Το Politico εξετάζει σειρά πιθανών εξελίξεων για το μέλλον του καγκελαρίου, από μια εθελοντική αποχώρηση έως κοινοβουλευτικές διαδικασίες αλλαγής ηγεσίας ή την παραμονή του στην καγκελαρία παρά τις εσωκομματικές αντιδράσεις
Σε εξαιρετικά κρίσιμη καμπή βρίσκεται η πολιτική πορεία του Γερμανού καγκελαρίου Friedrich Merz, καθώς οι εκλογικές αναμετρήσεις της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου σε Mecklenburg-Vorpommern και Berlin ενδέχεται να εντείνουν ακόμη περισσότερο τις πιέσεις στο εσωτερικό της Christian Democratic Union (CDU).
Το Politico εξετάζει σειρά πιθανών εξελίξεων για το μέλλον του καγκελαρίου, από μια εθελοντική αποχώρηση έως κοινοβουλευτικές διαδικασίες αλλαγής ηγεσίας ή την παραμονή του στην καγκελαρία παρά τις εσωκομματικές αντιδράσεις.
Η συζήτηση δεν σημαίνει ότι έχει ληφθεί απόφαση για απομάκρυνση του Friedrich Merz. Αντίθετα, μέχρι στιγμής ο ίδιος έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να παραμείνει στο αξίωμα και να ολοκληρώσει τη θητεία του. Ωστόσο, οι βαριές εκλογικές απώλειες της CDU στη Saxony-Anhalt και οι ιδιαίτερα χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις του κόμματος σε άλλες περιοχές έχουν ενισχύσει τις συζητήσεις γύρω από την ηγεσία του.
Η Κυριακή που μπορεί να πυροδοτήσει εξελίξεις
Ο Friedrich Merz έχει συγκαλέσει για το απόγευμα της Κυριακής ειδική συνεδρίαση της ηγεσίας της CDU.
Η συνάντηση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς πραγματοποιείται την ίδια ημέρα με τις εκλογές σε Mecklenburg-Vorpommern και Berlin. Σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλούνται την ανάλυση του Politico, ο καγκελάριος αναμένεται να θέσει ευθέως στους κορυφαίους κομματικούς παράγοντες το ερώτημα εάν εξακολουθούν να στηρίζουν τον ίδιο και το μεταρρυθμιστικό του πρόγραμμα.
Η ειδική σύσκεψη της CDU έχει επιβεβαιωθεί και από το Reuters, το οποίο αναφέρει ότι η ηγεσία των Χριστιανοδημοκρατών προσπαθεί να περιορίσει την εσωκομματική αβεβαιότητα πριν από τις δύο κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις.
Σενάριο αποχώρησης από την καγκελαρία
Ένα από τα ενδεχόμενα που συζητούνται είναι ο Friedrich Merz να αποφασίσει να αποχωρήσει εάν διαπιστώσει ότι έχει χάσει ουσιαστικά την υποστήριξη της ηγεσίας του κόμματός του.
Σε μια τέτοια περίπτωση, όμως, η αλλαγή καγκελαρίου δεν θα ήταν αυτόματη.
Η CDU/CSU θα έπρεπε να συμφωνήσει σε έναν νέο υποψήφιο, ο οποίος στη συνέχεια θα χρειαζόταν επαρκή κοινοβουλευτική στήριξη στο Bundestag.
Μεταξύ των πολιτικών ονομάτων που έχουν εμφανιστεί στη δημόσια συζήτηση βρίσκονται ο πρωθυπουργός της North Rhine-Westphalia Hendrik Wüst, ο πρωθυπουργός της Bavaria και επικεφαλής της CSU Markus Söder, ο πρωθυπουργός της Hesse Boris Rhein και ο υπουργός Εσωτερικών Alexander Dobrindt. Δεν υπάρχει, ωστόσο, μέχρι στιγμής συμφωνία γύρω από συγκεκριμένο διάδοχο.
Το «όπλο» της εποικοδομητικής ψήφου δυσπιστίας
Εάν ο Friedrich Merz αρνηθεί να αποχωρήσει οικειοθελώς, η γερμανική συνταγματική τάξη καθιστά την ανατροπή του πολύ δυσκολότερη.
Το άρθρο 67 του γερμανικού Θεμελιώδους Νόμου προβλέπει την αποκαλούμενη «εποικοδομητική ψήφο δυσπιστίας».
Αυτό σημαίνει ότι το Bundestag δεν μπορεί απλώς να καταψηφίσει τον καγκελάριο. Για να απομακρυνθεί, η κοινοβουλευτική πλειοψηφία πρέπει ταυτόχρονα να εκλέξει συγκεκριμένο διάδοχό του. Στη συνέχεια, ο ομοσπονδιακός πρόεδρος υποχρεούται να παύσει τον υφιστάμενο καγκελάριο και να διορίσει τον νέο.
Η συγκεκριμένη διαδικασία σχεδιάστηκε ακριβώς για να αποτρέπονται παρατεταμένες κυβερνητικές κρίσεις χωρίς διαθέσιμη εναλλακτική πλειοψηφία.
Θα μπορούσε ο ίδιος ο Merz να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης;
Υπάρχει και μια αντίστροφη κοινοβουλευτική διαδρομή.
Ο ίδιος ο καγκελάριος μπορεί να ζητήσει από το Bundestag ψήφο εμπιστοσύνης. Εάν δεν εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία, το άρθρο 68 του Θεμελιώδους Νόμου επιτρέπει στον ομοσπονδιακό πρόεδρο, κατόπιν πρότασης του καγκελαρίου, να διαλύσει το Bundestag εντός 21 ημερών.
Η δυνατότητα διάλυσης παύει εάν στο μεταξύ το κοινοβούλιο εκλέξει νέο καγκελάριο με την απαιτούμενη πλειοψηφία.
Ανάλογη διαδικασία είχε χρησιμοποιήσει ο Olaf Scholz τον Δεκέμβριο του 2024, ανοίγοντας τότε τον δρόμο προς πρόωρες ομοσπονδιακές εκλογές.
Το δύσκολο ερώτημα της AfD
Στο πολιτικό παρασκήνιο υπάρχει και το ζήτημα της Alternative für Deutschland (AfD).
Θεωρητικά, οι ψήφοι βουλευτών της AfD θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικές σε μια εξαιρετικά οριακή κοινοβουλευτική ψηφοφορία.
Για την CDU/CSU, ωστόσο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο δημιουργεί σοβαρό πολιτικό πρόβλημα. Ο Friedrich Merz έχει επανειλημμένα απορρίψει κυβερνητική συνεργασία με την AfD, ενώ η επίσημη γραμμή των Χριστιανοδημοκρατών παραμένει ότι δεν θα σχηματίσουν συνασπισμό με το κόμμα.
Η πίεση έχει αυξηθεί μετά την εκλογική νίκη της AfD στη Saxony-Anhalt στις 6 Σεπτεμβρίου, όπου το κόμμα συγκέντρωσε περίπου 44% των ψήφων, χωρίς πάντως να εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία.
Η πολιτική επιβίωση του Merz περνά από Mecklenburg-Vorpommern και Βερολίνο
Το άμεσο ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις της 20ής Σεπτεμβρίου.
Στο Mecklenburg-Vorpommern η CDU βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις την εμφάνιζαν σε μονοψήφια ποσοστά, την ώρα που η AfD και το SPD διεκδικούν τις πρώτες θέσεις. Το Reuters σημειώνει ότι ένα εξαιρετικά χαμηλό αποτέλεσμα θα μπορούσε να εντείνει τις εσωκομματικές πιέσεις προς τον Friedrich Merz.
Στο Βερολίνο, αντίστοιχα, η κάλπη διεξάγεται σε περιβάλλον έντονης δυσαρέσκειας για το στεγαστικό κόστος, τις δημόσιες υπηρεσίες και τη διαχείριση της πόλης. Και εκεί, το αποτέλεσμα θα χρησιμοποιηθεί ως ακόμη ένας δείκτης της απήχησης των κυβερνητικών κομμάτων σε εθνικό επίπεδο.
Οι πρωθυπουργοί της CDU έσπευσαν να στηρίξουν τον καγκελάριο
Μέσα στο κλίμα αβεβαιότητας, οκτώ πρωθυπουργοί γερμανικών κρατιδίων που ανήκουν στη CDU εξέδωσαν κοινή δήλωση στήριξης προς τον Friedrich Merz.
Στη δήλωσή τους υποστήριξαν ότι το κόμμα πρέπει να επικεντρωθεί στην κυβερνητική δράση και στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων και όχι να βυθιστεί σε μια εσωτερική μάχη διαδοχής.
Τη στήριξή του στον Merz έχει εκφράσει επίσης ο Markus Söder, παρά το γεγονός ότι το όνομά του εμφανίζεται συχνά στη συζήτηση για πιθανές μελλοντικές αλλαγές στην ηγεσία.
Από το σοκ της Saxony-Anhalt στη μάχη της Κυριακής
Η πίεση στον καγκελάριο κορυφώθηκε μετά το αποτέλεσμα στη Saxony-Anhalt.
Η AfD κέρδισε περίπου το 44% των ψήφων, ενώ η CDU υπέστη βαριά ήττα. Το αποτέλεσμα προκάλεσε έντονη συζήτηση στους Χριστιανοδημοκράτες για την πολιτική στρατηγική του κόμματος και την ικανότητά του να ανακόψει την άνοδο της AfD.
Ο Friedrich Merz, ωστόσο, έχει απορρίψει δημόσια τη σύνδεση της παραμονής του στην καγκελαρία με ένα συγκεκριμένο περιφερειακό εκλογικό αποτέλεσμα και δηλώνει ότι σκοπεύει να συνεχίσει το κυβερνητικό του πρόγραμμα.
Το Βερολίνο μπαίνει σε ένα καθοριστικό Σαββατοκύριακο
Η Κυριακή δεν αποτελεί από μόνη της θεσμική «ημερομηνία λήξης» για τον Friedrich Merz. Ακόμη και ένα ιδιαίτερα αρνητικό αποτέλεσμα για τη CDU δεν απομακρύνει αυτομάτως τον καγκελάριο.
Μπορεί, όμως, να μεταβάλει τους πολιτικούς συσχετισμούς στο εσωτερικό του κόμματός του και να επιταχύνει τις συζητήσεις για το εάν μπορεί να συνεχίσει να ηγείται τόσο της κυβέρνησης όσο και της CDU.
Γι' αυτό και το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στις κάλπες του Mecklenburg-Vorpommern και του Berlin. Αμέσως μετά τα αποτελέσματα, τα βλέμματα θα στραφούν στο εσωτερικό της CDU και στη στάση των στελεχών που μέχρι σήμερα δηλώνουν δημόσια τη στήριξή τους στον καγκελάριο.
Το πολιτικό ερώτημα της Κυριακής, επομένως, δεν είναι εάν ο Friedrich Merz «πέφτει» αυτομάτως από την εξουσία, αλλά εάν θα εξακολουθήσει να διαθέτει την κομματική και κοινοβουλευτική βάση που χρειάζεται για να συνεχίσει.
www.bankingnews.gr
Το Politico εξετάζει σειρά πιθανών εξελίξεων για το μέλλον του καγκελαρίου, από μια εθελοντική αποχώρηση έως κοινοβουλευτικές διαδικασίες αλλαγής ηγεσίας ή την παραμονή του στην καγκελαρία παρά τις εσωκομματικές αντιδράσεις.
Η συζήτηση δεν σημαίνει ότι έχει ληφθεί απόφαση για απομάκρυνση του Friedrich Merz. Αντίθετα, μέχρι στιγμής ο ίδιος έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να παραμείνει στο αξίωμα και να ολοκληρώσει τη θητεία του. Ωστόσο, οι βαριές εκλογικές απώλειες της CDU στη Saxony-Anhalt και οι ιδιαίτερα χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις του κόμματος σε άλλες περιοχές έχουν ενισχύσει τις συζητήσεις γύρω από την ηγεσία του.
Η Κυριακή που μπορεί να πυροδοτήσει εξελίξεις
Ο Friedrich Merz έχει συγκαλέσει για το απόγευμα της Κυριακής ειδική συνεδρίαση της ηγεσίας της CDU.
Η συνάντηση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς πραγματοποιείται την ίδια ημέρα με τις εκλογές σε Mecklenburg-Vorpommern και Berlin. Σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλούνται την ανάλυση του Politico, ο καγκελάριος αναμένεται να θέσει ευθέως στους κορυφαίους κομματικούς παράγοντες το ερώτημα εάν εξακολουθούν να στηρίζουν τον ίδιο και το μεταρρυθμιστικό του πρόγραμμα.
Η ειδική σύσκεψη της CDU έχει επιβεβαιωθεί και από το Reuters, το οποίο αναφέρει ότι η ηγεσία των Χριστιανοδημοκρατών προσπαθεί να περιορίσει την εσωκομματική αβεβαιότητα πριν από τις δύο κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις.
Σενάριο αποχώρησης από την καγκελαρία
Ένα από τα ενδεχόμενα που συζητούνται είναι ο Friedrich Merz να αποφασίσει να αποχωρήσει εάν διαπιστώσει ότι έχει χάσει ουσιαστικά την υποστήριξη της ηγεσίας του κόμματός του.
Σε μια τέτοια περίπτωση, όμως, η αλλαγή καγκελαρίου δεν θα ήταν αυτόματη.
Η CDU/CSU θα έπρεπε να συμφωνήσει σε έναν νέο υποψήφιο, ο οποίος στη συνέχεια θα χρειαζόταν επαρκή κοινοβουλευτική στήριξη στο Bundestag.
Μεταξύ των πολιτικών ονομάτων που έχουν εμφανιστεί στη δημόσια συζήτηση βρίσκονται ο πρωθυπουργός της North Rhine-Westphalia Hendrik Wüst, ο πρωθυπουργός της Bavaria και επικεφαλής της CSU Markus Söder, ο πρωθυπουργός της Hesse Boris Rhein και ο υπουργός Εσωτερικών Alexander Dobrindt. Δεν υπάρχει, ωστόσο, μέχρι στιγμής συμφωνία γύρω από συγκεκριμένο διάδοχο.
Το «όπλο» της εποικοδομητικής ψήφου δυσπιστίας
Εάν ο Friedrich Merz αρνηθεί να αποχωρήσει οικειοθελώς, η γερμανική συνταγματική τάξη καθιστά την ανατροπή του πολύ δυσκολότερη.
Το άρθρο 67 του γερμανικού Θεμελιώδους Νόμου προβλέπει την αποκαλούμενη «εποικοδομητική ψήφο δυσπιστίας».
Αυτό σημαίνει ότι το Bundestag δεν μπορεί απλώς να καταψηφίσει τον καγκελάριο. Για να απομακρυνθεί, η κοινοβουλευτική πλειοψηφία πρέπει ταυτόχρονα να εκλέξει συγκεκριμένο διάδοχό του. Στη συνέχεια, ο ομοσπονδιακός πρόεδρος υποχρεούται να παύσει τον υφιστάμενο καγκελάριο και να διορίσει τον νέο.
Η συγκεκριμένη διαδικασία σχεδιάστηκε ακριβώς για να αποτρέπονται παρατεταμένες κυβερνητικές κρίσεις χωρίς διαθέσιμη εναλλακτική πλειοψηφία.
Θα μπορούσε ο ίδιος ο Merz να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης;
Υπάρχει και μια αντίστροφη κοινοβουλευτική διαδρομή.
Ο ίδιος ο καγκελάριος μπορεί να ζητήσει από το Bundestag ψήφο εμπιστοσύνης. Εάν δεν εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία, το άρθρο 68 του Θεμελιώδους Νόμου επιτρέπει στον ομοσπονδιακό πρόεδρο, κατόπιν πρότασης του καγκελαρίου, να διαλύσει το Bundestag εντός 21 ημερών.
Η δυνατότητα διάλυσης παύει εάν στο μεταξύ το κοινοβούλιο εκλέξει νέο καγκελάριο με την απαιτούμενη πλειοψηφία.
Ανάλογη διαδικασία είχε χρησιμοποιήσει ο Olaf Scholz τον Δεκέμβριο του 2024, ανοίγοντας τότε τον δρόμο προς πρόωρες ομοσπονδιακές εκλογές.
Το δύσκολο ερώτημα της AfD
Στο πολιτικό παρασκήνιο υπάρχει και το ζήτημα της Alternative für Deutschland (AfD).
Θεωρητικά, οι ψήφοι βουλευτών της AfD θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικές σε μια εξαιρετικά οριακή κοινοβουλευτική ψηφοφορία.
Για την CDU/CSU, ωστόσο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο δημιουργεί σοβαρό πολιτικό πρόβλημα. Ο Friedrich Merz έχει επανειλημμένα απορρίψει κυβερνητική συνεργασία με την AfD, ενώ η επίσημη γραμμή των Χριστιανοδημοκρατών παραμένει ότι δεν θα σχηματίσουν συνασπισμό με το κόμμα.
Η πίεση έχει αυξηθεί μετά την εκλογική νίκη της AfD στη Saxony-Anhalt στις 6 Σεπτεμβρίου, όπου το κόμμα συγκέντρωσε περίπου 44% των ψήφων, χωρίς πάντως να εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία.
Η πολιτική επιβίωση του Merz περνά από Mecklenburg-Vorpommern και Βερολίνο
Το άμεσο ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις της 20ής Σεπτεμβρίου.
Στο Mecklenburg-Vorpommern η CDU βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις την εμφάνιζαν σε μονοψήφια ποσοστά, την ώρα που η AfD και το SPD διεκδικούν τις πρώτες θέσεις. Το Reuters σημειώνει ότι ένα εξαιρετικά χαμηλό αποτέλεσμα θα μπορούσε να εντείνει τις εσωκομματικές πιέσεις προς τον Friedrich Merz.
Στο Βερολίνο, αντίστοιχα, η κάλπη διεξάγεται σε περιβάλλον έντονης δυσαρέσκειας για το στεγαστικό κόστος, τις δημόσιες υπηρεσίες και τη διαχείριση της πόλης. Και εκεί, το αποτέλεσμα θα χρησιμοποιηθεί ως ακόμη ένας δείκτης της απήχησης των κυβερνητικών κομμάτων σε εθνικό επίπεδο.
Οι πρωθυπουργοί της CDU έσπευσαν να στηρίξουν τον καγκελάριο
Μέσα στο κλίμα αβεβαιότητας, οκτώ πρωθυπουργοί γερμανικών κρατιδίων που ανήκουν στη CDU εξέδωσαν κοινή δήλωση στήριξης προς τον Friedrich Merz.
Στη δήλωσή τους υποστήριξαν ότι το κόμμα πρέπει να επικεντρωθεί στην κυβερνητική δράση και στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων και όχι να βυθιστεί σε μια εσωτερική μάχη διαδοχής.
Τη στήριξή του στον Merz έχει εκφράσει επίσης ο Markus Söder, παρά το γεγονός ότι το όνομά του εμφανίζεται συχνά στη συζήτηση για πιθανές μελλοντικές αλλαγές στην ηγεσία.
Από το σοκ της Saxony-Anhalt στη μάχη της Κυριακής
Η πίεση στον καγκελάριο κορυφώθηκε μετά το αποτέλεσμα στη Saxony-Anhalt.
Η AfD κέρδισε περίπου το 44% των ψήφων, ενώ η CDU υπέστη βαριά ήττα. Το αποτέλεσμα προκάλεσε έντονη συζήτηση στους Χριστιανοδημοκράτες για την πολιτική στρατηγική του κόμματος και την ικανότητά του να ανακόψει την άνοδο της AfD.
Ο Friedrich Merz, ωστόσο, έχει απορρίψει δημόσια τη σύνδεση της παραμονής του στην καγκελαρία με ένα συγκεκριμένο περιφερειακό εκλογικό αποτέλεσμα και δηλώνει ότι σκοπεύει να συνεχίσει το κυβερνητικό του πρόγραμμα.
Το Βερολίνο μπαίνει σε ένα καθοριστικό Σαββατοκύριακο
Η Κυριακή δεν αποτελεί από μόνη της θεσμική «ημερομηνία λήξης» για τον Friedrich Merz. Ακόμη και ένα ιδιαίτερα αρνητικό αποτέλεσμα για τη CDU δεν απομακρύνει αυτομάτως τον καγκελάριο.
Μπορεί, όμως, να μεταβάλει τους πολιτικούς συσχετισμούς στο εσωτερικό του κόμματός του και να επιταχύνει τις συζητήσεις για το εάν μπορεί να συνεχίσει να ηγείται τόσο της κυβέρνησης όσο και της CDU.
Γι' αυτό και το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στις κάλπες του Mecklenburg-Vorpommern και του Berlin. Αμέσως μετά τα αποτελέσματα, τα βλέμματα θα στραφούν στο εσωτερικό της CDU και στη στάση των στελεχών που μέχρι σήμερα δηλώνουν δημόσια τη στήριξή τους στον καγκελάριο.
Το πολιτικό ερώτημα της Κυριακής, επομένως, δεν είναι εάν ο Friedrich Merz «πέφτει» αυτομάτως από την εξουσία, αλλά εάν θα εξακολουθήσει να διαθέτει την κομματική και κοινοβουλευτική βάση που χρειάζεται για να συνεχίσει.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών