Από τις μάχες στην Ουκρανία μέχρι τις συζητήσεις για επιστροφή της υποχρεωτικής θητείας, η Βαρσοβία αναδιαμορφώνει ολόκληρη τη στρατηγική της. Στόχος της δεν είναι απλώς να ενισχύσει τις Ένοπλες Δυνάμεις της, αλλά να μετατραπεί στην ισχυρότερη στρατιωτική πολεμική μηχανή της Ευρώπης.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν άλλαξε μόνο τη στρατηγική σκέψη του ΝΑΤΟ. Άλλαξε και τις προτεραιότητες των χωρών που βρίσκονται εγγύτερα γεωγραφικά στη Ρωσία. Καμία ίσως ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει επηρεαστεί περισσότερο από την Πολωνία. Τα τελευταία χρόνια η Βαρσοβία αυξάνει με πρωτοφανείς ρυθμούς τις στρατιωτικές της δαπάνες, επενδύει σε τεράστια εξοπλιστικά προγράμματα, δημιουργεί νέες μονάδες μη επανδρωμένων συστημάτων κι εξετάζει ακόμη και την επιστροφή της υποχρεωτικής θητείας. Πίσω από όλες αυτές τις κινήσεις βρίσκεται ένα βασικό συμπέρασμα που εξήχθη από το ουκρανικό μέτωπο: ο πόλεμος του μέλλοντος δε θα κριθεί μόνο από τα άρματα μάχης ή τα μαχητικά αεροσκάφη, αλλά από τον συνδυασμό τεχνολογίας, ανθρώπινου δυναμικού κι αντοχής ολόκληρης της κοινωνίας.
Το μάθημα της Ουκρανίας
Όταν ξεκίνησε η ρωσική ειδική στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία, πολλοί στη Δύση πίστευαν ότι ο πόλεμος θα εξελισσόταν σε μια σύντομη αναμέτρηση υψηλής τεχνολογίας.
Αντί γι’ αυτό, ο κόσμος παρακολούθησε και παρακολουθεί να εξελίσσεται έναν πόλεμο φθοράς που απαιτεί τεράστιες εφεδρείες προσωπικού, ακατάπαυστη παραγωγή πυρομαχικών κι ολοένα μεγαλύτερη χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η Βαρσοβία παρακολούθησε προσεκτικά αυτά τα διδάγματα.
Οι Πολωνοί στρατιωτικοί αναλυτές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μια χώρα που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά σε επαγγελματικό στρατό περιορισμένου μεγέθους.
Χρειάζεται μέγεθος, εφεδρείες, βιομηχανική υποστήριξη και τεχνολογική υπεροχή.
Η «Λεγεώνα Drones» κι η νέα πραγματικότητα
Ίσως η πιο χαρακτηριστική απόφαση των τελευταίων μηνών είναι η δημιουργία της λεγόμενης «Λεγεώνας Drones».
Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στην εκπαίδευση κι οργάνωση ενός μεγάλου αριθμού πολιτών με γνώσεις χειρισμού μη επανδρωμένων συστημάτων.
Πρόκειται, κατ' ουσίαν, για μια αναγνώριση ότι το «drone» έχει μετατραπεί σε βασικό όπλο του σύγχρονου πολέμου.
Στην Ουκρανία, φθηνά εμπορικά drones έχουν καταστρέψει άρματα εκατομμυρίων δολαρίων, έχουν εντοπίσει πυροβολικό, έχουν καθοδηγήσει πλήγματα ακριβείας κι έχουν αλλάξει τον τρόπο διεξαγωγής των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η Πολωνία δε θέλει, απλώς, να αγοράσει τέτοια συστήματα.
Θέλει να αποκτήσει χιλιάδες χειριστές που θα γνωρίζουν να τα χρησιμοποιούν σε πραγματικές συνθήκες μάχης.
Αυτό από μόνο του δείχνει πόσο διαφορετικά αντιλαμβάνεται πλέον η Βαρσοβία τις ανάγκες του μέλλοντος.
Το σχέδιο των 500.000 στρατιωτών
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή είναι ακόμη πιο φιλόδοξη.
Ο υπουργός Άμυνας Władysław Kosiniak-Kamysz έχει θέσει ως στόχο τη δημιουργία Ένόπλων Δυνάμεων που θα αριθμούν περίπου 300.000 εν ενεργεία στρατιωτικούς και 200.000 εφέδρους έως το 2039.
Εάν ο στόχος επιτευχθεί, η Πολωνία θα διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις ολόκληρης της Ευρώπης.
Η φιλοδοξία αυτή δεν είναι τυχαία.
Ο Μέγας Ναπολέων υποστήριζε ότι «ένα κράτος ασκεί την πολιτική της γεωγραφίας του».
Η Βαρσοβία θεωρεί ότι η γεωγραφική της θέση τής επιβάλλει διαφορετικές επιλογές σε σχέση με χώρες της Δυτικής Ευρώπης.
Οι Πολωνοί στρατηγιστές εκτιμούν ότι η χώρα πρέπει να είναι σε θέση να κινητοποιήσει πολύ μεγαλύτερες δυνάμεις από όσες θεωρούνταν απαραίτητες πριν από μία δεκαετία.
Γι’ αυτό και η αύξηση του στρατιωτικού προσωπικού παρουσιάζεται πλέον ως στρατηγικός στόχος κι όχι ως θέμα κύρους.
Τα δισεκατομμύρια που αλλάζουν τον πολωνικό στρατό
Η φιλοδοξία αυτή συνοδεύεται κι από τεράστιες δαπάνες.
Οι πολωνικές στρατιωτικές δαπάνες έχουν αυξηθεί θεαματικά σε σχέση με τα επίπεδα της προηγούμενης δεκαετίας.
Αμερικανικά άρματα μάχης Abrams, νοτιοκορεατικά άρματα K2, νέα τεθωρακισμένα αναγνώρισης Bóbr, πυραυλικά συστήματα και σύγχρονες τεχνολογίες πληροφοριών αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου εξοπλιστικού κύματος.
Η Πολωνία εμφανίζεται αποφασισμένη να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμη πηγή χρηματοδότησης, είτε προέρχεται από ευρωπαϊκά προγράμματα είτε από αμερικανικές πιστωτικές διευκολύνσεις.
Η λογική είναι απλή: καλύτερα να πληρώσει σήμερα το κόστος του επανεξοπλισμού παρά να βρεθεί απροετοίμαστη σε ένα ασταθές περιβάλλον ασφαλείας.
Υπάρχουν όμως κι αμφιβολίες
Η επιθετική αυτή πολιτική δεν γίνεται αποδεκτή από όλους χωρίς ερωτήματα.
Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές δημοσιονομικές πιέσεις.
Οι στρατιωτικές δαπάνες αυξάνονται ταχύτερα από σχεδόν οποιαδήποτε άλλη κατηγορία κρατικών δαπανών.
Παράλληλα, ένα σημαντικό μέρος των νέων οπλικών συστημάτων προέρχεται από το εξωτερικό.
Αυτό σημαίνει ότι η συντήρησή τους εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αμερικανικές και νοτιοκορεατικές υποδομές.
Οι επικριτές αυτής της στρατηγικής υποστηρίζουν ότι η Πολωνία αποκτά προηγμένα συστήματα χωρίς να αναπτύσσει επαρκώς εγχώρια τεχνογνωσία.
Οι υποστηρικτές της απαντούν ότι η ταχύτητα είναι σήμερα σημαντικότερη από την αυτάρκεια.
Κι ότι ο χρόνος δεν επιτρέπει την πολυτέλεια μακροχρόνιων σχεδιασμών.
Επιστρέφει η υποχρεωτική θητεία;
Ίσως η πιο ευαίσθητη πολιτικά συζήτηση αφορά το ενδεχόμενο επαναφοράς της υποχρεωτικής στρατιωτικής υπηρεσίας.
Η θητεία καταργήθηκε το 2010, σε μια εποχή όπου η Ευρώπη πίστευε ότι οι μεγάλοι συμβατικοί πόλεμοι αποτελούσαν παρελθόν.
Σήμερα η εικόνα είναι διαφορετική.
Το δημογραφικό πρόβλημα, οι δυσκολίες προσέλκυσης επαρκούς αριθμού επαγγελματιών στρατιωτικών κι οι αυξημένες ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων έχουν επαναφέρει το θέμα στο δημόσιο διάλογο.
Ορισμένοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι δεν αποκλείουν καν μοντέλα στράτευσης που θα αφορούν τόσο άνδρες όσο και γυναίκες.
Αν και δεν έχει ληφθεί καμία οριστική απόφαση, η ίδια η συζήτηση αποτυπώνει το πόσο διαφορετικά αντιλαμβάνεται πλέον η Πολωνία το ζήτημα της εθνικής της άμυνας.
Η Βαρσοβία θέλει να γίνει ο βασικός πυλώνας του ΝΑΤΟ στην Ανατολή
Πίσω από όλα αυτά υπάρχει μια ευρύτερη στρατηγική επιδίωξη.
Η Πολωνία δε θέλει απλώς να προστατεύσει τα σύνορά της.
Θέλει να μετατραπεί στο σημαντικότερο στρατιωτικό παίκτη της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και σε έναν από τους βασικούς παράγοντες ασφάλειας της Ευρώπης.
Τα τελευταία χρόνια, το κέντρο βάρους της ευρωπαϊκής άμυνας μετατοπίζεται σταδιακά ανατολικότερα.
Οι χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στη Ρωσία θεωρούν πλέον ότι η ασφάλεια δεν είναι μια θεωρητική συζήτηση αλλά ένα ζήτημα άμεσης προετοιμασίας.
Η Πολωνία φαίνεται να ενστερνίζεται αυτή τη λογική περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο.
Ο στρατός του «αύριο» χτίζεται σήμερα
Η «Λεγεώνα Drones», ο στόχος των 500.000 στρατιωτών, οι τεράστιες εξοπλιστικές δαπάνες κι οι συζητήσεις για επιστροφή της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας δεν αποτελούν μεμονωμένες πρωτοβουλίες.
Αποτελούν μέρος ενός ενιαίου σχεδίου.
Η Βαρσοβία πιστεύει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία αποκάλυψε τις αδυναμίες της μεταψυχροπολεμικής Ευρώπης και προσπαθεί να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα πριν αυτή τη βρει απροετοίμαστη.
Το αν το φιλόδοξο αυτό σχέδιο θα επιτύχει μένει να φανεί.
Ένα πράγμα όμως είναι ήδη σαφές: η Πολωνία δεν προετοιμάζεται για τους πολέμους του χθες.
Προσπαθεί να οικοδομήσει τις δυνατότητες που θεωρεί απαραίτητες για τον πόλεμο του αύριο...
www.bankingnews.gr
Το μάθημα της Ουκρανίας
Όταν ξεκίνησε η ρωσική ειδική στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία, πολλοί στη Δύση πίστευαν ότι ο πόλεμος θα εξελισσόταν σε μια σύντομη αναμέτρηση υψηλής τεχνολογίας.
Αντί γι’ αυτό, ο κόσμος παρακολούθησε και παρακολουθεί να εξελίσσεται έναν πόλεμο φθοράς που απαιτεί τεράστιες εφεδρείες προσωπικού, ακατάπαυστη παραγωγή πυρομαχικών κι ολοένα μεγαλύτερη χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η Βαρσοβία παρακολούθησε προσεκτικά αυτά τα διδάγματα.
Οι Πολωνοί στρατιωτικοί αναλυτές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μια χώρα που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά σε επαγγελματικό στρατό περιορισμένου μεγέθους.
Χρειάζεται μέγεθος, εφεδρείες, βιομηχανική υποστήριξη και τεχνολογική υπεροχή.
Η «Λεγεώνα Drones» κι η νέα πραγματικότητα
Ίσως η πιο χαρακτηριστική απόφαση των τελευταίων μηνών είναι η δημιουργία της λεγόμενης «Λεγεώνας Drones».
Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στην εκπαίδευση κι οργάνωση ενός μεγάλου αριθμού πολιτών με γνώσεις χειρισμού μη επανδρωμένων συστημάτων.
Πρόκειται, κατ' ουσίαν, για μια αναγνώριση ότι το «drone» έχει μετατραπεί σε βασικό όπλο του σύγχρονου πολέμου.
Στην Ουκρανία, φθηνά εμπορικά drones έχουν καταστρέψει άρματα εκατομμυρίων δολαρίων, έχουν εντοπίσει πυροβολικό, έχουν καθοδηγήσει πλήγματα ακριβείας κι έχουν αλλάξει τον τρόπο διεξαγωγής των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η Πολωνία δε θέλει, απλώς, να αγοράσει τέτοια συστήματα.
Θέλει να αποκτήσει χιλιάδες χειριστές που θα γνωρίζουν να τα χρησιμοποιούν σε πραγματικές συνθήκες μάχης.
Αυτό από μόνο του δείχνει πόσο διαφορετικά αντιλαμβάνεται πλέον η Βαρσοβία τις ανάγκες του μέλλοντος.
Το σχέδιο των 500.000 στρατιωτών
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή είναι ακόμη πιο φιλόδοξη.
Ο υπουργός Άμυνας Władysław Kosiniak-Kamysz έχει θέσει ως στόχο τη δημιουργία Ένόπλων Δυνάμεων που θα αριθμούν περίπου 300.000 εν ενεργεία στρατιωτικούς και 200.000 εφέδρους έως το 2039.
Εάν ο στόχος επιτευχθεί, η Πολωνία θα διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις ολόκληρης της Ευρώπης.
Η φιλοδοξία αυτή δεν είναι τυχαία.
Ο Μέγας Ναπολέων υποστήριζε ότι «ένα κράτος ασκεί την πολιτική της γεωγραφίας του».
Η Βαρσοβία θεωρεί ότι η γεωγραφική της θέση τής επιβάλλει διαφορετικές επιλογές σε σχέση με χώρες της Δυτικής Ευρώπης.
Οι Πολωνοί στρατηγιστές εκτιμούν ότι η χώρα πρέπει να είναι σε θέση να κινητοποιήσει πολύ μεγαλύτερες δυνάμεις από όσες θεωρούνταν απαραίτητες πριν από μία δεκαετία.
Γι’ αυτό και η αύξηση του στρατιωτικού προσωπικού παρουσιάζεται πλέον ως στρατηγικός στόχος κι όχι ως θέμα κύρους.
Τα δισεκατομμύρια που αλλάζουν τον πολωνικό στρατό
Η φιλοδοξία αυτή συνοδεύεται κι από τεράστιες δαπάνες.
Οι πολωνικές στρατιωτικές δαπάνες έχουν αυξηθεί θεαματικά σε σχέση με τα επίπεδα της προηγούμενης δεκαετίας.
Αμερικανικά άρματα μάχης Abrams, νοτιοκορεατικά άρματα K2, νέα τεθωρακισμένα αναγνώρισης Bóbr, πυραυλικά συστήματα και σύγχρονες τεχνολογίες πληροφοριών αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου εξοπλιστικού κύματος.
Η Πολωνία εμφανίζεται αποφασισμένη να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμη πηγή χρηματοδότησης, είτε προέρχεται από ευρωπαϊκά προγράμματα είτε από αμερικανικές πιστωτικές διευκολύνσεις.
Η λογική είναι απλή: καλύτερα να πληρώσει σήμερα το κόστος του επανεξοπλισμού παρά να βρεθεί απροετοίμαστη σε ένα ασταθές περιβάλλον ασφαλείας.
Υπάρχουν όμως κι αμφιβολίες
Η επιθετική αυτή πολιτική δεν γίνεται αποδεκτή από όλους χωρίς ερωτήματα.
Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές δημοσιονομικές πιέσεις.
Οι στρατιωτικές δαπάνες αυξάνονται ταχύτερα από σχεδόν οποιαδήποτε άλλη κατηγορία κρατικών δαπανών.
Παράλληλα, ένα σημαντικό μέρος των νέων οπλικών συστημάτων προέρχεται από το εξωτερικό.
Αυτό σημαίνει ότι η συντήρησή τους εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αμερικανικές και νοτιοκορεατικές υποδομές.
Οι επικριτές αυτής της στρατηγικής υποστηρίζουν ότι η Πολωνία αποκτά προηγμένα συστήματα χωρίς να αναπτύσσει επαρκώς εγχώρια τεχνογνωσία.
Οι υποστηρικτές της απαντούν ότι η ταχύτητα είναι σήμερα σημαντικότερη από την αυτάρκεια.
Κι ότι ο χρόνος δεν επιτρέπει την πολυτέλεια μακροχρόνιων σχεδιασμών.
Επιστρέφει η υποχρεωτική θητεία;
Ίσως η πιο ευαίσθητη πολιτικά συζήτηση αφορά το ενδεχόμενο επαναφοράς της υποχρεωτικής στρατιωτικής υπηρεσίας.
Η θητεία καταργήθηκε το 2010, σε μια εποχή όπου η Ευρώπη πίστευε ότι οι μεγάλοι συμβατικοί πόλεμοι αποτελούσαν παρελθόν.
Σήμερα η εικόνα είναι διαφορετική.
Το δημογραφικό πρόβλημα, οι δυσκολίες προσέλκυσης επαρκούς αριθμού επαγγελματιών στρατιωτικών κι οι αυξημένες ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων έχουν επαναφέρει το θέμα στο δημόσιο διάλογο.
Ορισμένοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι δεν αποκλείουν καν μοντέλα στράτευσης που θα αφορούν τόσο άνδρες όσο και γυναίκες.
Αν και δεν έχει ληφθεί καμία οριστική απόφαση, η ίδια η συζήτηση αποτυπώνει το πόσο διαφορετικά αντιλαμβάνεται πλέον η Πολωνία το ζήτημα της εθνικής της άμυνας.
Η Βαρσοβία θέλει να γίνει ο βασικός πυλώνας του ΝΑΤΟ στην Ανατολή
Πίσω από όλα αυτά υπάρχει μια ευρύτερη στρατηγική επιδίωξη.
Η Πολωνία δε θέλει απλώς να προστατεύσει τα σύνορά της.
Θέλει να μετατραπεί στο σημαντικότερο στρατιωτικό παίκτη της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και σε έναν από τους βασικούς παράγοντες ασφάλειας της Ευρώπης.
Τα τελευταία χρόνια, το κέντρο βάρους της ευρωπαϊκής άμυνας μετατοπίζεται σταδιακά ανατολικότερα.
Οι χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στη Ρωσία θεωρούν πλέον ότι η ασφάλεια δεν είναι μια θεωρητική συζήτηση αλλά ένα ζήτημα άμεσης προετοιμασίας.
Η Πολωνία φαίνεται να ενστερνίζεται αυτή τη λογική περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο.
Ο στρατός του «αύριο» χτίζεται σήμερα
Η «Λεγεώνα Drones», ο στόχος των 500.000 στρατιωτών, οι τεράστιες εξοπλιστικές δαπάνες κι οι συζητήσεις για επιστροφή της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας δεν αποτελούν μεμονωμένες πρωτοβουλίες.
Αποτελούν μέρος ενός ενιαίου σχεδίου.
Η Βαρσοβία πιστεύει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία αποκάλυψε τις αδυναμίες της μεταψυχροπολεμικής Ευρώπης και προσπαθεί να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα πριν αυτή τη βρει απροετοίμαστη.
Το αν το φιλόδοξο αυτό σχέδιο θα επιτύχει μένει να φανεί.
Ένα πράγμα όμως είναι ήδη σαφές: η Πολωνία δεν προετοιμάζεται για τους πολέμους του χθες.
Προσπαθεί να οικοδομήσει τις δυνατότητες που θεωρεί απαραίτητες για τον πόλεμο του αύριο...
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών