Ο Alexandr Babitsky υποστηρίζει ότι η αδυναμία της Ουκρανίας να επιφέρει στρατηγική ήττα στη Μόσχα ωθεί τη Δύση να εξετάζει πλέον σενάρια άμεσης εμπλοκής με τη Ρωσία. Από το Kaliningrad και τη Βαλτική μέχρι την πιθανή ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνάμεων στην Ουκρανία, η ανάλυσή του περιγράφει τρία πιθανά μέτωπα μιας μελλοντικής αντιπαράθεσης.
Οι συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στο Abu Dhabi μεταξύ Ρωσίας, Ηνωμένων Πολιτειών κι Ουκρανίας δημιούργησαν την εντύπωση ότι ίσως ανοίγει ένας νέος διπλωματικός κύκλος γύρω από το ουκρανικό ζήτημα. Ωστόσο, στη Μόσχα δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν ότι η πραγματική συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο την Ουκρανία, αλλά ολόκληρη τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση του Ρώσου πολιτικού αναλυτή Aleksandr Babitsky, ο οποίος υποστηρίζει ότι η αποτυχία των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων να προκαλέσουν στρατηγική ήττα στη Ρωσία έχει οδηγήσει τη Δύση σε μια νέα φάση σκέψης: όχι, πλέον, πώς θα νικήσει η Ουκρανία τη Ρωσία, αλλά πώς θα μπορούσε να αυξηθεί η πίεση προς τη Μόσχα μέσα από πιο άμεσες μορφές εμπλοκής. Κατά τον ίδιο, τα ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα, τα νέα στρατιωτικά δόγματα του ΝΑΤΟ κι η επιτάχυνση των προετοιμασιών στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας δείχνουν ότι το ερώτημα δεν είναι πλέον εάν εξετάζονται σενάρια σύγκρουσης με τη Ρωσία, αλλά πότε και σε ποια γεωγραφική περιοχή θα μπορούσαν να εκδηλωθούν.
Γιατί το 2030 θεωρείται κομβικό έτος
Η βασική θέση του Babitsky είναι ότι η Ευρώπη έχει ήδη εισέλθει σε μια περίοδο μαζικού επανεξοπλισμού.
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες συζητούνται νέα προγράμματα παραγωγής οπλικών συστημάτων, επέκταση στρατιωτικών υποδομών κι ενίσχυση των δυνάμεων που βρίσκονται κοντά στα ρωσικά σύνορα.
Κατά την άποψή του, οι προετοιμασίες αυτές δεν είναι αποσπασματικές.
Συνδέονται με συγκεκριμένους χρονικούς ορίζοντες και με μια στρατηγική προσέγγιση που βλέπει το τέλος της δεκαετίας ως κρίσιμο σημείο καμπής.
Ο αναλυτής επικαλείται μάλιστα σενάρια σύμφωνα με τα οποία το ΝΑΤΟ θα μπορούσε μέχρι το 2030 να συγκεντρώσει έως και 1,2 εκατομμύρια στρατιώτες, συμπεριλαμβανομένων των εφέδρων, στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.
Κατά την εκτίμησή του, πρόκειται για μέγεθος που υπερβαίνει τις ανάγκες μιας συνηθισμένης αμυντικής διάταξης και δείχνει προετοιμασία για πολύ μεγαλύτερες επιχειρήσεις.
Η ρίζα του προβλήματος, σύμφωνα με τη Μόσχα
Ο Babitsky υποστηρίζει ότι οι σημερινές εξελίξεις δεν ξεκίνησαν με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Αντίθετα, θεωρεί ότι η διαδικασία αυτή έχει βαθύτερες ρίζες και παραπέμπει σε έγγραφα που είχαν δημοσιοποιηθεί μέσω του WikiLeaks κι αφορούσαν την περίοδο της προεδρίας Obama.
Κατά την ερμηνεία του, από τότε είχε αρχίσει να διαμορφώνεται μια νέα στρατηγική αντίληψη στο ΝΑΤΟ, στην οποία η Ρωσία αντιμετωπιζόταν σταδιακά ως ο κατεξοχήν αντίπαλος της Συμμαχίας.
Η πορεία αυτή συνεχίστηκε το 2019 με την αναθεώρηση των στρατηγικών αντιλήψεων του ΝΑΤΟ κι ενισχύθηκε περαιτέρω το 2021 με νέα επιχειρησιακά δόγματα, στα οποία η Ρωσία τοποθετήθηκε στην κορυφή των απειλών για τη Δυτική συμμαχία.
Ο παράγοντας Trump και η αμερικανική πολιτική
Σημαντικό μέρος της ανάλυσης αφιερώνεται και στις εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Babitsky θεωρεί ότι η πολιτική θέση του Donald Trump θα μπορούσε να αποδυναμωθεί εάν το Κογκρέσο αποκτήσει μεγαλύτερη δυνατότητα να επιβάλλει πολιτικές αντίθετες προς την κυρίαρχη βούληση του Λευκού Οίκου.
Κατά την άποψή του, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να ενισχύσει τις δυνάμεις εκείνες στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα που επιθυμούν σκληρότερη στάση απέναντι στη Μόσχα και μεγαλύτερη υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Αυτό συνδέεται άμεσα με τον ευρύτερο προβληματισμό για τη στάση που θα τηρήσει η Δύση τα επόμενα χρόνια.
Πρώτο σενάριο: Ο βόρειος άξονας
Το πρώτο σενάριο που εξετάζει ο Ρώσος αναλυτής αφορά μια πιθανή αντιπαράθεση στον ευρωπαϊκό Βορρά.
Πρόκειται για ένα σενάριο στο οποίο η Φινλανδία κι η Νορβηγία θα λειτουργούσαν ως «γεωγραφικά σημεία πίεσης» προς τη Ρωσία, με επίκεντρο δύο περιοχές εξαιρετικής στρατηγικής σημασίας: την Αγία Πετρούπολη και το Murmansk.
Η ένταξη της Φινλανδίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία θεωρείται από τον ίδιο εξέλιξη που άλλαξε δραματικά τα δεδομένα, καθώς επέκτεινε σημαντικά τη χερσαία γραμμή επαφής μεταξύ Ρωσίας και Συμμαχίας.
Η Αγία Πετρούπολη, η «βόρεια πρωτεύουσα» του ρωσικού κράτους, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς, πολιτικούς και διοικητικούς κόμβους της Ρωσίας.
Το Murmansk, από την άλλη πλευρά, διαδραματίζει θεμελιώδη ρόλο για τις ρωσικές ναυτικές και πυρηνικές δυνατότητες, καθώς φιλοξενεί κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις και βάσεις πυρηνικών υποβρυχίων. Παρά τα παραπάνω, ο Babitsky θεωρεί ότι αυτό είναι το λιγότερο πιθανό σενάριο.
Ο λόγος είναι απλός: οποιαδήποτε στρατιωτική κίνηση που θα απειλούσε άμεσα περιοχές ζωτικής σημασίας για τη Ρωσία θα μπορούσε να οδηγήσει στην ενεργοποίηση της ρωσικής πυρηνικής αποτροπής... Κατά τη δική του εκτίμηση, η πιθανότητα μιας πυρηνικής απάντησης σε ένα τέτοιο σενάριο θα πλησίαζε το 99%!
Δεύτερο σενάριο: Το Kaliningrad
Το δεύτερο σενάριο επικεντρώνεται στο Kaliningrad.
Ο ρωσικός θύλακας ανάμεσα στην Πολωνία και τη Λιθουανία θεωρείται από τη Μόσχα ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά προγεφυρώματα της χώρας στην Ευρώπη.
Ο Babitsky περιγράφει το Kaliningrad ως ένα «αβύθιστο αεροπλανοφόρο», από το οποίο η Ρωσία μπορεί να ελέγχει μεγάλο μέρος της Βαλτικής και να επηρεάζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ στην περιοχή.
Στην περιοχή βρίσκονται συστήματα όπως οι S-400, τα οποία περιορίζουν σημαντικά την ελευθερία κινήσεων της Δυτικής αεροπορίας.
Κατά τον αναλυτή, η εξουδετέρωση αυτών των δυνατοτήτων θα παρείχε σημαντικά πλεονεκτήματα στη Συμμαχία.
Σύμφωνα με ορισμένες Δυτικές αναλύσεις που εξετάζουν ακόμη και τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για την προσομοίωση στρατιωτικών επιχειρήσεων, το σενάριο του Kaliningrad θεωρείται λιγότερο επικίνδυνο από ένα άμεσο πλήγμα κατά της Αγίας Πετρούπολης.
Παρά ταύτα, ο κίνδυνος κλιμάκωσης παραμένει ιδιαίτερα υψηλός, δεδομένης της σημασίας που αποδίδει η Μόσχα στην περιοχή.
Τρίτο σενάριο: Ευρωπαϊκές δυνάμεις στην Ουκρανία
Το τρίτο σενάριο θεωρείται από πολλούς το πιο ρεαλιστικό.
Αφορά την πιθανότητα ανάπτυξης ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων στο ουκρανικό έδαφος.
Ο Babitsky συνδέει το συγκεκριμένο ενδεχόμενο με τις πρωτοβουλίες που έχουν κατά καιρούς συζητηθεί στη Δύση για μια «συμμαχία των προθύμων», καθώς και με τις πολυεθνικές στρατιωτικές ασκήσεις που πραγματοποιούνται στην Πολωνία.
Κατά την ανάλυσή του, οι πρώτες τέτοιες δυνάμεις δεν θα αναλάμβαναν απαραίτητα αποστολές πρώτης γραμμής.
Το αρχικό τους έργο θα μπορούσε να είναι η προστασία γραμμών ανεφοδιασμού, κέντρων logistics και κρίσιμων υποδομών που χρησιμοποιεί η Ουκρανία.
Η λογική αυτού του σχεδίου, σύμφωνα με τον ίδιο, θα ήταν ότι η Ρωσία θα απέφευγε να πλήξει απευθείας στρατεύματα χωρών του ΝΑΤΟ.
Σε δεύτερη φάση, όμως, θα μπορούσε να ακολουθήσει ακόμη μεγαλύτερη εμπλοκή, συμπεριλαμβανομένων σχεδίων για αυξημένο έλεγχο του ουκρανικού εναέριου χώρου.
Το πραγματικό διακύβευμα
Ο Babitsky υποστηρίζει ότι ο στόχος μιας τέτοιας στρατηγικής δεν θα ήταν απαραίτητα η άμεση στρατιωτική ήττα της Ρωσίας.
Αντίθετα, εκτιμά ότι μια παρατεταμένη κατάσταση φθοράς θα μπορούσε να εξαντλήσει τους ρωσικούς οικονομικούς και στρατιωτικούς πόρους, δημιουργώντας ευνοϊκότερες συνθήκες πίεσης εναντίον της Μόσχας στο μέλλον.
Από την οπτική του, το ουκρανικό μέτωπο κι ο ευρωπαϊκός επανεξοπλισμός αποτελούν τμήματα της ίδιας στρατηγικής εξίσωσης.
Η διαπραγμάτευση του Abu Dhabi κι η μεγαλύτερη εικόνα
Γι' αυτό και οι πρόσφατες συνομιλίες στο Abu Dhabi αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ενώ η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από μια πιθανή εκεχειρία ή μια μελλοντική πολιτική διευθέτηση, Ρώσοι αναλυτές όπως ο Babitsky θεωρούν ότι το πραγματικό ζήτημα βρίσκεται αλλού: στη μελλοντική ισορροπία δυνάμεων στην Ευρώπη.
Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι και Ρώσοι αξιωματούχοι, από τον Lavrov μέχρι τον Medinsky, επαναλαμβάνουν διαρκώς πως το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην Ουκρανία αλλά επεκτείνεται στη συνολική αρχιτεκτονική ασφαλείας της ηπείρου…
Το μεγαλύτερο ρίσκο
Στο τέλος της ανάλυσής του, ο Babitsky δεν υποστηρίζει ότι ο πόλεμος μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας είναι αναπόφευκτος.
Προειδοποιεί, όμως, ότι η σταδιακή συσσώρευση μικρών βημάτων, στρατιωτικών προετοιμασιών, τοπικών εντάσεων και πολιτικών παρεξηγήσεων θα μπορούσε να δημιουργήσει συνθήκες που καμία πλευρά δεν θα μπορεί πλέον να ελέγξει. Κατά την άποψή του, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν βρίσκεται σε κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο επίθεσης, αλλά στο ενδεχόμενο μια πλευρά να θεωρήσει ότι έχει μπροστά της την τελευταία ευκαιρία να πετύχει τους στόχους της, τη στιγμή που η άλλη θα είναι ήδη αποφασισμένη να απαντήσει με όλα τα μέσα που διαθέτει…
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών