Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες κατέγραψαν τη στιγμή που ένα πλανητικό σύστημα αρχίζει να σχηματίζεται γύρω από ένα νεαρό αστέρι
Οι αστρονόμοι παρατήρησαν για πρώτη φορά τη γέννηση πλανητών.
Η διεθνής ομάδα μελέτησε το πρωτοαστέρι HOPS-315, σε απόσταση περίπου 1.300 ετών φωτός από τη Γη.
Το νεαρό αυτό αστέρι περιβάλλεται ήδη από έναν προπλανητικό δίσκο αερίων και σκόνης, το μέρος όπου γεννιούνται τα πλανητικά συστήματα.
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το James Webb Space Telescope και το ραδιοτηλεσκόπιο ALMA στη Χιλή, οι επιστήμονες εντόπισαν θερμά ορυκτά που μόλις αρχίζουν να μετατρέπονται από αέρια σε στερεά μορφή.
Αυτά τα μικροσκοπικά σωματίδια θεωρούνται οι πρώτες «τούβλες» των μελλοντικών πλανητών.
«Για πρώτη φορά, καταγράψαμε τη νωρίτερη δυνατή στιγμή σχηματισμού πλανητών γύρω από ένα αστέρι εκτός του Ήλιου», δήλωσε η μελετήτρια Melissa McClure από το Πανεπιστήμιο Leiden.
Mοναδική ανακάλυψη
Προηγουμένως, είχαν παρατηρηθεί ήδη σχηματισμένοι προπλανητικοί δίσκοι με νεαρούς πλανήτες, όπως ο Δίας.
Ωστόσο, η φάση όπου τα πρώτα ορυκτά μόλις αρχίζουν να κρυσταλλώνονται παρέμενε αθέατη.
Στην περίπτωση του HOPS-315, οι επιστήμονες παρατήρησαν αέριο οξείδιο του πυριτίου να μετατρέπεται σε κρυσταλλικά ορυκτά — την πρώτη στιγμή «πάγωσης» του αερίου σε στερεά μορφή.
«Αυτό δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ ξανά σε προπλανητικό δίσκο εκτός του ηλιακού μας συστήματος», τόνισε ο Edwin Bergin από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.
Παράλληλα με το Ηλιακό μας σύστημα
Στο Ηλιακό Σύστημα, τα πρώτα στερεά υλικά διατηρούνται σε αρχαίους μετεωρίτες, που περιέχουν κρυσταλλικά πυριτικά ορυκτά σχηματισμένα σε εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες.
Με το πέρασμα του χρόνου, αυτά τα σωματίδια ενώθηκαν σε πλανητοειδή που αργότερα δημιούργησαν πλανήτες, όπως η Γη και ο πυρήνας του Δία.
Στο σύστημα HOPS-315, αντίστοιχα ορυκτά σχηματίζονται σε ζώνη συγκρίσιμη με τη ζώνη αστεροειδών του Ηλιακού μας Συστήματος.
«Βλέπουμε τα ίδια ορυκτά στο ίδιο σημείο όπου τα βρίσκουμε στους αστεροειδείς μας», εξηγεί ο αστροφυσικός Logan Francis.
Ο ρόλος των τηλεσκοπίων
Το James Webb αποκάλυψε τις χημικές υπογραφές των θερμών ορυκτών, ενώ το ALMA προσδιόρισε την ακριβή πηγή της ακτινοβολίας στο δίσκο.
Ο συνδυασμός των δεδομένων επέτρεψε στους επιστήμονες να «παγώσουν» τη στιγμή γέννησης υλικού που θα αποτελέσει πλανήτες.
Οι παρατηρήσεις δείχνουν ότι το σήμα προέρχεται από μια συμπαγή περιοχή του δίσκου, υπό συνθήκες που προσομοιάζουν με εκείνες στις οποίες σχηματίστηκαν τα πρώτα στερεά σώματα στο Ηλιακό Σύστημα πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.
Αυτή η ανακάλυψη καθιστά το σύστημα HOPS-315 ένα φυσικό εργαστήριο για τη μελέτη των πρώτων σταδίων σχηματισμού πλανητών, δίνοντας πολύτιμες ενδείξεις για το πώς δημιουργούνται τα βραχώδη πλανητικά συστήματα σε όλο το γαλαξία.
www.bankingnews.gr
Η διεθνής ομάδα μελέτησε το πρωτοαστέρι HOPS-315, σε απόσταση περίπου 1.300 ετών φωτός από τη Γη.
Το νεαρό αυτό αστέρι περιβάλλεται ήδη από έναν προπλανητικό δίσκο αερίων και σκόνης, το μέρος όπου γεννιούνται τα πλανητικά συστήματα.
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το James Webb Space Telescope και το ραδιοτηλεσκόπιο ALMA στη Χιλή, οι επιστήμονες εντόπισαν θερμά ορυκτά που μόλις αρχίζουν να μετατρέπονται από αέρια σε στερεά μορφή.
Αυτά τα μικροσκοπικά σωματίδια θεωρούνται οι πρώτες «τούβλες» των μελλοντικών πλανητών.
«Για πρώτη φορά, καταγράψαμε τη νωρίτερη δυνατή στιγμή σχηματισμού πλανητών γύρω από ένα αστέρι εκτός του Ήλιου», δήλωσε η μελετήτρια Melissa McClure από το Πανεπιστήμιο Leiden.
Mοναδική ανακάλυψη
Προηγουμένως, είχαν παρατηρηθεί ήδη σχηματισμένοι προπλανητικοί δίσκοι με νεαρούς πλανήτες, όπως ο Δίας.
Ωστόσο, η φάση όπου τα πρώτα ορυκτά μόλις αρχίζουν να κρυσταλλώνονται παρέμενε αθέατη.
Στην περίπτωση του HOPS-315, οι επιστήμονες παρατήρησαν αέριο οξείδιο του πυριτίου να μετατρέπεται σε κρυσταλλικά ορυκτά — την πρώτη στιγμή «πάγωσης» του αερίου σε στερεά μορφή.
«Αυτό δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ ξανά σε προπλανητικό δίσκο εκτός του ηλιακού μας συστήματος», τόνισε ο Edwin Bergin από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.
Παράλληλα με το Ηλιακό μας σύστημα
Στο Ηλιακό Σύστημα, τα πρώτα στερεά υλικά διατηρούνται σε αρχαίους μετεωρίτες, που περιέχουν κρυσταλλικά πυριτικά ορυκτά σχηματισμένα σε εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες.
Με το πέρασμα του χρόνου, αυτά τα σωματίδια ενώθηκαν σε πλανητοειδή που αργότερα δημιούργησαν πλανήτες, όπως η Γη και ο πυρήνας του Δία.
Στο σύστημα HOPS-315, αντίστοιχα ορυκτά σχηματίζονται σε ζώνη συγκρίσιμη με τη ζώνη αστεροειδών του Ηλιακού μας Συστήματος.
«Βλέπουμε τα ίδια ορυκτά στο ίδιο σημείο όπου τα βρίσκουμε στους αστεροειδείς μας», εξηγεί ο αστροφυσικός Logan Francis.
Ο ρόλος των τηλεσκοπίων
Το James Webb αποκάλυψε τις χημικές υπογραφές των θερμών ορυκτών, ενώ το ALMA προσδιόρισε την ακριβή πηγή της ακτινοβολίας στο δίσκο.
Ο συνδυασμός των δεδομένων επέτρεψε στους επιστήμονες να «παγώσουν» τη στιγμή γέννησης υλικού που θα αποτελέσει πλανήτες.
Οι παρατηρήσεις δείχνουν ότι το σήμα προέρχεται από μια συμπαγή περιοχή του δίσκου, υπό συνθήκες που προσομοιάζουν με εκείνες στις οποίες σχηματίστηκαν τα πρώτα στερεά σώματα στο Ηλιακό Σύστημα πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.
Αυτή η ανακάλυψη καθιστά το σύστημα HOPS-315 ένα φυσικό εργαστήριο για τη μελέτη των πρώτων σταδίων σχηματισμού πλανητών, δίνοντας πολύτιμες ενδείξεις για το πώς δημιουργούνται τα βραχώδη πλανητικά συστήματα σε όλο το γαλαξία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών