γράφει : ΜΙΝΑ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ
Ασκήσεις επί χάρτου, διάγνωση αντιδράσεων και κοντόφθαλμο πλάνο. Αυτά είναι τα τρία βήματα που χαρακτηρίζουν τις τελευταίες εβδομάδες τη διαφαινόμενη λύση για το ελληνικό πρόβλημα, το οποίο ένα χρόνο μετά την υπογραφή του Μνημονίου όχι μόνο δεν έχει μπει στο δρόμο της επίλυσης, αλλά η κατάσταση κρίνεται ιδιαιτέρως ζοφερή εάν δεν ληφθεί άμεσα μία ολοκληρωμένη λύση.
Οι υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας, οι φήμες εξόδου της από το ευρώ, καθώς επίσης και οι συζητήσεις για την επίδοση δανείου έκτακτης ανάγκης, δείχνει ότι το θέμα του δημόσιου χρέους στη ζώνη του ευρώ δεν έχει ακόμα επιλυθεί. Τις τελευταίες εβδομάδες όλα τα διεθνή μέσα ενημέρωσης ασχολούνται με τα “σχέδια” διάσωσης της Ελλάδας διαχέοντας όλων των ειδών τα σενάρια, προκαλώντας μόνο τη σύγχυση και την απαξίωση των αγορών σε οτιδήποτε πλέον θυμίζει Ελλάδα.
Το γεγονός του ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες της από τις διεθνείς αγορές την επόμενη διετία, όπως προέβλεπε το αρχικό σχέδιο, έχει ενεργοποιήσει τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, για τη χορήγηση πιθανόν νέου πακέτου που θα καλύπτει αυτές τις ανάγκες.
Μέχρι στιγμής, το σενάριο που κερδίζει έδαφος, είναι αυτό του νέου δανείου προς την Ελλάδα, ύψους 60 δισ. ευρώ (Wall Street Journal), δηλαδή 30 δισ. ευρώ φέτος και τον επόμενο χρόνο, αίροντας τη φημολογία για άμεση αναδιάρθρωση ή αναδιάταξη του ελληνικού χρέους. Άλλωστε το ενδεχόμενο αναδιάρθρωσης του ελληνικού αποτέλεσε και τη διαφιλονικούμενη λύση στην Ευρώπη, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι αυστηρά αντίθετη με κάτι τέτοιο. (Suddeutsche Zeitung – 65 δισ. ευρώ, New York Times – 60 δισ. ευρώ, 60-70 δισ. ευρώ – FAZ, 60 δισ. ευρώ – Bloomberg).
Παράλληλα, η Ευρώπη εξετάζει την ανταλλαγή των ομολόγων που λήγουν τα επόμενα χρόνια με νέα, δηλαδή μία λύση τύπου "Πρωτοβουλία της Βιέννης", με αντάλλαγμα την μεγαλύτερη λιτότητα και την πώληση assets. Μάλιστα, εκτιμάται πως θα προσφερθεί στους επενδυτές προνόμια, όπως καλύτερη αποπληρωμή κουπονιών ή εγγυήσεις ως αντιπαροχές για την αγορά ομολόγων, που θα αντικαταστήσουν αυτά που λήγουν μεταξύ του 2012 και του 2014. Δηλαδή, αν ένας επενδυτής κατέχει ομόλογο που λήγει το 2013 να συμφωνήσει στη διακράτηση του έως το 2016.
Έτσι, υπολογίζεται ότι η Ελλάδα θα εξοικονομήσει κεφάλαια ύψους 10 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ άλλα 20 δισ. ευρώ θα έρθουν με τη μορφή νέων δανείων. Με αυτόν τρόπο θα ικανοποιηθεί και η Γερμανία που ζητεί οι ιδιώτες ομολογιούχοι να πληρώσουν μέρος του κόστους.
Ωστόσο, παρά τα πολλά και άλυτα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, οι αγορές φαίνεται ότι ποντάρουν τελικά περισσότερο στη διάσωση της Ελλάδας και λιγότερο στην χρεοκοπία της, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Σφραγίδα στο νέο πακέτο θα μπει στην έκτακτη συνεδρίαση του Eurogroup, που θα γίνει για την Ελλάδα στις 6 Ιουνίου, οπότε και θα είναι έτοιμο και το πόρισμα της τρόικας για την ελληνική οικονομία.
Σημειώνεται ότι το νέο πακέτο βοήθειας θα πρέπει να εγκριθεί από τα ευρωπαϊκά κοινοβούλια, ενώ δεν είναι σίγουρο αν μέχρι τα τέλη του μηνός υπάρξει πλήρης συμφωνία για τους όρους του νέου δανείου. Σε αυτή την περίπτωση, οι οριστικές αποφάσεις ίσως μετατεθούν για μετά το καλοκαίρι.
Εκτός από τα διάφορα σενάρια, όμως, ο προϊστάμενος του χρηματοδοτικού τμήματος της ασφαλιστικής εταιρείας Allianz, Paul Achleitner, πρότεινε σε πρόσφατο άρθρο του ένα είδος ασφάλισης χρέους για τις χώρες της κρίσης.
Πώς μπορεί να σωθεί η Ελλάδα; Με ένα πρόγραμμα ασφάλισης κυβερνητικών ομολόγων θα βοηθούσε, αλλά κακώς δεν συζητείται.
Μια γενναιόδωρη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους θα καθιστούσε υποχρεωτική μία νέα μεγάλη κεφαλαιοποίηση του Ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος. Η εναλλακτική λύση για το "haircut" είναι to λεγόμενο "work-out". Είναι η ευρωπαϊκή παράδοση, να χρηματοδοτείς τους δανειολήπτες που έχουν πιστωτικές δυσκολίες, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, για να υπάρχει καιρός να προσαρμοστεί το επιχειρηματικό μοντέλο και να επιστρέψει η ανάκαμψη της οικονομίας.
Η επιτυχία του μοντέλου "work-out" απαιτεί μια πιο μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση του δανειολήπτη υπό όρους που δεν επιδεινώνει το πρόβλημα του χρέους. Ακόμη και η γενναιόδωρη χορηγία των 500 - δισεκατομμύρια ευρώ από το ESM δεν αρκεί, όμως, ως η μόνη πηγή χρηματοδότησης, διότι είναι ήδη σαφές ότι τα διαρθρωτικά ελλείμματα της ελληνικής οικονομίας πάνω στα οποία οικοδομήθηκε επί δεκαετίες το ελληνικό χρέος, δεν είναι δυνατόν να διορθωθούν μέσα σε ένα η δύο χρόνια. Αντί επομένως να χρησιμοποιηθεί ο Μηχανισμός Ευρωπαϊκής Σταθερότητας σαν μία άμεση χρηματική πηγή, θα μπορούσε να έχει πολύ μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα χρησιμοποιώντας ασφάλιστρα ομολόγων. Ας υποθέσουμε ότι η Ελλάδα ασφαλίζει νέα κρατικά ομόλογα στο 90% της αξίας τους δια μέσου ενός «Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Κρατικής Ασφάλισης», "European Sovereign Insurance Mechanism" (ESIM) . Αυτό θα καθιστούσε αδύνατη την κερδοσκοπία, διότι οι επενδυτές θα ξέρανε ότι το περισσότερο που θα μπορούσαν να χάσουν θα ήταν το 10%, βελτιώνοντας έτσι το πρόβλημα εμπιστοσύνης στη Ζώνη.
Όσον αφορά την επιμήκυνση του χρέους είναι πιθανό τελικά να υιοθετηθεί το σχέδιο κατά τα πρότυπα της πρωτοβουλίας της Βιέννης.
Δηλαδή επιμήκυνση εθελοντική για τα ομόλογα λήξης 2012 με 2014 και δέσμευση των κατόχων των ομολόγων ότι τα νέα ομόλογα που θα λάβουν ως αντικατάσταση των παλαιών θα τα διακρατήσουν.
www.bankingnews.gr
Το γεγονός του ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες της από τις διεθνείς αγορές την επόμενη διετία, όπως προέβλεπε το αρχικό σχέδιο, έχει ενεργοποιήσει τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, για τη χορήγηση πιθανόν νέου πακέτου που θα καλύπτει αυτές τις ανάγκες.
Μέχρι στιγμής, το σενάριο που κερδίζει έδαφος, είναι αυτό του νέου δανείου προς την Ελλάδα, ύψους 60 δισ. ευρώ (Wall Street Journal), δηλαδή 30 δισ. ευρώ φέτος και τον επόμενο χρόνο, αίροντας τη φημολογία για άμεση αναδιάρθρωση ή αναδιάταξη του ελληνικού χρέους. Άλλωστε το ενδεχόμενο αναδιάρθρωσης του ελληνικού αποτέλεσε και τη διαφιλονικούμενη λύση στην Ευρώπη, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι αυστηρά αντίθετη με κάτι τέτοιο. (Suddeutsche Zeitung – 65 δισ. ευρώ, New York Times – 60 δισ. ευρώ, 60-70 δισ. ευρώ – FAZ, 60 δισ. ευρώ – Bloomberg).
Παράλληλα, η Ευρώπη εξετάζει την ανταλλαγή των ομολόγων που λήγουν τα επόμενα χρόνια με νέα, δηλαδή μία λύση τύπου "Πρωτοβουλία της Βιέννης", με αντάλλαγμα την μεγαλύτερη λιτότητα και την πώληση assets. Μάλιστα, εκτιμάται πως θα προσφερθεί στους επενδυτές προνόμια, όπως καλύτερη αποπληρωμή κουπονιών ή εγγυήσεις ως αντιπαροχές για την αγορά ομολόγων, που θα αντικαταστήσουν αυτά που λήγουν μεταξύ του 2012 και του 2014. Δηλαδή, αν ένας επενδυτής κατέχει ομόλογο που λήγει το 2013 να συμφωνήσει στη διακράτηση του έως το 2016.
Έτσι, υπολογίζεται ότι η Ελλάδα θα εξοικονομήσει κεφάλαια ύψους 10 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ άλλα 20 δισ. ευρώ θα έρθουν με τη μορφή νέων δανείων. Με αυτόν τρόπο θα ικανοποιηθεί και η Γερμανία που ζητεί οι ιδιώτες ομολογιούχοι να πληρώσουν μέρος του κόστους.
Ωστόσο, παρά τα πολλά και άλυτα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, οι αγορές φαίνεται ότι ποντάρουν τελικά περισσότερο στη διάσωση της Ελλάδας και λιγότερο στην χρεοκοπία της, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Σφραγίδα στο νέο πακέτο θα μπει στην έκτακτη συνεδρίαση του Eurogroup, που θα γίνει για την Ελλάδα στις 6 Ιουνίου, οπότε και θα είναι έτοιμο και το πόρισμα της τρόικας για την ελληνική οικονομία.
Σημειώνεται ότι το νέο πακέτο βοήθειας θα πρέπει να εγκριθεί από τα ευρωπαϊκά κοινοβούλια, ενώ δεν είναι σίγουρο αν μέχρι τα τέλη του μηνός υπάρξει πλήρης συμφωνία για τους όρους του νέου δανείου. Σε αυτή την περίπτωση, οι οριστικές αποφάσεις ίσως μετατεθούν για μετά το καλοκαίρι.
Εκτός από τα διάφορα σενάρια, όμως, ο προϊστάμενος του χρηματοδοτικού τμήματος της ασφαλιστικής εταιρείας Allianz, Paul Achleitner, πρότεινε σε πρόσφατο άρθρο του ένα είδος ασφάλισης χρέους για τις χώρες της κρίσης.
Πώς μπορεί να σωθεί η Ελλάδα; Με ένα πρόγραμμα ασφάλισης κυβερνητικών ομολόγων θα βοηθούσε, αλλά κακώς δεν συζητείται.
Μια γενναιόδωρη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους θα καθιστούσε υποχρεωτική μία νέα μεγάλη κεφαλαιοποίηση του Ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος. Η εναλλακτική λύση για το "haircut" είναι to λεγόμενο "work-out". Είναι η ευρωπαϊκή παράδοση, να χρηματοδοτείς τους δανειολήπτες που έχουν πιστωτικές δυσκολίες, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, για να υπάρχει καιρός να προσαρμοστεί το επιχειρηματικό μοντέλο και να επιστρέψει η ανάκαμψη της οικονομίας.
Η επιτυχία του μοντέλου "work-out" απαιτεί μια πιο μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση του δανειολήπτη υπό όρους που δεν επιδεινώνει το πρόβλημα του χρέους. Ακόμη και η γενναιόδωρη χορηγία των 500 - δισεκατομμύρια ευρώ από το ESM δεν αρκεί, όμως, ως η μόνη πηγή χρηματοδότησης, διότι είναι ήδη σαφές ότι τα διαρθρωτικά ελλείμματα της ελληνικής οικονομίας πάνω στα οποία οικοδομήθηκε επί δεκαετίες το ελληνικό χρέος, δεν είναι δυνατόν να διορθωθούν μέσα σε ένα η δύο χρόνια. Αντί επομένως να χρησιμοποιηθεί ο Μηχανισμός Ευρωπαϊκής Σταθερότητας σαν μία άμεση χρηματική πηγή, θα μπορούσε να έχει πολύ μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα χρησιμοποιώντας ασφάλιστρα ομολόγων. Ας υποθέσουμε ότι η Ελλάδα ασφαλίζει νέα κρατικά ομόλογα στο 90% της αξίας τους δια μέσου ενός «Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Κρατικής Ασφάλισης», "European Sovereign Insurance Mechanism" (ESIM) . Αυτό θα καθιστούσε αδύνατη την κερδοσκοπία, διότι οι επενδυτές θα ξέρανε ότι το περισσότερο που θα μπορούσαν να χάσουν θα ήταν το 10%, βελτιώνοντας έτσι το πρόβλημα εμπιστοσύνης στη Ζώνη.
Όσον αφορά την επιμήκυνση του χρέους είναι πιθανό τελικά να υιοθετηθεί το σχέδιο κατά τα πρότυπα της πρωτοβουλίας της Βιέννης.
Δηλαδή επιμήκυνση εθελοντική για τα ομόλογα λήξης 2012 με 2014 και δέσμευση των κατόχων των ομολόγων ότι τα νέα ομόλογα που θα λάβουν ως αντικατάσταση των παλαιών θα τα διακρατήσουν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών