Οι αποπληρωμές προηγούμενου δανεισμού θα αυξηθούν από 168 δισ. ευρώ το 2025 σε σχεδόν 176 δισ. ευρώ το 2026, ενώ το ετήσιο χάσμα μεταξύ των κρατικών δαπανών και των εσόδων — το δημοσιονομικό έλλειμμα — αναμένεται να φτάσει περίπου τα 124 δισ. ευρώ
Το γαλλικό Δημόσιο σχεδιάζει να δανειστεί ποσό-ρεκόρ ύψους 310 δισεκατομμυρίων ευρώ από τις αγορές το 2026 – παρότι αναμένεται να ξεκινήσει τη χρονιά χωρίς πλήρως ψηφισμένο κρατικό προϋπολογισμό αλλά με έκτακτες δημοσιονομικές ρυθμίσεις .
Η κίνηση αυτή υπογραμμίζει πως το πρωτοφανές χρέος και τα επίμονα ελλείμματα διαμορφώνουν το σκηνικό μιας ολοκληρωτικής κρίσης σε συνδυασμό με ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο και έναν πρόεδρο που ήδη έχει στρέψει την προσοχή του στις εκλογές υψηλού ρίσκου του 2027.
Ως αποτέλεσμα της αποτυχίας του κοινοβουλίου να ψηφίσει τον προϋπολογισμό του 2026, η γαλλική κυβέρνηση αναγκάστηκε να επικαλεστεί την νομοθεσία περί του έκτακτου προϋπολογισμού, η οποία παρατείνει την ισχύ του προϋπολογισμού του προηγούμενου έτους ώστε να συνεχίσει να χρηματοδοτείται το κράτος όταν δεν έχει υιοθετηθεί νέος δημοσιονομικός νόμος.
Το ίδιο είδος έκτακτης νομοθεσίας είχε χρησιμοποιηθεί και ενόψει του προϋπολογισμού του 2025, ο οποίος οριστικοποιήθηκε μόλις τον Φεβρουάριο, αφού επιβλήθηκε μέσω του κοινοβουλίου — μια καθυστέρηση που κόστισε στην κυβέρνηση 12 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας Francois Villeroy de Galhau έχει προειδοποιήσει σε αυστηρό τόνο ότι η μεταφορά του πλαισίου του 2025 στο 2026 θα οδηγούσε σε «ένα έλλειμμα πολύ υψηλότερο από το επιθυμητό» — μια προειδοποίηση ότι οι προσωρινές λύσεις ενέχουν τον κίνδυνο επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης της Γαλλίας.
Γιατί 310 δισ. ευρώ επιπλέον;
Σύμφωνα με το σχέδιο προϋπολογισμού που παρουσίασε το Υπουργείο Οικονομικών στην κυβέρνηση τον Οκτώβριο, η Γαλλία χρειάζεται να αντλήσει λίγο πάνω από 305 δισεκατομμύρια ευρώ το 2026 — ελαφρώς περισσότερα από το 2025 — για να συνεχίσει να λειτουργεί το κράτος και να αποπληρώσει μέρος του υφιστάμενου χρέους του.
Βάσει του χρηματοδοτικού σχεδίου που παρουσιάστηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, αυτό θα γίνει μέσω της πώλησης περίπου 310 δισεκατομμυρίων ευρώ σε κρατικά ομόλογα — με άλλα λόγια, μέσω δανεισμού από τις χρηματοπιστωτικές αγορές με μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Ο πρόσθετος δανεισμός οφείλεται κυρίως στο ότι περισσότερα παλαιά δάνεια λήγουν και πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί ακριβότερα το δημόσιο χρέος.
Οι αποπληρωμές προηγούμενου δανεισμού θα αυξηθούν από 168 δισ. ευρώ το 2025 σε σχεδόν 176 δισ. ευρώ το 2026, ενώ το ετήσιο χάσμα μεταξύ των κρατικών δαπανών και των εσόδων — το δημοσιονομικό έλλειμμα — αναμένεται να φτάσει περίπου τα 124 δισ. ευρώ
Επιπλέον, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αυξάνεται καθώς τα υψηλότερα επιτόκια μετακυλίονται σταδιακά, εν μέρει ως αποτέλεσμα της υποβάθμισης της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Γαλλίας.
Χαμηλότερες πιστοληπτικές αξιολογήσεις
Το Παρίσι αρχίζει να αισθάνεται τις επιπτώσεις των υποβαθμίσεων και των αρνητικών προοπτικών από τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης, οι οποίοι λειτουργούν ως δείκτις για τους επενδυτές όταν αυτοί αξιολογούν το χρέος μιας χώρας.
Τα τελευταία χρόνια, οι Moody’s, S&P και Fitch έχουν προειδοποιήσει ότι το υψηλό και αυξανόμενο χρέος, οι πολιτικές εντάσεις γύρω από τις μεταρρυθμίσεις και οι επαναλαμβανόμενες δημοσιονομικές παρεκκλίσεις καθιστούν τη Γαλλία πιο ριψοκίνδυνη επένδυση από ό,τι στο παρελθόν, ακόμη κι αν παραμένει σταθερά εντός της επενδυτικής βαθμίδας.
Οι ξένοι επενδυτές κατέχουν πάνω από το μισό του διαπραγματεύσιμου γαλλικού κρατικού χρέους, γεγονός που καθιστά τη χώρα πιο εκτεθειμένη σε περίπτωση κλονισμού της εμπιστοσύνης και απαίτησης υψηλότερων επιτοκίων από τις αγορές.
Το ποσό που καταβάλλει το κράτος μόνο για τόκους αναμένεται να αυξηθεί από 52 δισ. ευρώ το 2025 σε πάνω από 59 δισ. ευρώ το 2026 — χρήματα που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σχολεία, νοσοκομεία ή επενδύσεις και που εξακολουθούν να μη μειώνουν το συνολικό χρέος.
Στα «μαύρα κατάστιχα» της ΕΕ
Στο μεταξύ, με το εντυπωσιακό ποσό των 3,2 τρισεκατομμυρίων ευρώ, το δημόσιο χρέος της Γαλλίας αυξήθηκε από περίπου 97,4% του ΑΕΠ το 2019 σε πάνω από 112% το 2023, τοποθετώντας τη χώρα ανάμεσα στις πιο υπερχρεωμένες της Ευρωζώνης και πολύ πάνω από το όριο του 60% που προβλέπει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης της ΕΕ.
Το χρέος της Γερμανίας, αντίθετα, ανέρχεται περίπου στο 62% του ΑΕΠ, σχεδόν στο μισό του γαλλικού, ενώ ο μέσος όρος της ευρωζώνης είναι κάτω από το 90%.
Τα ελλείμματα έχουν επίσης διευρυνθεί.
Η Γαλλία πέρασε από έλλειμμα κεντρικής κυβέρνησης 2,1% του ΑΕΠ το 2019 σε περίπου 4,9% το 2023 και παραμένει σε πρωτογενές έλλειμμα, δηλαδή συνεχίζει να δανείζεται ακόμη και πριν από τις πληρωμές τόκων — σε αντίθεση με τη Γερμανία, η οποία έχει πλησιάσει πολύ περισσότερο την ισορροπία.
Η Γαλλία είναι πλέον το τρίτο πιο υπερχρεωμένο κράτος-μέλος της ΕΕ, μετά την Ελλάδα και την Ιταλία, και αντιμετωπίζει εκ νέου πιέσεις από την ΕΕ καθώς οι δημοσιονομικοί κανόνες επανέρχονται σταδιακά.
Υψηλές δημόσιες δαπάνες, χαμηλή ανάπτυξη
Πολλοί παράγοντες ωθούν τη Γαλλία σε επαναλαμβανόμενο δανεισμό μεγάλης κλίμακας.
Η χώρα έχει παράδοση υψηλών διαρθρωτικών δημόσιων δαπανών, ιδίως στην κοινωνική προστασία, την υγεία και τις συντάξεις, τις οποίες διαδοχικές κυβερνήσεις δυσκολεύτηκαν να περιορίσουν χωρίς να προκαλέσουν διαμαρτυρίες.
Οι κρίσεις της πανδημίας Covid-19 και των τιμών της ενέργειας άφησαν επίσης μια δαπανηρή κληρονομιά.
Ο πρόεδρος Emmanuel Macron δεσμεύτηκε να κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να προστατεύσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αφήνοντας μόνιμα υψηλότερο βάρος χρέους.
Παράλληλα, η οικονομική ανάπτυξη παραμένει ασθενής, περιορισμένη από τη χαμηλή καταναλωτική δαπάνη, τις επενδύσεις και τη συνεχιζόμενη πολιτική αβεβαιότητα.
Το βλέμμα στις προεδρικές εκλογές του 2027 και η
Το δημοσιονομικό αδιέξοδο της Γαλλίας ακολουθεί μια εξαιρετικά ταραχώδη πολιτική περίοδο, κατά την οποία ο Macron έχει αλλάξει πέντε πρωθυπουργούς στη δεύτερη θητεία του. Αντικατοπτρίζει τις δυσκολίες διακυβέρνησης με ένα κοινοβούλιο εγκλωβισμένο ανάμεσα σε ανταγωνιστικά μπλοκ, χωρίς σαφή πλειοψηφία.
Ο σημερινός πρωθυπουργός Sébastien Lecornu παραμένει υπό έντονη πίεση από τον πρόεδρο να εξασφαλίσει τον προϋπολογισμό του 2026, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει απειλές προτάσεων δυσπιστίας τόσο από τα αριστερά όσο και από τα δεξιά.
Οι πολιτικοί αντίπαλοι αναμένεται να εκμεταλλευτούν τη δημοσιονομική κρίση και την «κουτσή πάπια» θέση του Macron ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027, παρουσιάζοντας την κατάσταση του χρέους και του προϋπολογισμού ως αποτυχία του κεντρώου κινήματός του.
Ο Εθνικός Συναγερμός ενδέχεται να κατηγορήσει τις, κατά την άποψή της, υπερβολικές δαπάνες καθώς και τους δεσμούς με τις Βρυξέλλες, δεσμευόμενος ταυτόχρονα να περιορίσει τη μετανάστευση και τα επιδόματα, αλλά να προστατεύσει τις συντάξεις.
Παράλληλα, το αριστερό Νέο Λαϊκό Μέτωπο αναμένεται να επιτεθεί σε μέτρα λιτότητα και να προωθήσει νέους φόρους στον πλούτο για τη χρηματοδότηση κοινωνικών δαπανών.
Οι σύμμαχοι του Macron στο κεντροδεξιό φάσμα, όπως ο Édouard Philippe, είναι πιθανό να απαιτήσουν δημοσιονομική πειθαρχία μέσω παρεμβάσεων στις συντάξεις και ανώτατων ορίων δαπανών, καθώς όλες οι πλευρές αξιοποιούν την εναλλαγή πρωθυπουργών και τη θεσμική δυσπιστία για να ενισχύσουν τα ποσοστά τους στις δημοσκοπήσεις.
Η Κάτω Βουλή του κοινοβουλίου θα επαναλάβει την εξέταση ενός πλήρους νομοσχεδίου προϋπολογισμού τις επόμενες εβδομάδες, με τις συζητήσεις να αναμένεται να ξαναρχίσουν στις 13 Ιανουαρίου.
Και τα δύο σώματα πρέπει να συμφωνήσουν στο κείμενο προτού αυτό καταστεί οριστικό.
Η Γαλλία κατα τα φαινόμενα δεν μπορεί να διαχειριστεί πολιτικά τη δημοσιονομική εκτροπή και κινδυνεύει να αποτελέσει την πρώτη πράξη μιας καθολικής κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη.
www.bankingnews.gr
Η κίνηση αυτή υπογραμμίζει πως το πρωτοφανές χρέος και τα επίμονα ελλείμματα διαμορφώνουν το σκηνικό μιας ολοκληρωτικής κρίσης σε συνδυασμό με ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο και έναν πρόεδρο που ήδη έχει στρέψει την προσοχή του στις εκλογές υψηλού ρίσκου του 2027.
Ως αποτέλεσμα της αποτυχίας του κοινοβουλίου να ψηφίσει τον προϋπολογισμό του 2026, η γαλλική κυβέρνηση αναγκάστηκε να επικαλεστεί την νομοθεσία περί του έκτακτου προϋπολογισμού, η οποία παρατείνει την ισχύ του προϋπολογισμού του προηγούμενου έτους ώστε να συνεχίσει να χρηματοδοτείται το κράτος όταν δεν έχει υιοθετηθεί νέος δημοσιονομικός νόμος.
Το ίδιο είδος έκτακτης νομοθεσίας είχε χρησιμοποιηθεί και ενόψει του προϋπολογισμού του 2025, ο οποίος οριστικοποιήθηκε μόλις τον Φεβρουάριο, αφού επιβλήθηκε μέσω του κοινοβουλίου — μια καθυστέρηση που κόστισε στην κυβέρνηση 12 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας Francois Villeroy de Galhau έχει προειδοποιήσει σε αυστηρό τόνο ότι η μεταφορά του πλαισίου του 2025 στο 2026 θα οδηγούσε σε «ένα έλλειμμα πολύ υψηλότερο από το επιθυμητό» — μια προειδοποίηση ότι οι προσωρινές λύσεις ενέχουν τον κίνδυνο επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης της Γαλλίας.
Γιατί 310 δισ. ευρώ επιπλέον;
Σύμφωνα με το σχέδιο προϋπολογισμού που παρουσίασε το Υπουργείο Οικονομικών στην κυβέρνηση τον Οκτώβριο, η Γαλλία χρειάζεται να αντλήσει λίγο πάνω από 305 δισεκατομμύρια ευρώ το 2026 — ελαφρώς περισσότερα από το 2025 — για να συνεχίσει να λειτουργεί το κράτος και να αποπληρώσει μέρος του υφιστάμενου χρέους του.
Βάσει του χρηματοδοτικού σχεδίου που παρουσιάστηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, αυτό θα γίνει μέσω της πώλησης περίπου 310 δισεκατομμυρίων ευρώ σε κρατικά ομόλογα — με άλλα λόγια, μέσω δανεισμού από τις χρηματοπιστωτικές αγορές με μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Ο πρόσθετος δανεισμός οφείλεται κυρίως στο ότι περισσότερα παλαιά δάνεια λήγουν και πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί ακριβότερα το δημόσιο χρέος.
Οι αποπληρωμές προηγούμενου δανεισμού θα αυξηθούν από 168 δισ. ευρώ το 2025 σε σχεδόν 176 δισ. ευρώ το 2026, ενώ το ετήσιο χάσμα μεταξύ των κρατικών δαπανών και των εσόδων — το δημοσιονομικό έλλειμμα — αναμένεται να φτάσει περίπου τα 124 δισ. ευρώ
Επιπλέον, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αυξάνεται καθώς τα υψηλότερα επιτόκια μετακυλίονται σταδιακά, εν μέρει ως αποτέλεσμα της υποβάθμισης της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Γαλλίας.
Χαμηλότερες πιστοληπτικές αξιολογήσεις
Το Παρίσι αρχίζει να αισθάνεται τις επιπτώσεις των υποβαθμίσεων και των αρνητικών προοπτικών από τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης, οι οποίοι λειτουργούν ως δείκτις για τους επενδυτές όταν αυτοί αξιολογούν το χρέος μιας χώρας.
Τα τελευταία χρόνια, οι Moody’s, S&P και Fitch έχουν προειδοποιήσει ότι το υψηλό και αυξανόμενο χρέος, οι πολιτικές εντάσεις γύρω από τις μεταρρυθμίσεις και οι επαναλαμβανόμενες δημοσιονομικές παρεκκλίσεις καθιστούν τη Γαλλία πιο ριψοκίνδυνη επένδυση από ό,τι στο παρελθόν, ακόμη κι αν παραμένει σταθερά εντός της επενδυτικής βαθμίδας.
Οι ξένοι επενδυτές κατέχουν πάνω από το μισό του διαπραγματεύσιμου γαλλικού κρατικού χρέους, γεγονός που καθιστά τη χώρα πιο εκτεθειμένη σε περίπτωση κλονισμού της εμπιστοσύνης και απαίτησης υψηλότερων επιτοκίων από τις αγορές.
Το ποσό που καταβάλλει το κράτος μόνο για τόκους αναμένεται να αυξηθεί από 52 δισ. ευρώ το 2025 σε πάνω από 59 δισ. ευρώ το 2026 — χρήματα που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σχολεία, νοσοκομεία ή επενδύσεις και που εξακολουθούν να μη μειώνουν το συνολικό χρέος.
Στα «μαύρα κατάστιχα» της ΕΕ
Στο μεταξύ, με το εντυπωσιακό ποσό των 3,2 τρισεκατομμυρίων ευρώ, το δημόσιο χρέος της Γαλλίας αυξήθηκε από περίπου 97,4% του ΑΕΠ το 2019 σε πάνω από 112% το 2023, τοποθετώντας τη χώρα ανάμεσα στις πιο υπερχρεωμένες της Ευρωζώνης και πολύ πάνω από το όριο του 60% που προβλέπει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης της ΕΕ.
Το χρέος της Γερμανίας, αντίθετα, ανέρχεται περίπου στο 62% του ΑΕΠ, σχεδόν στο μισό του γαλλικού, ενώ ο μέσος όρος της ευρωζώνης είναι κάτω από το 90%.
Τα ελλείμματα έχουν επίσης διευρυνθεί.
Η Γαλλία πέρασε από έλλειμμα κεντρικής κυβέρνησης 2,1% του ΑΕΠ το 2019 σε περίπου 4,9% το 2023 και παραμένει σε πρωτογενές έλλειμμα, δηλαδή συνεχίζει να δανείζεται ακόμη και πριν από τις πληρωμές τόκων — σε αντίθεση με τη Γερμανία, η οποία έχει πλησιάσει πολύ περισσότερο την ισορροπία.
Η Γαλλία είναι πλέον το τρίτο πιο υπερχρεωμένο κράτος-μέλος της ΕΕ, μετά την Ελλάδα και την Ιταλία, και αντιμετωπίζει εκ νέου πιέσεις από την ΕΕ καθώς οι δημοσιονομικοί κανόνες επανέρχονται σταδιακά.
Υψηλές δημόσιες δαπάνες, χαμηλή ανάπτυξη
Πολλοί παράγοντες ωθούν τη Γαλλία σε επαναλαμβανόμενο δανεισμό μεγάλης κλίμακας.
Η χώρα έχει παράδοση υψηλών διαρθρωτικών δημόσιων δαπανών, ιδίως στην κοινωνική προστασία, την υγεία και τις συντάξεις, τις οποίες διαδοχικές κυβερνήσεις δυσκολεύτηκαν να περιορίσουν χωρίς να προκαλέσουν διαμαρτυρίες.
Οι κρίσεις της πανδημίας Covid-19 και των τιμών της ενέργειας άφησαν επίσης μια δαπανηρή κληρονομιά.
Ο πρόεδρος Emmanuel Macron δεσμεύτηκε να κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να προστατεύσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αφήνοντας μόνιμα υψηλότερο βάρος χρέους.
Παράλληλα, η οικονομική ανάπτυξη παραμένει ασθενής, περιορισμένη από τη χαμηλή καταναλωτική δαπάνη, τις επενδύσεις και τη συνεχιζόμενη πολιτική αβεβαιότητα.
Το βλέμμα στις προεδρικές εκλογές του 2027 και η
Το δημοσιονομικό αδιέξοδο της Γαλλίας ακολουθεί μια εξαιρετικά ταραχώδη πολιτική περίοδο, κατά την οποία ο Macron έχει αλλάξει πέντε πρωθυπουργούς στη δεύτερη θητεία του. Αντικατοπτρίζει τις δυσκολίες διακυβέρνησης με ένα κοινοβούλιο εγκλωβισμένο ανάμεσα σε ανταγωνιστικά μπλοκ, χωρίς σαφή πλειοψηφία.
Ο σημερινός πρωθυπουργός Sébastien Lecornu παραμένει υπό έντονη πίεση από τον πρόεδρο να εξασφαλίσει τον προϋπολογισμό του 2026, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει απειλές προτάσεων δυσπιστίας τόσο από τα αριστερά όσο και από τα δεξιά.
Οι πολιτικοί αντίπαλοι αναμένεται να εκμεταλλευτούν τη δημοσιονομική κρίση και την «κουτσή πάπια» θέση του Macron ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027, παρουσιάζοντας την κατάσταση του χρέους και του προϋπολογισμού ως αποτυχία του κεντρώου κινήματός του.
Ο Εθνικός Συναγερμός ενδέχεται να κατηγορήσει τις, κατά την άποψή της, υπερβολικές δαπάνες καθώς και τους δεσμούς με τις Βρυξέλλες, δεσμευόμενος ταυτόχρονα να περιορίσει τη μετανάστευση και τα επιδόματα, αλλά να προστατεύσει τις συντάξεις.
Παράλληλα, το αριστερό Νέο Λαϊκό Μέτωπο αναμένεται να επιτεθεί σε μέτρα λιτότητα και να προωθήσει νέους φόρους στον πλούτο για τη χρηματοδότηση κοινωνικών δαπανών.
Οι σύμμαχοι του Macron στο κεντροδεξιό φάσμα, όπως ο Édouard Philippe, είναι πιθανό να απαιτήσουν δημοσιονομική πειθαρχία μέσω παρεμβάσεων στις συντάξεις και ανώτατων ορίων δαπανών, καθώς όλες οι πλευρές αξιοποιούν την εναλλαγή πρωθυπουργών και τη θεσμική δυσπιστία για να ενισχύσουν τα ποσοστά τους στις δημοσκοπήσεις.
Η Κάτω Βουλή του κοινοβουλίου θα επαναλάβει την εξέταση ενός πλήρους νομοσχεδίου προϋπολογισμού τις επόμενες εβδομάδες, με τις συζητήσεις να αναμένεται να ξαναρχίσουν στις 13 Ιανουαρίου.
Και τα δύο σώματα πρέπει να συμφωνήσουν στο κείμενο προτού αυτό καταστεί οριστικό.
Η Γαλλία κατα τα φαινόμενα δεν μπορεί να διαχειριστεί πολιτικά τη δημοσιονομική εκτροπή και κινδυνεύει να αποτελέσει την πρώτη πράξη μιας καθολικής κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών