Για πρώτη φορά στην ιστορία της μεταπολεμικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας ένας πολιτικός της AfD βρίσκεται στην κορυφή ενός περιφερειακού κοινοβουλίου
Υπάρχουν εκλογικές νίκες που αλλάζουν τους αριθμούς ενός κοινοβουλίου και υπάρχουν πολιτικές στιγμές που αλλάζουν τους κανόνες του παιχνιδιού.
Η εκλογή του Tobias Rausch στην προεδρία του Κοινοβουλίου του κρατιδίου (Landtag) της Σαξονίας - Άνχαλτ ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Για πρώτη φορά στην ιστορία της μεταπολεμικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας ένας πολιτικός του πατριωτικού κόμματος (Alternative für Deutschland – AfD) βρίσκεται στην κορυφή ενός περιφερειακού κοινοβουλίου.
Δεν πρόκειται απλώς για ακόμη μία επιτυχία της AfD στην ανατολική Γερμανία.
Πρόκειται για την πρώτη σοβαρή ρωγμή στο λεγόμενο Brandmauer, το «τείχος προστασίας» που τα παραδοσιακά γερμανικά κόμματα είχαν υψώσει απέναντι στη συνεργασία με την AfD.
Και το σημαντικότερο είναι ότι αυτή η ρωγμή δεν δημιουργήθηκε μόνο από την κάλπη.
Δημιουργήθηκε μέσα στο ίδιο το κοινοβούλιο.
Ο Rausch εξελέγη με 48 ψήφους.
Η AfD διαθέτει 39 από τις 83 έδρες του νέου Landtag και το Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) πέντε.
Ακόμη και αν υποθέσει κανείς ότι όλοι οι βουλευτές των δύο κομμάτων ψήφισαν τον υποψήφιο της AfD, το άθροισμα φθάνει στις 44 ψήφους.
Τέσσερις επιπλέον ψήφοι ήρθαν λοιπόν από αλλού.
Επειδή η ψηφοφορία ήταν μυστική, κανείς δεν μπορεί να αποδείξει από ποια κόμματα προήλθαν.
Το πολιτικό μήνυμα όμως είναι δύσκολο να αγνοηθεί: η απομόνωση της AfD δεν είναι πλέον τόσο συμπαγής όσο εμφανίζεται δημοσίως.
Tobias Rausch
Ιστορική συνεργασία με το αριστερό BSW
Το BSW δεν έκρυψε τη στάση του.
Υποστήριξε τον Rausch και παρουσίασε την επιλογή του ως επιστροφή στην κοινοβουλευτική κανονικότητα: το μεγαλύτερο κόμμα του Landtag, υποστήριξε ουσιαστικά, δεν μπορεί να αποκλείεται αυτομάτως από θεσμικά αξιώματα μόνο και μόνο επειδή τα υπόλοιπα κόμματα το θεωρούν πολιτικά απαράδεκτο.
Στελέχη του BSW έφθασαν μάλιστα να πανηγυρίσουν το τέλος της λογικής του Brandmauer.
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό γερμανικό πρόβλημα.
Η AfD δεν χρειάζεται πλέον να πείσει ολόκληρο το πολιτικό σύστημα να συνεργαστεί μαζί της.
Χρειάζεται απλώς να πείσει αρκετούς βουλευτές, κόμματα ή περιφερειακές οργανώσεις ότι η συνέχιση του απόλυτου αποκλεισμού της είναι πολιτικά αδύνατη.
Και στη Σαξονία – Άνχαλτ οι αριθμοί έχουν αρχίσει να εργάζονται υπέρ της.
Sahra Wagenknecht
Τεράστια νίκη για AfD
Στις περιφερειακές εκλογές η AfD συγκέντρωσε 43,8% στις δεύτερες ψήφους και κατέκτησε 39 έδρες.
Η CDU περιορίστηκε στις 15.
Πρόκειται για μια τεράστια ανατροπή των παλαιών ισορροπιών, σε ένα κοινοβούλιο όπου το κόμμα που επί χρόνια παρουσιαζόταν ως πολιτικός παρίας απέχει πλέον ελάχιστα από το να κυριαρχεί θεσμικά.
Το ερώτημα επομένως δεν είναι πλέον εάν η AfD μπορεί να κερδίζει εκλογές στην ανατολική Γερμανία. Αυτό έχει ήδη απαντηθεί.
Το ερώτημα είναι εάν μπορεί να μετατρέψει τις εκλογικές νίκες σε κυβερνητική εξουσία.
Και αυτό είναι πολύ σημαντικότερο.
Ο Ulrich Siegmund, ηγετική φυσιογνωμία της AfD στη Σαξονία - Άνχαλτ, βρίσκεται στο επίκεντρο της επόμενης μεγάλης πολιτικής μάχης: της συγκρότησης κυβέρνησης και της ανάδειξης του επόμενου πρωθυπουργού. Η εκλογή Rausch δεν προδικάζει το αποτέλεσμα.
Αποδεικνύει όμως ότι οι κομματικές γραμμές μπορούν να αποδειχθούν πιο διαπερατές μέσα στη μυστική ψηφοφορία από όσο δείχνουν οι δημόσιες δηλώσεις.
Και στο βάθος συνεργασία με CDU ή με τμήμα του
Για τη CDU, ακριβώς εκεί βρίσκεται ο κίνδυνος μιας βαθιάς εσωτερικής σύγκρουσης.
Η επίσημη θέση της Χριστιανοδημοκρατίας παραμένει ότι συνεργασία με την AfD δεν μπορεί να υπάρξει.
Όμως όσο η AfD μετατρέπεται σε κυρίαρχη δύναμη σε τμήματα της ανατολικής Γερμανίας, τόσο περισσότερο αυτή η απαγόρευση δοκιμάζεται από την πολιτική αριθμητική.
Τι συμβαίνει όταν ένα κόμμα που κανείς δεν θέλει ως εταίρο παίρνει σχεδόν 44%;
Πόσο μπορεί να διατηρηθεί ένας αποκλεισμός όταν η εφαρμογή του απαιτεί συνεργασίες σχεδόν όλων των υπολοίπων εναντίον του πρώτου κόμματος;
Αυτά δεν είναι πια θεωρητικά ερωτήματα.
Η Σαξονία τα μετατρέπει σε πραγματική πολιτική κρίση.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο εκρηκτική λόγω του χαρακτήρα της ίδιας της AfD στη συγκεκριμένη περιοχή.
Η υπηρεσία προστασίας του Συντάγματος της Σαξονίας – Άνχαλτ έχει χαρακτηρίσει από το 2023 την περιφερειακή οργάνωση του κόμματος ως «αποδεδειγμένα ακροδεξιά εξτρεμιστική».
Η υπηρεσία υποστηρίζει ότι έχει εντοπίσει θέσεις και δηλώσεις στελεχών που στρέφονται εναντίον θεμελιωδών αρχών της γερμανικής συνταγματικής τάξης, μεταξύ άλλων της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της δημοκρατικής αρχής.
Η AfD απορρίπτει ευρύτερα τέτοιους χαρακτηρισμούς και έχει συγκρουστεί πολιτικά και νομικά με τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Γερμανικό παράδοξο
Έτσι δημιουργείται ένα πρωτοφανές γερμανικό παράδοξο.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται ένα κόμμα που εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες επιλέγουν στις κάλπες και το οποίο αναδεικνύεται πρώτη πολιτική δύναμη.
Από την άλλη, βρίσκεται ένας κρατικός μηχανισμός ασφαλείας που χαρακτηρίζει την τοπική του οργάνωση εξτρεμιστική.
Το γερμανικό πολιτικό σύστημα βρίσκεται επομένως αντιμέτωπο με ένα δίλημμα που δεν λύνεται με συνθήματα.
Η AfD δεν μπορεί να εξαφανιστεί διοικητικά από μια εκλογική πραγματικότητα στην οποία συγκεντρώνει πάνω από τέσσερις στους δέκα ψηφοφόρους.
Ταυτόχρονα, τα υπόλοιπα κόμματα υποστηρίζουν ότι η εκλογική δύναμη δεν ακυρώνει τις ανησυχίες για τη συνταγματική φυσιογνωμία και τη ρητορική της.
Ακριβώς εκεί το τείχος προστασίας Brandmauer αρχίζει να μετατρέπεται από λύση σε πολιτικό πρόβλημα.
Διότι κάθε προσπάθεια του κέντρου να αντιμετωπίσει την AfD αποκλειστικά ως δύναμη που πρέπει να απομονωθεί μπορεί να τροφοδοτήσει το αγαπημένο επιχείρημα του κόμματος: ότι οι πολιτικές ελίτ του Βερολίνου είναι διατεθειμένες να αγνοήσουν ακόμη και μια τεράστια εκλογική εντολή προκειμένου να εμποδίσουν την AfD να κυβερνήσει.
Αυτό είναι ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό αφήγημα σε περιοχές της ανατολικής Γερμανίας όπου υπάρχει ήδη ισχυρό αίσθημα οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής απόστασης από το δυτικό τμήμα της χώρας.
Ισχυρές ρωγμές στο τείχος προστασίας
Αν η αντιπαράθεση με το Βερολίνο μετατραπεί σε σύγκρουση για κονδύλια, αρμοδιότητες ή διοικητικές αποφάσεις, η AfD θα επιχειρήσει σχεδόν βέβαια να παρουσιάσει κάθε τέτοια διαφωνία ως τιμωρία της Σαξονίας – Άνχαλτ για την ψήφο των κατοίκων της.
Και τότε το «τείχος προστασίας» μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα: αντί να περιορίζει την AfD, να ενισχύει την εικόνα της ως μοναδικής δύναμης που μάχεται το ομοσπονδιακό κατεστημένο.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διάσταση, πολύ μεγαλύτερη από τη Σαξονία – Άνχαλτ.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος της AfD δεν είναι η δημιουργία κάποιου αποσχιστικού ανατολικογερμανικού μπλοκ.
Είναι η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών ολόκληρης της Γερμανίας και τελικά η συμμετοχή στην εξουσία σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Η ίδια η ηγεσία του κόμματος έχει ως στρατηγικό ορίζοντα την είσοδο στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Γι' αυτό οι εξελίξεις σε Σαξονία – Άνχαλτ , Θουριγγία και Σαξονία έχουν εθνική σημασία.
Άνοιξε η πόρτα
Οι κυβερνήσεις των κρατιδίων συμμετέχουν στο Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat) μέσω του οποίου τα γερμανικά κρατίδια επηρεάζουν άμεσα την ομοσπονδιακή νομοθεσία.
Δεν αρκεί, βέβαια, να είναι η AfD ισχυρή αντιπολίτευση σε ένα Κοινοβούλιο για να αποκτήσει ψήφους στο Bundesrat: χρειάζεται συμμετοχή στην κυβέρνηση του κρατιδίου.
Και τρία ανατολικά κρατίδια θα μπορούσαν να «παραλύσουν» ολόκληρη την ομοσπονδιακή νομοθεσία — το Bundesrat διαθέτει συνολικά 69 ψήφους και για την απόλυτη πλειοψηφία απαιτούνται 35.
Αν όμως η AfD αρχίσει να συμμετέχει σε περιφερειακές κυβερνήσεις, το πολιτικό αποτέλεσμα θα είναι πολύ μεγαλύτερο από τον αριθμό των ψήφων της στο Bundesrat.
Θα έχει καταρρεύσει το βασικό δόγμα πάνω στο οποίο στηρίχθηκε επί χρόνια το γερμανικό κομματικό σύστημα: ότι η AfD μπορεί να κερδίζει ψήφους, αλλά δεν μπορεί να αγγίζει την πραγματική εξουσία.
Η εκλογή του Tobias Rausch δείχνει ότι αυτό το δόγμα δεν είναι πλέον αυτονόητο.
Το Brandmauer δεν γκρεμίστηκε μέσα σε μία ημέρα.
Αλλά στη Σαξονία – Άνχαλτ άνοιξε η πρώτη μεγάλη πόρτα.
Και από τη στιγμή που ανοίγει μια τέτοια πόρτα, το αποφασιστικό ερώτημα για τη Γερμανία δεν είναι πλέον αν η AfD μπορεί να περάσει το κατώφλι.
Είναι πόσοι από εκείνους που μέχρι χθες ορκίζονταν ότι δεν θα συνεργαστούν ποτέ μαζί της θα είναι, αύριο, διατεθειμένοι να της το κρατήσουν ανοιχτό.
www.bankingnews.gr
Η εκλογή του Tobias Rausch στην προεδρία του Κοινοβουλίου του κρατιδίου (Landtag) της Σαξονίας - Άνχαλτ ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Για πρώτη φορά στην ιστορία της μεταπολεμικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας ένας πολιτικός του πατριωτικού κόμματος (Alternative für Deutschland – AfD) βρίσκεται στην κορυφή ενός περιφερειακού κοινοβουλίου.
Δεν πρόκειται απλώς για ακόμη μία επιτυχία της AfD στην ανατολική Γερμανία.
Πρόκειται για την πρώτη σοβαρή ρωγμή στο λεγόμενο Brandmauer, το «τείχος προστασίας» που τα παραδοσιακά γερμανικά κόμματα είχαν υψώσει απέναντι στη συνεργασία με την AfD.
Και το σημαντικότερο είναι ότι αυτή η ρωγμή δεν δημιουργήθηκε μόνο από την κάλπη.
Δημιουργήθηκε μέσα στο ίδιο το κοινοβούλιο.
Ο Rausch εξελέγη με 48 ψήφους.
Η AfD διαθέτει 39 από τις 83 έδρες του νέου Landtag και το Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) πέντε.
Ακόμη και αν υποθέσει κανείς ότι όλοι οι βουλευτές των δύο κομμάτων ψήφισαν τον υποψήφιο της AfD, το άθροισμα φθάνει στις 44 ψήφους.
Τέσσερις επιπλέον ψήφοι ήρθαν λοιπόν από αλλού.
Επειδή η ψηφοφορία ήταν μυστική, κανείς δεν μπορεί να αποδείξει από ποια κόμματα προήλθαν.
Το πολιτικό μήνυμα όμως είναι δύσκολο να αγνοηθεί: η απομόνωση της AfD δεν είναι πλέον τόσο συμπαγής όσο εμφανίζεται δημοσίως.
Tobias Rausch
Ιστορική συνεργασία με το αριστερό BSW
Το BSW δεν έκρυψε τη στάση του.
Υποστήριξε τον Rausch και παρουσίασε την επιλογή του ως επιστροφή στην κοινοβουλευτική κανονικότητα: το μεγαλύτερο κόμμα του Landtag, υποστήριξε ουσιαστικά, δεν μπορεί να αποκλείεται αυτομάτως από θεσμικά αξιώματα μόνο και μόνο επειδή τα υπόλοιπα κόμματα το θεωρούν πολιτικά απαράδεκτο.
Στελέχη του BSW έφθασαν μάλιστα να πανηγυρίσουν το τέλος της λογικής του Brandmauer.
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό γερμανικό πρόβλημα.
Η AfD δεν χρειάζεται πλέον να πείσει ολόκληρο το πολιτικό σύστημα να συνεργαστεί μαζί της.
Χρειάζεται απλώς να πείσει αρκετούς βουλευτές, κόμματα ή περιφερειακές οργανώσεις ότι η συνέχιση του απόλυτου αποκλεισμού της είναι πολιτικά αδύνατη.
Και στη Σαξονία – Άνχαλτ οι αριθμοί έχουν αρχίσει να εργάζονται υπέρ της.
Sahra Wagenknecht
Τεράστια νίκη για AfD
Στις περιφερειακές εκλογές η AfD συγκέντρωσε 43,8% στις δεύτερες ψήφους και κατέκτησε 39 έδρες.
Η CDU περιορίστηκε στις 15.
Πρόκειται για μια τεράστια ανατροπή των παλαιών ισορροπιών, σε ένα κοινοβούλιο όπου το κόμμα που επί χρόνια παρουσιαζόταν ως πολιτικός παρίας απέχει πλέον ελάχιστα από το να κυριαρχεί θεσμικά.
Το ερώτημα επομένως δεν είναι πλέον εάν η AfD μπορεί να κερδίζει εκλογές στην ανατολική Γερμανία. Αυτό έχει ήδη απαντηθεί.
Το ερώτημα είναι εάν μπορεί να μετατρέψει τις εκλογικές νίκες σε κυβερνητική εξουσία.
Και αυτό είναι πολύ σημαντικότερο.
Ο Ulrich Siegmund, ηγετική φυσιογνωμία της AfD στη Σαξονία - Άνχαλτ, βρίσκεται στο επίκεντρο της επόμενης μεγάλης πολιτικής μάχης: της συγκρότησης κυβέρνησης και της ανάδειξης του επόμενου πρωθυπουργού. Η εκλογή Rausch δεν προδικάζει το αποτέλεσμα.
Αποδεικνύει όμως ότι οι κομματικές γραμμές μπορούν να αποδειχθούν πιο διαπερατές μέσα στη μυστική ψηφοφορία από όσο δείχνουν οι δημόσιες δηλώσεις.
Και στο βάθος συνεργασία με CDU ή με τμήμα του
Για τη CDU, ακριβώς εκεί βρίσκεται ο κίνδυνος μιας βαθιάς εσωτερικής σύγκρουσης.
Η επίσημη θέση της Χριστιανοδημοκρατίας παραμένει ότι συνεργασία με την AfD δεν μπορεί να υπάρξει.
Όμως όσο η AfD μετατρέπεται σε κυρίαρχη δύναμη σε τμήματα της ανατολικής Γερμανίας, τόσο περισσότερο αυτή η απαγόρευση δοκιμάζεται από την πολιτική αριθμητική.
Τι συμβαίνει όταν ένα κόμμα που κανείς δεν θέλει ως εταίρο παίρνει σχεδόν 44%;
Πόσο μπορεί να διατηρηθεί ένας αποκλεισμός όταν η εφαρμογή του απαιτεί συνεργασίες σχεδόν όλων των υπολοίπων εναντίον του πρώτου κόμματος;
Αυτά δεν είναι πια θεωρητικά ερωτήματα.
Η Σαξονία τα μετατρέπει σε πραγματική πολιτική κρίση.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο εκρηκτική λόγω του χαρακτήρα της ίδιας της AfD στη συγκεκριμένη περιοχή.
Η υπηρεσία προστασίας του Συντάγματος της Σαξονίας – Άνχαλτ έχει χαρακτηρίσει από το 2023 την περιφερειακή οργάνωση του κόμματος ως «αποδεδειγμένα ακροδεξιά εξτρεμιστική».
Η υπηρεσία υποστηρίζει ότι έχει εντοπίσει θέσεις και δηλώσεις στελεχών που στρέφονται εναντίον θεμελιωδών αρχών της γερμανικής συνταγματικής τάξης, μεταξύ άλλων της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της δημοκρατικής αρχής.
Η AfD απορρίπτει ευρύτερα τέτοιους χαρακτηρισμούς και έχει συγκρουστεί πολιτικά και νομικά με τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Γερμανικό παράδοξο
Έτσι δημιουργείται ένα πρωτοφανές γερμανικό παράδοξο.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται ένα κόμμα που εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες επιλέγουν στις κάλπες και το οποίο αναδεικνύεται πρώτη πολιτική δύναμη.
Από την άλλη, βρίσκεται ένας κρατικός μηχανισμός ασφαλείας που χαρακτηρίζει την τοπική του οργάνωση εξτρεμιστική.
Το γερμανικό πολιτικό σύστημα βρίσκεται επομένως αντιμέτωπο με ένα δίλημμα που δεν λύνεται με συνθήματα.
Η AfD δεν μπορεί να εξαφανιστεί διοικητικά από μια εκλογική πραγματικότητα στην οποία συγκεντρώνει πάνω από τέσσερις στους δέκα ψηφοφόρους.
Ταυτόχρονα, τα υπόλοιπα κόμματα υποστηρίζουν ότι η εκλογική δύναμη δεν ακυρώνει τις ανησυχίες για τη συνταγματική φυσιογνωμία και τη ρητορική της.
Ακριβώς εκεί το τείχος προστασίας Brandmauer αρχίζει να μετατρέπεται από λύση σε πολιτικό πρόβλημα.
Διότι κάθε προσπάθεια του κέντρου να αντιμετωπίσει την AfD αποκλειστικά ως δύναμη που πρέπει να απομονωθεί μπορεί να τροφοδοτήσει το αγαπημένο επιχείρημα του κόμματος: ότι οι πολιτικές ελίτ του Βερολίνου είναι διατεθειμένες να αγνοήσουν ακόμη και μια τεράστια εκλογική εντολή προκειμένου να εμποδίσουν την AfD να κυβερνήσει.
Αυτό είναι ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό αφήγημα σε περιοχές της ανατολικής Γερμανίας όπου υπάρχει ήδη ισχυρό αίσθημα οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής απόστασης από το δυτικό τμήμα της χώρας.
Ισχυρές ρωγμές στο τείχος προστασίας
Αν η αντιπαράθεση με το Βερολίνο μετατραπεί σε σύγκρουση για κονδύλια, αρμοδιότητες ή διοικητικές αποφάσεις, η AfD θα επιχειρήσει σχεδόν βέβαια να παρουσιάσει κάθε τέτοια διαφωνία ως τιμωρία της Σαξονίας – Άνχαλτ για την ψήφο των κατοίκων της.
Και τότε το «τείχος προστασίας» μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα: αντί να περιορίζει την AfD, να ενισχύει την εικόνα της ως μοναδικής δύναμης που μάχεται το ομοσπονδιακό κατεστημένο.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διάσταση, πολύ μεγαλύτερη από τη Σαξονία – Άνχαλτ.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος της AfD δεν είναι η δημιουργία κάποιου αποσχιστικού ανατολικογερμανικού μπλοκ.
Είναι η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών ολόκληρης της Γερμανίας και τελικά η συμμετοχή στην εξουσία σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Η ίδια η ηγεσία του κόμματος έχει ως στρατηγικό ορίζοντα την είσοδο στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Γι' αυτό οι εξελίξεις σε Σαξονία – Άνχαλτ , Θουριγγία και Σαξονία έχουν εθνική σημασία.
Άνοιξε η πόρτα
Οι κυβερνήσεις των κρατιδίων συμμετέχουν στο Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat) μέσω του οποίου τα γερμανικά κρατίδια επηρεάζουν άμεσα την ομοσπονδιακή νομοθεσία.
Δεν αρκεί, βέβαια, να είναι η AfD ισχυρή αντιπολίτευση σε ένα Κοινοβούλιο για να αποκτήσει ψήφους στο Bundesrat: χρειάζεται συμμετοχή στην κυβέρνηση του κρατιδίου.
Και τρία ανατολικά κρατίδια θα μπορούσαν να «παραλύσουν» ολόκληρη την ομοσπονδιακή νομοθεσία — το Bundesrat διαθέτει συνολικά 69 ψήφους και για την απόλυτη πλειοψηφία απαιτούνται 35.
Αν όμως η AfD αρχίσει να συμμετέχει σε περιφερειακές κυβερνήσεις, το πολιτικό αποτέλεσμα θα είναι πολύ μεγαλύτερο από τον αριθμό των ψήφων της στο Bundesrat.
Θα έχει καταρρεύσει το βασικό δόγμα πάνω στο οποίο στηρίχθηκε επί χρόνια το γερμανικό κομματικό σύστημα: ότι η AfD μπορεί να κερδίζει ψήφους, αλλά δεν μπορεί να αγγίζει την πραγματική εξουσία.
Η εκλογή του Tobias Rausch δείχνει ότι αυτό το δόγμα δεν είναι πλέον αυτονόητο.
Το Brandmauer δεν γκρεμίστηκε μέσα σε μία ημέρα.
Αλλά στη Σαξονία – Άνχαλτ άνοιξε η πρώτη μεγάλη πόρτα.
Και από τη στιγμή που ανοίγει μια τέτοια πόρτα, το αποφασιστικό ερώτημα για τη Γερμανία δεν είναι πλέον αν η AfD μπορεί να περάσει το κατώφλι.
Είναι πόσοι από εκείνους που μέχρι χθες ορκίζονταν ότι δεν θα συνεργαστούν ποτέ μαζί της θα είναι, αύριο, διατεθειμένοι να της το κρατήσουν ανοιχτό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών