Η Ελλάδα και η Ευρώπη βρίσκονται πλέον στο χείλος ενός επικίνδυνου γκρεμού, εγκλωβισμένες σε μια πυρηνική σκακιέρα χωρίς επιστροφή
Εκτεθειμένες στον απόλυτο εφιάλτη βρίσκονται η Ευρώπη και η Ελλάδα λόγω… του απερχόμενο ή, καλύτερα, «ληγμένου» Γάλλου προέδρου Emmanuel Macron.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το Center for Strategic and Contemporary Research, η διάλυση του πλαισίου της συνθήκης New START μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών στις 5 Φεβρουαρίου 2026, σε συνδυασμό με τον πόλεμο Ιράν - ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, έχει επιταχύνει τις εξελίξεις\.
Την ίδια ώρα, η στάση της κυβέρνησης του Donald Trump απέναντι στη Ρωσία, αλλά και οι απειλές προσάρτησης της Γροιλανδίας, εδάφους του συμμάχου στο ΝΑΤΟ, της Δανίας, έχουν ενισχύσει τις αμφιβολίες για το κατά πόσο οι ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να εξακολουθήσουν να στηρίζονται χωρίς επιφυλάξεις στις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας.
Για οκτώ δεκαετίες, η ευρωπαϊκή ασφάλεια στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στη δέσμευση των ΗΠΑ ότι επίθεση εναντίον ενός συμμάχου θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.
Η δέσμευση αυτή υποστηριζόταν από την ισχύ του αμερικανικού πυρηνικού οπλοστασίου.
Σήμερα, ωστόσο, οι αβεβαιότητες στη διεθνή πυρηνική τάξη δοκιμάζουν τις βάσεις αυτού του συστήματος.
Η Γαλλία ανεβάζει τον πυρηνικό πήχη
Στις 2 Μαρτίου 2026, ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron ανακοίνωσε ότι η Γαλλία θα αυξήσει το πυρηνικό της οπλοστάσιο, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για μια νέα ευρωπαϊκή διάσταση στην πυρηνική αποτροπή.
Αλλά η απόφαση δεν περιορίζεται στην ενίσχυση των γαλλικών πυρηνικών δυνατοτήτων.
Το Παρίσι θέλει να επιτρέψει την προσωρινή ανάπτυξη πυρηνικά ικανών αεροσκαφών Rafale στο έδαφος πρόθυμων ευρωπαϊκών συμμάχων, στο πλαίσιο της λεγόμενης «προωθημένης αποτροπής» (forward deterrence).
Στις χώρες που προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν σε πυρηνικά πολεμικά παίγνια και ασκήσεις περιλαμβάνονται η Πολωνία, η Ελλάδα, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Σουηδία και η Δανία.
Η ελληνική συμμετοχή αποκτά ιδιαίτερη σημασία μέσα σε αυτό το μεταβαλλόμενο πλαίσιο, καθώς η Αθήνα περιλαμβάνεται ρητά στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που καλούνται να εξετάσουν τον ρόλο τους στη νέα αρχιτεκτονική αποτροπής.
Η πρόσκληση, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με απόφαση για εγκατάσταση γαλλικών πυρηνικών όπλων στην Ελλάδα ούτε συνεπάγεται αυτομάτως ανάληψη συγκεκριμένων επιχειρησιακών δεσμεύσεων.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η Γαλλία επιδιώκει να διευρύνει τη συμμετοχή των Ευρωπαίων συμμάχων στην πυρηνική αποτροπή, χωρίς να παραχωρεί τον έλεγχο της τελικής απόφασης χρήσης των πυρηνικών όπλων.
Η εξουσία αυτή θα παραμείνει αποκλειστικά στον πρόεδρο της Γαλλίας.
Παράλληλα, το Παρίσι αποφάσισε να σταματήσει τη δημόσια ανακοίνωση του μεγέθους του πυρηνικού του οπλοστασίου, περιορίζοντας τη διαφάνεια ως προς το ακριβές εύρος των δυνατοτήτων του.
Πυρηνική ομπρέλα
Η στροφή της Γαλλίας συνδέεται με την αυξανόμενη αβεβαιότητα στις διατλαντικές σχέσεις.
Η δεύτερη προεδρία του Donald Trump έχει ανατρέψει καθιερωμένες αντιλήψεις για την κατανομή των ευθυνών στο ΝΑΤΟ, ενώ η αμερικανική στρατηγική ασφαλείας για το 2026 μεταφέρει μεγαλύτερο βάρος συμβατικής άμυνας στους Ευρωπαίους συμμάχους, διατηρώντας για τις ΗΠΑ έναν περιορισμένο αλλά κρίσιμο υποστηρικτικό ρόλο.
Οι υποχρεώσεις συλλογικής άμυνας, όπως κατοχυρώνονται στο Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, εξακολουθούν να ισχύουν.
Ωστόσο, η μεταβολή της αμερικανικής στρατηγικής και η διεύρυνση των αμφιβολιών για την αξιοπιστία των εγγυήσεων ασφαλείας έχουν αναζωπυρώσει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.
Η Γαλλία επιχειρεί να καλύψει μέρος αυτού του κενού.
Ο Emmanuel Macron επιδιώκει να ενισχύσει τον ευρωπαϊκό ρόλο στην αποτροπή, αξιοποιώντας το γαλλικό πυρηνικό οπλοστάσιο και δημιουργώντας ένα πλαίσιο συνεργασίας με πρόθυμες ευρωπαϊκές χώρες.
Ωστόσο, υπάρχει ένα θεμελιώδες όριο: η γαλλική πρωτοβουλία δεν αποτελεί, μέχρι στιγμής, ισοδύναμο μιας δεσμευτικής συλλογικής πυρηνικής εγγύησης αντίστοιχης με εκείνη που συνδέεται με την αμερικανική αποτροπή.
Χωρίς δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας και έναν κοινό μηχανισμό λήψης αποφάσεων, η γαλλική πυρηνική συνεργασία μπορεί να συμπληρώσει, αλλά όχι να αντικαταστήσει πλήρως, την αμερικανική πυρηνική ομπρέλα.
Το κόστος της πυρηνικής ισχύος
Η Γαλλία διατηρούσε μέχρι σήμερα δόγμα αυστηρής επάρκειας, επιδιώκοντας να διαθέτει τις αναγκαίες πυρηνικές δυνατότητες για την αποτροπή απειλών, χωρίς να επιδιώκει απεριόριστη ανάπτυξη του οπλοστασίου της.
Το υπάρχον απόθεμά της αριθμεί 290 πυρηνικές κεφαλές, οι οποίες μπορούν να μεταφερθούν από υποβρύχια και αεροσκάφη.
Ο Emmanuel Macron ανακοίνωσε την αύξηση του αριθμού τους, σηματοδοτώντας μια σημαντική μεταβολή στην πυρηνική στρατηγική του Παρισιού.
Η Γαλλία δαπανά περίπου 6,04 δισ. δολάρια ετησίως για τη συντήρηση του πυρηνικού της οπλοστασίου και αποτελεί την τέταρτη μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη παγκοσμίως, μετά τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Παρά την ενίσχυση των δυνατοτήτων της, η Γαλλία διατηρεί την πυρηνική λήψη αποφάσεων υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του προέδρου της.
Ο Macron έχει, επίσης, δηλώσει ότι θα διασφαλιστούν η διαφάνεια έναντι της Ουάσιγκτον και ο συντονισμός με την πυρηνική αποστολή του ΝΑΤΟ.
Η κατεύθυνση είναι σαφής: η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει τη συλλογική της άμυνα σε ένα περιβάλλον όπου οι παραδοσιακές εγγυήσεις δεν θεωρούνται πλέον αυτονόητες.
Γερμανία, Πολωνία και Βρετανία αλλάζουν τα δεδομένα
Η γαλλική πρωτοβουλία αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω των παράλληλων κινήσεων άλλων ευρωπαϊκών δυνάμεων.
Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, τον Φεβρουάριο του 2026, ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz δεσμεύτηκε να ενισχύσει τη συνεργασία με τη Γαλλία στον τομέα της πυρηνικής αποτροπής, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες πρέπει να γίνουν ισχυρότερες μαζί.
Παράλληλα, επιβεβαίωσε τον συντονισμό της γαλλογερμανικής ομάδας καθοδήγησης για τα πυρηνικά ζητήματα.
Η συμμετοχή συμβατικών γερμανικών δυνάμεων σε γαλλικές πυρηνικές ασκήσεις αποτελεί μία από τις ενδείξεις αυτής της ενισχυμένης συνεργασίας.
Το Βερολίνο, ωστόσο, διατηρεί επιφυλάξεις.
Η Γερμανία έχει δηλώσει ότι θα συνεχίσει να τηρεί τις υποχρεώσεις της βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων και δεν προτίθεται να δημιουργήσει ζώνες διαφοροποιημένης ασφάλειας.
Παρότι επιδιώκει στενότερη συνεργασία με το Παρίσι, δεν είναι διατεθειμένη να εξαρτήσει πλήρως την ασφάλειά της από τη Γαλλία.
Την ίδια ώρα, η Πολωνία έχει γνωστοποιήσει ότι βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με τη Γαλλία και άλλους Ευρωπαίους συμμάχους για την ενίσχυση της πυρηνικής αποτροπής, ενώ έχει εκφράσει ενδιαφέρον για την προετοιμασία της Βαρσοβίας σε περίπτωση που απαιτηθούν αυτόνομες ενέργειες στον πυρηνικό τομέα.
Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, από την πλευρά τους, υπέγραψαν το 2025 τη Διακήρυξη του Northwood, με στόχο την ενίσχυση της πυρηνικής συνεργασίας μέσω κοινών περιπολιών υποβρυχίων και συντονισμένου στρατηγικού σχεδιασμού.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που συνδέει, για πρώτη φορά, δύο ανεξάρτητες πυρηνικές δυνάμεις της Ευρώπης σε ένα κοινό πλαίσιο συνεργασίας.
Η Ολλανδία και το Βέλγιο, που ήδη φιλοξενούν αμερικανικές πυρηνικές βόμβες B61, έχουν επίσης εκφράσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στο γαλλικό πλαίσιο αποτροπής.
Ο κίνδυνος
Η ενίσχυση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής δεν αφορά μόνο την ευρωπαϊκή άμυνα.
Εγείρει και ερωτήματα για τη βιωσιμότητα του διεθνούς καθεστώτος μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων.
Το υφιστάμενο σύστημα βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην αμερικανική προστασία των ευρωπαϊκών κρατών που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα.
Σε αντάλλαγμα για την αποχή τους από την απόκτηση πυρηνικών δυνατοτήτων, τα κράτη αυτά στηρίζονταν στην αποτροπή που παρείχαν οι ΗΠΑ και στη συνολική αρχιτεκτονική ασφαλείας του ΝΑΤΟ.
Η δημιουργία ενός ισχυρότερου ευρωπαϊκού πυρηνικού πλαισίου ενδέχεται να αποδυναμώσει την αποτελεσματικότητα αυτής της ισορροπίας, ιδίως εάν οδηγήσει σε αυξημένη εξάρτηση από πυρηνικές δυνατότητες χωρίς σαφείς και δεσμευτικούς κανόνες συλλογικής λήψης αποφάσεων.
Την ίδια στιγμή, η επιχειρησιακή εφαρμογή της γαλλικής προωθημένης αποτροπής παραμένει ασαφής.
Το Παρίσι δεν έχει προσφέρει επίσημη εγγύηση μέσω μιας νέας δεσμευτικής συνθήκης, ούτε προτίθεται να περιορίσει την αποκλειστική εξουσία του Γάλλου προέδρου στην απόφαση χρήσης πυρηνικών όπλων.
Με άλλα λόγια, η Γαλλία επιδιώκει να διευρύνει την ευρωπαϊκή διάσταση της αποτροπής, χωρίς να μετατρέψει το πυρηνικό της οπλοστάσιο σε ένα συλλογικό ευρωπαϊκό οπλοστάσιο με κοινή εξουσία λήψης αποφάσεων.
Για την Ελλάδα, η συμπερίληψή της στις χώρες που προσκλήθηκαν από τον Emmanuel Macron για συμμετοχή σε πυρηνικά πολεμικά παίγνια και ασκήσεις ίσως αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνο.
Η αμερικανική στρατηγική μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την άμυνα στους Ευρωπαίους, και το Παρίσι επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο του ως πυρηνικού εγγυητή σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ωστόσο, η νέα αυτή πραγματικότητα δεν συνοδεύεται ακόμη από ένα σαφές, δεσμευτικό πλαίσιο που να εξασφαλίζει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα απολαμβάνουν κοινές εγγυήσεις αντίστοιχες με εκείνες που συνδέονται με την αμερικανική πυρηνική ομπρέλα.
Να σημειωθεί πως η ελληνική συμμετοχή στις ασκήσεις δεν συνεπάγεται από μόνη της απόκτηση πυρηνικών δυνατοτήτων ή εγκατάσταση πυρηνικών όπλων στο ελληνικό έδαφος.
Καταδεικνύει, όμως, ότι η Αθήνα περιλαμβάνεται στις χώρες που καλούνται να εξετάσουν τον ρόλο τους σε ένα διαφορετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο αποτροπής, όπου μοιραία δυνάμεις όπως η Ρωσία και το Ιράν θα έχουν το βλέμμα τους στραμμένο πάνω της..
Σε κάθε περίπτωση, η εφιαλτική αυτή καμπή και η αλλαγή στο πυρηνικό δόγμα της France διαλύουν εκ θεμελίων την αρχιτεκτονική της Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων (Global Nuclear Non-Proliferation).
Η Ελλάδα και η Ευρώπη βρίσκονται πλέον στο χείλος ενός επικίνδυνου γκρεμού, εγκλωβισμένες σε μια πυρηνική σκακιέρα χωρίς επιστροφή!
www.bankingnews.gr
Ειδικότερα, σύμφωνα με το Center for Strategic and Contemporary Research, η διάλυση του πλαισίου της συνθήκης New START μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών στις 5 Φεβρουαρίου 2026, σε συνδυασμό με τον πόλεμο Ιράν - ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, έχει επιταχύνει τις εξελίξεις\.
Την ίδια ώρα, η στάση της κυβέρνησης του Donald Trump απέναντι στη Ρωσία, αλλά και οι απειλές προσάρτησης της Γροιλανδίας, εδάφους του συμμάχου στο ΝΑΤΟ, της Δανίας, έχουν ενισχύσει τις αμφιβολίες για το κατά πόσο οι ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να εξακολουθήσουν να στηρίζονται χωρίς επιφυλάξεις στις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας.
Για οκτώ δεκαετίες, η ευρωπαϊκή ασφάλεια στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στη δέσμευση των ΗΠΑ ότι επίθεση εναντίον ενός συμμάχου θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.
Η δέσμευση αυτή υποστηριζόταν από την ισχύ του αμερικανικού πυρηνικού οπλοστασίου.
Σήμερα, ωστόσο, οι αβεβαιότητες στη διεθνή πυρηνική τάξη δοκιμάζουν τις βάσεις αυτού του συστήματος.
Η Γαλλία ανεβάζει τον πυρηνικό πήχη
Στις 2 Μαρτίου 2026, ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron ανακοίνωσε ότι η Γαλλία θα αυξήσει το πυρηνικό της οπλοστάσιο, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για μια νέα ευρωπαϊκή διάσταση στην πυρηνική αποτροπή.
Αλλά η απόφαση δεν περιορίζεται στην ενίσχυση των γαλλικών πυρηνικών δυνατοτήτων.
Το Παρίσι θέλει να επιτρέψει την προσωρινή ανάπτυξη πυρηνικά ικανών αεροσκαφών Rafale στο έδαφος πρόθυμων ευρωπαϊκών συμμάχων, στο πλαίσιο της λεγόμενης «προωθημένης αποτροπής» (forward deterrence).
Στις χώρες που προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν σε πυρηνικά πολεμικά παίγνια και ασκήσεις περιλαμβάνονται η Πολωνία, η Ελλάδα, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Σουηδία και η Δανία.
Η ελληνική συμμετοχή αποκτά ιδιαίτερη σημασία μέσα σε αυτό το μεταβαλλόμενο πλαίσιο, καθώς η Αθήνα περιλαμβάνεται ρητά στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που καλούνται να εξετάσουν τον ρόλο τους στη νέα αρχιτεκτονική αποτροπής.
Η πρόσκληση, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με απόφαση για εγκατάσταση γαλλικών πυρηνικών όπλων στην Ελλάδα ούτε συνεπάγεται αυτομάτως ανάληψη συγκεκριμένων επιχειρησιακών δεσμεύσεων.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η Γαλλία επιδιώκει να διευρύνει τη συμμετοχή των Ευρωπαίων συμμάχων στην πυρηνική αποτροπή, χωρίς να παραχωρεί τον έλεγχο της τελικής απόφασης χρήσης των πυρηνικών όπλων.
Η εξουσία αυτή θα παραμείνει αποκλειστικά στον πρόεδρο της Γαλλίας.
Παράλληλα, το Παρίσι αποφάσισε να σταματήσει τη δημόσια ανακοίνωση του μεγέθους του πυρηνικού του οπλοστασίου, περιορίζοντας τη διαφάνεια ως προς το ακριβές εύρος των δυνατοτήτων του.
Πυρηνική ομπρέλα
Η στροφή της Γαλλίας συνδέεται με την αυξανόμενη αβεβαιότητα στις διατλαντικές σχέσεις.
Η δεύτερη προεδρία του Donald Trump έχει ανατρέψει καθιερωμένες αντιλήψεις για την κατανομή των ευθυνών στο ΝΑΤΟ, ενώ η αμερικανική στρατηγική ασφαλείας για το 2026 μεταφέρει μεγαλύτερο βάρος συμβατικής άμυνας στους Ευρωπαίους συμμάχους, διατηρώντας για τις ΗΠΑ έναν περιορισμένο αλλά κρίσιμο υποστηρικτικό ρόλο.
Οι υποχρεώσεις συλλογικής άμυνας, όπως κατοχυρώνονται στο Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, εξακολουθούν να ισχύουν.
Ωστόσο, η μεταβολή της αμερικανικής στρατηγικής και η διεύρυνση των αμφιβολιών για την αξιοπιστία των εγγυήσεων ασφαλείας έχουν αναζωπυρώσει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.
Η Γαλλία επιχειρεί να καλύψει μέρος αυτού του κενού.
Ο Emmanuel Macron επιδιώκει να ενισχύσει τον ευρωπαϊκό ρόλο στην αποτροπή, αξιοποιώντας το γαλλικό πυρηνικό οπλοστάσιο και δημιουργώντας ένα πλαίσιο συνεργασίας με πρόθυμες ευρωπαϊκές χώρες.
Ωστόσο, υπάρχει ένα θεμελιώδες όριο: η γαλλική πρωτοβουλία δεν αποτελεί, μέχρι στιγμής, ισοδύναμο μιας δεσμευτικής συλλογικής πυρηνικής εγγύησης αντίστοιχης με εκείνη που συνδέεται με την αμερικανική αποτροπή.
Χωρίς δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας και έναν κοινό μηχανισμό λήψης αποφάσεων, η γαλλική πυρηνική συνεργασία μπορεί να συμπληρώσει, αλλά όχι να αντικαταστήσει πλήρως, την αμερικανική πυρηνική ομπρέλα.
Το κόστος της πυρηνικής ισχύος
Η Γαλλία διατηρούσε μέχρι σήμερα δόγμα αυστηρής επάρκειας, επιδιώκοντας να διαθέτει τις αναγκαίες πυρηνικές δυνατότητες για την αποτροπή απειλών, χωρίς να επιδιώκει απεριόριστη ανάπτυξη του οπλοστασίου της.
Το υπάρχον απόθεμά της αριθμεί 290 πυρηνικές κεφαλές, οι οποίες μπορούν να μεταφερθούν από υποβρύχια και αεροσκάφη.
Ο Emmanuel Macron ανακοίνωσε την αύξηση του αριθμού τους, σηματοδοτώντας μια σημαντική μεταβολή στην πυρηνική στρατηγική του Παρισιού.
Η Γαλλία δαπανά περίπου 6,04 δισ. δολάρια ετησίως για τη συντήρηση του πυρηνικού της οπλοστασίου και αποτελεί την τέταρτη μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη παγκοσμίως, μετά τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Παρά την ενίσχυση των δυνατοτήτων της, η Γαλλία διατηρεί την πυρηνική λήψη αποφάσεων υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του προέδρου της.
Ο Macron έχει, επίσης, δηλώσει ότι θα διασφαλιστούν η διαφάνεια έναντι της Ουάσιγκτον και ο συντονισμός με την πυρηνική αποστολή του ΝΑΤΟ.
Η κατεύθυνση είναι σαφής: η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει τη συλλογική της άμυνα σε ένα περιβάλλον όπου οι παραδοσιακές εγγυήσεις δεν θεωρούνται πλέον αυτονόητες.
Γερμανία, Πολωνία και Βρετανία αλλάζουν τα δεδομένα
Η γαλλική πρωτοβουλία αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω των παράλληλων κινήσεων άλλων ευρωπαϊκών δυνάμεων.
Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, τον Φεβρουάριο του 2026, ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz δεσμεύτηκε να ενισχύσει τη συνεργασία με τη Γαλλία στον τομέα της πυρηνικής αποτροπής, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες πρέπει να γίνουν ισχυρότερες μαζί.
Παράλληλα, επιβεβαίωσε τον συντονισμό της γαλλογερμανικής ομάδας καθοδήγησης για τα πυρηνικά ζητήματα.
Η συμμετοχή συμβατικών γερμανικών δυνάμεων σε γαλλικές πυρηνικές ασκήσεις αποτελεί μία από τις ενδείξεις αυτής της ενισχυμένης συνεργασίας.
Το Βερολίνο, ωστόσο, διατηρεί επιφυλάξεις.
Η Γερμανία έχει δηλώσει ότι θα συνεχίσει να τηρεί τις υποχρεώσεις της βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων και δεν προτίθεται να δημιουργήσει ζώνες διαφοροποιημένης ασφάλειας.
Παρότι επιδιώκει στενότερη συνεργασία με το Παρίσι, δεν είναι διατεθειμένη να εξαρτήσει πλήρως την ασφάλειά της από τη Γαλλία.
Την ίδια ώρα, η Πολωνία έχει γνωστοποιήσει ότι βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με τη Γαλλία και άλλους Ευρωπαίους συμμάχους για την ενίσχυση της πυρηνικής αποτροπής, ενώ έχει εκφράσει ενδιαφέρον για την προετοιμασία της Βαρσοβίας σε περίπτωση που απαιτηθούν αυτόνομες ενέργειες στον πυρηνικό τομέα.
Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, από την πλευρά τους, υπέγραψαν το 2025 τη Διακήρυξη του Northwood, με στόχο την ενίσχυση της πυρηνικής συνεργασίας μέσω κοινών περιπολιών υποβρυχίων και συντονισμένου στρατηγικού σχεδιασμού.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που συνδέει, για πρώτη φορά, δύο ανεξάρτητες πυρηνικές δυνάμεις της Ευρώπης σε ένα κοινό πλαίσιο συνεργασίας.
Η Ολλανδία και το Βέλγιο, που ήδη φιλοξενούν αμερικανικές πυρηνικές βόμβες B61, έχουν επίσης εκφράσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στο γαλλικό πλαίσιο αποτροπής.
Ο κίνδυνος
Η ενίσχυση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής δεν αφορά μόνο την ευρωπαϊκή άμυνα.
Εγείρει και ερωτήματα για τη βιωσιμότητα του διεθνούς καθεστώτος μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων.
Το υφιστάμενο σύστημα βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην αμερικανική προστασία των ευρωπαϊκών κρατών που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα.
Σε αντάλλαγμα για την αποχή τους από την απόκτηση πυρηνικών δυνατοτήτων, τα κράτη αυτά στηρίζονταν στην αποτροπή που παρείχαν οι ΗΠΑ και στη συνολική αρχιτεκτονική ασφαλείας του ΝΑΤΟ.
Η δημιουργία ενός ισχυρότερου ευρωπαϊκού πυρηνικού πλαισίου ενδέχεται να αποδυναμώσει την αποτελεσματικότητα αυτής της ισορροπίας, ιδίως εάν οδηγήσει σε αυξημένη εξάρτηση από πυρηνικές δυνατότητες χωρίς σαφείς και δεσμευτικούς κανόνες συλλογικής λήψης αποφάσεων.
Την ίδια στιγμή, η επιχειρησιακή εφαρμογή της γαλλικής προωθημένης αποτροπής παραμένει ασαφής.
Το Παρίσι δεν έχει προσφέρει επίσημη εγγύηση μέσω μιας νέας δεσμευτικής συνθήκης, ούτε προτίθεται να περιορίσει την αποκλειστική εξουσία του Γάλλου προέδρου στην απόφαση χρήσης πυρηνικών όπλων.
Με άλλα λόγια, η Γαλλία επιδιώκει να διευρύνει την ευρωπαϊκή διάσταση της αποτροπής, χωρίς να μετατρέψει το πυρηνικό της οπλοστάσιο σε ένα συλλογικό ευρωπαϊκό οπλοστάσιο με κοινή εξουσία λήψης αποφάσεων.
Για την Ελλάδα, η συμπερίληψή της στις χώρες που προσκλήθηκαν από τον Emmanuel Macron για συμμετοχή σε πυρηνικά πολεμικά παίγνια και ασκήσεις ίσως αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνο.
Η αμερικανική στρατηγική μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την άμυνα στους Ευρωπαίους, και το Παρίσι επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο του ως πυρηνικού εγγυητή σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ωστόσο, η νέα αυτή πραγματικότητα δεν συνοδεύεται ακόμη από ένα σαφές, δεσμευτικό πλαίσιο που να εξασφαλίζει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα απολαμβάνουν κοινές εγγυήσεις αντίστοιχες με εκείνες που συνδέονται με την αμερικανική πυρηνική ομπρέλα.
Να σημειωθεί πως η ελληνική συμμετοχή στις ασκήσεις δεν συνεπάγεται από μόνη της απόκτηση πυρηνικών δυνατοτήτων ή εγκατάσταση πυρηνικών όπλων στο ελληνικό έδαφος.
Καταδεικνύει, όμως, ότι η Αθήνα περιλαμβάνεται στις χώρες που καλούνται να εξετάσουν τον ρόλο τους σε ένα διαφορετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο αποτροπής, όπου μοιραία δυνάμεις όπως η Ρωσία και το Ιράν θα έχουν το βλέμμα τους στραμμένο πάνω της..
Σε κάθε περίπτωση, η εφιαλτική αυτή καμπή και η αλλαγή στο πυρηνικό δόγμα της France διαλύουν εκ θεμελίων την αρχιτεκτονική της Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων (Global Nuclear Non-Proliferation).
Η Ελλάδα και η Ευρώπη βρίσκονται πλέον στο χείλος ενός επικίνδυνου γκρεμού, εγκλωβισμένες σε μια πυρηνική σκακιέρα χωρίς επιστροφή!
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών