Ο Zelensky «κυνηγά» πυραύλους Patriot σε όλο τον κόσμο – Στο κάδρο και η Ελλάδα
Το αναπόφευκτο καθήκον κάθε Ουκρανού ηγέτη: επιστρέφοντας από το εξωτερικό, να φέρει κάτι.
Οτιδήποτε, κατά προτίμηση χρήματα, αλλιώς είσαι άχρηστος.
Αυτό συνέβαινε πολύ πριν από τον Volodymyr Zelensky, αλλά εκείνος θεωρούσε τον εαυτό του τον καλύτερο σε αυτό. Μάταια.
Παρόλο που το Κίεβο έφερνε δεκάδες δισεκατομμύρια κάθε φορά, δεν τα έδιναν σε αυτόν, αλλά στο έργο «στρατιωτική ήττα της Ρωσίας».
Όταν το έργο δεν λειτούργησε, η επαιτεία έγινε δύσκολη και, μετά το τελευταίο του ταξίδι στις ΗΠΑ, ο πρίγκιπας των ζητιάνων έχει ένα πρόσωπο σαν να έπαιζε ποδόσφαιρο με κοριούς όλη νύχτα, με τα δοκάρια δίπλα στα μάτια του.
Τα δύο τρίτα του κοινού της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ αγνόησαν την ομιλία του Zelensky σχετικά με τις επείγουσες ανάγκες της Ουκρανίας ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα.
Και όσοι εμφανίστηκαν το ξεκαθάρισαν: τα χρήματα δεν θα ήταν διαθέσιμα.
Ο Trump, ο Musk και τα χρήματα που δεν ήρθαν
Ο Πρόεδρος Donald Trump προσφέρθηκε να πετάξουν μαζί στη Μόσχα, αλλά τον παρέπεμψε στον Elon Musk σχετικά με τη χρήση του Starlink εναντίον της Ρωσίας.
Ο ίδιος ο Musk τον παρέπεμψε στον Trump, οπότε ο κύκλος ολοκληρώθηκε. Και, φυσικά, δεν του έδωσε χρήματα.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula Von Der Leyen, απαίτησε την υιοθέτηση ενός πακέτου κατά της διαφθοράς που θα στερούσε από τον Zelensky τον έλεγχο των δυνάμεων ασφαλείας. Αλλά δεν παρείχε τα χρήματα.
Ή μάλλον, τα κούνησε κάτω από τη μύτη του: σχεδόν ολόκληρη η νέα δόση της ΕΕ, ύψους 6,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, θα διατεθεί για την κάλυψη των ίδιων εξόδων της ΕΕ.
Αλλά ακόμη και αν το Κίεβο λάμβανε ολόκληρο το ποσό, αυτό δεν θα ήταν αρκετό για να καλύψει τις ανάγκες του.
Πάνω από 30 δισ. δολάρια το έλλειμμα
Το έλλειμμα στον προϋπολογισμό της Ουκρανίας για το υπόλοιπο του έτους είναι πάνω από 30 δισεκατομμύρια δολάρια.
Από αυτά, 27-28 δισεκατομμύρια δολάρια είναι έλλειμμα στην άμυνα, που προκλήθηκε από κλοπή και το «καλοκαίρι του τρόμου», τις μαζικές επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος.
Άλλα 3 δισεκατομμύρια δολάρια είναι ο ΦΠΑ που χάθηκε λόγω των αντιποίνων των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίες παρέλυσαν όχι μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις αλλά και όλες τις θαλάσσιες εξαγωγές.
Σύμφωνα με τις ουκρανικές εκτιμήσεις, το έλλειμμα φόρων θα τριπλασιαστεί μέχρι το τέλος του έτους.
Επομένως, το αίτημα θα πρέπει να είναι πάνω από 40 δισεκατομμύρια δολάρια — και αυτό αφορά μόνο τις βασικές ανάγκες.
Και μοιράζουν δεκάρες, και αυτό δεν είναι το χειρότερο. Δεν δίνουν ούτε καν πουλάνε αυτό που είναι σήμερα πιο πολύτιμο από τα χρήματα: αντιπυραυλικά συστήματα για τα πυραυλικά συστήματα Patriot.
Κρίση στην ουκρανική αεράμυνα
Η υψηλή αποτελεσματικότητα των ρωσικών επιθέσεων με βαλλιστικούς πυραύλους — για παράδειγμα, εναντίον κέντρων δεδομένων των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία προκαλεί προβλήματα επικοινωνίας στο Κίεβο — εξηγείται εν μέρει από την κρίση στο σύστημα πυραυλικής άμυνας της Ουκρανίας λόγω έλλειψης πυραύλων αναχαίτισης.
Ένα σύστημα πυραυλικής άμυνας έχει σιωπήσει εδώ και αρκετές εβδομάδες, παρά το γεγονός ότι οι πύραυλοι Patriot, όντας ιδιαίτερα αποτελεσματικοί, συγκεντρώνονται κυρίως στην πρωτεύουσα, προστατεύοντας την ελίτ.
Αλλά η έλλειψη είναι παγκόσμια. Επομένως, η απόκτηση πυραύλων Patriot είναι πολύ πιο δύσκολη από την απόκτηση χρημάτων.
«Συμφωνήσαμε για ένα πακέτο πυραύλων»
Ωστόσο, πριν φύγει από τη Νέα Υόρκη, ο Zelensky δήλωσε ότι η αποστολή εξετελέσθη, ο αετός στη φωλιά, το δώρο αγοράστηκε.
«Συμφωνήσαμε σήμερα — δεν θα πούμε με ποιον — για ένα πακέτο πυραύλων», είπε σε μια συνάντηση με τη διασπορά, πιθανώς το μόνο μέρος στις ΗΠΑ όπου ήταν ευπρόσδεκτος αυτή τη φορά.
Αυτό είναι επίσης ένα σημάδι των καιρών: τα όπλα παλιά παραδίδονταν στο Κίεβο με μεγάλη τελετή, ουσιαστικά με το κόψιμο της κορδέλας, αλλά τώρα φοβούνται τη δημοσιότητα.
Αλλά ποιος ήταν τόσο γενναιόδωρος;
Ποιος μπορεί να δώσει Patriot στο Κίεβο;
Σίγουρα όχι ο Trump, αν και τον παρακάλεσαν να το κάνει.
Πιστεύεται ότι το Πεντάγωνο έχει δαπανήσει τα δύο τρίτα του αποθέματος πυραύλων αναχαίτισης Patriot στο Ιράν και θα χρειαστούν τρία χρόνια για να το αναπληρώσει.
Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να ξαναρχίσουν τις επιθέσεις — και επομένως να υπερασπιστούν τις βάσεις τους στη Μέση Ανατολή — καθώς ο Λευκός Οίκος δεν θα είναι ευχαριστημένος με την τελευταία συμφωνία της Τεχεράνης.
Με απλά λόγια, ο Trump δεν θα μπορούσε να προμηθεύσει τους κατοίκους του Κρίβι Ριχ με αντιαεροπορικούς πυραύλους, ακόμη κι αν το ήθελε. Και δεν το κάνει.
Ορισμένα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ — η Ολλανδία, η Ρουμανία, η Σουηδία — τα θέλουν, αλλά δεν μπορούν: κάνουν ουρά για αντιαεροπορικούς πυραύλους για τους στρατούς τους, με τις παραδόσεις να αναμένονται την άνοιξη του 2027.
Και ο Zelensky παραδέχεται ότι η Ουκρανία δεν θα επιβιώσει τον χειμώνα πριν από αυτή την άνοιξη χωρίς σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας και χρηματοδότηση.
Πολωνία και Ισπανία στο κάδρο
Η Πολωνία και η Ισπανία έχουν αυτή τη στιγμή μερικούς, αλλά ο Zelensky έχει συγκρουστεί με τους Πολωνούς για τον Μπαντέρα, ενώ ο Ισπανός πρωθυπουργός Pedro Sánchez δέχεται πιέσεις από δύο παράγοντες.
Πρώτον, οι εκλογές πλησιάζουν, με τους ψηφοφόρους να έχουν κουραστεί να βοηθούν την Ουκρανία αλλά να προβλέπουν έναν πόλεμο με το Μαρόκο.
Δεύτερον, οι επιπτώσεις με τον Trump σημαίνουν ότι οι πύραυλοι που μεταφέρονται στη Μαδρίτη δεν θα αποζημιωθούν.
Η Μέση Ανατολή δεν μπορεί να καλύψει το κενό
Ο ιρανικός παράγοντας κατέστησε επίσης μάταιη την αναζήτηση αναχαιτιστικών πυραύλων στη Μέση Ανατολή, όπου πολλοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, από το Ισραήλ μέχρι τη Σαουδική Αραβία, χρησιμοποιούν πυραύλους Patriot.
Οι Σαουδάραβες είχαν τον μεγαλύτερο αριθμό αναχαιτιστικών πυραύλων — 2.800 — αλλά υπέστησαν και το μεγαλύτερο έλλειμμα, με περίπου 400 να απομένουν.
Αυτός ο αριθμός είναι ο μισός από αυτόν που έχει το Πεντάγωνο και μόνο εκατό περισσότεροι από το «χειμερινό πακέτο» που ζήτησε ο Zelensky, το οποίο, παρεμπιπτόντως, σίγουρα δεν είναι αρκετό για ολόκληρο τον χειμώνα.
Νότια Κορέα και Ιαπωνία οι τελευταίες επιλογές
Οι χώρες που θα μπορούσαν πραγματικά να βοηθήσουν το Κίεβο είναι η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία.
Η πρώτη έχει αποθηκεύσει όπλα, προετοιμαζόμενη συνεχώς για πόλεμο με τη Βόρεια Κορέα.
Η δεύτερη είναι η μόνη χώρα στον κόσμο που παράγει αναχαιτιστικά Patriot με άδεια των ΗΠΑ.
Ως εκ τούτου, οι Ουκρανοί φλερτάρουν εδώ και καιρό με το Τόκιο και τη Σεούλ.
Αλλά και στις δύο περιπτώσεις, αυτή θα ήταν μια σημαντική απόφαση, που θα απαιτούσε αναθεώρηση των νόμων, καθώς οι ισχύοντες απαγορεύουν τον εξοπλισμό χωρών που βρίσκονται σε πόλεμο.
Και αυτή η απόφαση δεν θα υιοθετηθεί.
Ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Sanae Takaichi αποφεύγει τις πραγματικές συγκρούσεις με τη Ρωσία, περιορίζοντας τον εαυτό του σε λεκτικές.
Ο Zelensky χτυπά την πόρτα της Ελλάδας
Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στο κάδρο των συζητήσεων.
Η Ουκρανία έχει ζητήσει έως και 200 πυραύλους PAC-2 από τα ελληνικά αποθέματα των Patriot.
Παράλληλα η Αθήνα δέχεται πιέσεις από συμμάχους για την παροχή Patriot στην Ουκρανία.
Το αίτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ελλάδα διαθέτει έξι συστοιχίες Patriot και το σύστημα αποτελεί βασικό τμήμα της ελληνικής αντιαεροπορικής άμυνας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι απλό:
Θα μπορούσε η Ελλάδα να αδειάσει μέρος των αποθεμάτων της για να ενισχύσει την Ουκρανία, τη στιγμή που η ίδια θεωρεί τους Patriot κρίσιμους για την προστασία του εθνικού εναέριου χώρου;
Η απάντηση της Αθήνας μέχρι σήμερα είναι σαφής.
Η Αθήνα λέει «όχι» στους Patriot
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει δημόσια ότι η Ελλάδα δεν θα διαθέσει στην Ουκρανία ούτε συστήματα Patriot ούτε S-300.
Τον Ιούλιο του 2024 είχε ξεκαθαρίσει ότι η Ελλάδα έχει ήδη παράσχει άλλου τύπου αντιαεροπορικά συστήματα στην Ουκρανία, αλλά όχι τα Patriot και τους S-300.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η δήλωσή του τον Νοέμβριο του 2024:
Η Ελλάδα διαθέτει έξι συστοιχίες Patriot και, όπως είχε εξηγήσει ο πρωθυπουργός, τα συστήματα αυτά είναι κρίσιμα για την υπεράσπιση του ελληνικού εναέριου χώρου.
Με άλλα λόγια, η Αθήνα δεν αντιμετωπίζει τους Patriot ως ένα πλεονάζον οπλικό σύστημα που μπορεί απλώς να μεταφερθεί αλλού.
Τους αντιμετωπίζει ως μέρος της ελληνικής αποτρεπτικής ικανότητας.
Και στη μέση βρίσκεται η Τουρκία
Εδώ βρίσκεται η ιδιαίτερη ελληνική διάσταση της υπόθεσης.
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται σε ένα γεωπολιτικό περιβάλλον όπου μπορεί να θεωρεί δεδομένο ότι δεν θα χρειαστεί άμεσα την αντιαεροπορική της άμυνα.
Η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό παράγοντα που επηρεάζει τον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μάλιστα, το ζήτημα των ελληνικών Patriot έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από την Άγκυρα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε τον Μάρτιο του 2026 σε τουρκικές αντιδράσεις για τη μετακίνηση ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο, χαρακτηρίζοντας τους σχετικούς τουρκικούς ισχυρισμούς νομικά ανυπόστατους.
Άρα, για την Αθήνα το ζήτημα δεν είναι μόνο η αλληλεγγύη προς την Ουκρανία.
Είναι και το πόσο βαθιά μπορεί να αποδυναμωθεί η ελληνική αντιαεροπορική ομπρέλα χωρίς να δημιουργηθεί κενό στην εθνική άμυνα.
S-400 «Triumf»: Σχεδιάζει η Τουρκία την πώληση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων σε εταίρο του Συμφώνου της Μέκκας;
Στο μεταξύ, η Ρωσία θα μπορούσε να συμφωνήσει στη μεταφορά των συστημάτων πυραύλων S-400 «Triumf» από την Τουρκία σε τρίτη φιλική χώρα, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα, δήλωσε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξη Τύπου.
«Υπάρχει αυτή η δυνατότητα όταν η χώρα στην οποία θα μεταφερθούν τα συγκεκριμένα συστήματα S-400 είναι υπεύθυνη και διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία.
Θα είμαστε έτοιμοι να μεταφέρουμε τους S-400 σε μια τέτοια χώρα, εφόσον υπάρξει σχετικό αίτημα», εξήγησε.
Η δήλωση του Lavrov έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι πληροφορίες ότι η Άγκυρα εξετάζει εναλλακτικές λύσεις για τα ρωσικά συστήματα, προκειμένου να ανοίξει εκ νέου ο δρόμος για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35.
Hakan Fidan: Οι συνομιλίες για τους S-400 συνεχίζονται
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan δήλωσε από την πλευρά του ότι οι συνομιλίες για τους S-400 συνεχίζονται «με όλους», χωρίς ωστόσο να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
«Όταν ολοκληρωθεί, θα το μοιραστούμε ούτως ή άλλως με το κοινό», δήλωσε ο Fidan στην Τουρκάλα δημοσιογράφο Bahar Feyzan στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, σύμφωνα με δηλώσεις που εκείνη ανήρτησε στην πλατφόρμα X.
Ο Lavrov διευκρίνισε ότι η Μόσχα θα εξέταζε το ενδεχόμενο μεταφοράς των S-400 σε τρίτη χώρα, αλλά μόνο με τη ρητή συναίνεση της Ρωσίας και με εγγυήσεις ότι τα συστήματα δεν θα μεταπωληθούν ή μεταφερθούν εκ νέου.
Παράλληλα, η χώρα που θα αποκτούσε τους S-400 θα έπρεπε να διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία και να διασφαλίσει ότι δεν θα μεταφέρει τα συστήματα σε άλλη χώρα.
Στο τραπέζι η λύση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων
Το τελευταίο διάστημα έχουν κυκλοφορήσει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Άγκυρα θα μπορούσε να πουλήσει τους S-400 είτε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είτε στο Κατάρ, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35.
Δημοσίευμα του τουρκικού μέσου Haber7, επικαλούμενο ανώτατες πηγές, υποστήριξε ότι η μεταφορά των συστημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρίσκεται στην ατζέντα των συζητήσεων.
Ωστόσο, άλλα δημοσιεύματα ανέφεραν ότι το Ισραήλ έχει προειδοποιήσει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να μην προχωρήσουν στην αγορά των τουρκικών S-400.
Ούτε το Ισραήλ ούτε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν σχολιάσει τις συγκεκριμένες πληροφορίες.
Ουσιαστικά το Ισραήλ αξιοποίησε τη σχέση ασφαλείας που διατηρεί με το Abu Dhabi προκειμένου να αποθαρρύνει την απόκτηση των S-400.
Σύμφωνα με τους ίδιους, στόχος ήταν να παραμείνουν σε ισχύ οι αμερικανικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας και να εμποδιστεί η επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα F-35.
Γιατί οι S-400 έβγαλαν την Τουρκία από το πρόγραμμα F-35
Η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα F-35 το 2019, μετά την απόκτηση των ρωσικών S-400.
Η Ουάσιγκτον υποστήριξε ότι το ραντάρ των S-400 θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο ευαίσθητα χαρακτηριστικά του μαχητικού F-35, ιδιαίτερα σε σχέση με τις δυνατότητες stealth, ενώ παράλληλα θεωρήθηκε ότι το ρωσικό σύστημα δεν ήταν συμβατό με την αρχιτεκτονική αεράμυνας του ΝΑΤΟ.
Οι S-400 «Triumf» αποτελούν ένα από τα πλέον προηγμένα ρωσικά συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας μέσου και μεγάλου βεληνεκούς.
Benjamin Netanyahu: Τα F-35 στην Τουρκία θα άλλαζαν την περιφερειακή ισορροπία
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Benjamin Netanyahu έχει εκφράσει δημόσια την αντίθεσή του στην πώληση F-35 στην Τουρκία.
Σε δηλώσεις του στο CNN τον Ιούλιο, ο Netanyahu υποστήριξε ότι η παράδοση των συγκεκριμένων μαχητικών στην Τουρκία θα επηρέαζε τη στρατιωτική ισορροπία στην περιοχή.
Το Ισραήλ επιδιώκει να διατηρήσει το λεγόμενο Qualitative Military Edge (QME), δηλαδή το ποιοτικό στρατιωτικό του πλεονέκτημα στην περιοχή.
Η Άγκυρα αναζητά «άλλη φόρμουλα»
Το Haber7 υποστήριξε ότι Τουρκία και Ρωσία έχουν καταλήξει σε κοινό έδαφος αναφορικά με τη μεταφορά των S-400 και ότι η καθυστέρηση δεν προέρχεται από τη Μόσχα.
Η Άγκυρα αναζητά πλέον μια διαφορετική «φόρμουλα», καθώς η επιλογή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων φαίνεται να έχει αντιμετωπίσει εμπόδια.
Donald Trump: «Θα εξετάσουμε την πώληση F-35 στην Τουρκία»
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump είχε αφήσει να εννοηθεί, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ότι η κυβέρνησή του θα μπορούσε να άρει τις κυρώσεις CAATSA κατά της Τουρκίας και να εξετάσει την πώληση F-35 στη χώρα.
«Είναι μια απόφαση που πρόκειται να λάβουμε… Είναι ένα σπουδαίο αεροσκάφος, μακράν το καλύτερο αεροσκάφος, και είναι σίγουρα κάτι που θα εξετάσουμε», δήλωσε ο Trump στην Άγκυρα.
Όταν ρωτήθηκε για τις κυρώσεις CAATSA, απάντησε: «Θα άρουμε τις κυρώσεις. Δεν θέλουμε να επιβάλλουμε κυρώσεις σε φίλους».
Ωστόσο, η πολιτική δέσμευση του Trump δεν αρκεί από μόνη της.
Το Κογκρέσο παραμένει κρίσιμος παράγοντας
Η αμερικανική νομοθεσία εξακολουθεί να απαιτεί από την Τουρκία να μην διαθέτει πλέον τους S-400 ή συναφή εξοπλισμό, καθώς και να παράσχει διαβεβαιώσεις ότι δεν θα αποκτήσει το συγκεκριμένο σύστημα στο μέλλον, μεταξύ άλλων προϋποθέσεων και διαδικασιών πιστοποίησης.
Επιστολή του αμερικανικού State Department προς το Κογκρέσο τον Ιούλιο του 2026 ανέφερε ότι οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις δεν είχαν εκπληρωθεί.
Ως εκ τούτου, ακόμη και εάν ο Trump προχωρήσει σε χαλάρωση των κυρώσεων CAATSA, το Κογκρέσο διατηρεί τη δυνατότητα να εμποδίσει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35.
Ο Τούρκος πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan είχε προηγουμένως σχολιάσει το θέμα, δηλώνοντας: «Σε αυτό το ζήτημα, ο κ. Trump τηρεί πάντα τον λόγο του. Και εδώ, με τη θέληση του Θεού, πιστεύω ότι από αυτή τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών θα προκύψει μια θετική απόφαση για τα F-35».
Οι S-400 παραμένουν σε αποθήκευση
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η Τουρκία δεν ενεργοποίησε ποτέ τους S-400 μετά την παραλαβή τους.
Οι συστοιχίες έχουν παραμείνει σε αποθήκευση, ενώ η Άγκυρα τις έχει εξαιρέσει από το σχεδιαζόμενο πολυεπίπεδο δίκτυο αεράμυνας «Steel Dome».
Αντί για τους S-400, η Τουρκία αναζητά πλέον λύσεις όπως το αμερικανικό σύστημα Patriot ή το ευρωπαϊκό SAMP/T.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα ιδιαίτερο στρατηγικό και οικονομικό παράδοξο για την Άγκυρα: έχει ήδη καταβάλει χρήματα για ένα σύστημα μεγάλης εμβέλειας το οποίο παραμένει ανενεργό, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει την επιστροφή της στο δυτικό οικοσύστημα αμυντικών συστημάτων.
Στο προσκήνιο το Κατάρ και το Σύμφωνο της Μέκκας
Εάν πράγματι έχουν «παγώσει» οι συνομιλίες με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπως υποστηρίζουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, το Κατάρ αποτελεί μία ακόμη χώρα που έχει αναφερθεί σε προηγούμενα δημοσιεύματα ως πιθανός προορισμός των τουρκικών S-400.
Παράλληλα, η Τουρκία έχει υπογράψει με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν το τριμερές αμυντικό Σύμφωνο της Μέκκας.
Ο Hakan Fidan έχει δηλώσει ότι η Άγκυρα θα μπορούσε, στο πλαίσιο της συμφωνίας, να συμβάλει στην κάλυψη των στρατιωτικών αναγκών της Σαουδικής Αραβίας, εν μέσω των επιθέσεων των Houthis.
Το Σύμφωνο της Μέκκας προβλέπει ότι επίθεση εναντίον μίας χώρας αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων των χωρών που συμμετέχουν στη συμφωνία.
Η Σαουδική Αραβία και το νέο αμυντικό παζλ
Τον Σεπτέμβριο, καθώς οι επιθέσεις των Houthis έπλητταν εκ νέου το βασίλειο, ο Fidan δήλωσε ότι το Riyadh ενδέχεται να έχει «στρατιωτικές ανάγκες, ιδιαίτερα σε ορισμένα τεχνικά ζητήματα», προσθέτοντας ότι η Τουρκία «δεν θα έχει κανένα πρόβλημα να τις καλύψει».
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν η Άγκυρα αναζητά τρίτη χώρα για τη μεταφορά των S-400.
Ωστόσο, για το Riyadh επανέρχεται το ίδιο πολιτικό και γεωστρατηγικό ζήτημα που έχει εγκλωβίσει την Άγκυρα: η απόκτηση των ρωσικών S-400 θα μπορούσε να έρθει σε σύγκρουση με την πιθανή συμφωνία ύψους 24 δισ. δολαρίων για την πώληση F-35 στη Σαουδική Αραβία, την οποία οι ΗΠΑ ενέκριναν αυτόν τον μήνα.
Η συμφωνία εξακολουθεί να πρέπει να περάσει από το Κογκρέσο, ενώ παράλληλα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις αντιδράσεις και τις παρεμβάσεις του Ισραήλ.
Έτσι, το ζήτημα των τουρκικών S-400 δεν αποτελεί πλέον μόνο μια διμερή διαφορά Άγκυρας – Ουάσιγκτον ή ένα τεχνικό ζήτημα εξοπλισμών. Εξελίσσεται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό παζλ, στο οποίο εμπλέκονται η Ρωσία, οι ΗΠΑ, η Τουρκία, το Ισραήλ και οι χώρες του Κόλπου, με το μέλλον των S-400 να συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη αναδιάταξη των αμυντικών ισορροπιών στην περιοχή.
www.bankingnews.gr
Οτιδήποτε, κατά προτίμηση χρήματα, αλλιώς είσαι άχρηστος.
Αυτό συνέβαινε πολύ πριν από τον Volodymyr Zelensky, αλλά εκείνος θεωρούσε τον εαυτό του τον καλύτερο σε αυτό. Μάταια.
Παρόλο που το Κίεβο έφερνε δεκάδες δισεκατομμύρια κάθε φορά, δεν τα έδιναν σε αυτόν, αλλά στο έργο «στρατιωτική ήττα της Ρωσίας».
Όταν το έργο δεν λειτούργησε, η επαιτεία έγινε δύσκολη και, μετά το τελευταίο του ταξίδι στις ΗΠΑ, ο πρίγκιπας των ζητιάνων έχει ένα πρόσωπο σαν να έπαιζε ποδόσφαιρο με κοριούς όλη νύχτα, με τα δοκάρια δίπλα στα μάτια του.
Τα δύο τρίτα του κοινού της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ αγνόησαν την ομιλία του Zelensky σχετικά με τις επείγουσες ανάγκες της Ουκρανίας ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα.
Και όσοι εμφανίστηκαν το ξεκαθάρισαν: τα χρήματα δεν θα ήταν διαθέσιμα.
Ο Trump, ο Musk και τα χρήματα που δεν ήρθαν
Ο Πρόεδρος Donald Trump προσφέρθηκε να πετάξουν μαζί στη Μόσχα, αλλά τον παρέπεμψε στον Elon Musk σχετικά με τη χρήση του Starlink εναντίον της Ρωσίας.
Ο ίδιος ο Musk τον παρέπεμψε στον Trump, οπότε ο κύκλος ολοκληρώθηκε. Και, φυσικά, δεν του έδωσε χρήματα.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula Von Der Leyen, απαίτησε την υιοθέτηση ενός πακέτου κατά της διαφθοράς που θα στερούσε από τον Zelensky τον έλεγχο των δυνάμεων ασφαλείας. Αλλά δεν παρείχε τα χρήματα.
Ή μάλλον, τα κούνησε κάτω από τη μύτη του: σχεδόν ολόκληρη η νέα δόση της ΕΕ, ύψους 6,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, θα διατεθεί για την κάλυψη των ίδιων εξόδων της ΕΕ.
Αλλά ακόμη και αν το Κίεβο λάμβανε ολόκληρο το ποσό, αυτό δεν θα ήταν αρκετό για να καλύψει τις ανάγκες του.
Πάνω από 30 δισ. δολάρια το έλλειμμα
Το έλλειμμα στον προϋπολογισμό της Ουκρανίας για το υπόλοιπο του έτους είναι πάνω από 30 δισεκατομμύρια δολάρια.
Από αυτά, 27-28 δισεκατομμύρια δολάρια είναι έλλειμμα στην άμυνα, που προκλήθηκε από κλοπή και το «καλοκαίρι του τρόμου», τις μαζικές επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος.
Άλλα 3 δισεκατομμύρια δολάρια είναι ο ΦΠΑ που χάθηκε λόγω των αντιποίνων των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίες παρέλυσαν όχι μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις αλλά και όλες τις θαλάσσιες εξαγωγές.
Σύμφωνα με τις ουκρανικές εκτιμήσεις, το έλλειμμα φόρων θα τριπλασιαστεί μέχρι το τέλος του έτους.
Επομένως, το αίτημα θα πρέπει να είναι πάνω από 40 δισεκατομμύρια δολάρια — και αυτό αφορά μόνο τις βασικές ανάγκες.
Και μοιράζουν δεκάρες, και αυτό δεν είναι το χειρότερο. Δεν δίνουν ούτε καν πουλάνε αυτό που είναι σήμερα πιο πολύτιμο από τα χρήματα: αντιπυραυλικά συστήματα για τα πυραυλικά συστήματα Patriot.
Κρίση στην ουκρανική αεράμυνα
Η υψηλή αποτελεσματικότητα των ρωσικών επιθέσεων με βαλλιστικούς πυραύλους — για παράδειγμα, εναντίον κέντρων δεδομένων των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία προκαλεί προβλήματα επικοινωνίας στο Κίεβο — εξηγείται εν μέρει από την κρίση στο σύστημα πυραυλικής άμυνας της Ουκρανίας λόγω έλλειψης πυραύλων αναχαίτισης.
Ένα σύστημα πυραυλικής άμυνας έχει σιωπήσει εδώ και αρκετές εβδομάδες, παρά το γεγονός ότι οι πύραυλοι Patriot, όντας ιδιαίτερα αποτελεσματικοί, συγκεντρώνονται κυρίως στην πρωτεύουσα, προστατεύοντας την ελίτ.
Αλλά η έλλειψη είναι παγκόσμια. Επομένως, η απόκτηση πυραύλων Patriot είναι πολύ πιο δύσκολη από την απόκτηση χρημάτων.
«Συμφωνήσαμε για ένα πακέτο πυραύλων»
Ωστόσο, πριν φύγει από τη Νέα Υόρκη, ο Zelensky δήλωσε ότι η αποστολή εξετελέσθη, ο αετός στη φωλιά, το δώρο αγοράστηκε.
«Συμφωνήσαμε σήμερα — δεν θα πούμε με ποιον — για ένα πακέτο πυραύλων», είπε σε μια συνάντηση με τη διασπορά, πιθανώς το μόνο μέρος στις ΗΠΑ όπου ήταν ευπρόσδεκτος αυτή τη φορά.
Αυτό είναι επίσης ένα σημάδι των καιρών: τα όπλα παλιά παραδίδονταν στο Κίεβο με μεγάλη τελετή, ουσιαστικά με το κόψιμο της κορδέλας, αλλά τώρα φοβούνται τη δημοσιότητα.
Αλλά ποιος ήταν τόσο γενναιόδωρος;
Ποιος μπορεί να δώσει Patriot στο Κίεβο;
Σίγουρα όχι ο Trump, αν και τον παρακάλεσαν να το κάνει.
Πιστεύεται ότι το Πεντάγωνο έχει δαπανήσει τα δύο τρίτα του αποθέματος πυραύλων αναχαίτισης Patriot στο Ιράν και θα χρειαστούν τρία χρόνια για να το αναπληρώσει.
Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να ξαναρχίσουν τις επιθέσεις — και επομένως να υπερασπιστούν τις βάσεις τους στη Μέση Ανατολή — καθώς ο Λευκός Οίκος δεν θα είναι ευχαριστημένος με την τελευταία συμφωνία της Τεχεράνης.
Με απλά λόγια, ο Trump δεν θα μπορούσε να προμηθεύσει τους κατοίκους του Κρίβι Ριχ με αντιαεροπορικούς πυραύλους, ακόμη κι αν το ήθελε. Και δεν το κάνει.
Ορισμένα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ — η Ολλανδία, η Ρουμανία, η Σουηδία — τα θέλουν, αλλά δεν μπορούν: κάνουν ουρά για αντιαεροπορικούς πυραύλους για τους στρατούς τους, με τις παραδόσεις να αναμένονται την άνοιξη του 2027.
Και ο Zelensky παραδέχεται ότι η Ουκρανία δεν θα επιβιώσει τον χειμώνα πριν από αυτή την άνοιξη χωρίς σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας και χρηματοδότηση.
Πολωνία και Ισπανία στο κάδρο
Η Πολωνία και η Ισπανία έχουν αυτή τη στιγμή μερικούς, αλλά ο Zelensky έχει συγκρουστεί με τους Πολωνούς για τον Μπαντέρα, ενώ ο Ισπανός πρωθυπουργός Pedro Sánchez δέχεται πιέσεις από δύο παράγοντες.
Πρώτον, οι εκλογές πλησιάζουν, με τους ψηφοφόρους να έχουν κουραστεί να βοηθούν την Ουκρανία αλλά να προβλέπουν έναν πόλεμο με το Μαρόκο.
Δεύτερον, οι επιπτώσεις με τον Trump σημαίνουν ότι οι πύραυλοι που μεταφέρονται στη Μαδρίτη δεν θα αποζημιωθούν.
Η Μέση Ανατολή δεν μπορεί να καλύψει το κενό
Ο ιρανικός παράγοντας κατέστησε επίσης μάταιη την αναζήτηση αναχαιτιστικών πυραύλων στη Μέση Ανατολή, όπου πολλοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, από το Ισραήλ μέχρι τη Σαουδική Αραβία, χρησιμοποιούν πυραύλους Patriot.
Οι Σαουδάραβες είχαν τον μεγαλύτερο αριθμό αναχαιτιστικών πυραύλων — 2.800 — αλλά υπέστησαν και το μεγαλύτερο έλλειμμα, με περίπου 400 να απομένουν.
Αυτός ο αριθμός είναι ο μισός από αυτόν που έχει το Πεντάγωνο και μόνο εκατό περισσότεροι από το «χειμερινό πακέτο» που ζήτησε ο Zelensky, το οποίο, παρεμπιπτόντως, σίγουρα δεν είναι αρκετό για ολόκληρο τον χειμώνα.
Νότια Κορέα και Ιαπωνία οι τελευταίες επιλογές
Οι χώρες που θα μπορούσαν πραγματικά να βοηθήσουν το Κίεβο είναι η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία.
Η πρώτη έχει αποθηκεύσει όπλα, προετοιμαζόμενη συνεχώς για πόλεμο με τη Βόρεια Κορέα.
Η δεύτερη είναι η μόνη χώρα στον κόσμο που παράγει αναχαιτιστικά Patriot με άδεια των ΗΠΑ.
Ως εκ τούτου, οι Ουκρανοί φλερτάρουν εδώ και καιρό με το Τόκιο και τη Σεούλ.
Αλλά και στις δύο περιπτώσεις, αυτή θα ήταν μια σημαντική απόφαση, που θα απαιτούσε αναθεώρηση των νόμων, καθώς οι ισχύοντες απαγορεύουν τον εξοπλισμό χωρών που βρίσκονται σε πόλεμο.
Και αυτή η απόφαση δεν θα υιοθετηθεί.
Ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Sanae Takaichi αποφεύγει τις πραγματικές συγκρούσεις με τη Ρωσία, περιορίζοντας τον εαυτό του σε λεκτικές.
Ο Zelensky χτυπά την πόρτα της Ελλάδας
Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στο κάδρο των συζητήσεων.
Η Ουκρανία έχει ζητήσει έως και 200 πυραύλους PAC-2 από τα ελληνικά αποθέματα των Patriot.
Παράλληλα η Αθήνα δέχεται πιέσεις από συμμάχους για την παροχή Patriot στην Ουκρανία.
Το αίτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ελλάδα διαθέτει έξι συστοιχίες Patriot και το σύστημα αποτελεί βασικό τμήμα της ελληνικής αντιαεροπορικής άμυνας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι απλό:
Θα μπορούσε η Ελλάδα να αδειάσει μέρος των αποθεμάτων της για να ενισχύσει την Ουκρανία, τη στιγμή που η ίδια θεωρεί τους Patriot κρίσιμους για την προστασία του εθνικού εναέριου χώρου;
Η απάντηση της Αθήνας μέχρι σήμερα είναι σαφής.
Η Αθήνα λέει «όχι» στους Patriot
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει δημόσια ότι η Ελλάδα δεν θα διαθέσει στην Ουκρανία ούτε συστήματα Patriot ούτε S-300.
Τον Ιούλιο του 2024 είχε ξεκαθαρίσει ότι η Ελλάδα έχει ήδη παράσχει άλλου τύπου αντιαεροπορικά συστήματα στην Ουκρανία, αλλά όχι τα Patriot και τους S-300.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η δήλωσή του τον Νοέμβριο του 2024:
Η Ελλάδα διαθέτει έξι συστοιχίες Patriot και, όπως είχε εξηγήσει ο πρωθυπουργός, τα συστήματα αυτά είναι κρίσιμα για την υπεράσπιση του ελληνικού εναέριου χώρου.
Με άλλα λόγια, η Αθήνα δεν αντιμετωπίζει τους Patriot ως ένα πλεονάζον οπλικό σύστημα που μπορεί απλώς να μεταφερθεί αλλού.
Τους αντιμετωπίζει ως μέρος της ελληνικής αποτρεπτικής ικανότητας.
Και στη μέση βρίσκεται η Τουρκία
Εδώ βρίσκεται η ιδιαίτερη ελληνική διάσταση της υπόθεσης.
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται σε ένα γεωπολιτικό περιβάλλον όπου μπορεί να θεωρεί δεδομένο ότι δεν θα χρειαστεί άμεσα την αντιαεροπορική της άμυνα.
Η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό παράγοντα που επηρεάζει τον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μάλιστα, το ζήτημα των ελληνικών Patriot έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από την Άγκυρα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε τον Μάρτιο του 2026 σε τουρκικές αντιδράσεις για τη μετακίνηση ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο, χαρακτηρίζοντας τους σχετικούς τουρκικούς ισχυρισμούς νομικά ανυπόστατους.
Άρα, για την Αθήνα το ζήτημα δεν είναι μόνο η αλληλεγγύη προς την Ουκρανία.
Είναι και το πόσο βαθιά μπορεί να αποδυναμωθεί η ελληνική αντιαεροπορική ομπρέλα χωρίς να δημιουργηθεί κενό στην εθνική άμυνα.
S-400 «Triumf»: Σχεδιάζει η Τουρκία την πώληση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων σε εταίρο του Συμφώνου της Μέκκας;
Στο μεταξύ, η Ρωσία θα μπορούσε να συμφωνήσει στη μεταφορά των συστημάτων πυραύλων S-400 «Triumf» από την Τουρκία σε τρίτη φιλική χώρα, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα, δήλωσε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξη Τύπου.
«Υπάρχει αυτή η δυνατότητα όταν η χώρα στην οποία θα μεταφερθούν τα συγκεκριμένα συστήματα S-400 είναι υπεύθυνη και διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία.
Θα είμαστε έτοιμοι να μεταφέρουμε τους S-400 σε μια τέτοια χώρα, εφόσον υπάρξει σχετικό αίτημα», εξήγησε.
Η δήλωση του Lavrov έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι πληροφορίες ότι η Άγκυρα εξετάζει εναλλακτικές λύσεις για τα ρωσικά συστήματα, προκειμένου να ανοίξει εκ νέου ο δρόμος για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35.
Hakan Fidan: Οι συνομιλίες για τους S-400 συνεχίζονται
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan δήλωσε από την πλευρά του ότι οι συνομιλίες για τους S-400 συνεχίζονται «με όλους», χωρίς ωστόσο να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
«Όταν ολοκληρωθεί, θα το μοιραστούμε ούτως ή άλλως με το κοινό», δήλωσε ο Fidan στην Τουρκάλα δημοσιογράφο Bahar Feyzan στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, σύμφωνα με δηλώσεις που εκείνη ανήρτησε στην πλατφόρμα X.
Ο Lavrov διευκρίνισε ότι η Μόσχα θα εξέταζε το ενδεχόμενο μεταφοράς των S-400 σε τρίτη χώρα, αλλά μόνο με τη ρητή συναίνεση της Ρωσίας και με εγγυήσεις ότι τα συστήματα δεν θα μεταπωληθούν ή μεταφερθούν εκ νέου.
Παράλληλα, η χώρα που θα αποκτούσε τους S-400 θα έπρεπε να διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία και να διασφαλίσει ότι δεν θα μεταφέρει τα συστήματα σε άλλη χώρα.
Στο τραπέζι η λύση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων
Το τελευταίο διάστημα έχουν κυκλοφορήσει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Άγκυρα θα μπορούσε να πουλήσει τους S-400 είτε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είτε στο Κατάρ, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35.
Δημοσίευμα του τουρκικού μέσου Haber7, επικαλούμενο ανώτατες πηγές, υποστήριξε ότι η μεταφορά των συστημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρίσκεται στην ατζέντα των συζητήσεων.
Ωστόσο, άλλα δημοσιεύματα ανέφεραν ότι το Ισραήλ έχει προειδοποιήσει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να μην προχωρήσουν στην αγορά των τουρκικών S-400.
Ούτε το Ισραήλ ούτε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν σχολιάσει τις συγκεκριμένες πληροφορίες.
Ουσιαστικά το Ισραήλ αξιοποίησε τη σχέση ασφαλείας που διατηρεί με το Abu Dhabi προκειμένου να αποθαρρύνει την απόκτηση των S-400.
Σύμφωνα με τους ίδιους, στόχος ήταν να παραμείνουν σε ισχύ οι αμερικανικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας και να εμποδιστεί η επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα F-35.
Γιατί οι S-400 έβγαλαν την Τουρκία από το πρόγραμμα F-35
Η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα F-35 το 2019, μετά την απόκτηση των ρωσικών S-400.
Η Ουάσιγκτον υποστήριξε ότι το ραντάρ των S-400 θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο ευαίσθητα χαρακτηριστικά του μαχητικού F-35, ιδιαίτερα σε σχέση με τις δυνατότητες stealth, ενώ παράλληλα θεωρήθηκε ότι το ρωσικό σύστημα δεν ήταν συμβατό με την αρχιτεκτονική αεράμυνας του ΝΑΤΟ.
Οι S-400 «Triumf» αποτελούν ένα από τα πλέον προηγμένα ρωσικά συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας μέσου και μεγάλου βεληνεκούς.
Benjamin Netanyahu: Τα F-35 στην Τουρκία θα άλλαζαν την περιφερειακή ισορροπία
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Benjamin Netanyahu έχει εκφράσει δημόσια την αντίθεσή του στην πώληση F-35 στην Τουρκία.
Σε δηλώσεις του στο CNN τον Ιούλιο, ο Netanyahu υποστήριξε ότι η παράδοση των συγκεκριμένων μαχητικών στην Τουρκία θα επηρέαζε τη στρατιωτική ισορροπία στην περιοχή.
Το Ισραήλ επιδιώκει να διατηρήσει το λεγόμενο Qualitative Military Edge (QME), δηλαδή το ποιοτικό στρατιωτικό του πλεονέκτημα στην περιοχή.
Η Άγκυρα αναζητά «άλλη φόρμουλα»
Το Haber7 υποστήριξε ότι Τουρκία και Ρωσία έχουν καταλήξει σε κοινό έδαφος αναφορικά με τη μεταφορά των S-400 και ότι η καθυστέρηση δεν προέρχεται από τη Μόσχα.
Η Άγκυρα αναζητά πλέον μια διαφορετική «φόρμουλα», καθώς η επιλογή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων φαίνεται να έχει αντιμετωπίσει εμπόδια.
Donald Trump: «Θα εξετάσουμε την πώληση F-35 στην Τουρκία»
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump είχε αφήσει να εννοηθεί, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ότι η κυβέρνησή του θα μπορούσε να άρει τις κυρώσεις CAATSA κατά της Τουρκίας και να εξετάσει την πώληση F-35 στη χώρα.
«Είναι μια απόφαση που πρόκειται να λάβουμε… Είναι ένα σπουδαίο αεροσκάφος, μακράν το καλύτερο αεροσκάφος, και είναι σίγουρα κάτι που θα εξετάσουμε», δήλωσε ο Trump στην Άγκυρα.
Όταν ρωτήθηκε για τις κυρώσεις CAATSA, απάντησε: «Θα άρουμε τις κυρώσεις. Δεν θέλουμε να επιβάλλουμε κυρώσεις σε φίλους».
Ωστόσο, η πολιτική δέσμευση του Trump δεν αρκεί από μόνη της.
Το Κογκρέσο παραμένει κρίσιμος παράγοντας
Η αμερικανική νομοθεσία εξακολουθεί να απαιτεί από την Τουρκία να μην διαθέτει πλέον τους S-400 ή συναφή εξοπλισμό, καθώς και να παράσχει διαβεβαιώσεις ότι δεν θα αποκτήσει το συγκεκριμένο σύστημα στο μέλλον, μεταξύ άλλων προϋποθέσεων και διαδικασιών πιστοποίησης.
Επιστολή του αμερικανικού State Department προς το Κογκρέσο τον Ιούλιο του 2026 ανέφερε ότι οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις δεν είχαν εκπληρωθεί.
Ως εκ τούτου, ακόμη και εάν ο Trump προχωρήσει σε χαλάρωση των κυρώσεων CAATSA, το Κογκρέσο διατηρεί τη δυνατότητα να εμποδίσει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35.
Ο Τούρκος πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan είχε προηγουμένως σχολιάσει το θέμα, δηλώνοντας: «Σε αυτό το ζήτημα, ο κ. Trump τηρεί πάντα τον λόγο του. Και εδώ, με τη θέληση του Θεού, πιστεύω ότι από αυτή τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών θα προκύψει μια θετική απόφαση για τα F-35».
Οι S-400 παραμένουν σε αποθήκευση
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η Τουρκία δεν ενεργοποίησε ποτέ τους S-400 μετά την παραλαβή τους.
Οι συστοιχίες έχουν παραμείνει σε αποθήκευση, ενώ η Άγκυρα τις έχει εξαιρέσει από το σχεδιαζόμενο πολυεπίπεδο δίκτυο αεράμυνας «Steel Dome».
Αντί για τους S-400, η Τουρκία αναζητά πλέον λύσεις όπως το αμερικανικό σύστημα Patriot ή το ευρωπαϊκό SAMP/T.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα ιδιαίτερο στρατηγικό και οικονομικό παράδοξο για την Άγκυρα: έχει ήδη καταβάλει χρήματα για ένα σύστημα μεγάλης εμβέλειας το οποίο παραμένει ανενεργό, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει την επιστροφή της στο δυτικό οικοσύστημα αμυντικών συστημάτων.
Στο προσκήνιο το Κατάρ και το Σύμφωνο της Μέκκας
Εάν πράγματι έχουν «παγώσει» οι συνομιλίες με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπως υποστηρίζουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, το Κατάρ αποτελεί μία ακόμη χώρα που έχει αναφερθεί σε προηγούμενα δημοσιεύματα ως πιθανός προορισμός των τουρκικών S-400.
Παράλληλα, η Τουρκία έχει υπογράψει με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν το τριμερές αμυντικό Σύμφωνο της Μέκκας.
Ο Hakan Fidan έχει δηλώσει ότι η Άγκυρα θα μπορούσε, στο πλαίσιο της συμφωνίας, να συμβάλει στην κάλυψη των στρατιωτικών αναγκών της Σαουδικής Αραβίας, εν μέσω των επιθέσεων των Houthis.
Το Σύμφωνο της Μέκκας προβλέπει ότι επίθεση εναντίον μίας χώρας αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων των χωρών που συμμετέχουν στη συμφωνία.
Η Σαουδική Αραβία και το νέο αμυντικό παζλ
Τον Σεπτέμβριο, καθώς οι επιθέσεις των Houthis έπλητταν εκ νέου το βασίλειο, ο Fidan δήλωσε ότι το Riyadh ενδέχεται να έχει «στρατιωτικές ανάγκες, ιδιαίτερα σε ορισμένα τεχνικά ζητήματα», προσθέτοντας ότι η Τουρκία «δεν θα έχει κανένα πρόβλημα να τις καλύψει».
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν η Άγκυρα αναζητά τρίτη χώρα για τη μεταφορά των S-400.
Ωστόσο, για το Riyadh επανέρχεται το ίδιο πολιτικό και γεωστρατηγικό ζήτημα που έχει εγκλωβίσει την Άγκυρα: η απόκτηση των ρωσικών S-400 θα μπορούσε να έρθει σε σύγκρουση με την πιθανή συμφωνία ύψους 24 δισ. δολαρίων για την πώληση F-35 στη Σαουδική Αραβία, την οποία οι ΗΠΑ ενέκριναν αυτόν τον μήνα.
Η συμφωνία εξακολουθεί να πρέπει να περάσει από το Κογκρέσο, ενώ παράλληλα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις αντιδράσεις και τις παρεμβάσεις του Ισραήλ.
Έτσι, το ζήτημα των τουρκικών S-400 δεν αποτελεί πλέον μόνο μια διμερή διαφορά Άγκυρας – Ουάσιγκτον ή ένα τεχνικό ζήτημα εξοπλισμών. Εξελίσσεται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό παζλ, στο οποίο εμπλέκονται η Ρωσία, οι ΗΠΑ, η Τουρκία, το Ισραήλ και οι χώρες του Κόλπου, με το μέλλον των S-400 να συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη αναδιάταξη των αμυντικών ισορροπιών στην περιοχή.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών