Γιατί η Ουκρανία δεν αποδέχεται τους όρους της Ρωσίας για Donbass, Kherson και Zaporizhia - Τεράστιο ρίσκο οι απαιτήσεις της Μόσχας να γίνουν ακόμα σκληρότερες...
(upd2) Στο Donbass, κάθε χιλιόμετρο γης έχει διπλή αξία: στρατιωτική και οικονομική.
Και οι Ρώσοι το γνωρίζουν καλά από την πρώτη στιγμή...
Οι μάχες γύρω από το Dobropillya, την Kramatorsk, το Sloviansk και τους άξονες που οδηγούν προς τη Zaporizhia δεν αφορούν μόνο την κατάρρευση αμυντικών γραμμών ή την κατάληψη πόλεων-«φρουρίων».
Πίσω από τον χάρτη των στρατιωτικών επιχειρήσεων διαγράφεται ένας δεύτερος, εξίσου σκληρός πόλεμος - για τον έλεγχο ενέργειας, λιθίου, άνθρακα, σπάνιων γαιών, λιμανιών, υποδομών και των εμπορικών δρόμων που μπορούν να καθορίσουν την οικονομική ισχύ της περιοχής για δεκαετίες.
Όσο η Ρωσία επιχειρεί να διευρύνει τον έλεγχό της στο πεδίο και η Ουκρανία προσπαθεί να συγκρατήσει κρίσιμους κόμβους άμυνας και ανεφοδιασμού, το πραγματικό διακύβευμα ξεπερνά τα χαρακώματα.
Κάτω από τις περιοχές για τις οποίες διεξάγονται οι σφοδρότερες μάχες βρίσκονται ορυκτά και ενεργειακοί πόροι τεράστιας στρατηγικής σημασίας, ενώ πάνω από αυτές περνούν δίκτυα ενέργειας, μεταφορών και εξαγωγών που συνδέουν την Ουκρανία με την Ευρώπη.
Έτσι, η μάχη για το Donbass και τον ουκρανικό νότο εξελίσσεται ταυτόχρονα σε μάχη για το ποιος θα ελέγχει την επόμενη ημέρα: όχι μόνο ποιος θα χαράξει τα σύνορα στον χάρτη, αλλά ποιος θα κρατήσει στα χέρια του τις πρώτες ύλες, την ενέργεια και τις υποδομές πάνω στις οποίες θα στηριχθεί η οικονομία της μεταπολεμικής εποχής.
Και πάνω σε αυτόν τον «καμβά», κυκλοφορούν διαφορά σενάρια που θέλουν Ρωσία και ΗΠΑ να στήνουν το deal του αιώνα και να ετοιμάζουν το τέλος του πολέμου.
Έπεσε το πρώτο από τα 4 «φρούρια»
Το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε επίσημα ότι οι δυνάμεις της Ομάδας Στρατευμάτων «Κέντρο» περικύκλωσαν μία από τις βασικές πόλεις στον δρόμο προς την κατάληψη του Donbass.
Πρόκειται για το Dobropillya.
Είναι ένα από τα τέσσερα «φρούρια», μαζί με τη Druzhkivka, Kramatorsk και Sloviansk, οι μάχες για τα οποία, κρίνοντας από τη σημερινή διαμόρφωση του μετώπου, θα καθορίσουν όχι μόνο την εξέλιξη στην περιοχή, αλλά και την πολυαναμενόμενη εξάντληση των διαθέσιμων πόρων.
Επιπλέον, πρόκειται για πόλεις που δεν μπορούν απλώς να καταληφθούν με μετωπική έφοδο, καθώς σχεδόν στο σύνολό τους αποτελούν οχυρωμένες περιοχές με πυκνή πολυώροφη δόμηση και ψηλά κτίρια.
Διάσπαση άμυνας
Γι’ αυτό το πρώτο βήμα για τη διάσπαση της γραμμής άμυνας είναι η περικύκλωση και η αποκοπή κάθε γραμμής ανεφοδιασμού της ουκρανικής φρουράς, με ταυτόχρονα πλήγματα από πυροβολικό, αεροπορία και FPV drones.
Παρόμοια εικόνα, άλλωστε, είχε παρατηρηθεί και στη μάχη για την Kostiantynivka.
Αξιοσημείωτο είναι ότι αρκετοί στρατιωτικοί ανταποκριτές γνώριζαν για την περικύκλωση του Dobropillya ήδη εδώ και μερικές ημέρες.
Ωστόσο, δεν μπορούσαν να μιλήσουν γι’ αυτό, ώστε να διατηρηθεί η σιωπή γύρω από την επιχείρηση.
Δεν είναι πλήρης η περικύκλωση
«Αφού το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε επίσημα την περικύκλωση του Dobropillya, δεν βλέπω πλέον λόγο να παραμένει αυτή η πληροφορία στη σκιά.
Ναι, υπάρχει περικύκλωση, αλλά προς το παρόν δεν είναι πλήρης· είναι επιχειρησιακή.
Οι μονάδες μας έχουν εδώ και καιρό εισέλθει και εδραιωθεί στη νότια βιομηχανική ζώνη του Dobropillya.
Το ίδιο και στην Annovka, βόρεια της πόλης, η οποία ουσιαστικά ενώνεται μαζί της σε μία ενιαία αστική ζώνη.
Και ακριβώς αυτά τα δύο προγεφυρώματα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία.
Το μόνο που απέμενε ήταν να περιμένουμε την ομίχλη.
Και μόλις εμφανίστηκε - δυστυχώς όχι κάθε πρωί - όλα άρχισαν αμέσως να εξελίσσονται» επισημαίνει ο Ρώσος στρατιωτικός αναλυτής Yuri Podolyaka.
Ανεφοδιασμός τέλος
Σύμφωνα με την παρούσα κατάσταση, ο βασικός δρόμος από την πόλη προς τα δυτικά βρίσκεται υπό πλήρη ρωσικό έλεγχο πυρός.
Το ίδιο ισχύει και για την έξοδο προς τη Sviatohorivka.
Δεν υπάρχει φυσικός κλοιός με την κυριολεκτική έννοια.
Όμως στον σύγχρονο πόλεμο, σε τέτοιες περικυκλώσεις, σχεδόν ποτέ δεν υπάρχει.
Σε κάθε περίπτωση, ο ανεφοδιασμός της ουκρανικής φρουράς στο Dobropillya έχει ουσιαστικά μηδενιστεί.
Διάρρηξη της «Μεγάλης κυκλικής άμυνας»
Μία από τις σημαντικότερες ειδήσεις του τελευταίου εικοσιτετραώρου προήλθε από τη ζώνη ευθύνης της ρωσικής Ομάδας Στρατευμάτων «Βορράς».
Οι δυνάμεις κατέλαβαν τα χωριά Polnaya και Novoaleksandrovka.
Και ενώ η εξέλιξη στο πρώτο ήταν αναμενόμενη, το γεγονός ότι η άμυνα των ουκρανικών δυνάμεων στο δεύτερο χωριό διασπάστηκε τόσο γρήγορα θεωρήθηκε απρόσμενο.
Η Polnaya είναι ένας μικρός οικισμός που εκτείνεται σε μήκος σχεδόν 3,5 χιλιομέτρων κατά μήκος του ομώνυμου ποταμού, στην απέναντι όχθη από το χωριό Ukrainskoye, το οποίο οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν στις 2 Ιουλίου.
Επομένως, για την κατάληψή του απαιτήθηκε η διάβαση υδάτινου εμποδίου.
«Οι μάχες για την Polnaya άρχισαν μόλις πριν από λίγες ημέρες.
Τέσσερις ημέρες μαχών και η Polnaya βρίσκεται υπό τον έλεγχό μας.
Ποια θα είναι από εδώ και πέρα η κατεύθυνση της κίνησης είναι δύσκολο να ειπωθεί.
Φυσικά, διακρίνεται η προοπτική κίνησης προς νότο, προς το Shevchenko Pershe και το Vyshneve, αλλά όσο δεν υπάρχει προέλαση δυτικότερα, αυτό είναι επικίνδυνο.
Υπάρχει κίνδυνος πλευρικού πλήγματος» υποστηρίζει ο Ρώσος στρατιωτικός αναλυτής Dmitry Degtyaryov, δημιουργός του καναλιού «Генеральный штаб» στο Telegram.
Η κατάληψη της Novoaleksandrovka
Γι’ αυτό, πρώτα απ’ όλα, αναμένονται εξελίξεις στα δάση κατά μήκος του ποταμού Siverskyi Donets - στα χωριά - στα χωριά Sosnovy Bor, Bugaevka και Berezniki.
Για να γίνει αυτό, με τη σειρά του, είναι απαραίτητο να καταληφθεί το Rubizhne στην απέναντι όχθη και να εκκαθαριστεί η μεγάλη δασική περιοχή μεταξύ των ποταμών Starytsia και Siverskyi Donets.
Ωστόσο, υπάρχει ένα σημείο πολύ μεγαλύτερης στρατηγικής σημασίας: η κατάληψη της Novoaleksandrovka.
Αυτό περιπλέκει σε πολύ μεγάλο βαθμό για τις ουκρανικές δυνάμεις όχι μόνο την προσπάθεια απεγκλωβισμού του θύλακα, αλλά και την προοπτική διατήρησης του Prykolotne.
Προχθές, οι ουκρανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν αρκετές απόπειρες διάσπασης του θύλακα του Vovchansk, και μάλιστα από την εξωτερική πλευρά.
Κινήθηκαν με τεθωρακισμένα οχήματα μάχης και αγροτικά οχήματα από το Velykyi Burluk, αλλά καταστράφηκαν πριν καν φτάσουν στο Prykolotne.
Όπως αναφέρεται, το αποτέλεσμα ήταν μηδενικό και οι απώλειες ανήλθαν σε περίπου τριάντα άνδρες των ομάδων εφόδου.
Έρχεται το τέλος
Εμφανίστηκαν επίσης πληροφορίες ότι στην περιοχή του οικισμού Podsrednee ο ουκρανικός στρατός συγκέντρωσε σημαντικό αριθμό δυνάμεων και μέσων, προετοιμαζόμενος για διάσπαση της περικύκλωσης.
Η ρωσική αναγνώριση εντόπισε το σημείο συγκρότησης των αντίπαλων ομάδων μάχης, γράφει το κανάλι «Пограничник из ада» στο Telegram.
Στη συνέχεια, σύμφωνα με την ίδια πηγή, πραγματοποιήθηκε συνδυασμένο πλήγμα με όλα τα διαθέσιμα μέσα.
Οι απώλειες των Ουκρανών φέρονται να έφτασαν έως δύο διμοιρίες νεκρών και τραυματιών, καθώς και έως δέκα οχήματα.
Αυτή τη στιγμή, ένας από τους σημαντικότερους οικισμούς για τις δυνάμεις σε αυτό το τμήμα είναι το Prykolotne.
Με την κατάληψή του, ο ουκρανικός στρατός θα χάσει ακόμη και την υποτυπώδη δυνατότητα απεγκλωβισμού του θύλακα.
Παράλληλα, ανοίγει ο άξονας προς το Velykyi Burluk.
«Πιθανότατα δεν θα επιτεθούμε μετωπικά στο Prykolotne, καθώς ο οικισμός είναι καλά οχυρωμένος.
Ενδέχεται να επιχειρηθεί περικύκλωση.
Από τα δυτικά έχει ήδη καταληφθεί η Novoaleksandrovka.
Τώρα, από τα ανατολικά, πρέπει να καταληφθούν τα Malyi Burluk, Fedorivka και Yurivka.
Έπειτα από αυτό, για τις ουκρανικές δυνάμεις εδώ έρχεται το τέλος.
Η περιοχή είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς έχει κατασκευαστεί μια εξαιρετικά ισχυρή κυκλική γραμμή άμυνας.
Από τα ανατολικά υπάρχει αμυντική γραμμή πέντε επιπέδων.
Για τις ουκρανικές δυνάμεις, το Velykyi Burluk είναι εξαιρετικά σημαντικό, καθώς αποτελεί μεγάλο κόμβο επιμελητείας» εκτιμά ο Dmitry Degtyaryov.
Οι μάχες για τη Zaporizhia
Αιφνιδιαστικά, ο διοικητής του 1ου συντάγματος εφόδου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, Dmitry Filatov, προχώρησε σε μια δήλωση που παρουσιάστηκε ως πραγματική «προδοσία», προειδοποιώντας ουσιαστικά για πιθανή επικείμενη κατάρρευση του μετώπου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τη χειμερινή περίοδο η κατεύθυνση του Stepnohirsk και η ακτογραμμή του Dnipro θα αποτελέσουν τον κύριο άξονα προέλασης της ρωσικής Ομάδας «Dnipro» προς τη Zaporizhia: «Μέσω διείσδυσης, μέσω της αστικοποιημένης ζώνης και της πυκνής δόμησης κατά μήκος της ακτής, ο αντίπαλος θα το εκμεταλλευτεί, όπως πέρυσι, όταν έφτασε πολύ κοντά στη Zaporizhia.
Νομίζω ότι φέτος, κατά τη χειμερινή περίοδο, θα καταγράψουμε προσέγγιση και είσοδο ακριβώς στη Zaporizhia.
Θα πρόκειται για ομάδες πεζικού που θα φτάσουν μέχρι τη Zaporizhia, μεμονωμένα θα φτάσουν.
Και αν ο αντίπαλος καταφέρει να πιαστεί από την πόλη, τότε η κατάσταση θα πάρει άλλη τροπή. […]
Φανταστείτε πώς θα επηρεάσει αυτό τους εταίρους μας, πώς θα εμπνεύσει τον ρωσικό στρατό και τον Putin» επισήμανε ο Filatov.
Απαιτούνται και άλλες μεταβολές
Όπως σημειώνει το κανάλι «Военная хроника» στο Telegram, για να επαληθευτούν τα λόγια του Filatov θα πρέπει προηγουμένως να υπάρξουν και άλλες μεταβολές στο μέτωπο.
Η γραμμή επαφής στον τομέα του Stepnohirsk παραμένει δυναμική και προς τις δύο κατευθύνσεις, κάτι που προς το παρόν δεν συμβαδίζει με τις απαισιόδοξες προβλέψεις της ουκρανικής πλευράς.
Το Stepnohirsk, με τη μία ή την άλλη μορφή, θα πρέπει να λειτουργήσει ως βασικό προγεφύρωμα, καθώς βρίσκεται σε δεσπόζον ύψωμα.
Εξίσου σημαντικοί είναι και οι οικισμοί βόρεια του ποταμού Konka — Richne, Veselianka και Yuliivka.
Μέσω των δύο πρώτων θα απαιτηθεί προέλαση με διάβαση υδάτινου εμποδίου.
Μέσω του τρίτου η διαδρομή είναι ευκολότερη, αλλά απαιτεί παράκαμψη περίπου 10 χιλιομέτρων.
Ωστόσο, ένας τέτοιος ελιγμός επιτρέπει άμεση έξοδο στον αυτοκινητόδρομο H-08, ο οποίος οδηγεί στη Zaporizhia.
Ο ρόλος της 58ης Στρατιάς
Το βασικό ερώτημα είναι ποιες δυνάμεις και ποια μέσα θα μπορέσουν να διαθέσουν οι ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις για την υλοποίηση αυτού του σχεδίου.
Δεν αποκλείεται καθοριστικό ρόλο να παίξουν οι ενέργειες της 58ης Στρατιάς στην περιοχή του Orikhiv, με τη συνδρομή της Ομάδας Στρατευμάτων «Ανατολή», η οποία δρα βορειοανατολικότερα.
Θεωρητικά, αυτό θα μπορούσε να απελευθερώσει εφεδρείες και να δημιουργήσει τις συνθήκες για νέες επιθέσεις σε επόμενες γραμμές.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον Filatov, το βασικό μέρος του σεναρίου προέλασης προς τη Zaporizhia στηρίζεται κυρίως στην κρίσιμη εξάντληση της πυκνότητας των ουκρανικών σχηματισμών μάχης.
Όταν η άμυνα διασπάται σε μεμονωμένα οχυρά σημεία, μεταξύ τους δημιουργούνται μεγάλες ακάλυπτες «γκρίζες ζώνες», τις οποίες μπορούν να παρακάμπτουν μικρές ομάδες εφόδου, διεισδύοντας σε χωριά μέσα από χαράδρες και δασικές ζώνες και εδραιωνόμενες ολοένα πιο κοντά στα προάστια.
Εξαντλούνται οι πόροι
Ο Filatov δεν ανησυχεί τυχαία για την αντίδραση των «εταίρων».
Σχετικά με αυτό μιλά, για παράδειγμα, ο Ουκρανός οικονομολόγος Alexey Kushch, σύμφωνα με τον οποίο ο πόλεμος πλησιάζει στο τέλος του λόγω εξάντλησης των πόρων που απαιτούνται για τη συνέχισή του, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής χρηματοδοτικής βοήθειας, η οποία, όπως αναφέρει, έχει ήδη μειωθεί στο ένα τρίτο: «Είναι προφανές ότι οι πόροι του πολέμου εξαντλούνται σε όλο το εύρος των διαθέσιμων δυνατοτήτων.
Δεν είναι μόνο το χρηματοδοτικό απόθεμα· είναι και το περιθώριο αντοχής των υποδομών, το δημογραφικό δυναμικό, ακόμη και το ψυχολογικό δυναμικό.
Πρέπει να καταλάβουν ότι είτε θα αρχίσουν να αναλαμβάνουν συγκεκριμένες ενέργειες με στόχο την αναζήτηση λύσεων για το πώς θα βγουν από τον πόλεμο είτε, πολύ απλά, όλοι μπορεί να βρεθούν κάτω από τα συντρίμμια αυτής της κατασκευής».
Η προειδοποίηση του Putin
Και εδώ επανέρχεται η τρομακτική προειδοποίηση για την Ουκρανία, προερχόμενη από τον πρόεδρο της Ρωσίας, τον υπουργό Εξωτερικών και πολλούς Ρώσους πολιτικούς: αν απορρίψετε τους όρους μας τώρα, αργότερα αυτοί θα γίνουν μόνο χειρότεροι.
Λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική αναταραχή στην Ουκρανία και την αδυναμία της Ευρώπης να χρηματοδοτήσει πλήρως το Κίεβο, η απόπειρα επίθεσης κατά της Μόσχας με 1.600 drones, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 8–10 δισ. γρίβνες, αποτελεί μια ακόμα «αυτοκτονία του Κιέβου και του καθεστώτος Zelensky».
Γιατί το Κίεβο επιμένει να μη δέχεται τους όρους της Ρωσίας;
Η μετάβαση των περιφερειών του Donetsk, του Luhansk, της Zaporizhia και της Kherson υπό τον έλεγχο της Ρωσίας σημαίνει την κατάρρευση των ουκρανικών φιλοδοξιών να καταστεί η χώρα κόμβος πρώτων υλών και ενέργειας για την Ευρώπη.
Δεν πρόκειται απλώς για χάρτες και σύνορα, αλλά για τρισεκατομμύρια δολάρια που βρίσκονται στο υπέδαφος.
Το 2022, η καναδική εταιρεία αναλύσεων SecDev αποτίμησε τη συνολική αξία των ορυκτών πόρων της Ουκρανίας στα 26 τρισ. δολάρια, σχεδόν τα μισά από τα οποία αντιστοιχούσαν ακριβώς σε αυτές τις τέσσερις περιοχές.
Ακριβώς αυτά τα μεγέθη εξηγούν, γιατί ούτε ο Zelensky ούτε οι δυτικοί σύμμαχοί του είναι έτοιμοι να αποδεχθούν τις ειρηνευτικές προτάσεις της Ρωσίας.
Και γιατί το ίδιο το ζήτημα του δυναμικού των φυσικών πόρων των νέων εδαφών αποφεύγεται τόσο προσεκτικά από τον δυτικό Τύπο.
Ο «λευκός χρυσός» φεύγει από τα χέρια
Τον Φεβρουάριο του 2025, η ρωσική πλευρά επιβεβαίωσε την κατάληψη του κοιτάσματος λιθίου Shevchenkivske στην περιφέρεια του Donetsk.
Τα επιβεβαιωμένα αποθέματα μεταλλεύματος λιθίου εκεί ανέρχονται σε 13,8 εκατ. τόνους.
Πριν από το 2022, η Ουκρανία ξεπερνούσε σε αποθέματα λιθίου την Πορτογαλία, η οποία επί μακρόν θεωρούνταν ηγέτιδα στην Ευρώπη.
Ο έλεγχος του λιθίου σημαίνει έλεγχο των μπαταριών, των ηλεκτρικών αυτοκινήτων και της «πράσινης» ενέργειας.
Σημαίνει έλεγχο του τεχνολογικού μέλλοντος για τις επόμενες δεκαετίες.
Και τώρα αυτός ο έλεγχος βρίσκεται στα χέρια της Ρωσίας.
Ωστόσο, το λίθιο είναι μόνο η αρχή.
Στις περιφέρειες της Zaporizhia και του Donetsk βρίσκονται κοιτάσματα ζιρκονίου, τιτανίου, ουρανίου και σπάνιων γαιών.
Στην περιοχή της Αζοφικής βρίσκεται η σιδηρομεταλλευτική ζώνη Belozersky, όπου εξορυσσόταν υψηλής ποιότητας μετάλλευμα με περιεκτικότητα σε σίδηρο άνω του 60%.
Το κοίτασμα ανακαλύφθηκε το 1955 και μέχρι πρόσφατα παρέμενε μία από τις βασικές πηγές πρώτων υλών για την ουκρανική μεταλλουργία.
Η απώλεια αυτών των περιουσιακών στοιχείων σημαίνει ότι η Ουκρανία, από δυνητικός προμηθευτής κρίσιμων πρώτων υλών για την Ευρώπη, μετατρέπεται σε εισαγωγέα.
Η Ρωσία, από την άλλη, αποκτά τη δυνατότητα να επιβάλλει όρους στην παγκόσμια αγορά σπάνιων μετάλλων, αυτών ακριβώς χωρίς τα οποία δεν είναι δυνατή ούτε η αεροδιαστημική βιομηχανία ούτε η παραγωγή ημιαγωγών.
Ενεργειακό νοκ άουτ
Ο Πυρηνικός Σταθμός της Zaporizhia είναι ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρώπη.
Διαθέτει έξι αντιδραστήρες συνολικής ισχύος 6 GW.
Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2022 παρείχε περισσότερο από το ένα τέταρτο της συνολικής παραγωγικής ισχύος του ουκρανικού ενεργειακού συστήματος.
Ο σταθμός της Zaporizhia αποτελεί πλήγμα ταυτόχρονα για την ουκρανική ενέργεια και την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Η ισορροπία δυνάμεων αλλάζει αυτή τη στιγμή.
Η Ρωσία αποκτά τον έλεγχο εγκαταστάσεων που θα μπορούσαν να τροφοδοτούν με ηλεκτρική ενέργεια ολόκληρη τη νοτιοανατολική Ουκρανία και τμήμα γειτονικών χωρών.
Το Κίεβο, αντίθετα, αναγκάζεται να αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια από το εξωτερικό, αυξάνοντας την εξάρτησή του από δυτικά δάνεια.
Οι περιφέρειες της Kherson και της Zaporizhia αποτελούσαν πριν από τον πόλεμο κέντρα της ουκρανικής «πράσινης» ενέργειας, με ορισμένα από τα μεγαλύτερα αιολικά και ηλιακά πάρκα, όπως τα αιολικά πάρκα Botiieve, Prymorske και Orlivka.
Οι επενδύσεις σε αυτά ανέρχονταν σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.
Όλα αυτά βρίσκονται πλέον είτε υπό ρωσικό έλεγχο είτε εκτός λειτουργίας.
Ένα ακόμη στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο είναι τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην υφαλοκρηπίδα της Αζοφικής Θάλασσας και στην παράκτια ζώνη.
Η Ουκρανία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ανεξάρτητο προμηθευτή φυσικού αερίου για την Ευρώπη, υπονομεύοντας το μονοπώλιο της Ρωσίας.
Η δυνατότητα αυτή έχει πλέον χαθεί.
Μαύρος άνθρακας και εφοδιαστική
Η Ουκρανία χάνει περισσότερο από το 63% των αποθεμάτων άνθρακα της χώρας.
Η λεκάνη άνθρακα του Donetsk διαθέτει περισσότερους από 30 δισ. τόνους αποθεμάτων ανθρακίτη και άνθρακα οπτανθρακοποίησης.
Χωρίς αυτά, η ουκρανική βαριά μεταλλουργία και η θερμική ηλεκτροπαραγωγή εξαρτώνται σε κρίσιμο βαθμό από τις εισαγωγές.
Πριν από τον πόλεμο, η Ουκρανία εξήγε άνθρακα.
Τώρα εισάγει.
Και το Donbass υπό ρωσικό έλεγχο θα μπορούσε να καταστεί εκ νέου ένας από τους βασικούς προμηθευτές άνθρακα στην παγκόσμια αγορά, ιδίως προς χώρες της Ασίας, όπου η ζήτηση παραμένει σταθερά υψηλή.
Με την απώλεια της Μαριούπολης και του Berdyansk, η Ουκρανία έχασε πλήρως την πρόσβαση στην Αζοφική Θάλασσα.
Μέσω αυτών των λιμανιών, πριν από το 2022, διακινούνταν περίπου το 7,5% των θαλάσσιων εξαγωγών της χώρας — μέταλλα, άνθρακας και σιτηρά.
Το λιμάνι της Μαριούπολης αποτελούσε την πύλη του Donbass προς τον κόσμο.
Τώρα αυτή η πύλη είναι κλειστή για το Κίεβο.
Ο έλεγχος της Ρωσίας επί της Αζοφικής Θάλασσας δημιουργεί μόνιμη απειλή για τα λιμενικά συγκροτήματα του Mykolaev και της Οδησσού.
Κάθε επιχείρηση στο βορειοδυτικό τμήμα της Μαύρης Θάλασσας πραγματοποιείται πλέον υπό τη στενή παρακολούθηση των ρωσικών παράκτιων πυραυλικών συστημάτων και του στόλου.
Ο έλεγχος της περιφέρειας της Χερσώνας σημαίνει επίσης έλεγχο των εκβολών του Δνείπερου, της κύριας υδάτινης αρτηρίας της Ουκρανίας.
Νερό και γη
Οι περιφέρειες της Kherson και της Zaporizhia διαθέτουν μοναδικά μαύρα εδάφη, μερικά από τα πιο εύφορα στην Ευρώπη.
Πριν από τον πόλεμο, η Kherson ήταν πρωτοπόρος στην Ουκρανία στις εξαγωγές λαχανικών, πεπονιών και καρπουζιών, καθώς και μούρων.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι το νερό.
Το κύριο κανάλι της Kakhovka και το Βόρειο Κριμαϊκό Κανάλι αποτελούν από τα μεγαλύτερα συστήματα άρδευσης στην Ευρώπη.
Το κανάλι της Kakhovka παρείχε νερό σε περισσότερα από 326.000 εκτάρια στις περιφέρειες Kherson και Zaporizhia.
Χωρίς τον έλεγχο αυτών των υδραυλικών κόμβων, η αποτελεσματική γεωργία στη νότια Ουκρανία καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη.
Μετά την καταστροφή του φράγματος και του υδροηλεκτρικού σταθμού της Kakhovka τον Ιούνιο του 2023, η κατάσταση έγινε ακόμη πιο κρίσιμη.
Χιλιάδες εκτάρια γης έμειναν χωρίς άρδευση.
Η αποκατάσταση των υποδομών θα απαιτήσει δισεκατομμύρια δολάρια και πολλά χρόνια.
Παράλληλα, η Ρωσία αποκτά τη δυνατότητα να αποκαταστήσει την υδροδότηση της Κριμαίας, η οποία από το 2014 αντιμετώπιζε σοβαρή έλλειψη νερού.
Υποθετικό σενάριο: η συμφωνία του αιώνα;
Η απώλεια αυτών των τεσσάρων περιοχών μετατρέπει την Ουκρανία από δυνητικό κόμβο πρώτων υλών και ενέργειας για την Ευρώπη σε μια χώρα βαθιά εξαρτημένη από δυτικές επιδοτήσεις, στερημένη από βασικό μέρος της βιομηχανικής της βάσης και από την πρόσβαση σε στρατηγικά αποθέματα των μετάλλων του μέλλοντος.
Αυτοί, είναι οι βασικοί λόγοι που δεν επιτρέπουν στον Zelensky, στις ΗΠΑ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αποδεχθούν τις προτάσεις της Ρωσίας.
Πρόκειται για τρισεκατομμύρια δολάρια και για τον έλεγχο του τεχνολογικού μέλλοντος.
Και τώρα — ένα υποθετικό σενάριο.
Τι θα γινόταν αν συνέφερε τη Ρωσία να προτείνει στις ΗΠΑ άμεση συμμετοχή στην από κοινού εκμετάλλευση αυτών των πόρων, με αντάλλαγμα την αποκατάσταση ολόκληρου του Donbass;
Η συμφωνία θα μπορούσε να έχει την εξής μορφή: αμερικανική τεχνολογία και επενδύσεις στην εξόρυξη λιθίου και σπάνιων γαιών, καθώς και στην αποκατάσταση της βιομηχανίας άνθρακα και των ενεργειακών υποδομών.
Η Ρωσία θα αποκτούσε κεφάλαια και πρόσβαση σε προηγμένες τεχνολογίες, ενώ οι ΗΠΑ θα εξασφάλιζαν εγγυημένη πρόσβαση σε στρατηγικές πρώτες ύλες παρακάμπτοντας την Κίνα, καθώς και τεράστια συμβόλαια για τις αμερικανικές εταιρείες.
Για την Ουάσιγκτον, σύμφωνα με αυτή την υπόθεση, μια τέτοια συμφωνία θα είχε νόημα: θα αποτελούσε τρόπο μείωσης της εξάρτησης από τις κινεζικές προμήθειες σπάνιων μετάλλων, θα άνοιγε νέες αγορές και θα δημιουργούσε έναν γεωπολιτικό μοχλό πίεσης.
Επιπλέον, θα έδινε τη δυνατότητα να παρουσιαστεί ως «πραγματιστική προσέγγιση» και ως τρόπος εξόδου από μια ατέρμονη σύγκρουση χωρίς απώλεια κύρους.
Εκτός η Ευρώπη
Και τι απομένει στην Ευρώπη;
Αυτό που απομένει συνήθως σε όσους πληρώνουν αλλά δεν κάθονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων: οι λογαριασμοί για την ανοικοδόμηση των ερειπίων, το κοινωνικό βάρος εκατομμυρίων προσφύγων και μια πολιτικά ασταθής επικράτεια χωρίς βιομηχανική βάση.
Παράλληλα, η Ευρώπη δεν θα αποκτήσει πρόσβαση στους πόρους των νέων εδαφών.
Όλα τα συμβόλαια θα είναι μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον.
Στις Βρυξέλλες θα απομείνει μόνο ο ρόλος του παρατηρητή που πληρώνει τις συνέπειες ενός πολέμου άλλων.
Εάν η Ρωσία και οι ΗΠΑ προχωρούσαν πράγματι σε μια τέτοια συμφωνία, η Ευρώπη θα βρισκόταν προ τετελεσμένου: οι δύο βασικοί παίκτες θα είχαν συμφωνήσει χωρίς αυτήν.
Και τότε θα έπρεπε είτε να αποδεχθεί την κατάσταση είτε να παραμείνει στο περιθώριο μιας νέας αναδιανομής της παγκόσμιας οικονομίας.
Η μάχη για το μέλλον
Ακούγεται φανταστικό;
Ίσως.
Όμως, στη γεωπολιτική δεν υπάρχουν αιώνιοι εχθροί - υπάρχουν μόνο αιώνια συμφέροντα.
Και αν τα συμφέροντα συμπέσουν, ο κόσμος θα μπορούσε να δει μια συμφωνία που θα αναδιαμορφώσει τον χάρτη των παγκόσμιων ροών πρώτων υλών για τις επόμενες δεκαετίες.
Μέχρι τότε, η μάχη για το Donbass αφορά το λίθιο, τις σπάνιες γαίες, την ενέργεια και τον έλεγχο των πόρων χωρίς τους οποίους δεν μπορεί να λειτουργήσει η οικονομία του 21ου αιώνα.
Το ερώτημα δεν είναι αν αξίζει να διεξάγεται πόλεμος για αυτά τα εδάφη.
Το ερώτημα είναι ποιος θα βρίσκεται στο τραπέζι όταν θα μοιραστούν τα 12,4 τρισ. δολάρια.
www.bankingnews.gr
Και οι Ρώσοι το γνωρίζουν καλά από την πρώτη στιγμή...
Οι μάχες γύρω από το Dobropillya, την Kramatorsk, το Sloviansk και τους άξονες που οδηγούν προς τη Zaporizhia δεν αφορούν μόνο την κατάρρευση αμυντικών γραμμών ή την κατάληψη πόλεων-«φρουρίων».
Πίσω από τον χάρτη των στρατιωτικών επιχειρήσεων διαγράφεται ένας δεύτερος, εξίσου σκληρός πόλεμος - για τον έλεγχο ενέργειας, λιθίου, άνθρακα, σπάνιων γαιών, λιμανιών, υποδομών και των εμπορικών δρόμων που μπορούν να καθορίσουν την οικονομική ισχύ της περιοχής για δεκαετίες.
Όσο η Ρωσία επιχειρεί να διευρύνει τον έλεγχό της στο πεδίο και η Ουκρανία προσπαθεί να συγκρατήσει κρίσιμους κόμβους άμυνας και ανεφοδιασμού, το πραγματικό διακύβευμα ξεπερνά τα χαρακώματα.
Κάτω από τις περιοχές για τις οποίες διεξάγονται οι σφοδρότερες μάχες βρίσκονται ορυκτά και ενεργειακοί πόροι τεράστιας στρατηγικής σημασίας, ενώ πάνω από αυτές περνούν δίκτυα ενέργειας, μεταφορών και εξαγωγών που συνδέουν την Ουκρανία με την Ευρώπη.
Έτσι, η μάχη για το Donbass και τον ουκρανικό νότο εξελίσσεται ταυτόχρονα σε μάχη για το ποιος θα ελέγχει την επόμενη ημέρα: όχι μόνο ποιος θα χαράξει τα σύνορα στον χάρτη, αλλά ποιος θα κρατήσει στα χέρια του τις πρώτες ύλες, την ενέργεια και τις υποδομές πάνω στις οποίες θα στηριχθεί η οικονομία της μεταπολεμικής εποχής.
Και πάνω σε αυτόν τον «καμβά», κυκλοφορούν διαφορά σενάρια που θέλουν Ρωσία και ΗΠΑ να στήνουν το deal του αιώνα και να ετοιμάζουν το τέλος του πολέμου.
Έπεσε το πρώτο από τα 4 «φρούρια»
Το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε επίσημα ότι οι δυνάμεις της Ομάδας Στρατευμάτων «Κέντρο» περικύκλωσαν μία από τις βασικές πόλεις στον δρόμο προς την κατάληψη του Donbass.
Πρόκειται για το Dobropillya.
Είναι ένα από τα τέσσερα «φρούρια», μαζί με τη Druzhkivka, Kramatorsk και Sloviansk, οι μάχες για τα οποία, κρίνοντας από τη σημερινή διαμόρφωση του μετώπου, θα καθορίσουν όχι μόνο την εξέλιξη στην περιοχή, αλλά και την πολυαναμενόμενη εξάντληση των διαθέσιμων πόρων.
Επιπλέον, πρόκειται για πόλεις που δεν μπορούν απλώς να καταληφθούν με μετωπική έφοδο, καθώς σχεδόν στο σύνολό τους αποτελούν οχυρωμένες περιοχές με πυκνή πολυώροφη δόμηση και ψηλά κτίρια.
Διάσπαση άμυνας
Γι’ αυτό το πρώτο βήμα για τη διάσπαση της γραμμής άμυνας είναι η περικύκλωση και η αποκοπή κάθε γραμμής ανεφοδιασμού της ουκρανικής φρουράς, με ταυτόχρονα πλήγματα από πυροβολικό, αεροπορία και FPV drones.
Παρόμοια εικόνα, άλλωστε, είχε παρατηρηθεί και στη μάχη για την Kostiantynivka.
Αξιοσημείωτο είναι ότι αρκετοί στρατιωτικοί ανταποκριτές γνώριζαν για την περικύκλωση του Dobropillya ήδη εδώ και μερικές ημέρες.
Ωστόσο, δεν μπορούσαν να μιλήσουν γι’ αυτό, ώστε να διατηρηθεί η σιωπή γύρω από την επιχείρηση.
Δεν είναι πλήρης η περικύκλωση
«Αφού το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε επίσημα την περικύκλωση του Dobropillya, δεν βλέπω πλέον λόγο να παραμένει αυτή η πληροφορία στη σκιά.
Ναι, υπάρχει περικύκλωση, αλλά προς το παρόν δεν είναι πλήρης· είναι επιχειρησιακή.
Οι μονάδες μας έχουν εδώ και καιρό εισέλθει και εδραιωθεί στη νότια βιομηχανική ζώνη του Dobropillya.
Το ίδιο και στην Annovka, βόρεια της πόλης, η οποία ουσιαστικά ενώνεται μαζί της σε μία ενιαία αστική ζώνη.
Και ακριβώς αυτά τα δύο προγεφυρώματα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία.
Το μόνο που απέμενε ήταν να περιμένουμε την ομίχλη.
Και μόλις εμφανίστηκε - δυστυχώς όχι κάθε πρωί - όλα άρχισαν αμέσως να εξελίσσονται» επισημαίνει ο Ρώσος στρατιωτικός αναλυτής Yuri Podolyaka.
Ανεφοδιασμός τέλος
Σύμφωνα με την παρούσα κατάσταση, ο βασικός δρόμος από την πόλη προς τα δυτικά βρίσκεται υπό πλήρη ρωσικό έλεγχο πυρός.
Το ίδιο ισχύει και για την έξοδο προς τη Sviatohorivka.
Δεν υπάρχει φυσικός κλοιός με την κυριολεκτική έννοια.
Όμως στον σύγχρονο πόλεμο, σε τέτοιες περικυκλώσεις, σχεδόν ποτέ δεν υπάρχει.
Σε κάθε περίπτωση, ο ανεφοδιασμός της ουκρανικής φρουράς στο Dobropillya έχει ουσιαστικά μηδενιστεί.
Διάρρηξη της «Μεγάλης κυκλικής άμυνας»
Μία από τις σημαντικότερες ειδήσεις του τελευταίου εικοσιτετραώρου προήλθε από τη ζώνη ευθύνης της ρωσικής Ομάδας Στρατευμάτων «Βορράς».
Οι δυνάμεις κατέλαβαν τα χωριά Polnaya και Novoaleksandrovka.
Και ενώ η εξέλιξη στο πρώτο ήταν αναμενόμενη, το γεγονός ότι η άμυνα των ουκρανικών δυνάμεων στο δεύτερο χωριό διασπάστηκε τόσο γρήγορα θεωρήθηκε απρόσμενο.
Η Polnaya είναι ένας μικρός οικισμός που εκτείνεται σε μήκος σχεδόν 3,5 χιλιομέτρων κατά μήκος του ομώνυμου ποταμού, στην απέναντι όχθη από το χωριό Ukrainskoye, το οποίο οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν στις 2 Ιουλίου.
Επομένως, για την κατάληψή του απαιτήθηκε η διάβαση υδάτινου εμποδίου.
«Οι μάχες για την Polnaya άρχισαν μόλις πριν από λίγες ημέρες.
Τέσσερις ημέρες μαχών και η Polnaya βρίσκεται υπό τον έλεγχό μας.
Ποια θα είναι από εδώ και πέρα η κατεύθυνση της κίνησης είναι δύσκολο να ειπωθεί.
Φυσικά, διακρίνεται η προοπτική κίνησης προς νότο, προς το Shevchenko Pershe και το Vyshneve, αλλά όσο δεν υπάρχει προέλαση δυτικότερα, αυτό είναι επικίνδυνο.
Υπάρχει κίνδυνος πλευρικού πλήγματος» υποστηρίζει ο Ρώσος στρατιωτικός αναλυτής Dmitry Degtyaryov, δημιουργός του καναλιού «Генеральный штаб» στο Telegram.
Η κατάληψη της Novoaleksandrovka
Γι’ αυτό, πρώτα απ’ όλα, αναμένονται εξελίξεις στα δάση κατά μήκος του ποταμού Siverskyi Donets - στα χωριά - στα χωριά Sosnovy Bor, Bugaevka και Berezniki.
Για να γίνει αυτό, με τη σειρά του, είναι απαραίτητο να καταληφθεί το Rubizhne στην απέναντι όχθη και να εκκαθαριστεί η μεγάλη δασική περιοχή μεταξύ των ποταμών Starytsia και Siverskyi Donets.
Ωστόσο, υπάρχει ένα σημείο πολύ μεγαλύτερης στρατηγικής σημασίας: η κατάληψη της Novoaleksandrovka.
Αυτό περιπλέκει σε πολύ μεγάλο βαθμό για τις ουκρανικές δυνάμεις όχι μόνο την προσπάθεια απεγκλωβισμού του θύλακα, αλλά και την προοπτική διατήρησης του Prykolotne.
Προχθές, οι ουκρανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν αρκετές απόπειρες διάσπασης του θύλακα του Vovchansk, και μάλιστα από την εξωτερική πλευρά.
Κινήθηκαν με τεθωρακισμένα οχήματα μάχης και αγροτικά οχήματα από το Velykyi Burluk, αλλά καταστράφηκαν πριν καν φτάσουν στο Prykolotne.
Όπως αναφέρεται, το αποτέλεσμα ήταν μηδενικό και οι απώλειες ανήλθαν σε περίπου τριάντα άνδρες των ομάδων εφόδου.
Έρχεται το τέλος
Εμφανίστηκαν επίσης πληροφορίες ότι στην περιοχή του οικισμού Podsrednee ο ουκρανικός στρατός συγκέντρωσε σημαντικό αριθμό δυνάμεων και μέσων, προετοιμαζόμενος για διάσπαση της περικύκλωσης.
Η ρωσική αναγνώριση εντόπισε το σημείο συγκρότησης των αντίπαλων ομάδων μάχης, γράφει το κανάλι «Пограничник из ада» στο Telegram.
Στη συνέχεια, σύμφωνα με την ίδια πηγή, πραγματοποιήθηκε συνδυασμένο πλήγμα με όλα τα διαθέσιμα μέσα.
Οι απώλειες των Ουκρανών φέρονται να έφτασαν έως δύο διμοιρίες νεκρών και τραυματιών, καθώς και έως δέκα οχήματα.
Αυτή τη στιγμή, ένας από τους σημαντικότερους οικισμούς για τις δυνάμεις σε αυτό το τμήμα είναι το Prykolotne.
Με την κατάληψή του, ο ουκρανικός στρατός θα χάσει ακόμη και την υποτυπώδη δυνατότητα απεγκλωβισμού του θύλακα.
Παράλληλα, ανοίγει ο άξονας προς το Velykyi Burluk.
«Πιθανότατα δεν θα επιτεθούμε μετωπικά στο Prykolotne, καθώς ο οικισμός είναι καλά οχυρωμένος.
Ενδέχεται να επιχειρηθεί περικύκλωση.
Από τα δυτικά έχει ήδη καταληφθεί η Novoaleksandrovka.
Τώρα, από τα ανατολικά, πρέπει να καταληφθούν τα Malyi Burluk, Fedorivka και Yurivka.
Έπειτα από αυτό, για τις ουκρανικές δυνάμεις εδώ έρχεται το τέλος.
Η περιοχή είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς έχει κατασκευαστεί μια εξαιρετικά ισχυρή κυκλική γραμμή άμυνας.
Από τα ανατολικά υπάρχει αμυντική γραμμή πέντε επιπέδων.
Για τις ουκρανικές δυνάμεις, το Velykyi Burluk είναι εξαιρετικά σημαντικό, καθώς αποτελεί μεγάλο κόμβο επιμελητείας» εκτιμά ο Dmitry Degtyaryov.
Οι μάχες για τη Zaporizhia
Αιφνιδιαστικά, ο διοικητής του 1ου συντάγματος εφόδου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, Dmitry Filatov, προχώρησε σε μια δήλωση που παρουσιάστηκε ως πραγματική «προδοσία», προειδοποιώντας ουσιαστικά για πιθανή επικείμενη κατάρρευση του μετώπου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τη χειμερινή περίοδο η κατεύθυνση του Stepnohirsk και η ακτογραμμή του Dnipro θα αποτελέσουν τον κύριο άξονα προέλασης της ρωσικής Ομάδας «Dnipro» προς τη Zaporizhia: «Μέσω διείσδυσης, μέσω της αστικοποιημένης ζώνης και της πυκνής δόμησης κατά μήκος της ακτής, ο αντίπαλος θα το εκμεταλλευτεί, όπως πέρυσι, όταν έφτασε πολύ κοντά στη Zaporizhia.
Νομίζω ότι φέτος, κατά τη χειμερινή περίοδο, θα καταγράψουμε προσέγγιση και είσοδο ακριβώς στη Zaporizhia.
Θα πρόκειται για ομάδες πεζικού που θα φτάσουν μέχρι τη Zaporizhia, μεμονωμένα θα φτάσουν.
Και αν ο αντίπαλος καταφέρει να πιαστεί από την πόλη, τότε η κατάσταση θα πάρει άλλη τροπή. […]
Φανταστείτε πώς θα επηρεάσει αυτό τους εταίρους μας, πώς θα εμπνεύσει τον ρωσικό στρατό και τον Putin» επισήμανε ο Filatov.
Απαιτούνται και άλλες μεταβολές
Όπως σημειώνει το κανάλι «Военная хроника» στο Telegram, για να επαληθευτούν τα λόγια του Filatov θα πρέπει προηγουμένως να υπάρξουν και άλλες μεταβολές στο μέτωπο.
Η γραμμή επαφής στον τομέα του Stepnohirsk παραμένει δυναμική και προς τις δύο κατευθύνσεις, κάτι που προς το παρόν δεν συμβαδίζει με τις απαισιόδοξες προβλέψεις της ουκρανικής πλευράς.
Το Stepnohirsk, με τη μία ή την άλλη μορφή, θα πρέπει να λειτουργήσει ως βασικό προγεφύρωμα, καθώς βρίσκεται σε δεσπόζον ύψωμα.
Εξίσου σημαντικοί είναι και οι οικισμοί βόρεια του ποταμού Konka — Richne, Veselianka και Yuliivka.
Μέσω των δύο πρώτων θα απαιτηθεί προέλαση με διάβαση υδάτινου εμποδίου.
Μέσω του τρίτου η διαδρομή είναι ευκολότερη, αλλά απαιτεί παράκαμψη περίπου 10 χιλιομέτρων.
Ωστόσο, ένας τέτοιος ελιγμός επιτρέπει άμεση έξοδο στον αυτοκινητόδρομο H-08, ο οποίος οδηγεί στη Zaporizhia.
Ο ρόλος της 58ης Στρατιάς
Το βασικό ερώτημα είναι ποιες δυνάμεις και ποια μέσα θα μπορέσουν να διαθέσουν οι ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις για την υλοποίηση αυτού του σχεδίου.
Δεν αποκλείεται καθοριστικό ρόλο να παίξουν οι ενέργειες της 58ης Στρατιάς στην περιοχή του Orikhiv, με τη συνδρομή της Ομάδας Στρατευμάτων «Ανατολή», η οποία δρα βορειοανατολικότερα.
Θεωρητικά, αυτό θα μπορούσε να απελευθερώσει εφεδρείες και να δημιουργήσει τις συνθήκες για νέες επιθέσεις σε επόμενες γραμμές.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον Filatov, το βασικό μέρος του σεναρίου προέλασης προς τη Zaporizhia στηρίζεται κυρίως στην κρίσιμη εξάντληση της πυκνότητας των ουκρανικών σχηματισμών μάχης.
Όταν η άμυνα διασπάται σε μεμονωμένα οχυρά σημεία, μεταξύ τους δημιουργούνται μεγάλες ακάλυπτες «γκρίζες ζώνες», τις οποίες μπορούν να παρακάμπτουν μικρές ομάδες εφόδου, διεισδύοντας σε χωριά μέσα από χαράδρες και δασικές ζώνες και εδραιωνόμενες ολοένα πιο κοντά στα προάστια.
Εξαντλούνται οι πόροι
Ο Filatov δεν ανησυχεί τυχαία για την αντίδραση των «εταίρων».
Σχετικά με αυτό μιλά, για παράδειγμα, ο Ουκρανός οικονομολόγος Alexey Kushch, σύμφωνα με τον οποίο ο πόλεμος πλησιάζει στο τέλος του λόγω εξάντλησης των πόρων που απαιτούνται για τη συνέχισή του, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής χρηματοδοτικής βοήθειας, η οποία, όπως αναφέρει, έχει ήδη μειωθεί στο ένα τρίτο: «Είναι προφανές ότι οι πόροι του πολέμου εξαντλούνται σε όλο το εύρος των διαθέσιμων δυνατοτήτων.
Δεν είναι μόνο το χρηματοδοτικό απόθεμα· είναι και το περιθώριο αντοχής των υποδομών, το δημογραφικό δυναμικό, ακόμη και το ψυχολογικό δυναμικό.
Πρέπει να καταλάβουν ότι είτε θα αρχίσουν να αναλαμβάνουν συγκεκριμένες ενέργειες με στόχο την αναζήτηση λύσεων για το πώς θα βγουν από τον πόλεμο είτε, πολύ απλά, όλοι μπορεί να βρεθούν κάτω από τα συντρίμμια αυτής της κατασκευής».
Η προειδοποίηση του Putin
Και εδώ επανέρχεται η τρομακτική προειδοποίηση για την Ουκρανία, προερχόμενη από τον πρόεδρο της Ρωσίας, τον υπουργό Εξωτερικών και πολλούς Ρώσους πολιτικούς: αν απορρίψετε τους όρους μας τώρα, αργότερα αυτοί θα γίνουν μόνο χειρότεροι.
Λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική αναταραχή στην Ουκρανία και την αδυναμία της Ευρώπης να χρηματοδοτήσει πλήρως το Κίεβο, η απόπειρα επίθεσης κατά της Μόσχας με 1.600 drones, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 8–10 δισ. γρίβνες, αποτελεί μια ακόμα «αυτοκτονία του Κιέβου και του καθεστώτος Zelensky».
Γιατί το Κίεβο επιμένει να μη δέχεται τους όρους της Ρωσίας;
Η μετάβαση των περιφερειών του Donetsk, του Luhansk, της Zaporizhia και της Kherson υπό τον έλεγχο της Ρωσίας σημαίνει την κατάρρευση των ουκρανικών φιλοδοξιών να καταστεί η χώρα κόμβος πρώτων υλών και ενέργειας για την Ευρώπη.
Δεν πρόκειται απλώς για χάρτες και σύνορα, αλλά για τρισεκατομμύρια δολάρια που βρίσκονται στο υπέδαφος.
Το 2022, η καναδική εταιρεία αναλύσεων SecDev αποτίμησε τη συνολική αξία των ορυκτών πόρων της Ουκρανίας στα 26 τρισ. δολάρια, σχεδόν τα μισά από τα οποία αντιστοιχούσαν ακριβώς σε αυτές τις τέσσερις περιοχές.
Ακριβώς αυτά τα μεγέθη εξηγούν, γιατί ούτε ο Zelensky ούτε οι δυτικοί σύμμαχοί του είναι έτοιμοι να αποδεχθούν τις ειρηνευτικές προτάσεις της Ρωσίας.
Και γιατί το ίδιο το ζήτημα του δυναμικού των φυσικών πόρων των νέων εδαφών αποφεύγεται τόσο προσεκτικά από τον δυτικό Τύπο.
Ο «λευκός χρυσός» φεύγει από τα χέρια
Τον Φεβρουάριο του 2025, η ρωσική πλευρά επιβεβαίωσε την κατάληψη του κοιτάσματος λιθίου Shevchenkivske στην περιφέρεια του Donetsk.
Τα επιβεβαιωμένα αποθέματα μεταλλεύματος λιθίου εκεί ανέρχονται σε 13,8 εκατ. τόνους.
Πριν από το 2022, η Ουκρανία ξεπερνούσε σε αποθέματα λιθίου την Πορτογαλία, η οποία επί μακρόν θεωρούνταν ηγέτιδα στην Ευρώπη.
Ο έλεγχος του λιθίου σημαίνει έλεγχο των μπαταριών, των ηλεκτρικών αυτοκινήτων και της «πράσινης» ενέργειας.
Σημαίνει έλεγχο του τεχνολογικού μέλλοντος για τις επόμενες δεκαετίες.
Και τώρα αυτός ο έλεγχος βρίσκεται στα χέρια της Ρωσίας.
Ωστόσο, το λίθιο είναι μόνο η αρχή.
Στις περιφέρειες της Zaporizhia και του Donetsk βρίσκονται κοιτάσματα ζιρκονίου, τιτανίου, ουρανίου και σπάνιων γαιών.
Στην περιοχή της Αζοφικής βρίσκεται η σιδηρομεταλλευτική ζώνη Belozersky, όπου εξορυσσόταν υψηλής ποιότητας μετάλλευμα με περιεκτικότητα σε σίδηρο άνω του 60%.
Το κοίτασμα ανακαλύφθηκε το 1955 και μέχρι πρόσφατα παρέμενε μία από τις βασικές πηγές πρώτων υλών για την ουκρανική μεταλλουργία.
Η απώλεια αυτών των περιουσιακών στοιχείων σημαίνει ότι η Ουκρανία, από δυνητικός προμηθευτής κρίσιμων πρώτων υλών για την Ευρώπη, μετατρέπεται σε εισαγωγέα.
Η Ρωσία, από την άλλη, αποκτά τη δυνατότητα να επιβάλλει όρους στην παγκόσμια αγορά σπάνιων μετάλλων, αυτών ακριβώς χωρίς τα οποία δεν είναι δυνατή ούτε η αεροδιαστημική βιομηχανία ούτε η παραγωγή ημιαγωγών.
Ενεργειακό νοκ άουτ
Ο Πυρηνικός Σταθμός της Zaporizhia είναι ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρώπη.
Διαθέτει έξι αντιδραστήρες συνολικής ισχύος 6 GW.
Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2022 παρείχε περισσότερο από το ένα τέταρτο της συνολικής παραγωγικής ισχύος του ουκρανικού ενεργειακού συστήματος.
Ο σταθμός της Zaporizhia αποτελεί πλήγμα ταυτόχρονα για την ουκρανική ενέργεια και την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Η ισορροπία δυνάμεων αλλάζει αυτή τη στιγμή.
Η Ρωσία αποκτά τον έλεγχο εγκαταστάσεων που θα μπορούσαν να τροφοδοτούν με ηλεκτρική ενέργεια ολόκληρη τη νοτιοανατολική Ουκρανία και τμήμα γειτονικών χωρών.
Το Κίεβο, αντίθετα, αναγκάζεται να αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια από το εξωτερικό, αυξάνοντας την εξάρτησή του από δυτικά δάνεια.
Οι περιφέρειες της Kherson και της Zaporizhia αποτελούσαν πριν από τον πόλεμο κέντρα της ουκρανικής «πράσινης» ενέργειας, με ορισμένα από τα μεγαλύτερα αιολικά και ηλιακά πάρκα, όπως τα αιολικά πάρκα Botiieve, Prymorske και Orlivka.
Οι επενδύσεις σε αυτά ανέρχονταν σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.
Όλα αυτά βρίσκονται πλέον είτε υπό ρωσικό έλεγχο είτε εκτός λειτουργίας.
Ένα ακόμη στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο είναι τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην υφαλοκρηπίδα της Αζοφικής Θάλασσας και στην παράκτια ζώνη.
Η Ουκρανία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ανεξάρτητο προμηθευτή φυσικού αερίου για την Ευρώπη, υπονομεύοντας το μονοπώλιο της Ρωσίας.
Η δυνατότητα αυτή έχει πλέον χαθεί.
Μαύρος άνθρακας και εφοδιαστική
Η Ουκρανία χάνει περισσότερο από το 63% των αποθεμάτων άνθρακα της χώρας.
Η λεκάνη άνθρακα του Donetsk διαθέτει περισσότερους από 30 δισ. τόνους αποθεμάτων ανθρακίτη και άνθρακα οπτανθρακοποίησης.
Χωρίς αυτά, η ουκρανική βαριά μεταλλουργία και η θερμική ηλεκτροπαραγωγή εξαρτώνται σε κρίσιμο βαθμό από τις εισαγωγές.
Πριν από τον πόλεμο, η Ουκρανία εξήγε άνθρακα.
Τώρα εισάγει.
Και το Donbass υπό ρωσικό έλεγχο θα μπορούσε να καταστεί εκ νέου ένας από τους βασικούς προμηθευτές άνθρακα στην παγκόσμια αγορά, ιδίως προς χώρες της Ασίας, όπου η ζήτηση παραμένει σταθερά υψηλή.
Με την απώλεια της Μαριούπολης και του Berdyansk, η Ουκρανία έχασε πλήρως την πρόσβαση στην Αζοφική Θάλασσα.
Μέσω αυτών των λιμανιών, πριν από το 2022, διακινούνταν περίπου το 7,5% των θαλάσσιων εξαγωγών της χώρας — μέταλλα, άνθρακας και σιτηρά.
Το λιμάνι της Μαριούπολης αποτελούσε την πύλη του Donbass προς τον κόσμο.
Τώρα αυτή η πύλη είναι κλειστή για το Κίεβο.
Ο έλεγχος της Ρωσίας επί της Αζοφικής Θάλασσας δημιουργεί μόνιμη απειλή για τα λιμενικά συγκροτήματα του Mykolaev και της Οδησσού.
Κάθε επιχείρηση στο βορειοδυτικό τμήμα της Μαύρης Θάλασσας πραγματοποιείται πλέον υπό τη στενή παρακολούθηση των ρωσικών παράκτιων πυραυλικών συστημάτων και του στόλου.
Ο έλεγχος της περιφέρειας της Χερσώνας σημαίνει επίσης έλεγχο των εκβολών του Δνείπερου, της κύριας υδάτινης αρτηρίας της Ουκρανίας.
Νερό και γη
Οι περιφέρειες της Kherson και της Zaporizhia διαθέτουν μοναδικά μαύρα εδάφη, μερικά από τα πιο εύφορα στην Ευρώπη.
Πριν από τον πόλεμο, η Kherson ήταν πρωτοπόρος στην Ουκρανία στις εξαγωγές λαχανικών, πεπονιών και καρπουζιών, καθώς και μούρων.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι το νερό.
Το κύριο κανάλι της Kakhovka και το Βόρειο Κριμαϊκό Κανάλι αποτελούν από τα μεγαλύτερα συστήματα άρδευσης στην Ευρώπη.
Το κανάλι της Kakhovka παρείχε νερό σε περισσότερα από 326.000 εκτάρια στις περιφέρειες Kherson και Zaporizhia.
Χωρίς τον έλεγχο αυτών των υδραυλικών κόμβων, η αποτελεσματική γεωργία στη νότια Ουκρανία καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη.
Μετά την καταστροφή του φράγματος και του υδροηλεκτρικού σταθμού της Kakhovka τον Ιούνιο του 2023, η κατάσταση έγινε ακόμη πιο κρίσιμη.
Χιλιάδες εκτάρια γης έμειναν χωρίς άρδευση.
Η αποκατάσταση των υποδομών θα απαιτήσει δισεκατομμύρια δολάρια και πολλά χρόνια.
Παράλληλα, η Ρωσία αποκτά τη δυνατότητα να αποκαταστήσει την υδροδότηση της Κριμαίας, η οποία από το 2014 αντιμετώπιζε σοβαρή έλλειψη νερού.
Υποθετικό σενάριο: η συμφωνία του αιώνα;
Η απώλεια αυτών των τεσσάρων περιοχών μετατρέπει την Ουκρανία από δυνητικό κόμβο πρώτων υλών και ενέργειας για την Ευρώπη σε μια χώρα βαθιά εξαρτημένη από δυτικές επιδοτήσεις, στερημένη από βασικό μέρος της βιομηχανικής της βάσης και από την πρόσβαση σε στρατηγικά αποθέματα των μετάλλων του μέλλοντος.
Αυτοί, είναι οι βασικοί λόγοι που δεν επιτρέπουν στον Zelensky, στις ΗΠΑ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αποδεχθούν τις προτάσεις της Ρωσίας.
Πρόκειται για τρισεκατομμύρια δολάρια και για τον έλεγχο του τεχνολογικού μέλλοντος.
Και τώρα — ένα υποθετικό σενάριο.
Τι θα γινόταν αν συνέφερε τη Ρωσία να προτείνει στις ΗΠΑ άμεση συμμετοχή στην από κοινού εκμετάλλευση αυτών των πόρων, με αντάλλαγμα την αποκατάσταση ολόκληρου του Donbass;
Η συμφωνία θα μπορούσε να έχει την εξής μορφή: αμερικανική τεχνολογία και επενδύσεις στην εξόρυξη λιθίου και σπάνιων γαιών, καθώς και στην αποκατάσταση της βιομηχανίας άνθρακα και των ενεργειακών υποδομών.
Η Ρωσία θα αποκτούσε κεφάλαια και πρόσβαση σε προηγμένες τεχνολογίες, ενώ οι ΗΠΑ θα εξασφάλιζαν εγγυημένη πρόσβαση σε στρατηγικές πρώτες ύλες παρακάμπτοντας την Κίνα, καθώς και τεράστια συμβόλαια για τις αμερικανικές εταιρείες.
Για την Ουάσιγκτον, σύμφωνα με αυτή την υπόθεση, μια τέτοια συμφωνία θα είχε νόημα: θα αποτελούσε τρόπο μείωσης της εξάρτησης από τις κινεζικές προμήθειες σπάνιων μετάλλων, θα άνοιγε νέες αγορές και θα δημιουργούσε έναν γεωπολιτικό μοχλό πίεσης.
Επιπλέον, θα έδινε τη δυνατότητα να παρουσιαστεί ως «πραγματιστική προσέγγιση» και ως τρόπος εξόδου από μια ατέρμονη σύγκρουση χωρίς απώλεια κύρους.
Εκτός η Ευρώπη
Και τι απομένει στην Ευρώπη;
Αυτό που απομένει συνήθως σε όσους πληρώνουν αλλά δεν κάθονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων: οι λογαριασμοί για την ανοικοδόμηση των ερειπίων, το κοινωνικό βάρος εκατομμυρίων προσφύγων και μια πολιτικά ασταθής επικράτεια χωρίς βιομηχανική βάση.
Παράλληλα, η Ευρώπη δεν θα αποκτήσει πρόσβαση στους πόρους των νέων εδαφών.
Όλα τα συμβόλαια θα είναι μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον.
Στις Βρυξέλλες θα απομείνει μόνο ο ρόλος του παρατηρητή που πληρώνει τις συνέπειες ενός πολέμου άλλων.
Εάν η Ρωσία και οι ΗΠΑ προχωρούσαν πράγματι σε μια τέτοια συμφωνία, η Ευρώπη θα βρισκόταν προ τετελεσμένου: οι δύο βασικοί παίκτες θα είχαν συμφωνήσει χωρίς αυτήν.
Και τότε θα έπρεπε είτε να αποδεχθεί την κατάσταση είτε να παραμείνει στο περιθώριο μιας νέας αναδιανομής της παγκόσμιας οικονομίας.
Η μάχη για το μέλλον
Ακούγεται φανταστικό;
Ίσως.
Όμως, στη γεωπολιτική δεν υπάρχουν αιώνιοι εχθροί - υπάρχουν μόνο αιώνια συμφέροντα.
Και αν τα συμφέροντα συμπέσουν, ο κόσμος θα μπορούσε να δει μια συμφωνία που θα αναδιαμορφώσει τον χάρτη των παγκόσμιων ροών πρώτων υλών για τις επόμενες δεκαετίες.
Μέχρι τότε, η μάχη για το Donbass αφορά το λίθιο, τις σπάνιες γαίες, την ενέργεια και τον έλεγχο των πόρων χωρίς τους οποίους δεν μπορεί να λειτουργήσει η οικονομία του 21ου αιώνα.
Το ερώτημα δεν είναι αν αξίζει να διεξάγεται πόλεμος για αυτά τα εδάφη.
Το ερώτημα είναι ποιος θα βρίσκεται στο τραπέζι όταν θα μοιραστούν τα 12,4 τρισ. δολάρια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών