Τελευταία Νέα
Αναλύσεις – Εκθέσεις

Γιώργος Κοφινάκος (StormHarbour): Οι βεβαιότητες της μετά κορωνοϊού εποχής... και της επόμενης δεκαετίας

Γιώργος Κοφινάκος (StormHarbour): Οι βεβαιότητες της μετά κορωνοϊού εποχής... και της επόμενης δεκαετίας
Μόνο οι ψηφιακές οικονομίες θα επιβιώσουν σε έναν ψηφιακό κόσμο, σύμφωνα με τον Γ. Κοφινάκο της StormHarbour
Στο ξεκίνημα τής πανδημίας, σε δημοσιευμένο άρθρο μου στις 22 Μαρτίου κατέληγα ότι, σε αντίστοιχες συνθήκες, ο άνθρωπος αντιδρά πολύ γρήγορα και επανακάμπτει βελτιωμένος, έχοντας αλλάξει ρυθμό και κατεύθυνση προς μια καλύτερη λειτουργία και ισορροπία τής κοινωνίας.
Αναπόφευκτα πλέον οδηγούμαστε με ταχύτερους ρυθμούς  σε έναν συνδυασμό ψηφιακής και περιβαλλοντικά βιώσιμης ανάπτυξης.
Παρόμοια, τον περασμένο Νοέμβριο, ο πρόεδρος τής FED, J. Powel, έκανε μια δήλωση σε μια ομάδα συνέδρων στο Σαν Φρανσίσκο, σχετικά με την τρέχουσα παγκόσμια πανδημία και τις μακροπρόθεσμες συνέπειές της: «Δεν επιστρέφουμε στην ίδια οικονομία, επιστρέφουμε σε διαφορετική οικονομία».
Όταν ο Powel δηλώνει ότι δεν θα επιστρέψουμε στην ίδια οικονομία, αυτό σημαίνει ότι έχει επέλθει μόνιμος μετασχηματισμός και οι πολιτικοί, οι επιχειρήσεις και οι επενδυτές πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι θα υπάρξουν νικητές και ηττημένοι  ως αποτέλεσμα αυτής τής διαδικασίας.
Ορισμένοι τύποι απασχόλησης θα απειληθούν και θα αγωνίζονται για την διατήρησή τους σε μια όλο και περισσότερο συρρικνούμενη αγορά, εν μέσω μεγαλύτερου ανταγωνισμού, ενώ αντίθετα άλλοι θα απολαμβάνουν υψηλότερη ζήτηση.
Για παράδειγμα, οι επιπτώσεις στα εμπορικά ακίνητα και τα ακίνητα τού κέντρου των μεγαλουπόλεων μπορεί να αποδειχθούν δραματικές.
Στον αντίποδα, στη νέα πραγματικότητα η ανάπτυξη διαδικτυακών δεξιοτήτων και επιχειρήσεων θα γίνει αναγκαιότητα.

Οι βεβαιότητες

Αν υπάρχει κάτι σίγουρο που αφήνει πίσω του ο κορωνοϊός, αυτό είναι οι αβεβαιότητες που δημιούργησε σε όλα τα επίπεδα του ιστού τής παγκόσμιας κοινωνίας, τής οικονομίας και τής πολιτικής - με απλά λόγια, στην καθημερινότητα τού καθενός από εμάς.
Όμως, ο ρόλος μας είναι να προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε τις βεβαιότητες, καθώς πλέον είμαστε στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιωνα.
Και υπάρχουν βεβαιότητες: με πρώτη και κύρια επίπτωση τής πανδημίας, την μεγάλη επιτάχυνση τής Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης, λόγω του καταιγισμού γεγονότων και αποφάσεων που ορίζουν θέματα υγείας, ζωής και θανάτου, εργασίας και καθημερινού τρόπου ζωής, σε συμπυκνωμένο χρόνο. Βιοχημικές και φαρμακευτικές έρευνες που ήταν αδρανείς, χρηματοδοτούνται και εντατικοποιούνται άρδην, και καταφέρνουν μέσα στο ασύλληπτο μέχρι πρότινος διάστημα των έξι μηνών να δώσουν ελπίδα για την αντιμετώπιση του νέου κορωνοϊού (εμβόλια Pfizer, Moderna).
Τηλεεργασία, τηλεμάθηση, τηλεαγορές – έγιναν αναπόσπαστο κομμάτι τής καθημερινότητάς μας, δυστυχώς με παράπλευρη απώλεια, λόγω τού υγειονομικού κινδύνου, τον μεγάλο περιορισμό στην κοινωνικότητά μας.
Η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση μάς φέρνει ούτως ή άλλως κοντά στα θολά όρια μεταξύ τού φυσικού, τού ψηφιακού και τού βιολογικού κόσμου.
Είναι σύνθετες οι επιδράσεις που θα βιώνουμε από την έκρηξη τής προόδου στην τεχνητή νοημοσύνη, τη ρομποτική, το Διαδίκτυο, την εκτύπωση 3D, τη γενετική μηχανική, την Βιοχημεία, την κβαντική πληροφορική και άλλες τεχνολογίες.
Τα νέα σημεία αλληλεπίδρασης που προκύπτουν προσφέρουν ευκαιρίες για δημιουργία προστιθέμενης αξίας στον νέο ψηφιακό κόσμο.
Δεν είναι υπερβολή να ισχυριστούμε ότι, πολλά από όσα περιμέναμε να εξελιχθούν μέσα στα επόμενα 10-15 χρόνια, συντελέσθηκαν κατά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό μέσα στο 2020 – μέσα σε μόλις μία χρονιά.
Η ψηφιακή οικονομία είναι το επίκεντρο μιας τεράστιας, ταχείας και διεισδυτικής επέκτασης στην καθημερινή μας ύπαρξη. Υπολογίζεται ότι όλα όσα επιτεύχθηκαν ήρθαν για να μείνουν και να αποτελέσουν κύριο πια κορμό τής παγκόσμιας οικονομίας, τουλάχιστον σε αυτό που προσδιορίζεται ως Δυτικός πολιτισμός.

Ελλάδα

Είναι προφανές ότι μόνο οι ψηφιακές οικονομίες θα επιβιώσουν σε έναν ψηφιακό κόσμο.
Η αναβάθμιση τής εκπαίδευσης των πολιτών, ώστε να μπορέσουν αυτοί να ανταποκριθούν σε ικανοποιητικά επίπεδα επιδόσεων, απαιτεί ήδη εξειδικευμένες ηγεσίες.
Οι καθιερωμένες υπερδυνάμεις θα αναγκαστούν να μοιραστούν την επιρροή τους στην παγκόσμια διαχείριση, μια και σε τέτοια συγκυρία, τα μικρότερης και ακόμη και μικρής ισχύος κράτη σαν την Ελλάδα, μπορούν να αναδυθούν για να παίξουν ειδικούς ρόλους.
Τα μικρά κράτη έχουν το πλεονέκτημα να μπορούν να ολοκληρώσουν γρηγορότερα την τεχνολογική εξειδίκευση τού πληθυσμού τους, δημιουργώντας συμπαγέστερη πρόοδο αναλογικά με τα κράτη-υπερδυνάμεις, και έτσι να μεταμορφωθούν.
Ειδικότερα η Ελλάδα, που έχει χάσει τις τρεις προηγούμενες βιομηχανικές επαναστάσεις, έχει την ευκαιρία να ξεκινήσει το 2021, στην επέτειο των 200 χρόνων τής Εθνικής Επανάστασης, την συμμετοχή της στην Ψηφιακή Επανάσταση.
Με στοχευμένες, μικρές επενδύσεις σε υλικό και εκπαίδευση, αλλά με μακρόπνοο σχέδιο και πρόγραμμα, η Ελλάδα μπορεί να γίνει κοιτίδα έρευνας και τεχνολογίας.
Αυτές είναι επενδύσεις υψηλής παραγωγικότητας και χαμηλής έντασης κεφαλαίου.
Ταυτόχρονα με τις ευρωπαϊκές οικονομικές αποφάσεις έκτακτης ανάγκης λόγω τής πανδημίας, δίνεται η ευκαιρία να αξιοποιηθούν κεφάλαια για να συντελεστούν οι θεσμικές αλλαγές και οι πολιτικές επιλογές που θα εισάγουν την ελληνική οικονομία σε ένα πιο ψηφιακό, πιο πράσινο, και εντέλει πιο κοινωνικά δίκαιο μελλον.
Σε αυτό το κλίμα, στο βασικό σενάριο για το 2021, η ελληνική οικονομία προβλέπεται να έχει ανάπτυξη κοντά στο 6%, που θα πραγματοποιηθεί κυρίως από το δεύτερο τρίμηνο και μετά.
Η συνολική αρνητική επίπτωση του κορωνοϊού στο ΑΕΠ τής χώρας αναμένεται να εξουδετερωθεί στο τέλος του 2022.
Η δημοσιονομική πολιτική που καθορίζεται αυτήν την περίοδο βάσει τής Έκθεσης Πισσαρίδη με τα €32 δις που διατίθενται στην χώρα από τα Ευρωπαϊκά κονδύλια, δεν θα προσδιορίσει μόνο την ταχύτητα εξόδου από την τωρινή ύφεση, αλλά και την μετάβαση τής οικονομίας στην κατεύθυνση τής ψηφιακής εποχής.
Αυτή η πολιτική θα προσδιορίσει επίσης την ταχύτητα πτώσης τής ανεργίας, με την παροχή κινήτρων για κατάρτιση και απόκτηση δεξιοτήτων με ταχύρρυθμα προγράμματα. Αυτή είναι η διασταύρωση τής τεχνολογίας και τής κοινωνικής αλλαγής που μπορεί να φέρει τη χώρα στη νέα τάξη πραγμάτων.
Τα επιτόκια δανεισμού θα παραμείνουν στα ιστορικά χαμηλά των τελευταίων 50 χρόνων, διευκολύνοντας τον δανεισμό ακόμα και σε αρνητικά επιτόκια και δίνοντας την ευκαιρία να διαμορφώσει η Ελλάδα την καμπύλη δανεισμού της έτσι ώστε να εξυπηρετεί το δημόσιο χρέος με ελάχιστο κόστος για τα επόμενα 30 χρόνια.
Το Ελληνικό Χρηματιστήριο, μετά από πολλά χρόνια, θα ξεπεράσει τις 1000 μοναδες το 2021, με βασικούς οδηγούς τις Τράπεζες, τις Εταιρείες Τηλεπικοινωνίας, τις Εταιρείες Ενέργειας, και τέλος τις κατασκευαστικές.
Το βασικό μειονέκτημα τού Ελληνικού Χρηματιστηρίου παραμένει ότι δεν έχει βάθος, και αυτή η έλλεψη ρευστότητας κρατά μακριά μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια.

Ευρωπαϊκή Ένωση

Όταν οι οικονομίες αναδύονται από την ύφεση, υπάρχει ανησυχία για την ταχύτητα και την δύναμη της ανάκαμψης.
Με τα άνευ προηγουμένου δεδομένα τής πανδημίας που πυροδότησαν ρεκόρ νομισματικών και φορολογικών κινήτρων, ο βαθμός αβεβαιότητας εδώ είναι αναμφισβήτητα μεγάλος.
Αν και η αύξηση των περιπτώσεων COVID-19 στην Ευρώπη μπορεί να οδηγήσουν σε κάποια βραχυπρόθεσμη οικονομική αδυναμία, είναι απίθανο να εκτροχιαστεί μια ισχυρή ανάκαμψη εταιρικών κερδών κατά τους επόμενους 12 μήνες, όπως υποστηρίζεται και από την ισχυρή αύξηση τού ονομαστικού ΑΕΠ (4.5%) και στην ΕΕ το 2021 – προβλέπεται αύξηση των εταιρικών εσόδων τής τάξης τού 25%.
Ένα θετικό αποτέλεσμα τού κορωνοϊού στην Ευρώπη είναι ότι αυξάνονται οι προοπτικές για δημοσιονομικά κίνητρα και συγκεκριμένες κινήσεις προς την πανευρωπαϊκή δημοσιονομική ολοκλήρωση, αίτημα πολλών χωρών από χρόνια.
Σε αυτό το κλίμα, η ΕΚΤ αναμένεται ότι θα κρατήσει για αρκετά χρόνια χαμηλά τα επιτόκια ώστε να δώσει στην Ευρωπαϊκή οικονομία την απαραίτητη ώθηση για την έξοδο απο το οικονομικό σοκ τού 2020.
Το Ευρώ θα ισχυροποιηθεί περαιτέρω έναντι του δολαρίου (8%) αλλά θα χάσει έναντι τής Στερλινας  (10%), η οποία διατηρεί σχετικά ψηλότερα τα επιτόκιά της.

ΗΠΑ

Στο βασικό σενάριο όπου ο κορωνοϊός τίθεται υπό έλεγχο με τον εμβολιασμό άνω τού 50% τού Παγκόσμιου Πληθυσμού έως το τέλος του 2021, η ανάπτυξη στις ΗΠΑ αναμένεται στο 5.0%.
Προφανώς, οι πρώτοι μήνες τού 2021 θα είναι δύσκολοι από οικονομικής και κοινωνικής απόψεως αλλά από το δεύτερο τρίμηνο αναμένουμε ομαλοποίηση και στο δεύτερο εξάμηνο μια μεγάλη δυναμική στην οικονομία.
Σε ό,τι αφορά τις αμερικανικές μετοχές, παρότι μια διόρθωση τού 20% στον Dow Jones θα είναι υγιής εξέλιξη κι οφείλεται εδώ και καιρό να γίνει, στο τέλος τού 2021 αναμένουμε 10% ψηλότερα τον δείκτη από τα τρέχοντα επίπεδα και κοντά στις 33.000.
Τα χαμηλά επιτόκια, το θετικό αποτέλεσμα των εκλογών και η παρουσία εμβολίων για την αντιμετώπιση τού κορωνοϊού, θα ευνοήσουν για μια ακόμη φορά τις μετοχές έναντι των ομολόγων κατά το 2021.
Η υπερβολική αύξηση τού χρέους στις περισσότερες χώρες στον κόσμο μετατίθεται προς συζήτηση μετά το 2022, αφού οι προτεραιότητες τώρα εστιάζουν στην αντιμετώπιση τού ιού και την διατήρηση τού οικονομικού και κοινωνικού ιστού.
Το δολάριο θα αδυνατίσει περαιτέρω έναντι των G10 νομισμάτων και θα το δούμε στο 1,30 έναντι τού Ευρώ (-8%).
Υπάρχει ένας αυξανόμενος ανταγωνισμός από τα κρυπτονομίσματα ως προς τα κύρια παγκόσμια νομίσματα. Είναι πολύ πιθανό να δούμε αρκετά σύντομα ψηφιακές εκδόσεις νομίσματος από παραδοσιακές Κεντρικές Τράπεζες, προκειμένου να ελέγξουν τον τρέχοντα ανταγωνισμό.

Γιώργος Κοφινακος
Διευθύνων Σύμβουλος StormHarbour London
Επισκέπτης Καθηγητής Rutgers Graduate School USA

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης

Advertisement -->