Η επικίνδυνη παγίδα πίσω από το σχέδιο των 72 ωρών: Ένας πόλεμος που σχεδιάζεται ως αστραπιαία επίδειξη ισχύος μπορεί να καταλήξει σε μακροχρόνια στρατηγική φθορά για εκείνους που τον εξαπέλυσαν
(upd 5) Η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ προετοιμάζουν νέο γύρο καταστροφικών επιθέσεων κατά της Τεχεράνης, επιδιώκοντας να επιβάλουν με τη στρατιωτική ισχύ όσα δεν πέτυχαν στο πεδίο της διπλωματίας.
Όμως, πίσω από την επίδειξη δύναμης κρύβεται μια επικίνδυνη πραγματικότητα: οι ΗΠΑ και το Ισραήλ μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες καταστροφές, χωρίς να είναι βέβαιο ότι μπορούν να κερδίσουν τον πόλεμο.
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης πολεμικής ανάφλεξης, καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επεξεργάζονται συγκεκριμένα επιχειρησιακά σχέδια για νέες επιθέσεις εναντίον του Ιράν, αμέσως μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των New York Times, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους και πηγές με γνώση των στρατιωτικών διαβουλεύσεων, οι δύο στρατοί έχουν ήδη εντατικοποιήσει την επιχειρησιακή συνεργασία τους.
Αποστολές προσβολής ιρανικών στόχων
Μαχητικά πραγματοποιούν ασκήσεις πάνω από το Ιράκ, προσομοιώνοντας αποστολές προσβολής ιρανικών στόχων, ενώ παράλληλα ενισχύεται η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η προετοιμασία μιας νέας επίθεσης.
Είναι ότι ο χρόνος εκδήλωσής της φαίνεται να συνδέεται με τις εκλογικές ανάγκες δύο κυβερνήσεων.
Ο Donald Trump δεν επιθυμεί να εμφανιστεί ενώπιον των Αμερικανών ψηφοφόρων ως πρόεδρος που βυθίζει τη χώρα σε έναν νέο, ανεξέλεγκτο πόλεμο.
Ο Benjamin Netanyahu, αντιθέτως, έχει πολιτικούς λόγους να διατηρεί την πολεμική ένταση ενόψει των ισραηλινών εκλογών της 27ης Οκτωβρίου.
Έτσι, μια στρατιωτική επιχείρηση με δυνητικά καταστροφικές συνέπειες για εκατομμύρια ανθρώπους κινδυνεύει να μετατραπεί σε εργαλείο εσωτερικής πολιτικής διαχείρισης.
Το σχέδιο οικονομικού στραγγαλισμού της Τεχεράνης
Στον πυρήνα των αμερικανοϊσραηλινών σχεδιασμών βρίσκεται η ιδέα μιας σύντομης, εξαιρετικά βίαιης αεροπορικής εκστρατείας, διάρκειας περίπου 72 ωρών.
Οι πιθανοί στόχοι περιλαμβάνουν πυρηνικές εγκαταστάσεις, αποθέματα πυραύλων, συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών και κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.
Η επιδίωξη ορισμένων Αμερικανών στρατιωτικών σχεδιαστών είναι σαφής: να επιφέρουν τόσο ισχυρό οικονομικό πλήγμα στο Ιράν ώστε η ηγεσία του να υποχρεωθεί να αποδεχθεί παραχωρήσεις που μέχρι σήμερα απορρίπτει.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια στρατηγική εξαναγκασμού μέσω μαζικής καταστροφής.
Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει και μια θεμελιώδη αντίφαση της αμερικανικής πολιτικής.
Η Ουάσιγκτον επικαλείται την ανάγκη περιφερειακής σταθερότητας, ενώ εξετάζει επιθέσεις σε υποδομές από τις οποίες εξαρτάται η οικονομική και κοινωνική ζωή ενός ολόκληρου κράτους.
Εφόσον πληγούν εγκαταστάσεις ζωτικής σημασίας για τον άμαχο πληθυσμό, θα ανακύψουν σοβαρά ζητήματα διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, ανεξάρτητα από τους στρατηγικούς στόχους που θα επικαλεστεί το Πεντάγωνο.
Το ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η οικονομική καταστροφή δεν εγγυάται πολιτική υποταγή.
Αντίθετα, μπορεί να ενισχύσει την αποφασιστικότητα της ιρανικής ηγεσίας και να μετατρέψει την αντιπαράθεση σε πόλεμο φθοράς χωρίς σαφές τέλος.
Η ψευδαίσθηση της πανίσχυρης αμερικανικής πολεμικής μηχανής
Η προηγούμενη φάση του πολέμου, που άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου, προσέφερε ήδη ορισμένα σκληρά διδάγματα.
Παρά τη συντριπτική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην αεροπορική ισχύ, η Τεχεράνη δεν οδηγήθηκε σε στρατηγική συνθηκολόγηση.
Αντιθέτως, οι συγκρούσεις αποσταθεροποίησαν τις ενεργειακές αγορές, αύξησαν το οικονομικό κόστος για τη διεθνή οικονομία και επιβάρυναν τα αποθέματα αμερικανικών πυρομαχικών και αναχαιτιστικών συστημάτων.
Η συγκέντρωση τριών αεροπλανοφόρων, χιλιάδων στρατιωτών και προηγμένων μαχητικών αεροσκαφών ενισχύει αναμφίβολα τη δυνατότητα της Ουάσιγκτον να εξαπολύσει επιθέσεις μεγάλης κλίμακας.
Δεν απαντά, όμως, στο βασικό ερώτημα: τι θα ακολουθήσει μετά τους βομβαρδισμούς;
Η στρατιωτική υπεροχή δεν ταυτίζεται με την πολιτική νίκη.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν την ικανότητα να καταστρέφουν εγκαταστάσεις, αλλά δεν έχουν αποδείξει ότι μπορούν να επιβάλουν μια βιώσιμη μεταπολεμική διευθέτηση.
Αυτό ακριβώς το στρατηγικό κενό καθιστά εξαιρετικά επικίνδυνη την αντίληψη ότι ένας ακόμη γύρος ισχυρότερων επιθέσεων θα αποφέρει διαφορετικά αποτελέσματα.
Το όρος Pickaxe και τα όρια της «μητέρας όλων των βομβών»
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της προβληματικής αυτής λογικής αποτελεί η συζήτηση για πιθανό πλήγμα στην υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση του όρους Pickaxe γνωστή στο Ιράν ως Kooh Kolang.
Ο Donald Trump άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο χρησιμοποίησης της τεράστιας συμβατικής βόμβας GBU-43/B, της λεγόμενης «μητέρας όλων των βομβών».
Όμως, ακόμη και αυτό το όπλο έχει συγκεκριμένους τεχνικούς περιορισμούς.
Είναι σχεδιασμένο κυρίως για εκτεταμένη καταστροφή στην επιφάνεια και όχι για τη βαθιά διάτρηση συμπαγών γεωλογικών σχηματισμών.
Επιπλέον, η μεταφορά του με ειδικά αεροσκάφη δημιουργεί επιχειρησιακούς κινδύνους απέναντι στην ιρανική αεράμυνα.
Η συζήτηση αποκαλύπτει ένα ουσιαστικό παράδοξο: η Ουάσιγκτον εξετάζει όλο και ισχυρότερα καταστροφικά μέσα, χωρίς να έχει εξασφαλίσει ότι αυτά μπορούν να επιτύχουν τον επιδιωκόμενο στρατηγικό σκοπό.
Η ισχύς της έκρηξης κινδυνεύει να υποκαταστήσει τη σαφήνεια της πολιτικής στρατηγικής.
Ο «πατέρας όλων των πυραύλων» του Ιράν
Απέναντι στη ρητορική των ΗΠΑ για τη χρήση της GBU-43/B, της λεγόμενης «μητέρας όλων των βομβών», η Τεχεράνη προβάλλει το δικό της στρατηγικό αντίβαρο: τον βαλλιστικό πύραυλο Khorramshahr-4 (Kheibar), που από πολλούς παρουσιάζεται ως ο «πατέρας όλων των πυραύλων» του Ιράν.
Με μεγάλη ισχύ πυρός, υψηλή καταστροφική δυνατότητα και εμβέλεια που μπορεί να απειλήσει κρίσιμους στόχους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, ο πύραυλος αυτός λειτουργεί όχι μόνο ως όπλο, αλλά και ως πολιτικό μήνυμα αποτροπής.
Η ιρανική ηγεσία θέλει να καταστήσει σαφές ότι, αν η Ουάσιγκτον επιλέξει τη στρατιωτική κλιμάκωση, δεν θα βρεθεί απέναντι σε έναν αδύναμο αντίπαλο, αλλά σε μια δύναμη που διατηρεί ικανότητα σκληρών και πολυεπίπεδων αντιποίνων.
Με απλά λόγια, απέναντι στη «μητέρα όλων των βομβών», το Ιράν αντιπαραθέτει τον «πατέρα όλων των πυραύλων».
Εσπευσμένη απομάκρυνση Αμερικανών διπλωματών από τον Κόλπο – Φόβοι για ιρανικά αντίποινα εάν χτυπηθεί το όρος Pickaxe
Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκονται οι αμερικανικές διπλωματικές αποστολές στον Περσικό Κόλπο, καθώς η Ουάσιγκτον εξετάζει νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, με πιθανό στόχο την υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση στο όρος Pickaxe.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών προχωρά στην απομάκρυνση διπλωματικού προσωπικού και οικογενειών από τη Σαουδική Αραβία, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι εξετάζονται αντίστοιχα μέτρα και σε άλλες χώρες του Κόλπου.
Rezaei (Ιράν): Μετά το πετρέλαιο, θα χτυπήσουμε τα data centers των ΗΠΑ και τα υποθαλάσσια καλώδια
Μεταφορά του πολέμου από τις ενεργειακές εγκαταστάσεις στις ψηφιακές υποδομές προαναγγέλλει η Τεχεράνη, προειδοποιώντας τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι μια νέα στρατιωτική επίθεση θα μπορούσε να προκαλέσει πρωτοφανή τεχνολογική αναταραχή στον Περσικό Κόλπο.
Ο στρατηγός Mohsen Rezaei, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, δήλωσε ότι αμερικανικά κέντρα δεδομένων, εγκαταστάσεις τεχνητής νοημοσύνης και υποθαλάσσια τηλεπικοινωνιακά καλώδια ενδέχεται να αποτελέσουν στόχους ιρανικών αντιποίνων.
Μάλιστα, υποστήριξε ότι η Τεχεράνη δεν χρησιμοποίησε το σύνολο των στρατιωτικών δυνατοτήτων της στις προηγούμενες συγκρούσεις και είναι προετοιμασμένη για νέα κλιμάκωση.
Ιράν: Ξέρουμε πώς θα επιτεθούν ΗΠΑ και Ισραήλ – Ο στρατηγός Hatami προειδοποιεί για πόλεμο - εφιάλτη με σμήνη drones
Σαφές μήνυμα στρατιωτικής ετοιμότητας προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ έστειλε ο αρχηγός του ιρανικού στρατού, υποστράτηγος Amir Hatami, προειδοποιώντας ότι η Τεχεράνη διαθέτει πλέον αναβαθμισμένες δυνατότητες ασύμμετρου πολέμου.
Κατά την επίσκεψή του, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, σε εγκατάσταση παραγωγής επιθετικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ο Hatami υποστήριξε ότι και οι τέσσερις κλάδοι του ιρανικού στρατού βρίσκονται σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Όπως τόνισε, στις προηγούμενες συγκρούσεις το Ιράν χρησιμοποίησε οπλικά συστήματα που αιφνιδίασαν τους αντιπάλους του, προκαλώντας, σύμφωνα με τον ίδιο, σημαντικές απώλειες.
«Έχουμε αξιολογήσει τον εχθρό και γνωρίζουμε τις σημαντικές δυνατότητές του», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη έχει προετοιμαστεί να απαντήσει με μέσα ασύμμετρου πολέμου.
Το Στενό του Hormuz: Το πραγματικό όπλο της Τεχεράνης
Η μεγαλύτερη απειλή για τους αμερικανικούς σχεδιασμούς δεν βρίσκεται απαραίτητα στο ίδιο το ιρανικό έδαφος, αλλά στις επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης ιρανικής απάντησης.
Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι νέα μεγάλης κλίμακας επίθεση δεν θα περιοριστεί σε μια ελεγχόμενη ανταλλαγή στρατιωτικών πληγμάτων.
Στο ενδεχόμενο αντίποινων περιλαμβάνονται ενεργειακές εγκαταστάσεις χωρών του Κόλπου, θαλάσσιες μεταφορές και ψηφιακές υποδομές, ακόμη και υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών.
Ιδιαίτερα ευάλωτες θεωρούνται στρατηγικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, συμπεριλαμβανομένων υποδομών της Aramco.
Το Στενό του Hormuz παραμένει το κρισιμότερο γεωοικονομικό πεδίο αντιπαράθεσης.
Η δυνατότητα του Ιράν να διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα δημιουργεί ένα μέσο πίεσης που δεν εξουδετερώνεται εύκολα από την παρουσία αμερικανικών αεροπλανοφόρων.
Μια νέα ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να μεταφραστεί σε ακριβότερα καύσιμα, υψηλότερο πληθωρισμό και σοβαρό πολιτικό κόστος για τον ίδιο τον Trump.
Η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται επομένως μπροστά σε ένα δίλημμα: όσο περισσότερο επιχειρεί να συντρίψει οικονομικά το Ιράν, τόσο περισσότερο κινδυνεύει να προκαλέσει μια διεθνή οικονομική αναταραχή που θα πλήξει και την ίδια.
Ο Netanyahu και ο πειρασμός της πολεμικής επιβίωσης
Στην ισραηλινή πλευρά, οι στρατιωτικοί σχεδιασμοί δεν μπορούν να αποσυνδεθούν από την πολιτική επιβίωση του Benjamin Netanyahu.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην αντιπαράθεση με το Ιράν, παρουσιάζοντάς την ως υπαρξιακό ζήτημα ασφάλειας.
Η κλιμάκωση μπορεί να ενισχύσει τη ρητορική της εθνικής συσπείρωσης, να περιορίσει τις πιέσεις της αντιπολίτευσης και να δημιουργήσει προϋποθέσεις έκτακτων πολιτικών συναινέσεων.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι κάθε στρατιωτική απόφαση υπαγορεύεται από εκλογικούς υπολογισμούς.
Καθιστά, όμως, απολύτως αναγκαίο να εξετάζεται ποιος ωφελείται πολιτικά από τη διατήρηση της έντασης.
Η ισραηλινή στρατηγική εμφανίζει επίσης μια βαθιά αντίφαση: επιδιώκει τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια μέσω διαδοχικών στρατιωτικών κλιμακώσεων, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργήσουν περισσότερες απειλές από εκείνες που υποτίθεται ότι εξουδετερώνουν.
Η Ρωσία, η διπλωματία και το σενάριο της παρατεταμένης αντιπαράθεσης
Μια διαφορετική ανάγνωση παρουσιάζει ο Ρώσος στρατιωτικός αναλυτής Igor Gerasimov, ο οποίος, μιλώντας στην Pravda.Ru, εκτιμά ότι η πραγματική πιθανότητα ενός ολοκληρωτικού πολέμου παραμένει περιορισμένη.
Κατά την άποψή του, η αμερικανική στρατιωτική κινητοποίηση λειτουργεί περισσότερο ως μέσο πολιτικής πίεσης παρά ως προάγγελος αναπόφευκτης επίθεσης.
Ο ίδιος θεωρεί ότι η Ρωσία θα μπορούσε να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο και προβλέπει παράταση της αντιπαράθεσης μέχρι το 2029, με το Ιράν να αποκτά ισχυρότερο λόγο στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz, σε σχέση με το Ομάν.
Πρόκειται ασφαλώς για μια αμφισβητήσιμη πρόβλεψη, όχι για προδιαγεγραμμένη εξέλιξη.
Ωστόσο, αναδεικνύει μια ουσιώδη διάσταση: η κρίση δεν αποτελεί αποκλειστικά αμερικανοϊρανική σύγκρουση, αλλά συνδέεται με τον ευρύτερο ανταγωνισμό ισχύος και την αναδιαμόρφωση των διεθνών συσχετισμών.
Ο πόλεμος των 72 ωρών μπορεί να γίνει η στρατηγική ήττα της Ουάσιγκτον
Το κεντρικό πρόβλημα των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι ότι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την καταστροφική στρατιωτική ισχύ ως υποκατάστατο μιας συγκροτημένης πολιτικής λύσης.
Ούτε οι κυρώσεις ούτε ο ναυτικός αποκλεισμός ούτε οι προηγούμενοι βομβαρδισμοί εξασφάλισαν την πλήρη συμμόρφωση της Τεχεράνης.
Και τίποτα δεν εγγυάται ότι μια νέα εκστρατεία 72 ωρών θα επιτύχει εκεί όπου απέτυχαν μήνες πολέμου και οικονομικής πίεσης.
Το Ιράν έχει υποστεί βαρύτατες απώλειες και αντιμετωπίζει σοβαρά εσωτερικά προβλήματα.
Δεν είναι άτρωτο.
Διατηρεί, όμως, δυνατότητες αντίδρασης που καθιστούν εξαιρετικά αβέβαιη οποιαδήποτε υπόσχεση γρήγορης και καθαρής νίκης.
Για την Ουάσιγκτον, το διακύβευμα υπερβαίνει κατά πολύ την καταστροφή μερικών ακόμη εγκαταστάσεων.
Αφορά την αξιοπιστία της αμερικανικής ισχύος, τη σταθερότητα των διεθνών αγορών και τη δυνατότητα αποφυγής μιας νέας περιφερειακής καταστροφής.
Για το Ισραήλ, η συνέχιση της στρατιωτικής κλιμάκωσης εγκυμονεί τον κίνδυνο να μετατραπεί η επιδίωξη ασφάλειας σε έναν ατέρμονο κύκλο αντιποίνων.
Η μεγαλύτερη αυταπάτη των Trump και Netanyahu είναι ότι μπορούν να καθορίσουν μονομερώς την έναρξη, τη διάρκεια και το τέλος ενός πολέμου.
Μπορούν να επιλέξουν την ώρα της πρώτης επίθεσης.
Δεν μπορούν, όμως, να επιβάλουν στον αντίπαλο πότε θα σταματήσει να απαντά.
Και αυτή ακριβώς είναι η επικίνδυνη παγίδα που κρύβεται πίσω από το σχέδιο των 72 ωρών: ένας πόλεμος που σχεδιάζεται ως αστραπιαία επίδειξη ισχύος μπορεί να καταλήξει σε μακροχρόνια στρατηγική φθορά για εκείνους που τον εξαπέλυσαν.
www.bankingnews.gr
Όμως, πίσω από την επίδειξη δύναμης κρύβεται μια επικίνδυνη πραγματικότητα: οι ΗΠΑ και το Ισραήλ μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες καταστροφές, χωρίς να είναι βέβαιο ότι μπορούν να κερδίσουν τον πόλεμο.
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης πολεμικής ανάφλεξης, καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επεξεργάζονται συγκεκριμένα επιχειρησιακά σχέδια για νέες επιθέσεις εναντίον του Ιράν, αμέσως μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των New York Times, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους και πηγές με γνώση των στρατιωτικών διαβουλεύσεων, οι δύο στρατοί έχουν ήδη εντατικοποιήσει την επιχειρησιακή συνεργασία τους.
Αποστολές προσβολής ιρανικών στόχων
Μαχητικά πραγματοποιούν ασκήσεις πάνω από το Ιράκ, προσομοιώνοντας αποστολές προσβολής ιρανικών στόχων, ενώ παράλληλα ενισχύεται η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η προετοιμασία μιας νέας επίθεσης.
Είναι ότι ο χρόνος εκδήλωσής της φαίνεται να συνδέεται με τις εκλογικές ανάγκες δύο κυβερνήσεων.
Ο Donald Trump δεν επιθυμεί να εμφανιστεί ενώπιον των Αμερικανών ψηφοφόρων ως πρόεδρος που βυθίζει τη χώρα σε έναν νέο, ανεξέλεγκτο πόλεμο.
Ο Benjamin Netanyahu, αντιθέτως, έχει πολιτικούς λόγους να διατηρεί την πολεμική ένταση ενόψει των ισραηλινών εκλογών της 27ης Οκτωβρίου.
Έτσι, μια στρατιωτική επιχείρηση με δυνητικά καταστροφικές συνέπειες για εκατομμύρια ανθρώπους κινδυνεύει να μετατραπεί σε εργαλείο εσωτερικής πολιτικής διαχείρισης.
Το σχέδιο οικονομικού στραγγαλισμού της Τεχεράνης
Στον πυρήνα των αμερικανοϊσραηλινών σχεδιασμών βρίσκεται η ιδέα μιας σύντομης, εξαιρετικά βίαιης αεροπορικής εκστρατείας, διάρκειας περίπου 72 ωρών.
Οι πιθανοί στόχοι περιλαμβάνουν πυρηνικές εγκαταστάσεις, αποθέματα πυραύλων, συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών και κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.
Η επιδίωξη ορισμένων Αμερικανών στρατιωτικών σχεδιαστών είναι σαφής: να επιφέρουν τόσο ισχυρό οικονομικό πλήγμα στο Ιράν ώστε η ηγεσία του να υποχρεωθεί να αποδεχθεί παραχωρήσεις που μέχρι σήμερα απορρίπτει.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια στρατηγική εξαναγκασμού μέσω μαζικής καταστροφής.
Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει και μια θεμελιώδη αντίφαση της αμερικανικής πολιτικής.
Η Ουάσιγκτον επικαλείται την ανάγκη περιφερειακής σταθερότητας, ενώ εξετάζει επιθέσεις σε υποδομές από τις οποίες εξαρτάται η οικονομική και κοινωνική ζωή ενός ολόκληρου κράτους.
Εφόσον πληγούν εγκαταστάσεις ζωτικής σημασίας για τον άμαχο πληθυσμό, θα ανακύψουν σοβαρά ζητήματα διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, ανεξάρτητα από τους στρατηγικούς στόχους που θα επικαλεστεί το Πεντάγωνο.
Το ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η οικονομική καταστροφή δεν εγγυάται πολιτική υποταγή.
Αντίθετα, μπορεί να ενισχύσει την αποφασιστικότητα της ιρανικής ηγεσίας και να μετατρέψει την αντιπαράθεση σε πόλεμο φθοράς χωρίς σαφές τέλος.
Η ψευδαίσθηση της πανίσχυρης αμερικανικής πολεμικής μηχανής
Η προηγούμενη φάση του πολέμου, που άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου, προσέφερε ήδη ορισμένα σκληρά διδάγματα.
Παρά τη συντριπτική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην αεροπορική ισχύ, η Τεχεράνη δεν οδηγήθηκε σε στρατηγική συνθηκολόγηση.
Αντιθέτως, οι συγκρούσεις αποσταθεροποίησαν τις ενεργειακές αγορές, αύξησαν το οικονομικό κόστος για τη διεθνή οικονομία και επιβάρυναν τα αποθέματα αμερικανικών πυρομαχικών και αναχαιτιστικών συστημάτων.
Η συγκέντρωση τριών αεροπλανοφόρων, χιλιάδων στρατιωτών και προηγμένων μαχητικών αεροσκαφών ενισχύει αναμφίβολα τη δυνατότητα της Ουάσιγκτον να εξαπολύσει επιθέσεις μεγάλης κλίμακας.
Δεν απαντά, όμως, στο βασικό ερώτημα: τι θα ακολουθήσει μετά τους βομβαρδισμούς;
Η στρατιωτική υπεροχή δεν ταυτίζεται με την πολιτική νίκη.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν την ικανότητα να καταστρέφουν εγκαταστάσεις, αλλά δεν έχουν αποδείξει ότι μπορούν να επιβάλουν μια βιώσιμη μεταπολεμική διευθέτηση.
Αυτό ακριβώς το στρατηγικό κενό καθιστά εξαιρετικά επικίνδυνη την αντίληψη ότι ένας ακόμη γύρος ισχυρότερων επιθέσεων θα αποφέρει διαφορετικά αποτελέσματα.
Το όρος Pickaxe και τα όρια της «μητέρας όλων των βομβών»
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της προβληματικής αυτής λογικής αποτελεί η συζήτηση για πιθανό πλήγμα στην υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση του όρους Pickaxe γνωστή στο Ιράν ως Kooh Kolang.
Ο Donald Trump άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο χρησιμοποίησης της τεράστιας συμβατικής βόμβας GBU-43/B, της λεγόμενης «μητέρας όλων των βομβών».
Όμως, ακόμη και αυτό το όπλο έχει συγκεκριμένους τεχνικούς περιορισμούς.
Είναι σχεδιασμένο κυρίως για εκτεταμένη καταστροφή στην επιφάνεια και όχι για τη βαθιά διάτρηση συμπαγών γεωλογικών σχηματισμών.
Επιπλέον, η μεταφορά του με ειδικά αεροσκάφη δημιουργεί επιχειρησιακούς κινδύνους απέναντι στην ιρανική αεράμυνα.
Η συζήτηση αποκαλύπτει ένα ουσιαστικό παράδοξο: η Ουάσιγκτον εξετάζει όλο και ισχυρότερα καταστροφικά μέσα, χωρίς να έχει εξασφαλίσει ότι αυτά μπορούν να επιτύχουν τον επιδιωκόμενο στρατηγικό σκοπό.
Η ισχύς της έκρηξης κινδυνεύει να υποκαταστήσει τη σαφήνεια της πολιτικής στρατηγικής.
Ο «πατέρας όλων των πυραύλων» του Ιράν
Απέναντι στη ρητορική των ΗΠΑ για τη χρήση της GBU-43/B, της λεγόμενης «μητέρας όλων των βομβών», η Τεχεράνη προβάλλει το δικό της στρατηγικό αντίβαρο: τον βαλλιστικό πύραυλο Khorramshahr-4 (Kheibar), που από πολλούς παρουσιάζεται ως ο «πατέρας όλων των πυραύλων» του Ιράν.
Με μεγάλη ισχύ πυρός, υψηλή καταστροφική δυνατότητα και εμβέλεια που μπορεί να απειλήσει κρίσιμους στόχους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, ο πύραυλος αυτός λειτουργεί όχι μόνο ως όπλο, αλλά και ως πολιτικό μήνυμα αποτροπής.
Η ιρανική ηγεσία θέλει να καταστήσει σαφές ότι, αν η Ουάσιγκτον επιλέξει τη στρατιωτική κλιμάκωση, δεν θα βρεθεί απέναντι σε έναν αδύναμο αντίπαλο, αλλά σε μια δύναμη που διατηρεί ικανότητα σκληρών και πολυεπίπεδων αντιποίνων.
Με απλά λόγια, απέναντι στη «μητέρα όλων των βομβών», το Ιράν αντιπαραθέτει τον «πατέρα όλων των πυραύλων».
Εσπευσμένη απομάκρυνση Αμερικανών διπλωματών από τον Κόλπο – Φόβοι για ιρανικά αντίποινα εάν χτυπηθεί το όρος Pickaxe
Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκονται οι αμερικανικές διπλωματικές αποστολές στον Περσικό Κόλπο, καθώς η Ουάσιγκτον εξετάζει νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, με πιθανό στόχο την υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση στο όρος Pickaxe.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών προχωρά στην απομάκρυνση διπλωματικού προσωπικού και οικογενειών από τη Σαουδική Αραβία, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι εξετάζονται αντίστοιχα μέτρα και σε άλλες χώρες του Κόλπου.
Rezaei (Ιράν): Μετά το πετρέλαιο, θα χτυπήσουμε τα data centers των ΗΠΑ και τα υποθαλάσσια καλώδια
Μεταφορά του πολέμου από τις ενεργειακές εγκαταστάσεις στις ψηφιακές υποδομές προαναγγέλλει η Τεχεράνη, προειδοποιώντας τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι μια νέα στρατιωτική επίθεση θα μπορούσε να προκαλέσει πρωτοφανή τεχνολογική αναταραχή στον Περσικό Κόλπο.
Ο στρατηγός Mohsen Rezaei, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, δήλωσε ότι αμερικανικά κέντρα δεδομένων, εγκαταστάσεις τεχνητής νοημοσύνης και υποθαλάσσια τηλεπικοινωνιακά καλώδια ενδέχεται να αποτελέσουν στόχους ιρανικών αντιποίνων.
Μάλιστα, υποστήριξε ότι η Τεχεράνη δεν χρησιμοποίησε το σύνολο των στρατιωτικών δυνατοτήτων της στις προηγούμενες συγκρούσεις και είναι προετοιμασμένη για νέα κλιμάκωση.
Ιράν: Ξέρουμε πώς θα επιτεθούν ΗΠΑ και Ισραήλ – Ο στρατηγός Hatami προειδοποιεί για πόλεμο - εφιάλτη με σμήνη drones
Σαφές μήνυμα στρατιωτικής ετοιμότητας προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ έστειλε ο αρχηγός του ιρανικού στρατού, υποστράτηγος Amir Hatami, προειδοποιώντας ότι η Τεχεράνη διαθέτει πλέον αναβαθμισμένες δυνατότητες ασύμμετρου πολέμου.
Κατά την επίσκεψή του, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, σε εγκατάσταση παραγωγής επιθετικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ο Hatami υποστήριξε ότι και οι τέσσερις κλάδοι του ιρανικού στρατού βρίσκονται σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Όπως τόνισε, στις προηγούμενες συγκρούσεις το Ιράν χρησιμοποίησε οπλικά συστήματα που αιφνιδίασαν τους αντιπάλους του, προκαλώντας, σύμφωνα με τον ίδιο, σημαντικές απώλειες.
«Έχουμε αξιολογήσει τον εχθρό και γνωρίζουμε τις σημαντικές δυνατότητές του», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη έχει προετοιμαστεί να απαντήσει με μέσα ασύμμετρου πολέμου.
Το Στενό του Hormuz: Το πραγματικό όπλο της Τεχεράνης
Η μεγαλύτερη απειλή για τους αμερικανικούς σχεδιασμούς δεν βρίσκεται απαραίτητα στο ίδιο το ιρανικό έδαφος, αλλά στις επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης ιρανικής απάντησης.
Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι νέα μεγάλης κλίμακας επίθεση δεν θα περιοριστεί σε μια ελεγχόμενη ανταλλαγή στρατιωτικών πληγμάτων.
Στο ενδεχόμενο αντίποινων περιλαμβάνονται ενεργειακές εγκαταστάσεις χωρών του Κόλπου, θαλάσσιες μεταφορές και ψηφιακές υποδομές, ακόμη και υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών.
Ιδιαίτερα ευάλωτες θεωρούνται στρατηγικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, συμπεριλαμβανομένων υποδομών της Aramco.
Το Στενό του Hormuz παραμένει το κρισιμότερο γεωοικονομικό πεδίο αντιπαράθεσης.
Η δυνατότητα του Ιράν να διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα δημιουργεί ένα μέσο πίεσης που δεν εξουδετερώνεται εύκολα από την παρουσία αμερικανικών αεροπλανοφόρων.
Μια νέα ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να μεταφραστεί σε ακριβότερα καύσιμα, υψηλότερο πληθωρισμό και σοβαρό πολιτικό κόστος για τον ίδιο τον Trump.
Η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται επομένως μπροστά σε ένα δίλημμα: όσο περισσότερο επιχειρεί να συντρίψει οικονομικά το Ιράν, τόσο περισσότερο κινδυνεύει να προκαλέσει μια διεθνή οικονομική αναταραχή που θα πλήξει και την ίδια.
Ο Netanyahu και ο πειρασμός της πολεμικής επιβίωσης
Στην ισραηλινή πλευρά, οι στρατιωτικοί σχεδιασμοί δεν μπορούν να αποσυνδεθούν από την πολιτική επιβίωση του Benjamin Netanyahu.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην αντιπαράθεση με το Ιράν, παρουσιάζοντάς την ως υπαρξιακό ζήτημα ασφάλειας.
Η κλιμάκωση μπορεί να ενισχύσει τη ρητορική της εθνικής συσπείρωσης, να περιορίσει τις πιέσεις της αντιπολίτευσης και να δημιουργήσει προϋποθέσεις έκτακτων πολιτικών συναινέσεων.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι κάθε στρατιωτική απόφαση υπαγορεύεται από εκλογικούς υπολογισμούς.
Καθιστά, όμως, απολύτως αναγκαίο να εξετάζεται ποιος ωφελείται πολιτικά από τη διατήρηση της έντασης.
Η ισραηλινή στρατηγική εμφανίζει επίσης μια βαθιά αντίφαση: επιδιώκει τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια μέσω διαδοχικών στρατιωτικών κλιμακώσεων, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργήσουν περισσότερες απειλές από εκείνες που υποτίθεται ότι εξουδετερώνουν.
Η Ρωσία, η διπλωματία και το σενάριο της παρατεταμένης αντιπαράθεσης
Μια διαφορετική ανάγνωση παρουσιάζει ο Ρώσος στρατιωτικός αναλυτής Igor Gerasimov, ο οποίος, μιλώντας στην Pravda.Ru, εκτιμά ότι η πραγματική πιθανότητα ενός ολοκληρωτικού πολέμου παραμένει περιορισμένη.
Κατά την άποψή του, η αμερικανική στρατιωτική κινητοποίηση λειτουργεί περισσότερο ως μέσο πολιτικής πίεσης παρά ως προάγγελος αναπόφευκτης επίθεσης.
Ο ίδιος θεωρεί ότι η Ρωσία θα μπορούσε να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο και προβλέπει παράταση της αντιπαράθεσης μέχρι το 2029, με το Ιράν να αποκτά ισχυρότερο λόγο στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz, σε σχέση με το Ομάν.
Πρόκειται ασφαλώς για μια αμφισβητήσιμη πρόβλεψη, όχι για προδιαγεγραμμένη εξέλιξη.
Ωστόσο, αναδεικνύει μια ουσιώδη διάσταση: η κρίση δεν αποτελεί αποκλειστικά αμερικανοϊρανική σύγκρουση, αλλά συνδέεται με τον ευρύτερο ανταγωνισμό ισχύος και την αναδιαμόρφωση των διεθνών συσχετισμών.
Ο πόλεμος των 72 ωρών μπορεί να γίνει η στρατηγική ήττα της Ουάσιγκτον
Το κεντρικό πρόβλημα των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι ότι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την καταστροφική στρατιωτική ισχύ ως υποκατάστατο μιας συγκροτημένης πολιτικής λύσης.
Ούτε οι κυρώσεις ούτε ο ναυτικός αποκλεισμός ούτε οι προηγούμενοι βομβαρδισμοί εξασφάλισαν την πλήρη συμμόρφωση της Τεχεράνης.
Και τίποτα δεν εγγυάται ότι μια νέα εκστρατεία 72 ωρών θα επιτύχει εκεί όπου απέτυχαν μήνες πολέμου και οικονομικής πίεσης.
Το Ιράν έχει υποστεί βαρύτατες απώλειες και αντιμετωπίζει σοβαρά εσωτερικά προβλήματα.
Δεν είναι άτρωτο.
Διατηρεί, όμως, δυνατότητες αντίδρασης που καθιστούν εξαιρετικά αβέβαιη οποιαδήποτε υπόσχεση γρήγορης και καθαρής νίκης.
Για την Ουάσιγκτον, το διακύβευμα υπερβαίνει κατά πολύ την καταστροφή μερικών ακόμη εγκαταστάσεων.
Αφορά την αξιοπιστία της αμερικανικής ισχύος, τη σταθερότητα των διεθνών αγορών και τη δυνατότητα αποφυγής μιας νέας περιφερειακής καταστροφής.
Για το Ισραήλ, η συνέχιση της στρατιωτικής κλιμάκωσης εγκυμονεί τον κίνδυνο να μετατραπεί η επιδίωξη ασφάλειας σε έναν ατέρμονο κύκλο αντιποίνων.
Η μεγαλύτερη αυταπάτη των Trump και Netanyahu είναι ότι μπορούν να καθορίσουν μονομερώς την έναρξη, τη διάρκεια και το τέλος ενός πολέμου.
Μπορούν να επιλέξουν την ώρα της πρώτης επίθεσης.
Δεν μπορούν, όμως, να επιβάλουν στον αντίπαλο πότε θα σταματήσει να απαντά.
Και αυτή ακριβώς είναι η επικίνδυνη παγίδα που κρύβεται πίσω από το σχέδιο των 72 ωρών: ένας πόλεμος που σχεδιάζεται ως αστραπιαία επίδειξη ισχύος μπορεί να καταλήξει σε μακροχρόνια στρατηγική φθορά για εκείνους που τον εξαπέλυσαν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών