Ο Jerome Powell φαίνεται να έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δέχεται ευθεία επίθεση από την κυβέρνηση Trump και, με μια κίνηση χωρίς προηγούμενο, απάντησε ουσιαστικά με «κήρυξη πολέμου»
Πρωτοφανή πράγματα συμβαίνουν στις ΗΠΑ, με τον πρόεδρο της Federal Reserve να προχωρά σε μια εξαιρετικά ασυνήθιστη ενέργεια, δημοσιοποιώντας βίντεο στο οποίο κατηγορεί ανοιχτά την κυβέρνηση Trump ότι χρησιμοποιεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης για να ασκήσει πίεση στην κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ.
Όπως ανέφερε, η Fed έλαβε την Παρασκευή κλητεύσεις (subpoenas) που αφορούν έρευνα ενόρκων (grand jury), καθώς και απειλές για ποινικές διώξεις σχετικά με τις ανακαινίσεις των κεντρικών γραφείων της Fed στην Ουάσιγκτον και τη σχετική κατάθεσή του σε επιτροπή της Γερουσίας πέρυσι.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, οι έρευνες αυτές αποτελούν απλώς «προσχήματα».
Ο πραγματικός στόχος, όπως υποστήριξε, είναι η υπονόμευση της ανεξαρτησίας της Federal Reserve.
Η κατηγορία είναι εκρηκτική. Ο Powell δεν κατηγορεί απλώς την κυβέρνηση Trump ότι επιχειρεί να περιορίσει την αυτονομία της Fed, αλλά ότι εργαλειοποιεί το DoJ για να το πετύχει.
Εξίσου προκλητικός ήταν και ο τρόπος με τον οποίο επέλεξε να το κάνει: ένα δίλεπτο βίντεο, που δόθηκε στη δημοσιότητα λίγο πριν ανοίξουν οι αγορές στην Ασία.
Δύσκολα θα μπορούσε να σχεδιαστεί μια παρέμβαση πιο ικανή να προκαλέσει αναταραχή στις διεθνείς αγορές — αν και δεν είναι δυνατόν να γνωρίζει κανείς αν αυτός ήταν ο στόχος του Powell.
Σε κάθε περίπτωση, η χρονική στιγμή και η μορφή της παρέμβασης διασφάλισαν ότι το μήνυμα θα έφτανε άμεσα στις παγκόσμιες αγορές, αφήνοντας στον Λευκό Οίκο ελάχιστα περιθώρια να το διαχειριστεί διακριτικά.
Οι αγορές δεν πανικοβλήθηκαν
Αν ο στόχος ήταν να προκληθεί sell-off, αυτός δεν επιτεύχθηκε. Καμία ένδειξη κατάρρευσης.
Μέχρι το μεσημέρι της Δευτέρας, ακόμη και οι αρχικές περιορισμένες απώλειες είχαν εξαλειφθεί, με τους βασικούς δείκτες να περνούν σε θετικό έδαφος.
Οι επενδυτές αρνήθηκαν να πανικοβληθούν μπροστά στην καταγγελλόμενη απειλή κατά της ανεξαρτησίας της Fed.
Ο S&P 500 έκλεισε μάλιστα σε νέο ιστορικό υψηλό.
Η «βιαστική καταδίκη» του Trump
Σχολιαστές και παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης έσπευσαν να αποδεχθούν πλήρως τις καταγγελίες του Powell, καταδικάζοντας τον Donald Trump για απόπειρα ελέγχου της νομισματικής πολιτικής χωρίς καν να περιμένουν στοιχεία. Απόφαση πρώτα, αποδείξεις μετά — μια γνώριμη αντίδραση σε κάθε κατηγορία που στρέφεται κατά του Trump.
Οι αγορές, ωστόσο, φαίνεται ότι διέκριναν πως οι ισχυρισμοί του Powell δεν «δένουν» πλήρως.
Ακόμη και αν ο Trump ήθελε να χρησιμοποιήσει νομικά μέσα για να εξαναγκάσει τον Powell σε αποχώρηση, ποιο θα ήταν το όφελος;
Η θητεία του Powell ως προέδρου της Fed λήγει σε μόλις πέντε μήνες και του απομένουν μόνο τρεις συνεδριάσεις της Federal Open Market Committee (FOMC) ως πρόεδρος.
Γιατί να πιέσει κανείς κάποιον να φύγει, όταν ούτως ή άλλως βρίσκεται ήδη κοντά στην έξοδο;
Είναι αλήθεια ότι ο Powell θα μπορούσε να παραμείνει ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed έως το 2028.
Ωστόσο, μια έρευνα του DoJ μάλλον θα τον ωθούσε να μείνει παρά να φύγει.
Ο Powell πλέον αντιμετωπίζει την υπόθεση ως προσωπική μάχη για την ακεραιότητά του και ως επίθεση κατά της ανεξαρτησίας της Fed.
Αν δεν σκόπευε να παραμείνει, ίσως τώρα να το κάνει.
Κίνδυνοι για τη λειτουργία της Fed και ρόλος της Γερουσίας
Η χρήση του DoJ για μια προσωπική βεντέτα θα μπορούσε επίσης να αποξενώσει τα υπόλοιπα μέλη της FOMC, πολλοί από τους οποίους διατηρούν στενές σχέσεις με τον Powell.
Ακόμη κι αν μια έρευνα οδηγούσε τελικά στην απομάκρυνσή του, ο επόμενος πρόεδρος της Fed θα έβρισκε μπροστά του μια επιτροπή αποφασισμένη να αποδείξει την ανεξαρτησία της, αρνούμενη να ευθυγραμμιστεί με την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης.
Καθοριστικός είναι και ο ρόλος της Γερουσίας. Ο Trump χρειάζεται τη Γερουσία για να εγκρίνει τον διάδοχο του Powell.
Ο Federal Reserve Act δεν προβλέπει διορισμό προσωρινού προέδρου από τον Λευκό Οίκο· αν δεν υπάρξει επιβεβαίωση υποψηφίου, η θέση παραμένει κενή.
Σε περίπτωση «απουσίας» προέδρου, την ηγεσία αναλαμβάνει ο αντιπρόεδρος, δηλαδή ο Philip Jefferson, διορισμένος από τον Biden.
Η πρόωρη απομάκρυνση του Powell απλώς για να περάσει η ηγεσία στον Jefferson θα ισοδυναμούσε με πύρρειο νίκη.
Ορισμένοι έχουν προτείνει το Διοικητικό Συμβούλιο της Fed να διατηρήσει τον Powell ως πρόεδρο έως ότου εγκριθεί αντικαταστάτης, όπως είχε συμβεί το 2022.
Τότε, όμως, ο Joe Biden είχε ήδη ανακοινώσει ότι θα τον επαναδιορίσει, γεγονός που καθιστούσε τη λύση μη αμφιλεγόμενη.
Σήμερα, μια τέτοια κίνηση θα οδηγούσε σχεδόν βέβαια σε δικαστικές διαμάχες και θα βάθαινε τη σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο.
Πολιτικό μπλόκο και νομικές γκρίζες ζώνες
Το σενάριο παρατεταμένης κενής θέσης δεν είναι θεωρητικό.
Οι γερουσιαστές Thom Tillis και Lisa Murkowski δήλωσαν ότι θα μπλοκάρουν οποιονδήποτε υποψήφιο έως ότου ολοκληρωθεί η έρευνα για τον Powell, με τη Murkowski να κάνει λόγο για «ξεκάθαρη απόπειρα εξαναγκασμού».
Παρά ταύτα, νομική γνωμοδότηση του Office of Legal Counsel (OLC) από το 1978 αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο ο πρόεδρος να ορίσει προσωρινό πρόεδρο από τα υπάρχοντα μέλη της Fed σε περίπτωση μόνιμης κενής θέσης.
Αν ισχύει αυτή η ερμηνεία, το μπλόκο της Γερουσίας θα μπορούσε τελικά να δώσει στον Trump μεγαλύτερη ευελιξία.
Τι πραγματικά συμβαίνει;
Ο ίδιος ο Trump αρνείται κάθε εμπλοκή.
Σε συνέντευξή του στο NBC News, δήλωσε ότι δεν γνώριζε καν για τις κλητεύσεις και ότι οποιαδήποτε έρευνα δεν σχετίζεται με τις διαφωνίες του με τον Powell για τα επιτόκια.
Υπενθυμίζεται ότι η Fed άρχισε τελικά να μειώνει τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο, κινούμενη προς την κατεύθυνση που ζητούσε ο Trump.
Δύο είναι τα πιθανά σενάρια.
Το πρώτο είναι ότι υπερβολικά ζήλοι υποστηρικτές του Trump —ενδεχομένως και εντός της κυβέρνησης— πίεσαν το DoJ να κινηθεί κατά του Powell.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές, ο επικεφαλής της Federal Housing Finance Agency, Bill Pulte, φέρεται να ήταν η «κινητήρια δύναμη» πίσω από την κλήτευση.
Το δεύτερο, λιγότερο συζητημένο ενδεχόμενο, είναι ότι το Department of Justice διαθέτει σοβαρούς λόγους να πιστεύει πως ο Powell διέπραξε ποινικό αδίκημα, ενδεχομένως ψευδορκία ενώπιον της Γερουσίας.
Σε αυτή την περίπτωση, αυτό που παρουσιάζεται ως πολιτική δίωξη θα μπορούσε να είναι απλώς η λειτουργία της Δικαιοσύνης.
Σε κάθε περίπτωση, η αυτοπαρουσίαση του Powell ως σύγχρονου μάρτυρα υπέρ της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών φαίνεται πρόωρη.
Οι αγορές, τουλάχιστον, δεν έδειξαν να πείθονται ότι ο Trump απειλεί ουσιαστικά την ανεξαρτησία της Federal Reserve.
www.bankingnews.gr
Όπως ανέφερε, η Fed έλαβε την Παρασκευή κλητεύσεις (subpoenas) που αφορούν έρευνα ενόρκων (grand jury), καθώς και απειλές για ποινικές διώξεις σχετικά με τις ανακαινίσεις των κεντρικών γραφείων της Fed στην Ουάσιγκτον και τη σχετική κατάθεσή του σε επιτροπή της Γερουσίας πέρυσι.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, οι έρευνες αυτές αποτελούν απλώς «προσχήματα».
Ο πραγματικός στόχος, όπως υποστήριξε, είναι η υπονόμευση της ανεξαρτησίας της Federal Reserve.
Η κατηγορία είναι εκρηκτική. Ο Powell δεν κατηγορεί απλώς την κυβέρνηση Trump ότι επιχειρεί να περιορίσει την αυτονομία της Fed, αλλά ότι εργαλειοποιεί το DoJ για να το πετύχει.
Εξίσου προκλητικός ήταν και ο τρόπος με τον οποίο επέλεξε να το κάνει: ένα δίλεπτο βίντεο, που δόθηκε στη δημοσιότητα λίγο πριν ανοίξουν οι αγορές στην Ασία.
Δύσκολα θα μπορούσε να σχεδιαστεί μια παρέμβαση πιο ικανή να προκαλέσει αναταραχή στις διεθνείς αγορές — αν και δεν είναι δυνατόν να γνωρίζει κανείς αν αυτός ήταν ο στόχος του Powell.
Σε κάθε περίπτωση, η χρονική στιγμή και η μορφή της παρέμβασης διασφάλισαν ότι το μήνυμα θα έφτανε άμεσα στις παγκόσμιες αγορές, αφήνοντας στον Λευκό Οίκο ελάχιστα περιθώρια να το διαχειριστεί διακριτικά.
Οι αγορές δεν πανικοβλήθηκαν
Αν ο στόχος ήταν να προκληθεί sell-off, αυτός δεν επιτεύχθηκε. Καμία ένδειξη κατάρρευσης.
Μέχρι το μεσημέρι της Δευτέρας, ακόμη και οι αρχικές περιορισμένες απώλειες είχαν εξαλειφθεί, με τους βασικούς δείκτες να περνούν σε θετικό έδαφος.
Οι επενδυτές αρνήθηκαν να πανικοβληθούν μπροστά στην καταγγελλόμενη απειλή κατά της ανεξαρτησίας της Fed.
Ο S&P 500 έκλεισε μάλιστα σε νέο ιστορικό υψηλό.
Η «βιαστική καταδίκη» του Trump
Σχολιαστές και παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης έσπευσαν να αποδεχθούν πλήρως τις καταγγελίες του Powell, καταδικάζοντας τον Donald Trump για απόπειρα ελέγχου της νομισματικής πολιτικής χωρίς καν να περιμένουν στοιχεία. Απόφαση πρώτα, αποδείξεις μετά — μια γνώριμη αντίδραση σε κάθε κατηγορία που στρέφεται κατά του Trump.
Οι αγορές, ωστόσο, φαίνεται ότι διέκριναν πως οι ισχυρισμοί του Powell δεν «δένουν» πλήρως.
Ακόμη και αν ο Trump ήθελε να χρησιμοποιήσει νομικά μέσα για να εξαναγκάσει τον Powell σε αποχώρηση, ποιο θα ήταν το όφελος;
Η θητεία του Powell ως προέδρου της Fed λήγει σε μόλις πέντε μήνες και του απομένουν μόνο τρεις συνεδριάσεις της Federal Open Market Committee (FOMC) ως πρόεδρος.
Γιατί να πιέσει κανείς κάποιον να φύγει, όταν ούτως ή άλλως βρίσκεται ήδη κοντά στην έξοδο;
Είναι αλήθεια ότι ο Powell θα μπορούσε να παραμείνει ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed έως το 2028.
Ωστόσο, μια έρευνα του DoJ μάλλον θα τον ωθούσε να μείνει παρά να φύγει.
Ο Powell πλέον αντιμετωπίζει την υπόθεση ως προσωπική μάχη για την ακεραιότητά του και ως επίθεση κατά της ανεξαρτησίας της Fed.
Αν δεν σκόπευε να παραμείνει, ίσως τώρα να το κάνει.
Κίνδυνοι για τη λειτουργία της Fed και ρόλος της Γερουσίας
Η χρήση του DoJ για μια προσωπική βεντέτα θα μπορούσε επίσης να αποξενώσει τα υπόλοιπα μέλη της FOMC, πολλοί από τους οποίους διατηρούν στενές σχέσεις με τον Powell.
Ακόμη κι αν μια έρευνα οδηγούσε τελικά στην απομάκρυνσή του, ο επόμενος πρόεδρος της Fed θα έβρισκε μπροστά του μια επιτροπή αποφασισμένη να αποδείξει την ανεξαρτησία της, αρνούμενη να ευθυγραμμιστεί με την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης.
Καθοριστικός είναι και ο ρόλος της Γερουσίας. Ο Trump χρειάζεται τη Γερουσία για να εγκρίνει τον διάδοχο του Powell.
Ο Federal Reserve Act δεν προβλέπει διορισμό προσωρινού προέδρου από τον Λευκό Οίκο· αν δεν υπάρξει επιβεβαίωση υποψηφίου, η θέση παραμένει κενή.
Σε περίπτωση «απουσίας» προέδρου, την ηγεσία αναλαμβάνει ο αντιπρόεδρος, δηλαδή ο Philip Jefferson, διορισμένος από τον Biden.
Η πρόωρη απομάκρυνση του Powell απλώς για να περάσει η ηγεσία στον Jefferson θα ισοδυναμούσε με πύρρειο νίκη.
Ορισμένοι έχουν προτείνει το Διοικητικό Συμβούλιο της Fed να διατηρήσει τον Powell ως πρόεδρο έως ότου εγκριθεί αντικαταστάτης, όπως είχε συμβεί το 2022.
Τότε, όμως, ο Joe Biden είχε ήδη ανακοινώσει ότι θα τον επαναδιορίσει, γεγονός που καθιστούσε τη λύση μη αμφιλεγόμενη.
Σήμερα, μια τέτοια κίνηση θα οδηγούσε σχεδόν βέβαια σε δικαστικές διαμάχες και θα βάθαινε τη σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο.
Πολιτικό μπλόκο και νομικές γκρίζες ζώνες
Το σενάριο παρατεταμένης κενής θέσης δεν είναι θεωρητικό.
Οι γερουσιαστές Thom Tillis και Lisa Murkowski δήλωσαν ότι θα μπλοκάρουν οποιονδήποτε υποψήφιο έως ότου ολοκληρωθεί η έρευνα για τον Powell, με τη Murkowski να κάνει λόγο για «ξεκάθαρη απόπειρα εξαναγκασμού».
Παρά ταύτα, νομική γνωμοδότηση του Office of Legal Counsel (OLC) από το 1978 αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο ο πρόεδρος να ορίσει προσωρινό πρόεδρο από τα υπάρχοντα μέλη της Fed σε περίπτωση μόνιμης κενής θέσης.
Αν ισχύει αυτή η ερμηνεία, το μπλόκο της Γερουσίας θα μπορούσε τελικά να δώσει στον Trump μεγαλύτερη ευελιξία.
Τι πραγματικά συμβαίνει;
Ο ίδιος ο Trump αρνείται κάθε εμπλοκή.
Σε συνέντευξή του στο NBC News, δήλωσε ότι δεν γνώριζε καν για τις κλητεύσεις και ότι οποιαδήποτε έρευνα δεν σχετίζεται με τις διαφωνίες του με τον Powell για τα επιτόκια.
Υπενθυμίζεται ότι η Fed άρχισε τελικά να μειώνει τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο, κινούμενη προς την κατεύθυνση που ζητούσε ο Trump.
Δύο είναι τα πιθανά σενάρια.
Το πρώτο είναι ότι υπερβολικά ζήλοι υποστηρικτές του Trump —ενδεχομένως και εντός της κυβέρνησης— πίεσαν το DoJ να κινηθεί κατά του Powell.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές, ο επικεφαλής της Federal Housing Finance Agency, Bill Pulte, φέρεται να ήταν η «κινητήρια δύναμη» πίσω από την κλήτευση.
Το δεύτερο, λιγότερο συζητημένο ενδεχόμενο, είναι ότι το Department of Justice διαθέτει σοβαρούς λόγους να πιστεύει πως ο Powell διέπραξε ποινικό αδίκημα, ενδεχομένως ψευδορκία ενώπιον της Γερουσίας.
Σε αυτή την περίπτωση, αυτό που παρουσιάζεται ως πολιτική δίωξη θα μπορούσε να είναι απλώς η λειτουργία της Δικαιοσύνης.
Σε κάθε περίπτωση, η αυτοπαρουσίαση του Powell ως σύγχρονου μάρτυρα υπέρ της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών φαίνεται πρόωρη.
Οι αγορές, τουλάχιστον, δεν έδειξαν να πείθονται ότι ο Trump απειλεί ουσιαστικά την ανεξαρτησία της Federal Reserve.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών