Το «φιάσκο» της Τουρκίας με τα F-35
Η υπόθεση των F-35 εξελίσσεται σε ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα των προβλημάτων που δημιούργησε στην Τουρκία η επιλογή της να αγοράσει το ρωσικό σύστημα S-400.
Η Άγκυρα ήταν αρχικά εταίρος στο πρόγραμμα F-35 και είχε επενδύσει στην παραγωγική του αλυσίδα.
Το 2019, όμως, οι Ηνωμένες Πολιτείες την απέκλεισαν από το πρόγραμμα μετά την απόφαση της Τουρκίας να αποκτήσει το ρωσικό S-400. Η αμερικανική πλευρά υποστήριξε ότι η ταυτόχρονη παρουσία S-400 και F-35 στην ίδια χώρα δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια της τεχνολογίας του αμερικανικού μαχητικού.
Το ζήτημα επανήλθε δυναμικά το 2026.
Ο Trump έδειξε τον Ιούλιο ότι επιθυμεί να βρεθεί λύση ώστε η Τουρκία να αποκτήσει ξανά πρόσβαση στα F-35.
Η Άγκυρα παρουσίασε την εξέλιξη ως πιθανή επιστροφή στο πρόγραμμα.
Ο ίδιος ο Erdogan δήλωσε ότι οι συζητήσεις συνεχίζονται και ότι αναμένει θετική εξέλιξη.
Όμως εδώ εμφανίστηκε το βασικό πρόβλημα: ο Trump δεν μπορούσε απλώς να παρακάμψει την αμερικανική νομοθεσία.
Τον Ιούλιο, το αμερικανικό State Department ενημέρωσε το Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν πληρούσε ακόμη τις νομικές προϋποθέσεις για να επανέλθει στο πρόγραμμα.
Η κατοχή των S-400 παρέμενε το βασικό εμπόδιο.
Έτσι άρχισε να συζητείται ένα ιδιαίτερα ασυνήθιστο σενάριο: η Τουρκία να απομακρύνει τους S-400 από το έδαφός της, ακόμη και μέσω μεταφοράς τους σε τρίτη χώρα. Δημοσιεύματα ανέφεραν συνομιλίες για πιθανή μεταφορά τους στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Το παράδοξο είναι προφανές:
η Τουρκία αγόρασε τους S-400 επειδή ήθελε να ενισχύσει την ανεξαρτησία της στον τομέα της αεράμυνας, πλήρωσε σημαντικό τίμημα σε επίπεδο σχέσεων με την Ουάσιγκτον και τελικά βρέθηκε να προσπαθεί να απομακρύνει το ίδιο σύστημα προκειμένου να ξανακερδίσει πρόσβαση στο F-35.
Και μέχρι τον Αύγουστο του 2026, η υπόθεση δεν είχε κλείσει.
Δημοσίευμα του Semafor χαρακτήριζε την κατάσταση «σε αδιέξοδο», καθώς παρέμενε ανοιχτό το ζήτημα των S-400 και των απαιτήσεων της αμερικανικής νομοθεσίας.
Το ενδιαφέρον, επομένως, δεν βρίσκεται μόνο στο αν η Τουρκία θα αποκτήσει τελικά F-35.
Βρίσκεται στο γεγονός ότι η Άγκυρα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δίλημμα που η ίδια δημιούργησε:
να διατηρήσει ένα ρωσικό σύστημα που αποτελεί σύμβολο της αμυντικής της αυτονομίας ή να το απομακρύνει ώστε να διευκολύνει την επιστροφή της στην αμερικανική τεχνολογία αιχμής.
Έτσι, η υπόθεση των F-35 δεν είναι απλώς μια ιστορία για μερικά μαχητικά αεροσκάφη.
Είναι το αποτέλεσμα μιας πολύ μεγαλύτερης στρατηγικής σύγκρουσης: πόσο μακριά μπορεί να κινηθεί μια χώρα ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση χωρίς να πληρώσει κόστος στην πρόσβαση της σε προηγμένα δυτικά οπλικά συστήματα.
Και στην περίπτωση της Τουρκίας, το κόστος της επιλογής των S-400 ήταν η απώλεια της συμμετοχής στο πρόγραμμα F-35, ενώ ακόμη και σήμερα, παρά τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης, η επιστροφή δεν έχει ολοκληρωθεί.
www.bankingnews.gr
Η Άγκυρα ήταν αρχικά εταίρος στο πρόγραμμα F-35 και είχε επενδύσει στην παραγωγική του αλυσίδα.
Το 2019, όμως, οι Ηνωμένες Πολιτείες την απέκλεισαν από το πρόγραμμα μετά την απόφαση της Τουρκίας να αποκτήσει το ρωσικό S-400. Η αμερικανική πλευρά υποστήριξε ότι η ταυτόχρονη παρουσία S-400 και F-35 στην ίδια χώρα δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια της τεχνολογίας του αμερικανικού μαχητικού.
Το ζήτημα επανήλθε δυναμικά το 2026.
Ο Trump έδειξε τον Ιούλιο ότι επιθυμεί να βρεθεί λύση ώστε η Τουρκία να αποκτήσει ξανά πρόσβαση στα F-35.
Η Άγκυρα παρουσίασε την εξέλιξη ως πιθανή επιστροφή στο πρόγραμμα.
Ο ίδιος ο Erdogan δήλωσε ότι οι συζητήσεις συνεχίζονται και ότι αναμένει θετική εξέλιξη.
Όμως εδώ εμφανίστηκε το βασικό πρόβλημα: ο Trump δεν μπορούσε απλώς να παρακάμψει την αμερικανική νομοθεσία.
Τον Ιούλιο, το αμερικανικό State Department ενημέρωσε το Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν πληρούσε ακόμη τις νομικές προϋποθέσεις για να επανέλθει στο πρόγραμμα.
Η κατοχή των S-400 παρέμενε το βασικό εμπόδιο.
Έτσι άρχισε να συζητείται ένα ιδιαίτερα ασυνήθιστο σενάριο: η Τουρκία να απομακρύνει τους S-400 από το έδαφός της, ακόμη και μέσω μεταφοράς τους σε τρίτη χώρα. Δημοσιεύματα ανέφεραν συνομιλίες για πιθανή μεταφορά τους στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Το παράδοξο είναι προφανές:
η Τουρκία αγόρασε τους S-400 επειδή ήθελε να ενισχύσει την ανεξαρτησία της στον τομέα της αεράμυνας, πλήρωσε σημαντικό τίμημα σε επίπεδο σχέσεων με την Ουάσιγκτον και τελικά βρέθηκε να προσπαθεί να απομακρύνει το ίδιο σύστημα προκειμένου να ξανακερδίσει πρόσβαση στο F-35.
Και μέχρι τον Αύγουστο του 2026, η υπόθεση δεν είχε κλείσει.
Δημοσίευμα του Semafor χαρακτήριζε την κατάσταση «σε αδιέξοδο», καθώς παρέμενε ανοιχτό το ζήτημα των S-400 και των απαιτήσεων της αμερικανικής νομοθεσίας.
Το ενδιαφέρον, επομένως, δεν βρίσκεται μόνο στο αν η Τουρκία θα αποκτήσει τελικά F-35.
Βρίσκεται στο γεγονός ότι η Άγκυρα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δίλημμα που η ίδια δημιούργησε:
να διατηρήσει ένα ρωσικό σύστημα που αποτελεί σύμβολο της αμυντικής της αυτονομίας ή να το απομακρύνει ώστε να διευκολύνει την επιστροφή της στην αμερικανική τεχνολογία αιχμής.
Έτσι, η υπόθεση των F-35 δεν είναι απλώς μια ιστορία για μερικά μαχητικά αεροσκάφη.
Είναι το αποτέλεσμα μιας πολύ μεγαλύτερης στρατηγικής σύγκρουσης: πόσο μακριά μπορεί να κινηθεί μια χώρα ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση χωρίς να πληρώσει κόστος στην πρόσβαση της σε προηγμένα δυτικά οπλικά συστήματα.
Και στην περίπτωση της Τουρκίας, το κόστος της επιλογής των S-400 ήταν η απώλεια της συμμετοχής στο πρόγραμμα F-35, ενώ ακόμη και σήμερα, παρά τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης, η επιστροφή δεν έχει ολοκληρωθεί.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών