Lavrov: «Η Δύση κατασκευάζει αντιρωσικά fake news»
Νέα σφοδρή επίθεση κατά της δυτικής πολιτικής ενημέρωσης εξαπέλυσε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Sergey Lavrov, υποστηρίζοντας ότι κυβερνήσεις και μέσα ενημέρωσης στη Δύση δημιουργούν με μεγάλη ταχύτητα «αντιρωσικά fake news», τα μετατρέπουν σε διεθνή γεγονότα και στη συνέχεια περιορίζουν, όπως ισχυρίστηκε, την πρόσβαση σε διαφορετικές εκδοχές των ίδιων υποθέσεων.
Ο Lavrov έκανε τις δηλώσεις του στη Μόσχα, στο διεθνές φόρουμ «Dialogue about Fakes 4.0», το οποίο πραγματοποιείται στις 22 Σεπτεμβρίου 2026 και επικεντρώνεται στην παραπληροφόρηση, το fact-checking και τη χρήση νέων τεχνολογιών στην παραγωγή περιεχομένου. Η πραγματοποίηση του φόρουμ και η συμμετοχή του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών είχαν ανακοινωθεί πριν από την εκδήλωση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο μηχανισμός που αποδίδει στη Δύση είναι συγκεκριμένος: δημιουργείται γρήγορα μια κατηγορία σε βάρος της Ρωσίας, αποκτά τεράστια δημοσιότητα μέσα σε δύο ή τρεις ημέρες και στο διάστημα αυτό, όπως υποστήριξε, οι εναλλακτικές πληροφορίες περνούν στο περιθώριο.
Ο Lavrov ισχυρίστηκε ακόμη ότι, όταν αργότερα εμφανίζονται στοιχεία που αμφισβητούν την αρχική εικόνα, αυτά δεν λαμβάνουν αντίστοιχη δημοσιότητα.
Στο επίκεντρο το drone στη Leipzig
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, σύμφωνα με τον επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας, αποτελεί η πρόσφατη υπόθεση στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle της Γερμανίας.
Στις αρχές Αυγούστου εντοπίστηκε drone με εκρηκτική ύλη στον χώρο ασφαλείας του αεροδρομίου. Η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την 1η Σεπτεμβρίου ότι, βάσει αστυνομικών ερευνών, του τρόπου δράσης και πληροφοριών των υπηρεσιών ασφαλείας, θεωρεί τη Ρωσία υπεύθυνη για την απόπειρα. Η Μόσχα απορρίπτει κατηγορηματικά την κατηγορία.
Η υπόθεση είχε σοβαρές διπλωματικές συνέπειες.
Το Βερολίνο αποφάσισε, μεταξύ άλλων, το κλείσιμο του ρωσικού Γενικού Προξενείου στη Bonn και κινήσεις για τον τερματισμό της λειτουργίας του Russian House στο Βερολίνο.
Η απάντηση της Μόσχας ήταν άμεση. Η Ρωσία ανακοίνωσε στις 7 Σεπτεμβρίου το κλείσιμο του γερμανικού Γενικού Προξενείου στην St. Petersburg, καθώς και τον τερματισμό της λειτουργίας των γερμανικών πολιτιστικών δομών του Goethe-Institut στη Ρωσία.
Έτσι, μια υπόθεση drone μετατράπηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες σε νέα σοβαρή διπλωματική κρίση ανάμεσα στη Γερμανία και τη Ρωσία.
Lavrov: «Πρώτα η κατηγορία, μετά τα αντίποινα»
Αυτό ακριβώς το μοντέλο αμφισβητεί ο Sergey Lavrov.
Κατά τη ρωσική εκδοχή, οι δημόσιες κατηγορίες εναντίον της Μόσχας προηγούνται της πλήρους και δημόσιας παρουσίασης των αποδεικτικών στοιχείων και χρησιμοποιούνται στη συνέχεια ως βάση για απελάσεις διπλωματών, κυρώσεις και κλείσιμο ρωσικών διπλωματικών ή πολιτιστικών εγκαταστάσεων.
Η γερμανική κυβέρνηση παρουσιάζει εντελώς διαφορετική εικόνα. Το Βερολίνο αναφέρει ότι οι αποφάσεις του στηρίχθηκαν σε αστυνομικά ευρήματα και αξιολογήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών. Η γερμανική κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει επισήμως το περιστατικό στη Leipzig «υβριδική επίθεση», ενώ έχει αυξήσει γενικότερα το επίπεδο συναγερμού απέναντι σε αντίστοιχες απειλές.
Ωστόσο, σημαντικό μέρος των πληροφοριών των υπηρεσιών ασφαλείας στις οποίες βασίζεται η γερμανική εκτίμηση δεν έχει δημοσιοποιηθεί αναλυτικά, κάτι που επιτρέπει στη Μόσχα να εξακολουθεί να αμφισβητεί δημόσια την απόδοση ευθύνης.
Από τη Leipzig στη Bucha
Ο Lavrov δεν περιορίστηκε στο πρόσφατο επεισόδιο.
Επανέφερε προηγούμενες υποθέσεις στις οποίες Ρωσία και δυτικές κυβερνήσεις έχουν συγκρουστεί έντονα για την ερμηνεία των γεγονότων, αναφερόμενος μεταξύ άλλων στη Bucha, στην υπόθεση Skripal και στη δηλητηρίαση του Alexei Navalny.
Για τη Bucha, η ρωσική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι τα γεγονότα παρουσιάστηκαν με τρόπο που στόχευε να ενοχοποιήσει τη Μόσχα.
Ωστόσο, η θέση αυτή συγκρούεται με τα πορίσματα της αποστολής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ουκρανία.
Η υπόθεση Skripal και το όριο των αποδεικτικών στοιχείων
Αντίστοιχη σύγκρουση υπάρχει για την υπόθεση Sergei Skripal και Yulia Skripal, οι οποίοι δηλητηριάστηκαν στο Salisbury της Βρετανίας το 2018.
Ο διεθνής Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons – OPCW πραγματοποίησε ανεξάρτητη εργαστηριακή εξέταση και επιβεβαίωσε τα βρετανικά ευρήματα ως προς την ταυτότητα της τοξικής χημικής ουσίας που χρησιμοποιήθηκε.
Υπάρχει όμως μια σημαντική διάκριση: ο OPCW επιβεβαίωσε τη χημική ουσία, όχι το ποια χώρα ή ποιος δράστης πραγματοποίησε την επίθεση.
Η βρετανική κυβέρνηση απέδωσε την επιχείρηση σε Ρώσους πράκτορες και στη ρωσική κρατική ευθύνη, ενώ η Μόσχα αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή. Η ίδια η Βρετανία είχε αναγνωρίσει ότι το τεχνικό πόρισμα του OPCW δεν προσδιόριζε τη χώρα προέλευσης της ουσίας.
Τι έδειξε ο OPCW για τον Alexei Navalny
Ο Lavrov επανέφερε επίσης την υπόθεση του Alexei Navalny, την οποία η Μόσχα έχει χρησιμοποιήσει ως ακόμη ένα παράδειγμα αυτού που θεωρεί δυτική αντιρωσική εκστρατεία.
Και σε αυτή την περίπτωση, πάντως, υπάρχουν ανεξάρτητα εργαστηριακά ευρήματα.
Ο OPCW ανακοίνωσε τον Οκτώβριο του 2020 ότι αναλύσεις σε δείγματα αίματος και ούρων του Navalny επιβεβαίωσαν την παρουσία αναστολέα χολινεστεράσης με δομικά χαρακτηριστικά παρόμοια με χημικές ουσίες της οικογένειας των νευροτοξικών παραγόντων που συνδέονται με τα Novichok.
Και εδώ όμως χρειάζεται διάκριση ανάμεσα στο εργαστηριακό εύρημα και στην πολιτική απόδοση ευθύνης: το τεχνικό πόρισμα επιβεβαίωνε την έκθεση στη συγκεκριμένη κατηγορία ουσίας, χωρίς από μόνο του να προσδιορίζει τον δράστη.
Ένας δεύτερος πόλεμος: ο πόλεμος της πληροφορίας
Οι δηλώσεις του Sergey Lavrov αναδεικνύουν μια διάσταση της αντιπαράθεσης Ρωσίας–Δύσης που γίνεται ολοένα και σημαντικότερη: τον αγώνα για το ποια εκδοχή ενός γεγονότος θα επικρατήσει πρώτη στη διεθνή κοινή γνώμη.
Η ταχύτητα πλέον έχει τεράστια σημασία.
Μία φωτογραφία, ένα βίντεο ή μια ανακοίνωση μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να αναπαραχθεί από εκατομμύρια λογαριασμούς και δεκάδες μέσα ενημέρωσης. Μέχρι να δημοσιοποιηθούν εργαστηριακές αναλύσεις, πορίσματα υπηρεσιών ή ανεξάρτητες έρευνες, η πρώτη εντύπωση μπορεί ήδη να έχει παγιωθεί.
Αυτό είναι το σημείο πάνω στο οποίο επιχειρεί να χτίσει το επιχείρημά του ο Lavrov.
Η άλλη πλευρά απαντά ότι το πρόβλημα δεν είναι η ταχύτητα με την οποία διατυπώνονται οι κατηγορίες, αλλά η αυξανόμενη χρήση υβριδικών επιχειρήσεων, κυβερνοεπιθέσεων, σαμποτάζ και παραπληροφόρησης στην Ευρώπη. Η Γερμανία, για παράδειγμα, δηλώνει ότι η εκτίμησή της για τη Leipzig βασίζεται σε συνδυασμό αστυνομικών και υπηρεσιακών στοιχείων και όχι αποκλειστικά σε δημοσιεύματα.
Η νέα σύγκρουση δεν αφορά μόνο τα γεγονότα – αφορά και το ποιος τα ορίζει
Η αντιπαράθεση επομένως έχει δύο επίπεδα.
Το πρώτο αφορά το ίδιο το γεγονός: τι συνέβη, ποιος το έκανε και τι μπορούν να αποδείξουν τα διαθέσιμα στοιχεία.
Το δεύτερο αφορά τον έλεγχο του αφηγήματος: ποιος θα παρουσιάσει πρώτος την εξήγηση, ποια μέσα θα την αναπαράγουν και ποιες εναλλακτικές εκδοχές θα φτάσουν τελικά στο κοινό.
Η υπόθεση του drone στη Leipzig δείχνει πόσο γρήγορα τα δύο επίπεδα μπορούν να συνδεθούν.
Ένα περιστατικό ασφαλείας σε γερμανικό αεροδρόμιο οδήγησε σε κατηγορίες περί ρωσικής υβριδικής επίθεσης, σε κλείσιμο διπλωματικών και πολιτιστικών εγκαταστάσεων και τελικά σε ρωσικά αντίποινα.
Για τον Sergey Lavrov, πρόκειται για απόδειξη ότι η Δύση χρησιμοποιεί ένα σύστημα ταχείας δημιουργίας αντιρωσικού αφηγήματος.
Για τη Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, πρόκειται για απάντηση σε μια πραγματική και αυξανόμενη απειλή ασφαλείας.
www,bankingnews.gr
Ο Lavrov έκανε τις δηλώσεις του στη Μόσχα, στο διεθνές φόρουμ «Dialogue about Fakes 4.0», το οποίο πραγματοποιείται στις 22 Σεπτεμβρίου 2026 και επικεντρώνεται στην παραπληροφόρηση, το fact-checking και τη χρήση νέων τεχνολογιών στην παραγωγή περιεχομένου. Η πραγματοποίηση του φόρουμ και η συμμετοχή του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών είχαν ανακοινωθεί πριν από την εκδήλωση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο μηχανισμός που αποδίδει στη Δύση είναι συγκεκριμένος: δημιουργείται γρήγορα μια κατηγορία σε βάρος της Ρωσίας, αποκτά τεράστια δημοσιότητα μέσα σε δύο ή τρεις ημέρες και στο διάστημα αυτό, όπως υποστήριξε, οι εναλλακτικές πληροφορίες περνούν στο περιθώριο.
Ο Lavrov ισχυρίστηκε ακόμη ότι, όταν αργότερα εμφανίζονται στοιχεία που αμφισβητούν την αρχική εικόνα, αυτά δεν λαμβάνουν αντίστοιχη δημοσιότητα.
Στο επίκεντρο το drone στη Leipzig
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, σύμφωνα με τον επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας, αποτελεί η πρόσφατη υπόθεση στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle της Γερμανίας.
Στις αρχές Αυγούστου εντοπίστηκε drone με εκρηκτική ύλη στον χώρο ασφαλείας του αεροδρομίου. Η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την 1η Σεπτεμβρίου ότι, βάσει αστυνομικών ερευνών, του τρόπου δράσης και πληροφοριών των υπηρεσιών ασφαλείας, θεωρεί τη Ρωσία υπεύθυνη για την απόπειρα. Η Μόσχα απορρίπτει κατηγορηματικά την κατηγορία.
Η υπόθεση είχε σοβαρές διπλωματικές συνέπειες.
Το Βερολίνο αποφάσισε, μεταξύ άλλων, το κλείσιμο του ρωσικού Γενικού Προξενείου στη Bonn και κινήσεις για τον τερματισμό της λειτουργίας του Russian House στο Βερολίνο.
Η απάντηση της Μόσχας ήταν άμεση. Η Ρωσία ανακοίνωσε στις 7 Σεπτεμβρίου το κλείσιμο του γερμανικού Γενικού Προξενείου στην St. Petersburg, καθώς και τον τερματισμό της λειτουργίας των γερμανικών πολιτιστικών δομών του Goethe-Institut στη Ρωσία.
Έτσι, μια υπόθεση drone μετατράπηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες σε νέα σοβαρή διπλωματική κρίση ανάμεσα στη Γερμανία και τη Ρωσία.
Lavrov: «Πρώτα η κατηγορία, μετά τα αντίποινα»
Αυτό ακριβώς το μοντέλο αμφισβητεί ο Sergey Lavrov.
Κατά τη ρωσική εκδοχή, οι δημόσιες κατηγορίες εναντίον της Μόσχας προηγούνται της πλήρους και δημόσιας παρουσίασης των αποδεικτικών στοιχείων και χρησιμοποιούνται στη συνέχεια ως βάση για απελάσεις διπλωματών, κυρώσεις και κλείσιμο ρωσικών διπλωματικών ή πολιτιστικών εγκαταστάσεων.
Η γερμανική κυβέρνηση παρουσιάζει εντελώς διαφορετική εικόνα. Το Βερολίνο αναφέρει ότι οι αποφάσεις του στηρίχθηκαν σε αστυνομικά ευρήματα και αξιολογήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών. Η γερμανική κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει επισήμως το περιστατικό στη Leipzig «υβριδική επίθεση», ενώ έχει αυξήσει γενικότερα το επίπεδο συναγερμού απέναντι σε αντίστοιχες απειλές.
Ωστόσο, σημαντικό μέρος των πληροφοριών των υπηρεσιών ασφαλείας στις οποίες βασίζεται η γερμανική εκτίμηση δεν έχει δημοσιοποιηθεί αναλυτικά, κάτι που επιτρέπει στη Μόσχα να εξακολουθεί να αμφισβητεί δημόσια την απόδοση ευθύνης.
Από τη Leipzig στη Bucha
Ο Lavrov δεν περιορίστηκε στο πρόσφατο επεισόδιο.
Επανέφερε προηγούμενες υποθέσεις στις οποίες Ρωσία και δυτικές κυβερνήσεις έχουν συγκρουστεί έντονα για την ερμηνεία των γεγονότων, αναφερόμενος μεταξύ άλλων στη Bucha, στην υπόθεση Skripal και στη δηλητηρίαση του Alexei Navalny.
Για τη Bucha, η ρωσική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι τα γεγονότα παρουσιάστηκαν με τρόπο που στόχευε να ενοχοποιήσει τη Μόσχα.
Ωστόσο, η θέση αυτή συγκρούεται με τα πορίσματα της αποστολής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ουκρανία.
Η υπόθεση Skripal και το όριο των αποδεικτικών στοιχείων
Αντίστοιχη σύγκρουση υπάρχει για την υπόθεση Sergei Skripal και Yulia Skripal, οι οποίοι δηλητηριάστηκαν στο Salisbury της Βρετανίας το 2018.
Ο διεθνής Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons – OPCW πραγματοποίησε ανεξάρτητη εργαστηριακή εξέταση και επιβεβαίωσε τα βρετανικά ευρήματα ως προς την ταυτότητα της τοξικής χημικής ουσίας που χρησιμοποιήθηκε.
Υπάρχει όμως μια σημαντική διάκριση: ο OPCW επιβεβαίωσε τη χημική ουσία, όχι το ποια χώρα ή ποιος δράστης πραγματοποίησε την επίθεση.
Η βρετανική κυβέρνηση απέδωσε την επιχείρηση σε Ρώσους πράκτορες και στη ρωσική κρατική ευθύνη, ενώ η Μόσχα αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή. Η ίδια η Βρετανία είχε αναγνωρίσει ότι το τεχνικό πόρισμα του OPCW δεν προσδιόριζε τη χώρα προέλευσης της ουσίας.
Τι έδειξε ο OPCW για τον Alexei Navalny
Ο Lavrov επανέφερε επίσης την υπόθεση του Alexei Navalny, την οποία η Μόσχα έχει χρησιμοποιήσει ως ακόμη ένα παράδειγμα αυτού που θεωρεί δυτική αντιρωσική εκστρατεία.
Και σε αυτή την περίπτωση, πάντως, υπάρχουν ανεξάρτητα εργαστηριακά ευρήματα.
Ο OPCW ανακοίνωσε τον Οκτώβριο του 2020 ότι αναλύσεις σε δείγματα αίματος και ούρων του Navalny επιβεβαίωσαν την παρουσία αναστολέα χολινεστεράσης με δομικά χαρακτηριστικά παρόμοια με χημικές ουσίες της οικογένειας των νευροτοξικών παραγόντων που συνδέονται με τα Novichok.
Και εδώ όμως χρειάζεται διάκριση ανάμεσα στο εργαστηριακό εύρημα και στην πολιτική απόδοση ευθύνης: το τεχνικό πόρισμα επιβεβαίωνε την έκθεση στη συγκεκριμένη κατηγορία ουσίας, χωρίς από μόνο του να προσδιορίζει τον δράστη.
Ένας δεύτερος πόλεμος: ο πόλεμος της πληροφορίας
Οι δηλώσεις του Sergey Lavrov αναδεικνύουν μια διάσταση της αντιπαράθεσης Ρωσίας–Δύσης που γίνεται ολοένα και σημαντικότερη: τον αγώνα για το ποια εκδοχή ενός γεγονότος θα επικρατήσει πρώτη στη διεθνή κοινή γνώμη.
Η ταχύτητα πλέον έχει τεράστια σημασία.
Μία φωτογραφία, ένα βίντεο ή μια ανακοίνωση μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να αναπαραχθεί από εκατομμύρια λογαριασμούς και δεκάδες μέσα ενημέρωσης. Μέχρι να δημοσιοποιηθούν εργαστηριακές αναλύσεις, πορίσματα υπηρεσιών ή ανεξάρτητες έρευνες, η πρώτη εντύπωση μπορεί ήδη να έχει παγιωθεί.
Αυτό είναι το σημείο πάνω στο οποίο επιχειρεί να χτίσει το επιχείρημά του ο Lavrov.
Η άλλη πλευρά απαντά ότι το πρόβλημα δεν είναι η ταχύτητα με την οποία διατυπώνονται οι κατηγορίες, αλλά η αυξανόμενη χρήση υβριδικών επιχειρήσεων, κυβερνοεπιθέσεων, σαμποτάζ και παραπληροφόρησης στην Ευρώπη. Η Γερμανία, για παράδειγμα, δηλώνει ότι η εκτίμησή της για τη Leipzig βασίζεται σε συνδυασμό αστυνομικών και υπηρεσιακών στοιχείων και όχι αποκλειστικά σε δημοσιεύματα.
Η νέα σύγκρουση δεν αφορά μόνο τα γεγονότα – αφορά και το ποιος τα ορίζει
Η αντιπαράθεση επομένως έχει δύο επίπεδα.
Το πρώτο αφορά το ίδιο το γεγονός: τι συνέβη, ποιος το έκανε και τι μπορούν να αποδείξουν τα διαθέσιμα στοιχεία.
Το δεύτερο αφορά τον έλεγχο του αφηγήματος: ποιος θα παρουσιάσει πρώτος την εξήγηση, ποια μέσα θα την αναπαράγουν και ποιες εναλλακτικές εκδοχές θα φτάσουν τελικά στο κοινό.
Η υπόθεση του drone στη Leipzig δείχνει πόσο γρήγορα τα δύο επίπεδα μπορούν να συνδεθούν.
Ένα περιστατικό ασφαλείας σε γερμανικό αεροδρόμιο οδήγησε σε κατηγορίες περί ρωσικής υβριδικής επίθεσης, σε κλείσιμο διπλωματικών και πολιτιστικών εγκαταστάσεων και τελικά σε ρωσικά αντίποινα.
Για τον Sergey Lavrov, πρόκειται για απόδειξη ότι η Δύση χρησιμοποιεί ένα σύστημα ταχείας δημιουργίας αντιρωσικού αφηγήματος.
Για τη Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, πρόκειται για απάντηση σε μια πραγματική και αυξανόμενη απειλή ασφαλείας.
www,bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών