προσφέροντας κρίσιμο οικονομικό στήριγμα στο καθεστώς της Μέσης Ανατολής που πλήττεται από τα δυτικά περιοριστικά μέτρα.
Οι εξαγωγές ιρανικού αργού στην Κίνα διπλασιάστηκαν μεταξύ 2017 και 2024 σε ημερήσια βάση, ξεπερνώντας τα 1,2 εκατομμύρια βαρέλια, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Muyu Xu, ανώτερης αναλύτριας της εταιρείας πληροφοριών εμπορευμάτων Kpler. Από το 2022, τα καύσιμα αντιπροσώπευαν πάνω από το μισό των εισαγωγών της Κίνας από το Ιράν, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Ωστόσο, η Κίνα έχει από τότε περιορίσει το εμπόριό της λόγω αυστηρότερων αμερικανικών κυρώσεων. Οι εισαγωγές από το Ιράν ήταν σε τροχιά για τέταρτο συνεχόμενο έτος πτώσης το 2025, μειούμενες κατά 28% την περίοδο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που συγκέντρωσε η Wind Information. Η Κίνα αναμένεται να δημοσιεύσει πλήρη ετήσια εμπορικά στοιχεία την Τετάρτη.
Η Κίνα δεν θα μειώσει την οικονομική συνεργασία με το Ιράν λόγω της απειλής δασμών του Trump, δήλωσε ο Cui Shoujun, καθηγητής διεθνών σπουδών στο Renmin University of China. «Η κατάσταση στο Ιράν έχει σίγουρα εισέλθει σε μια πολύ επικίνδυνη περίοδο. Όλοι θα πρέπει να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή», είπε ο Cui. Ανέφερε ότι το ενδιαφέρον του Trump για το Ιράν σχετίζεται με τους ενεργειακούς πόρους, καθώς περισσότερη παραγωγή πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, ακριβώς τη στιγμή που η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ αυξάνεται για να τροφοδοτήσει την τεχνητή νοημοσύνη.
Ενώ ο Cui αρνήθηκε να σχολιάσει άμεσα τις επιπτώσεις στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, είπε ότι οι δια ζώσης συναντήσεις αποτελούν σημαντικό δείκτη.
Η συνάντηση Trump και Xi
Μετά τη συνάντηση Trump–Xi Jinping στη Νότια Κορέα το φθινόπωρο, οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε μορατόριουμ εμπορικών δασμών διάρκειας ενός έτους. Οι δασμοί στις κινεζικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ θα παρέμεναν γύρω στο 47,5%, μειωμένοι από πάνω από 100% κατά την κορύφωση των εμπορικών εντάσεων την άνοιξη.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να επισκεφθεί το Πεκίνο τον Απρίλιο, ακολουθούμενος από αντίστοιχη επίσκεψη του Xi αργότερα μέσα στο έτος.
Η εύθραυστη σχέση ΗΠΑ και Κίνας
«Ο Trump διαβρώνει την εύθραυστη εμπιστοσύνη που είχε δημιουργηθεί γύρω από το εμπορικό μορατόριουμ», δήλωσε ο Dan Wang από τη Eurasia Group. «Ο Trump θεωρείτο ήδη από το κινεζικό κοινό και την κυβέρνηση ασυνεπής».
Οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν ιστορικό άσκησης πίεσης για την απόκτηση πλεονεκτήματος πριν από σημαντικές διπλωματικές συναντήσεις. Οι εντάσεις αυξήθηκαν έντονα πριν από τη συνάντηση Trump–Xi τον Οκτώβριο, με το Πεκίνο να επεκτείνει τους ελέγχους εξαγωγών σπάνιων γαιών και να ξεκινά έρευνες κατά της αμερικανικής εταιρείας chip Qualcomm, ενώ η Ουάσινγκτον φέρεται να σχεδίαζε τον περιορισμό λογισμικού σχεδίασης chips προς την Κίνα.
«Πιθανότατα θα υπάρξουν αρκετοί γύροι ανάλογων αντιποίνων μέχρι τη συνάντηση του Απριλίου», είπε ο Wang. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Κίνα θα μπορούσε να απαντήσει με κυρώσεις σε αμερικανικές εταιρείες που σχετίζονται με πωλήσεις όπλων προς την Ταϊβάν ή με έρευνες κατά αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην Κίνα, αποκλείοντας όμως πρόσθετους περιορισμούς σε σπάνιες γαίες.
Μένει να φανεί σε ποιο βαθμό θα υλοποιηθούν οι δασμοί.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών