Η Ρωσία συνεχίζει τις επιτυχημένες αεροπορικές επιθέσεις κατά της Ουκρανίας, αξιοποιώντας έναν ολοένα μεγαλύτερο και πιο εξελιγμένο στόλο drones – από τα Shahed-136 έως τα αεριωθούμενα Geran-4 και Geran-5 – ενώ παράλληλα ενισχύει την παραγωγή τους στην Alabuga
Έπειτα από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, η τεχνολογία και οι δαπάνες για στρατιωτικό εξοπλισμό έχουν εξελιχθεί σημαντικά καθώς ενισχύθηκε και μετεξελίχθηκε η πολεμική βιομηχανία.
Αρκετά ρωσικά drones έχουν εντοπιστεί να πετούν πάνω από έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Έχουν σημειωθεί παραβιάσεις του εναέριου χώρου στην Πολωνία και τη Βουλγαρία, ενώ, σύμφωνα με έκθεση της CIA, η κατάσταση ενδέχεται να γίνει ακόμη πιο σύνθετη.
Οι τελευταίες πληροφορίες από τη CIA έχουν καταστήσει σαφές ότι υπάρχει κίνδυνος ρωσικών επιθέσεων με drones εναντίον της Ισπανίας, της Γαλλίας ή της Ιταλίας, τα οποία θα μπορούσαν να εκτοξευθούν από εμπορευματοκιβώτια πάνω σε πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» στη Μεσόγειο.
Τι είδους drones χρησιμοποιεί, λοιπόν, ο ρωσικός στρατός;
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ουκρανικού στρατού, το οπλοστάσιο της Ρωσίας ξεπερνά κατά πολύ τη χρήση των ιρανικής κατασκευής drones Shahed.
Oniks, Iskander-M και KN-23. - Πώς εξαντούνται τα αμυντικά συστήματα των αντιπάλων
Τις πρώτες πρωινές ώρες της 27ης Αυγούστου, η ουκρανική αντιαεροπορική άμυνα κατέρριψε ή εξουδετέρωσε 233 ρωσικούς στόχους σε μία και μόνο νυχτερινή επιδρομή. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν 258 επιθετικά drones, δύο αντιπλοϊκοί πύραυλοι Oniks, καθώς και αρκετοί βαλλιστικοί πύραυλοι Iskander-M και KN-23.
Σύμφωνα με την ουκρανική Πολεμική Αεροπορία, περίπου το ένα τρίτο των drones ήταν αεριωθούμενα, ενώ τα υπόλοιπα αποτελούσαν συνδυασμό drones τύπου Shahed, συστημάτων Gerbera και πυραύλων Banderol, καθώς και ομοιωμάτων-δολωμάτων.
Η σύνθεση αυτή αποτυπώνει σε μεγάλο βαθμό την εικόνα του ρωσικού οπλοστασίου μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε αυτή τη φάση του πολέμου: δεν βασίζεται πλέον σε ένα και μόνο μοντέλο, αλλά σε μια ολόκληρη οικογένεια συστημάτων με διαφορετικούς ρόλους – από φθηνά σμήνη που καλύπτουν εναέριο χώρο έως drones που μπορούν να επιχειρούν με ταχύτητες άνω των 500 χιλιομέτρων την ώρα.
Μέρος της εξήγησης βρίσκεται στο κόστος.
Η εκτόξευση ενός αναχαιτιστικού πυραύλου αξίας περίπου 1 εκατ. δολαρίων για την κατάρριψη ενός drone που κοστίζει από 25.000 έως 40.000 ευρώ δεν είναι βιώσιμη μακροπρόθεσμα.
Αυτή την ανισορροπία αξιοποιεί η Μόσχα, εξαπολύοντας κύματα επιθέσεων που μπορούν να εξαντλήσουν πολύ ακριβότερα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, σε συνδυασμό με πιο συμβατικά όπλα.
Η βιομηχανική βάση της Ρωσίας και η κούρσα της παραγωγής
Ο μεγαλύτερος όγκος του ρωσικού στόλου drones προέρχεται από την Ειδική Οικονομική Ζώνη της Alabuga, στο Ταταρστάν, περίπου 1.200 χιλιόμετρα από τα ουκρανικά σύνορα.
Το συγκρότημα καλύπτει περισσότερα από 2,8 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα και εκτιμάται ότι περίπου το 15% των εγκαταστάσεών του χρησιμοποιείται άμεσα ή έμμεσα για πολεμική παραγωγή.
Εκεί κατασκευάζονται σύνθετες άτρακτοι, παράγονται κινητήρες, συναρμολογούνται ηλεκτρονικά συστήματα και αποθηκεύονται ολοκληρωμένα εξαρτήματα.
Οι ουκρανικές επιθέσεις στο συγκρότημα έχουν οδηγήσει τη Ρωσία στη μεταφορά σημαντικού τμήματος της παραγωγικής αλυσίδας σε υπόγειες εγκαταστάσεις.
Ουκρανός αναλυτής ανοιχτών πηγών εκτιμά ότι στην Alabuga έχουν ήδη κατασκευαστεί περίπου 42.000 τετραγωνικά μέτρα υπόγειων χώρων, έκταση αντίστοιχη με έξι γήπεδα ποδοσφαίρου.
Σύμφωνα με ρωσικά μέσα ενημέρωσης που επικαλείται το «The Economist», η ημερήσια παραγωγή drones Geran-2 ξεπερνά ήδη τα 100, με στόχο να φτάσει τα 500 ημερησίως. Τα Geran-2 είναι τα συστήματα που είναι ευρύτερα γνωστά ως Shahed-136.
Σε ό,τι αφορά τον συνολικό όγκο παραγωγής, οι εκτιμήσεις διαφέρουν ανάλογα με την πηγή, συγκλίνουν όμως ως προς τη γενική τάση. Το Center for Strategic and International Studies υπολόγισε ότι τον Μάρτιο του 2026 η Ρωσία παρήγαγε περίπου 5.500 drones τον μήνα, ενώ η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών εκτίμησε ότι τον Αύγουστο η παραγωγή έφτασε περίπου τα 3.000 Geran-4 και Geran-5 και περίπου 2.800 Geran-2 τον μήνα.
Τον ίδιο Μάρτιο, σύμφωνα με έκθεση που επικαλείται το Euronews, η Ρωσία είχε εξαπολύσει 6.462 drones τύπου Shahed και συναφή επιθετικά drones και συστήματα-δολώματα. Από αυτά, 4.186 ήταν επιθετικά drones Shahed τύπου Geran-2, δηλαδή κατά μέσο όρο 208 εκτοξεύσεις την ημέρα. Σε ορισμένες ημέρες, ο αριθμός ξεπέρασε τα 900 drones.
Geran-2: Το drone που κορέννυει την ουκρανική άμυνα
Πρόκειται για το μοντέλο που βρίσκεται στον πυρήνα των περισσότερων ρωσικών επιθέσεων από το 2022. Σχεδιάστηκε στο Ιράν, ενώ η Ρωσία κατασκευάζει τη δική της εκδοχή στην Αλαμπούγκα, με την ονομασία Geran-2.
• Κατασκευαστής: HESA / Shahed Aviation Industries (Ιράν). Η ρωσική έκδοση συναρμολογείται στην Αλαμπούγκα με την ονομασία Geran-2.
• Διαστάσεις: μήκος 3,5 μέτρα και άνοιγμα φτερών 2,5 μέτρα.
• Βάρος: περίπου 200 κιλά.
• Κινητήρας: Mado MD-550, τετράχρονος εμβολοφόρος κινητήρας περίπου 50 ίππων, με έλικα στο πίσω μέρος.
• Ταχύτητα πλεύσης: περίπου 185 χλμ./ώρα.
• Εμβέλεια: από 1.000 έως 2.500 χιλιόμετρα, ανάλογα με την έκδοση. Στη ρωσική έκδοση με ενισχυμένη κεφαλή 90 κιλών, η εμβέλεια περιορίζεται περίπου στα 1.000 χιλιόμετρα.
• Εκρηκτικό φορτίο: από 30 έως 50 κιλά στην τυπική έκδοση, με περίβλημα που συνδυάζει συμβατικά εκρηκτικά με θερμοβαρικό υλικό και μεταλλικά στοιχεία θραυσματοποίησης.
• Εκτιμώμενο κόστος: 20.000-50.000 δολάρια ανά μονάδα.
• Σε υπηρεσία από: Σεπτέμβριο του 2022.
• Εκτιμώμενο ποσοστό αναχαίτισης από την Ουκρανία: 65%-85%, σύμφωνα με το Global Military.
Geran-3, Geran-4 και Geran-5: Η κούρσα για μεγαλύτερη ταχύτητα
Καθώς τα ουκρανικά συστήματα αναχαίτισης βελτιώθηκαν, η Ρωσία άρχισε να αντικαθιστά τους ελικοφόρους κινητήρες με κινητήρες τζετ.
Η εξέλιξη πραγματοποιήθηκε σε τρία στάδια.
Το πρώτο ήταν το Geran-3, που βασίζεται στο Shahed-238.
Διατήρησε την άτρακτο του Geran-2, αλλά εξοπλίστηκε με στροβιλοκινητήρα.
Έφτασε σε ταχύτητες από 300 έως 370 χλμ./ώρα και είχε επιχειρησιακή εμβέλεια κοντά στα 1.000 χιλιόμετρα, με κεφαλή περίπου 50 κιλών που συνδύαζε θερμική και θραυσματογόνο δράση.
Η ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών έχει καταγράψει στα συντρίμμια δεκάδες εξαρτήματα ξένης προέλευσης, πολλά από αμερικανικές εταιρείες, καθώς και κινεζικά και ευρωπαϊκά εξαρτήματα.
Ακολούθησε το Geran-4, με πλήρως ανασχεδιασμένη άτρακτο και όχι απλώς μια προσαρμογή του προηγούμενου μοντέλου. Οι διαστάσεις του παραμένουν παρόμοιες με εκείνες του αρχικού Shahed – περίπου 3,5 μέτρα μήκος και άνοιγμα φτερών 3 μέτρα – όμως διαθέτει ενσωματωμένες σταθερές πτέρυγες για τη μείωση της αεροδυναμικής αντίστασης.
Σύμφωνα με εξειδικευμένες αναλύσεις, το Geran-4 κινείται με ταχύτητα πλεύσης 300-350 χλμ./ώρα, ενώ μπορεί να φτάσει έως και τα 500 χλμ./ώρα. Πετά σε ύψος 4.000-5.000 μέτρων και μεταφέρει κεφαλή 50 κιλών σε απόσταση 450-850 χιλιομέτρων.
Στην πράξη, ωστόσο, η Ρωσία έχει καταφέρει να αυξήσει την εμβέλειά του.
Πετώντας σε μεγάλο ύψος για να περιορίσει την κατανάλωση καυσίμου, ένα Geran-4 κατέγραψε πτήση περίπου 960 χιλιομέτρων στις 28 Αυγούστου 2026, απόσταση που θέτει σχεδόν ολόκληρη την ουκρανική επικράτεια εντός εμβέλειας.
Το κόστος του εκτιμάται μεταξύ 85.000 και 120.000 δολαρίων ανά μονάδα.
Το Geran-5 είναι η νεότερη έκδοση.
Σύμφωνα με ανάλυση του International Institute for Strategic Studies, μπορεί να φτάσει τα 600 χλμ./ώρα, έχει εμβέλεια περίπου 950 χιλιομέτρων και μεταφέρει φορτίο περίπου 90 κιλών. Στα συντρίμμιά του έχουν εντοπιστεί τρανζίστορ γερμανικής κατασκευής.
Και τα δύο μοντέλα χρησιμοποιούν τον κινητήρα TF-TJ2000A.
Η επίδραση στις ουκρανικές αμυντικές δυνατότητες είναι σημαντική. Τον Μάρτιο του 2026, η Ουκρανία αναχαίτιζε περισσότερο από το 90% των drones που εκτοξεύονταν εναντίον της. Μέχρι τον Ιούνιο, με την ευρεία ανάπτυξη των αεριωθούμενων drones Geran, το ποσοστό είχε μειωθεί λίγο πάνω από το 50%.
Το Κίεβο απάντησε αναπτύσσοντας τα δικά του αεριωθούμενα αναχαιτιστικά drones, όπως το Alexa Spatium, το οποίο τέθηκε σε υπηρεσία στις 21 Αυγούστου 2026.
Gerbera: Το drone-δόλωμα που εξελίχθηκε σε όπλο
Αρχικά σχεδιασμένο ως φθηνό δόλωμα για τον κορεσμό των ραντάρ και την απόσπαση της προσοχής από τα πραγματικά Geran-2, το μοντέλο Gerbera αποκτά σταδιακά και επιθετικές δυνατότητες.
• Κατασκευαστής, σύμφωνα με τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών: JSC Alabuga Skywalker Technology Co.
• Εκτιμώμενο κόστος: περίπου 10.000 δολάρια ανά μονάδα.
• Διαστάσεις: μήκος 2 μέτρα και άνοιγμα φτερών 2,5 μέτρα.
• Μέγιστη ταχύτητα: έως 160 χλμ./ώρα.
• Εμβέλεια στην έκδοση-δόλωμα: 300-600 χιλιόμετρα.
• Μέγιστο ύψος: έως 3.000 μέτρα.
• Σε υπηρεσία από: Ιούλιο του 2024.
• Πρόσφατη εξέλιξη: Τα Gerbera που κατασκευάζονται στην Αλαμπούγκα και μέχρι πρότινος χρησιμοποιούνταν ως δολώματα εξοπλίζονται πλέον με ισχυρές εκρηκτικές-θραυσματογόνες κεφαλές που παράγονται από τις εταιρείες Bazalt και KZ-6.
Lancet: Πυρομαχικό ακριβείας κατά τεθωρακισμένων
Σε αντίθεση με τα Shahed και Geran, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για πλήγματα μεγάλης εμβέλειας, το Lancet είναι όπλο μικρότερης εμβέλειας, σχεδιασμένο για την προσβολή συγκεκριμένων στόχων στην πρώτη γραμμή, όπως πυροβολαρχίες, συστήματα ραντάρ και τεθωρακισμένα οχήματα.
• Κατασκευαστής: ZALA Aero Group, μέλος του ομίλου Kalashnikov.
• Παρουσίαση: Ιούνιος 2019, στη στρατιωτική έκθεση ARMY-2019 στη Μόσχα.
• Εκδόσεις: Izdeliye 51, με αυτονομία 60 λεπτών και κεφαλή 5 κιλών, και Izdeliye 52, ελαφρύτερο, με αυτονομία 40 λεπτών και κεφαλή 3 κιλών. Η δεύτερη είναι η έκδοση που χρησιμοποιείται ευρύτερα στο μέτωπο.
• Μέγιστο βάρος απογείωσης: έως 12 κιλά.
• Εμβέλεια: έως 40 χιλιόμετρα στην τυπική έκδοση. Μοντέλο που εντοπίστηκε το 2025 με ανασχεδιασμένο σύστημα κεραίας διαθέτει μεγαλύτερη εμβέλεια.
• Ταχύτητα: ταχύτητα πλεύσης 80-110 χλμ./ώρα και ταχύτητα κατά την τελική εφόρμηση έως 300 χλμ./ώρα.
• Καθοδήγηση: αδρανειακή πλοήγηση βασισμένη στο GLONASS κατά την προσέγγιση και ηλεκτροοπτική διόρθωση σε πραγματικό χρόνο κατά την τελική φάση προς τον στόχο.
• Κεφαλή: υψηλής εκρηκτικότητας ή θραυσματογόνος.
Τον Αύγουστο του 2025 η Ρωσία άρχισε να αντικαθιστά την τυπική γόμωση KZ-6 με αντιαρματική νάρκη PTM-3, αυξάνοντας το εκρηκτικό φορτίο από 1,5 σε 1,8 κιλά, με αντίστοιχη μείωση της ικανότητας διάτρησης θωράκισης.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν κυκλοφορήσει αναφορές για μια έκδοση με την ονομασία Lancet XXL, η οποία φέρεται να διαθέτει κεφαλή ισοδύναμη με 20 κιλά TNT, εμβέλεια 200 χιλιομέτρων και κινητήρα εσωτερικής καύσης αντί του συνηθισμένου ηλεκτροκινητήρα.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη έκδοση δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως ούτε από τη ZALA Aero ούτε από το ρωσικό υπουργείο Άμυνας.
Orlan-10: Τα «μάτια» του ρωσικού πυροβολικού
Το Orlan-10 δεν είναι επιθετικό drone, αλλά πλατφόρμα αναγνώρισης, με κύρια αποστολή τη διόρθωση των πυρών του πυροβολικού και την παρακολούθηση των κινήσεων των στρατευμάτων.
• Κατασκευαστής: Special Technology Centre, με έδρα την Αγία Πετρούπολη.
• Μέγιστο βάρος απογείωσης: 16,5 κιλά.
• Φορτίο: έως 6 κιλά, συμπεριλαμβανομένων ημερήσιων και θερμικών καμερών και, στην επιθετική έκδοση, μικρών βομβών.
• Αυτονομία: περίπου 18 ώρες.
• Εμβέλεια: 120-600 χιλιόμετρα, ανάλογα με τον τρόπο επιχειρησιακής χρήσης.
• Ταχύτητα: 110 χλμ./ώρα σε πλεύση και έως 150 χλμ./ώρα μέγιστη.
• Μέγιστο ύψος: 5.000 μέτρα.
• Εκτιμώμενο κόστος: 87.000-120.000 δολάρια.
• Παραγωγή: περισσότερες από 1.000 μονάδες σε 11 διαφορετικές εκδόσεις.
• Τακτική χρήση: συνήθως αναπτύσσεται σε ομάδες των δύο ή τριών, αναλαμβάνοντας ρόλους αναγνώρισης, ηλεκτρονικού πολέμου και αναμετάδοσης δεδομένων.
Orion: Η ρωσική προσπάθεια να μιμηθεί το MQ-9 Reaper
Το Orion αποτελεί το πιο φιλόδοξο μαχητικό drone του ρωσικού οπλοστασίου. Ωστόσο, η μαζική παραγωγή του καθυστέρησε να αυξηθεί και δεν έχει διαδραματίσει τόσο σημαντικό ρόλο όσο τα Shahed.
• Κατασκευαστής: Kronshtadt Group, με έδρα τη Ντούμπνα.
• Κατηγορία: μη επανδρωμένο αεροσκάφος μεσαίου ύψους και μεγάλης αυτονομίας (MALE), με διαμόρφωση παρόμοια με το αμερικανικό MQ-9 Reaper.
• Βάρος: περίπου ένας τόνος.
• Μέγιστη ταχύτητα: 200 χλμ./ώρα.
• Μέγιστο ύψος: 7.500 μέτρα.
• Αυτονομία: έως μία ολόκληρη ημέρα επιχειρησιακής δράσης.
• Εμβέλεια: 250 χιλιόμετρα, με δυνατότητα επέκτασης μέσω δορυφορικής σύνδεσης.
• Οπλισμός: έως τέσσερις πυραύλους αέρος-εδάφους με κεφαλές 7-20 κιλών. Φέρει τον κατευθυνόμενο πύραυλο X-50, που αναπτύχθηκε ειδικά για τη συγκεκριμένη πλατφόρμα, καθώς και, πιο πρόσφατα, τον πύραυλο κρουζ S8000 Banderol, με μέγιστη ταχύτητα 650 χλμ./ώρα, ταχύτητα πλεύσης 560 χλμ./ώρα και εμβέλεια 500 χιλιομέτρων.
• Εκτιμώμενο κόστος: περίπου 7 εκατ. δολάρια ανά μονάδα.
• Τεχνολογική εξάρτηση: σύμφωνα με τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών, μεγάλο μέρος των ηλεκτρονικών του προέρχεται από αμερικανικές και άλλες δυτικές εταιρείες, παρά τις κυρώσεις.
• Ιστορικό επιχειρησιακής χρήσης: Συρία (2019), Ουκρανία (2022).
Drones FPV με οπτική ίνα: Απρόσβλητα από τον ηλεκτρονικό πόλεμο
Η πιο πρόσφατη εξέλιξη δεν αφορά την εμβέλεια αλλά την ηλεκτρομαγνητική «αορατότητα».
Επειδή συνδέονται φυσικά με τον χειριστή μέσω καλωδίου, τα συγκεκριμένα drones δεν εκπέμπουν ραδιοσήμα, με αποτέλεσμα να μην μπορούν εύκολα να παρεμβληθούν ή να εντοπιστούν μέσω ηλεκτρονικού πολέμου.
• Πρώτο γνωστό ρωσικό μοντέλο: Kniaz Vandal Novgorodsky, που αναπτύχθηκε από την εθελοντική τεχνολογική ομάδα Ushkuinik και χρησιμοποιήθηκε στην περιοχή του Κουρσκ περίπου από τον Αύγουστο του 2024.
• Μήκος καλωδίου: 5-20 χιλιόμετρα στα τυπικά μοντέλα, ενώ ορισμένα πρωτότυπα φτάνουν έως και τα 50 χιλιόμετρα.
• Επιχειρησιακή εμβέλεια: 20-30 χιλιόμετρα για τα ρωσικά τετρακόπτερα, με ποσοστό επιτυχίας κοντά στο 80% σε απόσταση 20 χιλιομέτρων.
• Φορτίο: έως 2-3 κιλά στα πιο συνηθισμένα τακτικά μοντέλα.
• Έκδοση «Sleeper»: διαθέτει μονάδα με την ονομασία Gibernator, η οποία επιτρέπει στο drone να παραμένει σε κατάσταση αδράνειας για εβδομάδες χωρίς να εκπέμπει σήμα. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ενέδρες κοντά σε κρίσιμους στόχους. Σύμφωνα με τον επικεφαλής μηχανικό του, μπορεί να παραμένει σε αναμονή έως και έναν μήνα κατά τους θερινούς μήνες.
• Τυπικοί στόχοι: κόμβοι εφοδιασμού, θέσεις στα μετόπισθεν, οχήματα και περιοχές κοντά στην πρώτη γραμμή.
Ένας ολοένα μεγαλύτερος στόλος
Ο ρωσικός στρατός διαθέτει πλέον μια μεγάλη ποικιλία drones, ορισμένα από τα οποία έχουν εμβέλεια έως και 1.000 χιλιόμετρα.
Αυτό σημαίνει ότι οι εκτιμήσεις της CIA ενδέχεται να υποτιμούν την έκταση μιας πιθανής απειλής για την Ισπανία, τη Γαλλία ή την Ιταλία από τη Μεσόγειο.
Από ένα πλοίο του «σκιώδους στόλου» στη Μεσόγειο, ο ρωσικός στρατός θα μπορούσε να εκτοξεύσει drones Geran-2, Geran-3, Geran-4 και Geran-5, τα οποία είναι ικανά να μεταφέρουν εκρηκτικό φορτίο σε στόχους που βρίσκονται σε απόσταση σχεδόν 1.000 χιλιομέτρων.
www.bankingnews.gr
Αρκετά ρωσικά drones έχουν εντοπιστεί να πετούν πάνω από έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Έχουν σημειωθεί παραβιάσεις του εναέριου χώρου στην Πολωνία και τη Βουλγαρία, ενώ, σύμφωνα με έκθεση της CIA, η κατάσταση ενδέχεται να γίνει ακόμη πιο σύνθετη.
Οι τελευταίες πληροφορίες από τη CIA έχουν καταστήσει σαφές ότι υπάρχει κίνδυνος ρωσικών επιθέσεων με drones εναντίον της Ισπανίας, της Γαλλίας ή της Ιταλίας, τα οποία θα μπορούσαν να εκτοξευθούν από εμπορευματοκιβώτια πάνω σε πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» στη Μεσόγειο.
Τι είδους drones χρησιμοποιεί, λοιπόν, ο ρωσικός στρατός;
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ουκρανικού στρατού, το οπλοστάσιο της Ρωσίας ξεπερνά κατά πολύ τη χρήση των ιρανικής κατασκευής drones Shahed.
Oniks, Iskander-M και KN-23. - Πώς εξαντούνται τα αμυντικά συστήματα των αντιπάλων
Τις πρώτες πρωινές ώρες της 27ης Αυγούστου, η ουκρανική αντιαεροπορική άμυνα κατέρριψε ή εξουδετέρωσε 233 ρωσικούς στόχους σε μία και μόνο νυχτερινή επιδρομή. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν 258 επιθετικά drones, δύο αντιπλοϊκοί πύραυλοι Oniks, καθώς και αρκετοί βαλλιστικοί πύραυλοι Iskander-M και KN-23.
Σύμφωνα με την ουκρανική Πολεμική Αεροπορία, περίπου το ένα τρίτο των drones ήταν αεριωθούμενα, ενώ τα υπόλοιπα αποτελούσαν συνδυασμό drones τύπου Shahed, συστημάτων Gerbera και πυραύλων Banderol, καθώς και ομοιωμάτων-δολωμάτων.
Η σύνθεση αυτή αποτυπώνει σε μεγάλο βαθμό την εικόνα του ρωσικού οπλοστασίου μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε αυτή τη φάση του πολέμου: δεν βασίζεται πλέον σε ένα και μόνο μοντέλο, αλλά σε μια ολόκληρη οικογένεια συστημάτων με διαφορετικούς ρόλους – από φθηνά σμήνη που καλύπτουν εναέριο χώρο έως drones που μπορούν να επιχειρούν με ταχύτητες άνω των 500 χιλιομέτρων την ώρα.
Μέρος της εξήγησης βρίσκεται στο κόστος.
Η εκτόξευση ενός αναχαιτιστικού πυραύλου αξίας περίπου 1 εκατ. δολαρίων για την κατάρριψη ενός drone που κοστίζει από 25.000 έως 40.000 ευρώ δεν είναι βιώσιμη μακροπρόθεσμα.
Αυτή την ανισορροπία αξιοποιεί η Μόσχα, εξαπολύοντας κύματα επιθέσεων που μπορούν να εξαντλήσουν πολύ ακριβότερα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, σε συνδυασμό με πιο συμβατικά όπλα.
Η βιομηχανική βάση της Ρωσίας και η κούρσα της παραγωγής
Ο μεγαλύτερος όγκος του ρωσικού στόλου drones προέρχεται από την Ειδική Οικονομική Ζώνη της Alabuga, στο Ταταρστάν, περίπου 1.200 χιλιόμετρα από τα ουκρανικά σύνορα.
Το συγκρότημα καλύπτει περισσότερα από 2,8 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα και εκτιμάται ότι περίπου το 15% των εγκαταστάσεών του χρησιμοποιείται άμεσα ή έμμεσα για πολεμική παραγωγή.
Εκεί κατασκευάζονται σύνθετες άτρακτοι, παράγονται κινητήρες, συναρμολογούνται ηλεκτρονικά συστήματα και αποθηκεύονται ολοκληρωμένα εξαρτήματα.
Οι ουκρανικές επιθέσεις στο συγκρότημα έχουν οδηγήσει τη Ρωσία στη μεταφορά σημαντικού τμήματος της παραγωγικής αλυσίδας σε υπόγειες εγκαταστάσεις.
Ουκρανός αναλυτής ανοιχτών πηγών εκτιμά ότι στην Alabuga έχουν ήδη κατασκευαστεί περίπου 42.000 τετραγωνικά μέτρα υπόγειων χώρων, έκταση αντίστοιχη με έξι γήπεδα ποδοσφαίρου.
Σύμφωνα με ρωσικά μέσα ενημέρωσης που επικαλείται το «The Economist», η ημερήσια παραγωγή drones Geran-2 ξεπερνά ήδη τα 100, με στόχο να φτάσει τα 500 ημερησίως. Τα Geran-2 είναι τα συστήματα που είναι ευρύτερα γνωστά ως Shahed-136.
Σε ό,τι αφορά τον συνολικό όγκο παραγωγής, οι εκτιμήσεις διαφέρουν ανάλογα με την πηγή, συγκλίνουν όμως ως προς τη γενική τάση. Το Center for Strategic and International Studies υπολόγισε ότι τον Μάρτιο του 2026 η Ρωσία παρήγαγε περίπου 5.500 drones τον μήνα, ενώ η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών εκτίμησε ότι τον Αύγουστο η παραγωγή έφτασε περίπου τα 3.000 Geran-4 και Geran-5 και περίπου 2.800 Geran-2 τον μήνα.
Τον ίδιο Μάρτιο, σύμφωνα με έκθεση που επικαλείται το Euronews, η Ρωσία είχε εξαπολύσει 6.462 drones τύπου Shahed και συναφή επιθετικά drones και συστήματα-δολώματα. Από αυτά, 4.186 ήταν επιθετικά drones Shahed τύπου Geran-2, δηλαδή κατά μέσο όρο 208 εκτοξεύσεις την ημέρα. Σε ορισμένες ημέρες, ο αριθμός ξεπέρασε τα 900 drones.
Geran-2: Το drone που κορέννυει την ουκρανική άμυνα
Πρόκειται για το μοντέλο που βρίσκεται στον πυρήνα των περισσότερων ρωσικών επιθέσεων από το 2022. Σχεδιάστηκε στο Ιράν, ενώ η Ρωσία κατασκευάζει τη δική της εκδοχή στην Αλαμπούγκα, με την ονομασία Geran-2.
• Κατασκευαστής: HESA / Shahed Aviation Industries (Ιράν). Η ρωσική έκδοση συναρμολογείται στην Αλαμπούγκα με την ονομασία Geran-2.
• Διαστάσεις: μήκος 3,5 μέτρα και άνοιγμα φτερών 2,5 μέτρα.
• Βάρος: περίπου 200 κιλά.
• Κινητήρας: Mado MD-550, τετράχρονος εμβολοφόρος κινητήρας περίπου 50 ίππων, με έλικα στο πίσω μέρος.
• Ταχύτητα πλεύσης: περίπου 185 χλμ./ώρα.
• Εμβέλεια: από 1.000 έως 2.500 χιλιόμετρα, ανάλογα με την έκδοση. Στη ρωσική έκδοση με ενισχυμένη κεφαλή 90 κιλών, η εμβέλεια περιορίζεται περίπου στα 1.000 χιλιόμετρα.
• Εκρηκτικό φορτίο: από 30 έως 50 κιλά στην τυπική έκδοση, με περίβλημα που συνδυάζει συμβατικά εκρηκτικά με θερμοβαρικό υλικό και μεταλλικά στοιχεία θραυσματοποίησης.
• Εκτιμώμενο κόστος: 20.000-50.000 δολάρια ανά μονάδα.
• Σε υπηρεσία από: Σεπτέμβριο του 2022.
• Εκτιμώμενο ποσοστό αναχαίτισης από την Ουκρανία: 65%-85%, σύμφωνα με το Global Military.
Geran-3, Geran-4 και Geran-5: Η κούρσα για μεγαλύτερη ταχύτητα
Καθώς τα ουκρανικά συστήματα αναχαίτισης βελτιώθηκαν, η Ρωσία άρχισε να αντικαθιστά τους ελικοφόρους κινητήρες με κινητήρες τζετ.
Η εξέλιξη πραγματοποιήθηκε σε τρία στάδια.
Το πρώτο ήταν το Geran-3, που βασίζεται στο Shahed-238.
Διατήρησε την άτρακτο του Geran-2, αλλά εξοπλίστηκε με στροβιλοκινητήρα.
Έφτασε σε ταχύτητες από 300 έως 370 χλμ./ώρα και είχε επιχειρησιακή εμβέλεια κοντά στα 1.000 χιλιόμετρα, με κεφαλή περίπου 50 κιλών που συνδύαζε θερμική και θραυσματογόνο δράση.
Η ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών έχει καταγράψει στα συντρίμμια δεκάδες εξαρτήματα ξένης προέλευσης, πολλά από αμερικανικές εταιρείες, καθώς και κινεζικά και ευρωπαϊκά εξαρτήματα.
Ακολούθησε το Geran-4, με πλήρως ανασχεδιασμένη άτρακτο και όχι απλώς μια προσαρμογή του προηγούμενου μοντέλου. Οι διαστάσεις του παραμένουν παρόμοιες με εκείνες του αρχικού Shahed – περίπου 3,5 μέτρα μήκος και άνοιγμα φτερών 3 μέτρα – όμως διαθέτει ενσωματωμένες σταθερές πτέρυγες για τη μείωση της αεροδυναμικής αντίστασης.
Σύμφωνα με εξειδικευμένες αναλύσεις, το Geran-4 κινείται με ταχύτητα πλεύσης 300-350 χλμ./ώρα, ενώ μπορεί να φτάσει έως και τα 500 χλμ./ώρα. Πετά σε ύψος 4.000-5.000 μέτρων και μεταφέρει κεφαλή 50 κιλών σε απόσταση 450-850 χιλιομέτρων.
Στην πράξη, ωστόσο, η Ρωσία έχει καταφέρει να αυξήσει την εμβέλειά του.
Πετώντας σε μεγάλο ύψος για να περιορίσει την κατανάλωση καυσίμου, ένα Geran-4 κατέγραψε πτήση περίπου 960 χιλιομέτρων στις 28 Αυγούστου 2026, απόσταση που θέτει σχεδόν ολόκληρη την ουκρανική επικράτεια εντός εμβέλειας.
Το κόστος του εκτιμάται μεταξύ 85.000 και 120.000 δολαρίων ανά μονάδα.
Το Geran-5 είναι η νεότερη έκδοση.
Σύμφωνα με ανάλυση του International Institute for Strategic Studies, μπορεί να φτάσει τα 600 χλμ./ώρα, έχει εμβέλεια περίπου 950 χιλιομέτρων και μεταφέρει φορτίο περίπου 90 κιλών. Στα συντρίμμιά του έχουν εντοπιστεί τρανζίστορ γερμανικής κατασκευής.
Και τα δύο μοντέλα χρησιμοποιούν τον κινητήρα TF-TJ2000A.
Η επίδραση στις ουκρανικές αμυντικές δυνατότητες είναι σημαντική. Τον Μάρτιο του 2026, η Ουκρανία αναχαίτιζε περισσότερο από το 90% των drones που εκτοξεύονταν εναντίον της. Μέχρι τον Ιούνιο, με την ευρεία ανάπτυξη των αεριωθούμενων drones Geran, το ποσοστό είχε μειωθεί λίγο πάνω από το 50%.
Το Κίεβο απάντησε αναπτύσσοντας τα δικά του αεριωθούμενα αναχαιτιστικά drones, όπως το Alexa Spatium, το οποίο τέθηκε σε υπηρεσία στις 21 Αυγούστου 2026.
Gerbera: Το drone-δόλωμα που εξελίχθηκε σε όπλο
Αρχικά σχεδιασμένο ως φθηνό δόλωμα για τον κορεσμό των ραντάρ και την απόσπαση της προσοχής από τα πραγματικά Geran-2, το μοντέλο Gerbera αποκτά σταδιακά και επιθετικές δυνατότητες.
• Κατασκευαστής, σύμφωνα με τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών: JSC Alabuga Skywalker Technology Co.
• Εκτιμώμενο κόστος: περίπου 10.000 δολάρια ανά μονάδα.
• Διαστάσεις: μήκος 2 μέτρα και άνοιγμα φτερών 2,5 μέτρα.
• Μέγιστη ταχύτητα: έως 160 χλμ./ώρα.
• Εμβέλεια στην έκδοση-δόλωμα: 300-600 χιλιόμετρα.
• Μέγιστο ύψος: έως 3.000 μέτρα.
• Σε υπηρεσία από: Ιούλιο του 2024.
• Πρόσφατη εξέλιξη: Τα Gerbera που κατασκευάζονται στην Αλαμπούγκα και μέχρι πρότινος χρησιμοποιούνταν ως δολώματα εξοπλίζονται πλέον με ισχυρές εκρηκτικές-θραυσματογόνες κεφαλές που παράγονται από τις εταιρείες Bazalt και KZ-6.
“Kurchatov, Korolyov and Stalin live in your DNA.” Russian military TV showcases the giant Shahed drone production plant in Tatarstan, boasting that children after 9th grade are working there to help kill Ukrainians. pic.twitter.com/j7rbiFy9On
— Yaroslav Trofimov (@yarotrof) July 20, 2025
Lancet: Πυρομαχικό ακριβείας κατά τεθωρακισμένων
Σε αντίθεση με τα Shahed και Geran, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για πλήγματα μεγάλης εμβέλειας, το Lancet είναι όπλο μικρότερης εμβέλειας, σχεδιασμένο για την προσβολή συγκεκριμένων στόχων στην πρώτη γραμμή, όπως πυροβολαρχίες, συστήματα ραντάρ και τεθωρακισμένα οχήματα.
• Κατασκευαστής: ZALA Aero Group, μέλος του ομίλου Kalashnikov.
• Παρουσίαση: Ιούνιος 2019, στη στρατιωτική έκθεση ARMY-2019 στη Μόσχα.
• Εκδόσεις: Izdeliye 51, με αυτονομία 60 λεπτών και κεφαλή 5 κιλών, και Izdeliye 52, ελαφρύτερο, με αυτονομία 40 λεπτών και κεφαλή 3 κιλών. Η δεύτερη είναι η έκδοση που χρησιμοποιείται ευρύτερα στο μέτωπο.
• Μέγιστο βάρος απογείωσης: έως 12 κιλά.
• Εμβέλεια: έως 40 χιλιόμετρα στην τυπική έκδοση. Μοντέλο που εντοπίστηκε το 2025 με ανασχεδιασμένο σύστημα κεραίας διαθέτει μεγαλύτερη εμβέλεια.
• Ταχύτητα: ταχύτητα πλεύσης 80-110 χλμ./ώρα και ταχύτητα κατά την τελική εφόρμηση έως 300 χλμ./ώρα.
• Καθοδήγηση: αδρανειακή πλοήγηση βασισμένη στο GLONASS κατά την προσέγγιση και ηλεκτροοπτική διόρθωση σε πραγματικό χρόνο κατά την τελική φάση προς τον στόχο.
• Κεφαλή: υψηλής εκρηκτικότητας ή θραυσματογόνος.
Τον Αύγουστο του 2025 η Ρωσία άρχισε να αντικαθιστά την τυπική γόμωση KZ-6 με αντιαρματική νάρκη PTM-3, αυξάνοντας το εκρηκτικό φορτίο από 1,5 σε 1,8 κιλά, με αντίστοιχη μείωση της ικανότητας διάτρησης θωράκισης.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν κυκλοφορήσει αναφορές για μια έκδοση με την ονομασία Lancet XXL, η οποία φέρεται να διαθέτει κεφαλή ισοδύναμη με 20 κιλά TNT, εμβέλεια 200 χιλιομέτρων και κινητήρα εσωτερικής καύσης αντί του συνηθισμένου ηλεκτροκινητήρα.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη έκδοση δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως ούτε από τη ZALA Aero ούτε από το ρωσικό υπουργείο Άμυνας.
Orlan-10: Τα «μάτια» του ρωσικού πυροβολικού
Το Orlan-10 δεν είναι επιθετικό drone, αλλά πλατφόρμα αναγνώρισης, με κύρια αποστολή τη διόρθωση των πυρών του πυροβολικού και την παρακολούθηση των κινήσεων των στρατευμάτων.
• Κατασκευαστής: Special Technology Centre, με έδρα την Αγία Πετρούπολη.
• Μέγιστο βάρος απογείωσης: 16,5 κιλά.
• Φορτίο: έως 6 κιλά, συμπεριλαμβανομένων ημερήσιων και θερμικών καμερών και, στην επιθετική έκδοση, μικρών βομβών.
• Αυτονομία: περίπου 18 ώρες.
• Εμβέλεια: 120-600 χιλιόμετρα, ανάλογα με τον τρόπο επιχειρησιακής χρήσης.
• Ταχύτητα: 110 χλμ./ώρα σε πλεύση και έως 150 χλμ./ώρα μέγιστη.
• Μέγιστο ύψος: 5.000 μέτρα.
• Εκτιμώμενο κόστος: 87.000-120.000 δολάρια.
• Παραγωγή: περισσότερες από 1.000 μονάδες σε 11 διαφορετικές εκδόσεις.
• Τακτική χρήση: συνήθως αναπτύσσεται σε ομάδες των δύο ή τριών, αναλαμβάνοντας ρόλους αναγνώρισης, ηλεκτρονικού πολέμου και αναμετάδοσης δεδομένων.
Orion: Η ρωσική προσπάθεια να μιμηθεί το MQ-9 Reaper
Το Orion αποτελεί το πιο φιλόδοξο μαχητικό drone του ρωσικού οπλοστασίου. Ωστόσο, η μαζική παραγωγή του καθυστέρησε να αυξηθεί και δεν έχει διαδραματίσει τόσο σημαντικό ρόλο όσο τα Shahed.
• Κατασκευαστής: Kronshtadt Group, με έδρα τη Ντούμπνα.
• Κατηγορία: μη επανδρωμένο αεροσκάφος μεσαίου ύψους και μεγάλης αυτονομίας (MALE), με διαμόρφωση παρόμοια με το αμερικανικό MQ-9 Reaper.
• Βάρος: περίπου ένας τόνος.
• Μέγιστη ταχύτητα: 200 χλμ./ώρα.
• Μέγιστο ύψος: 7.500 μέτρα.
• Αυτονομία: έως μία ολόκληρη ημέρα επιχειρησιακής δράσης.
• Εμβέλεια: 250 χιλιόμετρα, με δυνατότητα επέκτασης μέσω δορυφορικής σύνδεσης.
• Οπλισμός: έως τέσσερις πυραύλους αέρος-εδάφους με κεφαλές 7-20 κιλών. Φέρει τον κατευθυνόμενο πύραυλο X-50, που αναπτύχθηκε ειδικά για τη συγκεκριμένη πλατφόρμα, καθώς και, πιο πρόσφατα, τον πύραυλο κρουζ S8000 Banderol, με μέγιστη ταχύτητα 650 χλμ./ώρα, ταχύτητα πλεύσης 560 χλμ./ώρα και εμβέλεια 500 χιλιομέτρων.
• Εκτιμώμενο κόστος: περίπου 7 εκατ. δολάρια ανά μονάδα.
• Τεχνολογική εξάρτηση: σύμφωνα με τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών, μεγάλο μέρος των ηλεκτρονικών του προέρχεται από αμερικανικές και άλλες δυτικές εταιρείες, παρά τις κυρώσεις.
• Ιστορικό επιχειρησιακής χρήσης: Συρία (2019), Ουκρανία (2022).
Drones FPV με οπτική ίνα: Απρόσβλητα από τον ηλεκτρονικό πόλεμο
Η πιο πρόσφατη εξέλιξη δεν αφορά την εμβέλεια αλλά την ηλεκτρομαγνητική «αορατότητα».
Επειδή συνδέονται φυσικά με τον χειριστή μέσω καλωδίου, τα συγκεκριμένα drones δεν εκπέμπουν ραδιοσήμα, με αποτέλεσμα να μην μπορούν εύκολα να παρεμβληθούν ή να εντοπιστούν μέσω ηλεκτρονικού πολέμου.
• Πρώτο γνωστό ρωσικό μοντέλο: Kniaz Vandal Novgorodsky, που αναπτύχθηκε από την εθελοντική τεχνολογική ομάδα Ushkuinik και χρησιμοποιήθηκε στην περιοχή του Κουρσκ περίπου από τον Αύγουστο του 2024.
• Μήκος καλωδίου: 5-20 χιλιόμετρα στα τυπικά μοντέλα, ενώ ορισμένα πρωτότυπα φτάνουν έως και τα 50 χιλιόμετρα.
• Επιχειρησιακή εμβέλεια: 20-30 χιλιόμετρα για τα ρωσικά τετρακόπτερα, με ποσοστό επιτυχίας κοντά στο 80% σε απόσταση 20 χιλιομέτρων.
• Φορτίο: έως 2-3 κιλά στα πιο συνηθισμένα τακτικά μοντέλα.
• Έκδοση «Sleeper»: διαθέτει μονάδα με την ονομασία Gibernator, η οποία επιτρέπει στο drone να παραμένει σε κατάσταση αδράνειας για εβδομάδες χωρίς να εκπέμπει σήμα. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ενέδρες κοντά σε κρίσιμους στόχους. Σύμφωνα με τον επικεφαλής μηχανικό του, μπορεί να παραμένει σε αναμονή έως και έναν μήνα κατά τους θερινούς μήνες.
• Τυπικοί στόχοι: κόμβοι εφοδιασμού, θέσεις στα μετόπισθεν, οχήματα και περιοχές κοντά στην πρώτη γραμμή.
Ένας ολοένα μεγαλύτερος στόλος
Ο ρωσικός στρατός διαθέτει πλέον μια μεγάλη ποικιλία drones, ορισμένα από τα οποία έχουν εμβέλεια έως και 1.000 χιλιόμετρα.
Αυτό σημαίνει ότι οι εκτιμήσεις της CIA ενδέχεται να υποτιμούν την έκταση μιας πιθανής απειλής για την Ισπανία, τη Γαλλία ή την Ιταλία από τη Μεσόγειο.
Από ένα πλοίο του «σκιώδους στόλου» στη Μεσόγειο, ο ρωσικός στρατός θα μπορούσε να εκτοξεύσει drones Geran-2, Geran-3, Geran-4 και Geran-5, τα οποία είναι ικανά να μεταφέρουν εκρηκτικό φορτίο σε στόχους που βρίσκονται σε απόσταση σχεδόν 1.000 χιλιομέτρων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών