Το παιχνίδι υψηλού ρίσκου – Σύμφωνα με δημοσίευμα των FT, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε στρατηγικό κόμβο για το ευρωπαϊκό LNG, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση, τις υποδομές και τις στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ, καθώς η ΕΕ προετοιμάζεται για πλήρη απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027
Ως νότια πύλη της Ευρώπης για εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) αναδεικνύει την Ελλάδα δημοσίευμα των Financial Times, τονίζοντας ταυτόχρονα την καθοριστική της συμμετοχή στην μεταβατική περίοδο που ήδη έχει αρχίσει να μετρά αντίστροφα μέχρι την πλήρη απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου.
Την ίδια ώρα όμως, σύμφωνα με αναλυτές, ενδέχεται η Ευρώπη, στην προσπάθειά της να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο και να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια, να στράφηκε προς νέα πηγή εφοδιασμού, ωστόσο, η σχεδόν αποκλειστική τροφοδοσία της με LNG από τις ΗΠΑ, όχι μόνο δεν διασφαλίζει την ενεργειακή της θωράκιση, αλλά την καθιστά ευάλωτη και εκτεθειμένη σε κάθε μορφή οικονομικού και γεωπολιτικού ρίσκου.
Φημολογούμενα deals ΗΠΑ και Ρωσίας - όπως αυτό όσον αφορά την αναβίωση του αγωγού Nord Stream με αμερικανική ηγεσία και ρωσικό αέριο - ενδέχεται να ανατρέψουν τις ισορροπίες και να αλλάξουν την μία εξάρτηση με μιας αλλη...
Η Ελλάδα είναι ο χρήσιμος ηλίθιος σε αυτό το παιχνίδι...
Θυμίζουμε ότι μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η ΕΕ έλαβε δραστικά μέτρα για να απομακρυνθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο, αντικαθιστώντας το με LNG κυρίως από τις ΗΠΑ, με στόχο την πλήρη διακοπή προμήθειας ρωσικού αερίου έως το 2027.
Ωστόσο, η απουσία ουσιαστικής διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού και η οικοδόμηση μιας νέας εξάρτησης (αυτή τη φορά από τις ΗΠΑ) γεννούν σοβαρά ερωτήματα, τόσο για το κόστος που θα κληθούμε τελικά να πληρώσουμε όσο και για το κατά πόσο μπορεί να βρεθούμε «ξεκρέμαστοι» σε περίπτωση όξυνσης των διατλαντικών σχέσεων.
Οι τελευταίες εντάσεις μάλιστα μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, με φόντο τις απειλές του Αμερικανού προέδρου Doland Trump για επιβολή δασμών λόγω της υπόθεσης της Γροιλανδίας- ακόμη και αν τελικά ανακάλεσε από το Νταβός- αναδεικνύουν με τον πιο σαφή τρόπο αυτή την ευαλωτότητα.
Οι ΗΠΑ ο βασικός προμηθευτής LNG για την Ευρώπη
Μεταξύ 2021 και 2025, η ΕΕ μείωσε τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου (αγωγών και LNG) κατά περίπου 75%, ένα σημαντικό εκ πρώτης όψεως επίτευγμα για την ενεργειακή της ασφάλεια.
Την ίδια στιγμή, όπως επισημαίνει πρόσφατη ανάλυση του Ινστιτούτου Ενεργειακής Οικονομίας και Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης (IEEFA), οι εισαγωγές αμερικανικού LNG αυξήθηκαν από 21 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) το 2021 σε περίπου 81 bcm το 2025, σχεδόν τετραπλασιασμός.
Έτσι, το 2025 οι ΗΠΑ κάλυψαν το 57% των συνολικών εισαγωγών LNG της ΕΕ, καθιστώντας τες τον κυρίαρχο προμηθευτή.
Όπως προειδοποιεί το IEEFA, εάν υλοποιηθούν όλα τα νέα συμβόλαια προμήθειας LNG και παράλληλα αποτύχουν οι προσπάθειες μείωσης της ζήτησης φυσικού αερίου, η ΕΕ θα μπορούσε έως το 2030 να προμηθεύεται 75–80% του LNG της από τις ΗΠΑ.
Αυτό θα σήμαινε ότι περίπου το 40% του συνόλου των εισαγωγών φυσικού αερίου και LNG της ΕΕ θα προέρχεται από έναν μόνο προμηθευτή.
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, μια τέτοια εξέλιξη δημιουργεί σαφή γεωπολιτική εξάρτηση και περιορίζει δραστικά τη διαπραγματευτική ισχύ της Ευρώπης, ιδίως σε περιόδους κρίσεων ή μεταβολών στις διεθνείς σχέσεις.
Χαρακτηριστικό είναι ότι, στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ του Ιουλίου 2025, η Ένωση δεσμεύτηκε να αγοράσει ενέργεια αξίας 750 δισ. δολαρίων έως το 2028.
Σύμφωνα με το IEEFA, αυτή η δέσμευση «δένει» ενεργειακά την Ευρώπη σε έναν βασικό προμηθευτή και υπονομεύει τους στόχους μείωσης της κατανάλωσης φυσικού αερίου.
Η ενεργειακή μόχλευση εκ μέρους των ΗΠΑ
Η στροφή της Ευρώπης προς το αμερικανικό LNG, ως βασικό εργαλείο απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, συνοδεύεται από μια σειρά τρωτών σημείων που αναδεικνύουν τις αδυναμίες αυτής της επιλογής.
Καταρχάς, παρά τις διάφορες δεσμεύσεις, οι πραγματικές ροές LNG προς την Ευρώπη ενδέχεται να αποδειχθούν πιο συγκρατημένες από τις αρχικές προσδοκίες.
Και αυτό γιατί υπάρχουν σοβαρές καθυστερήσεις στην ανάπτυξη νέων έργων υγροποίησης στις ΗΠΑ, περιορίζοντας τη βραχυπρόθεσμη αύξηση της εξαγωγικής ικανότητας LNG, ενώ την ίδια στιγμή ενισχύεται η ζήτηση στην Ασία δημιουργώντας έντονο ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία.
Παράλληλα, το κόστος μεταφοράς και υγροποίησής του αμερικανικού LNG είναι σημαντικά υψηλότερο με ότι συνεπάγεται αυτό για μια Ευρώπη που οριακά αναπτύσσεται.
Σύμφωνα με το IEEFA, το αμερικανικό LNG είναι το ακριβότερο LNG για τους Ευρωπαίους αγοραστές και η αυξημένη εξάρτηση από αυτό έρχεται σε αντίθεση με τον στόχο της ΕΕ για προσιτή ενέργεια και απειλεί να διατηρήσει υψηλές τιμές ηλεκτρισμού και θέρμανσης, επιδεινώνοντας το πρόβλημα της ενεργειακής φτώχειας.
Την ίδια στιγμή, προβληματισμό δημιουργεί και η κατάσταση των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου. Τα επίπεδα πλήρωσης κινούνται κοντά στο 57%, σημαντικά χαμηλότερα από το 69% της αντίστοιχης περσινής περιόδου.
Τα εμπόδια στον Κάθετο Διάδρομο
Η ανάγκη ταχείας αναπλήρωσης των αποθεμάτων, ιδιαίτερα στη Βορειοδυτική Ευρώπη, αναμένεται να διατηρήσει τις τιμές του TTF σε επίπεδα που ευνοούν την προσέλκυση ευέλικτων φορτίων LNG, ενισχύοντας τη ροή από τον Ατλαντικό, αλλά ταυτόχρονα αυξάνοντας την έκθεση της ευρωπαϊκής αγοράς στη διεθνή μεταβλητότητα.
Στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ωστόσο, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται τόσο στη διαθεσιμότητα φορτίων όσο στη δυνατότητα μεταφοράς τους.
Ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος, μέσω του οποίου η χώρα μας φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως νότια πύλη τροφοδοσίας της περιοχής έως και την Ουκρανία με αμερικανικό LNG, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια.
Η απουσία εναρμονισμένων κανόνων, οι καθυστερήσεις στις δημοπρασίες δυναμικότητας και τα γραφειοκρατικά εμπόδια περιορίζουν την αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών.
Αξίζει να σημειώσουμε, ότι σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ για το 2025, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέμειναν ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG της χώρας μας, με ποσότητες 26,56 TWh, αυξημένες κατά 98,36% σε σχέση με το 2024 και οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό 86,12% επί των συνολικών εκφορτώσεων LNG.
Παράλληλα με όλα τα παραπάνω, ύστερα από τις ανακοινώσεις του Αμερικανού Προέδρου για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα, με φόντο τη διαμάχη γύρω από τη Γροιλανδία, έχουν ενταθεί οι ανησυχίες στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ελληνικής αγοράς, δύσκολα θα μπορούσε να αλλάξει κάτι σε συμφωνίες που έχουν κλειστεί ήδη, ωστόσο κανείς δε μπορεί να προβλέψει τις κινήσεις του Αμερικανού Προέδρου, ο οποίος θα μπορούσε θεωρητικά ανά πάσα στιγμή να απαγορεύσει τη εξαγωγή LNG από τις ΗΠΑ.
Πάντως, παρά τις εντάσεις, η κυρίαρχη εκτίμηση στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου είναι ότι το αμερικανικό LNG δύσκολα θα βρεθεί στο επίκεντρο μιας ανοιχτής εμπορικής αντιπαράθεσης και η Ευρώπη δεν προτίθεται να μεταβάλει το χρονοδιάγραμμα πλήρους απαγόρευσης του ρωσικού φυσικού αερίου από τις αρχές του 2027.
Γεωγραφία και επαφές με τις ΗΠΑ
Στο δημοσίευμα των Finincial Times αναφέρεται ότι «η Ελλάδα τοποθετείται ως η νότια πύλη της Ευρώπης για εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), κυρίως από τις ΗΠΑ, καθώς η ΕΕ προετοιμάζεται για πλήρη απαγόρευση του ρωσικού αερίου έως το 2027. Η Αθήνα ποντάρει στο ότι η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, σε συνδυασμό με την επέκταση της δυναμικότητας LNG, τις αναβαθμίσεις υποδομών και τους στενούς δεσμούς με την Ουάσιγκτον, μπορεί να της εξασφαλίσει κεντρικό ρόλο στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου μετά την έναρξη ισχύος της απαγόρευσης».
Η εφημερίδα τονίζει ότι «πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα προμήθευε περίπου το 40% του φυσικού αερίου της ΕΕ. Μέχρι το 2024, το μερίδιο αυτό είχε μειωθεί σε περίπου 11%. Μεγάλο μέρος του κενού καλύφθηκε από LNG των ΗΠΑ, το οποίο πλέον αντιπροσωπεύει σχεδόν το 60% των εισαγωγών LNG της ΕΕ».
Μειωμένες εισαγωγές πετρελαίου από Ρωσία
Στο δημοσίευμα τονίζεται ότι «η ΕΕ έχει επίσης μειώσει δραστικά τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία. Ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια συνέχισαν να μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο προς άλλους προορισμούς, ιδιαίτερα σε περιόδους, κατά τις οποίες η τιμή spot πετρελαίου στα ρωσικά λιμάνια ήταν αρκετά χαμηλή, ώστε να επιτρέπει τη συμμόρφωση με το πλαφόν τιμών που επέβαλαν οι σύμμαχοι του Κιέβου.
Η φιλοδοξία της Ελλάδας να εξελιχθεί σε βασικό σημείο εισόδου για το αμερικανικό αέριο είναι εμφανής στη Ρεβυθούσα, το νησί δυτικά της Αθήνας όπου βρίσκεται ο κύριος τερματικός σταθμός LNG της χώρας».
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, αμερικανικό φορτίο εκφορτωνόταν στον σταθμό.
Από εκεί, το επαναεριοποιημένο LNG κατευθύνεται προς τα Βαλκάνια και πέραν αυτών μέσω του «κάθετου διαδρόμου» (vertical corridor), ενός συστήματος ροής από νότο προς βορρά που δημιουργήθηκε από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία μετά το 2022, όταν η Ρωσία διέκοψε τις εξαγωγές αερίου προς τη Βουλγαρία επειδή η Σόφια αρνήθηκε να πληρώσει σε ρούβλια.
Η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο
Οι χώρες του κάθετου διαδρόμου προσάρμοσαν σε μεγάλο βαθμό τις υπάρχουσες υποδομές για να κατασκευάσουν το σύστημα από νότο προς βορρά, ενώ η Βουλγαρία πραγματοποιεί επένδυση 400 εκατ. ευρώ για την άρση σημείων συμφόρησης έως το 2027.
Πριν από το 2022, οι ροές φυσικού αερίου στην Ευρώπη κινούνταν επί δεκαετίες από βορρά προς νότο.
Η Ελλάδα είχε ξεκινήσει τη διαφοροποίηση των προμηθειών της πριν από την εισβολή, ανέφερε η Μαρία Ρίτα Γκάλι, μέχρι προσφάτως διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στον αγωγό TAP, ύψους 4,5 δισ. ευρώ, που ολοκληρώθηκε το 2020 και συνδέει τα ελληνοτουρκικά σύνορα με την Ιταλία μέσω Αλβανίας και Αδριατικής.
«Όταν ξέσπασε η κρίση, βρισκόμασταν σε ισχυρότερη θέση», είπε. Η Αθήνα ολοκλήρωσε επίσης τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας-Βουλγαρίας και ενίσχυσε τη δυναμικότητα με δύο νέους σταθμούς συμπίεσης στη βόρεια Ελλάδα», κατέληξε.
www.bankingnews.gr
Την ίδια ώρα όμως, σύμφωνα με αναλυτές, ενδέχεται η Ευρώπη, στην προσπάθειά της να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο και να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια, να στράφηκε προς νέα πηγή εφοδιασμού, ωστόσο, η σχεδόν αποκλειστική τροφοδοσία της με LNG από τις ΗΠΑ, όχι μόνο δεν διασφαλίζει την ενεργειακή της θωράκιση, αλλά την καθιστά ευάλωτη και εκτεθειμένη σε κάθε μορφή οικονομικού και γεωπολιτικού ρίσκου.
Φημολογούμενα deals ΗΠΑ και Ρωσίας - όπως αυτό όσον αφορά την αναβίωση του αγωγού Nord Stream με αμερικανική ηγεσία και ρωσικό αέριο - ενδέχεται να ανατρέψουν τις ισορροπίες και να αλλάξουν την μία εξάρτηση με μιας αλλη...
Η Ελλάδα είναι ο χρήσιμος ηλίθιος σε αυτό το παιχνίδι...
Θυμίζουμε ότι μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η ΕΕ έλαβε δραστικά μέτρα για να απομακρυνθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο, αντικαθιστώντας το με LNG κυρίως από τις ΗΠΑ, με στόχο την πλήρη διακοπή προμήθειας ρωσικού αερίου έως το 2027.
Ωστόσο, η απουσία ουσιαστικής διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού και η οικοδόμηση μιας νέας εξάρτησης (αυτή τη φορά από τις ΗΠΑ) γεννούν σοβαρά ερωτήματα, τόσο για το κόστος που θα κληθούμε τελικά να πληρώσουμε όσο και για το κατά πόσο μπορεί να βρεθούμε «ξεκρέμαστοι» σε περίπτωση όξυνσης των διατλαντικών σχέσεων.
Οι τελευταίες εντάσεις μάλιστα μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, με φόντο τις απειλές του Αμερικανού προέδρου Doland Trump για επιβολή δασμών λόγω της υπόθεσης της Γροιλανδίας- ακόμη και αν τελικά ανακάλεσε από το Νταβός- αναδεικνύουν με τον πιο σαφή τρόπο αυτή την ευαλωτότητα.
Οι ΗΠΑ ο βασικός προμηθευτής LNG για την Ευρώπη
Μεταξύ 2021 και 2025, η ΕΕ μείωσε τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου (αγωγών και LNG) κατά περίπου 75%, ένα σημαντικό εκ πρώτης όψεως επίτευγμα για την ενεργειακή της ασφάλεια.
Την ίδια στιγμή, όπως επισημαίνει πρόσφατη ανάλυση του Ινστιτούτου Ενεργειακής Οικονομίας και Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης (IEEFA), οι εισαγωγές αμερικανικού LNG αυξήθηκαν από 21 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) το 2021 σε περίπου 81 bcm το 2025, σχεδόν τετραπλασιασμός.
Έτσι, το 2025 οι ΗΠΑ κάλυψαν το 57% των συνολικών εισαγωγών LNG της ΕΕ, καθιστώντας τες τον κυρίαρχο προμηθευτή.
Όπως προειδοποιεί το IEEFA, εάν υλοποιηθούν όλα τα νέα συμβόλαια προμήθειας LNG και παράλληλα αποτύχουν οι προσπάθειες μείωσης της ζήτησης φυσικού αερίου, η ΕΕ θα μπορούσε έως το 2030 να προμηθεύεται 75–80% του LNG της από τις ΗΠΑ.
Αυτό θα σήμαινε ότι περίπου το 40% του συνόλου των εισαγωγών φυσικού αερίου και LNG της ΕΕ θα προέρχεται από έναν μόνο προμηθευτή.
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, μια τέτοια εξέλιξη δημιουργεί σαφή γεωπολιτική εξάρτηση και περιορίζει δραστικά τη διαπραγματευτική ισχύ της Ευρώπης, ιδίως σε περιόδους κρίσεων ή μεταβολών στις διεθνείς σχέσεις.
Χαρακτηριστικό είναι ότι, στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ του Ιουλίου 2025, η Ένωση δεσμεύτηκε να αγοράσει ενέργεια αξίας 750 δισ. δολαρίων έως το 2028.
Σύμφωνα με το IEEFA, αυτή η δέσμευση «δένει» ενεργειακά την Ευρώπη σε έναν βασικό προμηθευτή και υπονομεύει τους στόχους μείωσης της κατανάλωσης φυσικού αερίου.
Η ενεργειακή μόχλευση εκ μέρους των ΗΠΑ
Η στροφή της Ευρώπης προς το αμερικανικό LNG, ως βασικό εργαλείο απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, συνοδεύεται από μια σειρά τρωτών σημείων που αναδεικνύουν τις αδυναμίες αυτής της επιλογής.
Καταρχάς, παρά τις διάφορες δεσμεύσεις, οι πραγματικές ροές LNG προς την Ευρώπη ενδέχεται να αποδειχθούν πιο συγκρατημένες από τις αρχικές προσδοκίες.
Και αυτό γιατί υπάρχουν σοβαρές καθυστερήσεις στην ανάπτυξη νέων έργων υγροποίησης στις ΗΠΑ, περιορίζοντας τη βραχυπρόθεσμη αύξηση της εξαγωγικής ικανότητας LNG, ενώ την ίδια στιγμή ενισχύεται η ζήτηση στην Ασία δημιουργώντας έντονο ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία.
Παράλληλα, το κόστος μεταφοράς και υγροποίησής του αμερικανικού LNG είναι σημαντικά υψηλότερο με ότι συνεπάγεται αυτό για μια Ευρώπη που οριακά αναπτύσσεται.
Σύμφωνα με το IEEFA, το αμερικανικό LNG είναι το ακριβότερο LNG για τους Ευρωπαίους αγοραστές και η αυξημένη εξάρτηση από αυτό έρχεται σε αντίθεση με τον στόχο της ΕΕ για προσιτή ενέργεια και απειλεί να διατηρήσει υψηλές τιμές ηλεκτρισμού και θέρμανσης, επιδεινώνοντας το πρόβλημα της ενεργειακής φτώχειας.
Την ίδια στιγμή, προβληματισμό δημιουργεί και η κατάσταση των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου. Τα επίπεδα πλήρωσης κινούνται κοντά στο 57%, σημαντικά χαμηλότερα από το 69% της αντίστοιχης περσινής περιόδου.
Τα εμπόδια στον Κάθετο Διάδρομο
Η ανάγκη ταχείας αναπλήρωσης των αποθεμάτων, ιδιαίτερα στη Βορειοδυτική Ευρώπη, αναμένεται να διατηρήσει τις τιμές του TTF σε επίπεδα που ευνοούν την προσέλκυση ευέλικτων φορτίων LNG, ενισχύοντας τη ροή από τον Ατλαντικό, αλλά ταυτόχρονα αυξάνοντας την έκθεση της ευρωπαϊκής αγοράς στη διεθνή μεταβλητότητα.
Στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ωστόσο, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται τόσο στη διαθεσιμότητα φορτίων όσο στη δυνατότητα μεταφοράς τους.
Ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος, μέσω του οποίου η χώρα μας φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως νότια πύλη τροφοδοσίας της περιοχής έως και την Ουκρανία με αμερικανικό LNG, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια.
Η απουσία εναρμονισμένων κανόνων, οι καθυστερήσεις στις δημοπρασίες δυναμικότητας και τα γραφειοκρατικά εμπόδια περιορίζουν την αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών.
Αξίζει να σημειώσουμε, ότι σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ για το 2025, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέμειναν ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG της χώρας μας, με ποσότητες 26,56 TWh, αυξημένες κατά 98,36% σε σχέση με το 2024 και οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό 86,12% επί των συνολικών εκφορτώσεων LNG.
Παράλληλα με όλα τα παραπάνω, ύστερα από τις ανακοινώσεις του Αμερικανού Προέδρου για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα, με φόντο τη διαμάχη γύρω από τη Γροιλανδία, έχουν ενταθεί οι ανησυχίες στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ελληνικής αγοράς, δύσκολα θα μπορούσε να αλλάξει κάτι σε συμφωνίες που έχουν κλειστεί ήδη, ωστόσο κανείς δε μπορεί να προβλέψει τις κινήσεις του Αμερικανού Προέδρου, ο οποίος θα μπορούσε θεωρητικά ανά πάσα στιγμή να απαγορεύσει τη εξαγωγή LNG από τις ΗΠΑ.
Πάντως, παρά τις εντάσεις, η κυρίαρχη εκτίμηση στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου είναι ότι το αμερικανικό LNG δύσκολα θα βρεθεί στο επίκεντρο μιας ανοιχτής εμπορικής αντιπαράθεσης και η Ευρώπη δεν προτίθεται να μεταβάλει το χρονοδιάγραμμα πλήρους απαγόρευσης του ρωσικού φυσικού αερίου από τις αρχές του 2027.
Γεωγραφία και επαφές με τις ΗΠΑ
Στο δημοσίευμα των Finincial Times αναφέρεται ότι «η Ελλάδα τοποθετείται ως η νότια πύλη της Ευρώπης για εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), κυρίως από τις ΗΠΑ, καθώς η ΕΕ προετοιμάζεται για πλήρη απαγόρευση του ρωσικού αερίου έως το 2027. Η Αθήνα ποντάρει στο ότι η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, σε συνδυασμό με την επέκταση της δυναμικότητας LNG, τις αναβαθμίσεις υποδομών και τους στενούς δεσμούς με την Ουάσιγκτον, μπορεί να της εξασφαλίσει κεντρικό ρόλο στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου μετά την έναρξη ισχύος της απαγόρευσης».
Η εφημερίδα τονίζει ότι «πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα προμήθευε περίπου το 40% του φυσικού αερίου της ΕΕ. Μέχρι το 2024, το μερίδιο αυτό είχε μειωθεί σε περίπου 11%. Μεγάλο μέρος του κενού καλύφθηκε από LNG των ΗΠΑ, το οποίο πλέον αντιπροσωπεύει σχεδόν το 60% των εισαγωγών LNG της ΕΕ».
Μειωμένες εισαγωγές πετρελαίου από Ρωσία
Στο δημοσίευμα τονίζεται ότι «η ΕΕ έχει επίσης μειώσει δραστικά τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία. Ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια συνέχισαν να μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο προς άλλους προορισμούς, ιδιαίτερα σε περιόδους, κατά τις οποίες η τιμή spot πετρελαίου στα ρωσικά λιμάνια ήταν αρκετά χαμηλή, ώστε να επιτρέπει τη συμμόρφωση με το πλαφόν τιμών που επέβαλαν οι σύμμαχοι του Κιέβου.
Η φιλοδοξία της Ελλάδας να εξελιχθεί σε βασικό σημείο εισόδου για το αμερικανικό αέριο είναι εμφανής στη Ρεβυθούσα, το νησί δυτικά της Αθήνας όπου βρίσκεται ο κύριος τερματικός σταθμός LNG της χώρας».
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, αμερικανικό φορτίο εκφορτωνόταν στον σταθμό.
Από εκεί, το επαναεριοποιημένο LNG κατευθύνεται προς τα Βαλκάνια και πέραν αυτών μέσω του «κάθετου διαδρόμου» (vertical corridor), ενός συστήματος ροής από νότο προς βορρά που δημιουργήθηκε από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία μετά το 2022, όταν η Ρωσία διέκοψε τις εξαγωγές αερίου προς τη Βουλγαρία επειδή η Σόφια αρνήθηκε να πληρώσει σε ρούβλια.
Η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο
Οι χώρες του κάθετου διαδρόμου προσάρμοσαν σε μεγάλο βαθμό τις υπάρχουσες υποδομές για να κατασκευάσουν το σύστημα από νότο προς βορρά, ενώ η Βουλγαρία πραγματοποιεί επένδυση 400 εκατ. ευρώ για την άρση σημείων συμφόρησης έως το 2027.
Πριν από το 2022, οι ροές φυσικού αερίου στην Ευρώπη κινούνταν επί δεκαετίες από βορρά προς νότο.
Η Ελλάδα είχε ξεκινήσει τη διαφοροποίηση των προμηθειών της πριν από την εισβολή, ανέφερε η Μαρία Ρίτα Γκάλι, μέχρι προσφάτως διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στον αγωγό TAP, ύψους 4,5 δισ. ευρώ, που ολοκληρώθηκε το 2020 και συνδέει τα ελληνοτουρκικά σύνορα με την Ιταλία μέσω Αλβανίας και Αδριατικής.
«Όταν ξέσπασε η κρίση, βρισκόμασταν σε ισχυρότερη θέση», είπε. Η Αθήνα ολοκλήρωσε επίσης τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας-Βουλγαρίας και ενίσχυσε τη δυναμικότητα με δύο νέους σταθμούς συμπίεσης στη βόρεια Ελλάδα», κατέληξε.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών