Στη σύνοδο αναμένεται να συμμετάσχουν ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi και υπουργοί Εξωτερικών των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), καθώς και το Ιράκ
Κρίσιμη διπλωματική συνάντηση πραγματοποιείται τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου στο Ομάν, όπου το Ιράν και οι χώρες του Περσικού Κόλπου θα επιχειρήσουν να διαμορφώσουν ένα νέο πλαίσιο για τη λειτουργία των Στενών του Hormuz, της στρατηγικότερης ενεργειακής αρτηρίας του πλανήτη.
Η σύνοδος, που φιλοξενείται από τη Muscat, αποτελεί το σημαντικότερο περιφερειακό εγχείρημα αποκλιμάκωσης μετά την ένταση που έχει προκαλέσει η σύγκρουση Ιράν–ΗΠΑ και η αναστάτωση στη θαλάσσια κυκλοφορία στον Κόλπο.
Στη συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχουν ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi και υπουργοί Εξωτερικών των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), καθώς και το Ιράκ.
Στόχος της πρωτοβουλίας του Ομάν είναι να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός που θα επιτρέψει την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων και θα μειώσει τον κίνδυνο μιας νέας ενεργειακής κρίσης.
Η συνάντηση αποτελεί συνέχεια εβδομάδων διαβουλεύσεων μεταξύ Τεχεράνης και Muscat.
Το Ομάν, που παραδοσιακά διατηρεί ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ του Ιράν και των αραβικών κρατών αλλά και της Δύσης, επιδιώκει να μετατρέψει τη διμερή συνεννόηση Ιράν - Ομάν σε μια ευρύτερη περιφερειακή συμφωνία.
Το βασικό ζήτημα αφορά τη δημιουργία ενός προσωρινού κοινού διαδρόμου για τον ασφαλή διάπλου των Στενών του Ηormuz, με παράλληλη συνεργασία για την απομάκρυνση ναρκών και τη διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Σε επόμενο στάδιο εξετάζεται η δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού διαχείρισης, ο οποίος θα περιλαμβάνει ανταλλαγή πληροφοριών, συντονισμό κινήσεων πλοίων και υπηρεσίες ναυτικής ασφάλειας.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι, ως μία από τις δύο παράκτιες χώρες των Στενών μαζί με το Ομάν, έχει δικαίωμα καθοριστικού λόγου στη διαχείριση της περιοχής.
H Τεχεράνη επιμένει ότι η ασφάλεια του Hormuz πρέπει να αποτελεί υπόθεση των χωρών της περιοχής και όχι εξωτερικών δυνάμεων.
Παράλληλα, το Ιράν έχει θέσει στο τραπέζι και οικονομικές παραμέτρους, υποστηρίζοντας ότι η διαχείριση της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να συνοδεύεται από μηχανισμούς παροχής υπηρεσιών και χρηματοδότησης.
Η θέση αυτή προκαλεί αντιδράσεις από χώρες που φοβούνται ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμό της ελευθερίας διέλευσης.
Η σημασία της συνόδου είναι τεράστια, καθώς από τα Στενά του Hormuz διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Κάθε περιορισμός στη λειτουργία τους έχει άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας, στη ναυτιλία και στην παγκόσμια οικονομία.
Ωστόσο, οι προσδοκίες παραμένουν συγκρατημένες.
Παρότι το Ιράν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η Δευτέρα (14/9) μπορεί να αποτελέσει βήμα προς μια συμφωνία, άλλες πηγές σημειώνουν ότι δεν είναι βέβαιο πως θα υπογραφεί τελικό δεσμευτικό κείμενο και ότι οι διαφορές για τον έλεγχο της διώρυγας, τα δικαιώματα των παράκτιων κρατών και τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένουν ανοικτές.
Η πρωτοβουλία του Ομάν, πάντως, σηματοδοτεί μια σημαντική μετατόπιση: για πρώτη φορά μετά την κλιμάκωση της κρίσης, οι χώρες του Κόλπου και το Ιράν επιχειρούν να συζητήσουν απευθείας ένα κοινό πλαίσιο για τη διαχείριση μιας θαλάσσιας οδού που αποτελεί κλειδί για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Η σύνοδος στο Muscat δεν αφορά μόνο τη ναυσιπλοΐα - αφορά το ποιος θα έχει τον πρώτο λόγο στη νέα ισορροπία ισχύος στον Περσικό Κόλπο.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία με το Ομάν
Σύμφωνα με πληροφορίες από Ιρανικά ΜΜΕ, το Ιράν και το Ομάν κατέληξαν σε τεχνική συμφωνία σχετικά με τις προδιαγραφές και τις λεπτομέρειες νέων θαλάσσιων διαδρομών εισόδου και εξόδου από τον Περσικό Κόλπο.
Η συμφωνία προβλέπει ότι οι συμμετέχουσες χώρες θα ενημερωθούν για τις τεχνικές ρυθμίσεις και τις προβλεπόμενες διαδικασίες διαχείρισης της ναυσιπλοΐας, χωρίς να συμμετέχουν στη λήψη των αποφάσεων που αφορούν τις επιμέρους λεπτομέρειες.
Με βάση την προτεινόμενη διευθέτηση, η θαλάσσια διαδρομή εισόδου προς τον Περσικό Κόλπο θα βρίσκεται εξ ολοκλήρου εντός ιρανικών χωρικών υδάτων, ενώ τμήμα της διαδρομής εξόδου θα διέρχεται επίσης από περιοχή ιρανικής δικαιοδοσίας.
Η διαχείριση της κυκλοφορίας στη συγκεκριμένη διαδρομή θα πραγματοποιείται υπό ιρανικό συντονισμό.
Κατατάργηση της νότιας διαδρομής
Με την εφαρμογή της νέας ρύθμισης, αναμένεται να καταργηθεί η νότια θαλάσσια διαδρομή, την οποία, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, προωθούσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η οποία αποτέλεσε βασικό σημείο πρόσφατων εντάσεων.
Στη σχετική συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχουν, πέραν του Ιράν και του Ομάν, και άλλα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου, καθώς και το Ιράκ.
Ωστόσο, οι χώρες αυτές θα ενημερωθούν για τα αποτελέσματα των διμερών τεχνικών συνομιλιών, ενώ οι βασικές παράμετροι της συμφωνίας διαμορφώθηκαν στις απευθείας διαπραγματεύσεις των δύο πλευρών.
Δεν ανοίγει το Στενό, ποιοι είναι οι 7 όροι του Ιράν
Σημαντική παράμετρος είναι ότι η συγκεκριμένη τεχνική συμφωνία δεν ισοδυναμεί με άμεσο άνοιγμα του Hormuz.
Το Ιράν έχει γνωστοποιήσει μέσω διαμεσολαβητών προς την αμερικανική πλευρά επτά προϋποθέσεις για την επαναλειτουργία του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος. Σύμφωνα με την ιρανική θέση, οι προϋποθέσεις αυτές έχουν εγκριθεί από τα ανώτατα θεσμικά όργανα της χώρας και η άρση των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα εξαρτάται από την εφαρμογή τους.
Κατά συνέπεια, η συμφωνία Ιράν και Ομαν δεν συνιστά απόφαση για άμεση απελευθέρωση της διέλευσης από τα Στενά του Hormuz, αλλά δημιουργεί το πιθανό πλαίσιο λειτουργίας σε περίπτωση που υπάρξει πολιτική απόφαση για την επαναφορά της κανονικής ναυσιπλοΐας.
Πέτυχε η πίεση - Οι ΗΠΑ περιορίζουν το χρόνο προστασίας των εμπορικών πλοίων στο Hormuz
Ο αμερικανικός στρατός έχει περιορίσει το ημερήσιο χρονικό παράθυρο κατά το οποίο παρέχει αεροπορική προστασία σε εμπορικά πλοία που διέρχονται από τον Strait of Hormuz, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times στις 12 Σεπτεμβρίου.
Aπό τις αρχές Σεπτεμβρίου οι ΗΠΑ άρχισαν να περιορίζουν τα χρονικά διαστήματα κατά τα οποία τα εμπορικά πλοία μπορούν να λαμβάνουν προστασία από αμερικανικά αεροσκάφη, σύμφωνα με τους Financial Times.
Η απόφαση αποδίδεται στην αύξηση των επιθέσεων από ιρανικές δυνάμεις εναντίον πλοίων που επιχειρούν να διέλθουν από τo Hormuz, ιδιαίτερα κατά τις νυχτερινές ώρες.
Τα πλοία ενημερώνονται για τα διαθέσιμα χρονικά παράθυρα αεροπορικής κάλυψης, χωρίς ωστόσο να υποχρεώνονται να πραγματοποιούν τη διέλευσή τους εντός αυτών.
Για να λάβουν προστασία, οι πλοιοκτήτες πρέπει να υποβάλουν αίτημα σε αμερικανικό κέντρο ναυτικού συντονισμού, γνωστό ως Naval Cooperation and Guidance for Shipping (NCAGS).
Μετά την έγκριση του αιτήματος, τα πλοία λαμβάνουν συγκεκριμένες συντεταγμένες πλεύσης και οδηγίες για τη διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσουν μέσα σε ένα προκαθορισμένο χρονικό πλαίσιο.
Σύμφωνα με τους Financial Times, το συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο «περιορίστηκε σε δύο συγκεκριμένες ημερήσιες ζώνες διέλευσης» από τις αρχές Σεπτεμβρίου, βάσει ηλεκτρονικής αλληλογραφίας του NCAGS προς ναυτιλιακούς συμβούλους.
Πλέον, τα πλοία ενημερώνονται να ξεκινούν τη διέλευσή τους σε συγκεκριμένες ώρες, όπως στις 09:00 το πρωί, προκειμένου να έχουν αυξημένες πιθανότητες λήψης αεροπορικής υποστήριξης.
Σε σχετική ενημέρωση του NCAGS αναφέρεται: «Παρέχουμε πλέον προτεινόμενες ώρες διέλευσης οι οποίες διαφέρουν ανά ημέρα. Το πλοίο σας δεν υποχρεούται να κινηθεί κατά τη διάρκεια αυτών των ωρών, ωστόσο συνιστάται ώστε να λάβει τη βέλτιστη δυνατή υποστήριξη».
Σε άλλη επικοινωνία επισημαίνεται ότι: «Η διέλευση κατά τη διάρκεια της νύχτας δεν έχει αποδειχθεί ως η ασφαλέστερη επιλογή», γεγονός που αντανακλά την αυξημένη απειλή επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας.
Κλιμάκωση επιθέσεων και περιφερειακές εξελίξεις
Το Ιράν και οι ΗΠΑ ενίσχυσαν τις επιθέσεις τους εναντίον εμπορικών πλοίων στην περιοχή νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.
Το Ιράν φέρεται να στόχευσε δύο εμπορικά πλοία και οκτώ πετρελαιοφόρα στο Hormuz, ως απάντηση σε αμερικανικές επιθέσεις εναντίον πέντε ιρανικών πετρελαιοφόρων.
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις ακολούθησαν επίθεση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εναντίον αμερικανικού πολεμικού πλοίου λίγες ημέρες νωρίτερα.
Η Michelle Wiese Bockmann, αναλύτρια της εταιρείας ναυτιλιακών πληροφοριών Windward, δήλωσε: «Τα ύδατα αυτά δεν είναι ασφαλή».
Η ίδια εκτίμησε ότι οι εξαγωγές πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου εκτός του Ιράν τον Αύγουστο ανήλθαν περίπου στα δύο τρίτα των προπολεμικών επιπέδων, κυρίως επειδή μέρος των εξαγωγών διοχετεύεται πλέον μέσω αγωγών που παρακάμπτουν τον Κόλπο του Hormuz.
Το Μπαχρέιν δεν θα πάει στη σύνοδο του Ομάν
Το Υπουργείο Εξωτερικών του Μπαχρέιν εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2026, με την οποία γνωστοποίησε ότι δεν θα συμμετάσχει στην προτεινόμενη υπουργική συνάντηση για την εξέταση της κατάστασης στα Στενά του Hormuz τη Δευτέρα (14/9).
Η Μανάμα τόνισε ότι δεν πρόκειται να λάβει μέρος σε οποιαδήποτε κοινή συνάντηση στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι του Ιράν, έως ότου αποκατασταθούν πλήρως οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η απόφαση αυτή είχε ήδη κοινοποιηθεί επίσημα στο Σουλτανάτο του Ομάν μέσω διπλωματικών καναλιών.
Το Μπαχρέιν διευκρίνισε ότι η στάση του δεν αποτελεί απόρριψη των προσπαθειών διαμεσολάβησης του Ομάν ούτε εγκατάλειψη της αρχής του διαλόγου για την επίλυση των διαφορών.
Η συνάντηση, η οποία είχε προγραμματιστεί με τη συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών των οκτώ παράκτιων χωρών του Περσικού Κόλπου, θα αφορούσε τη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν για νέες θαλάσσιες διαδρομές στα Στενά του Hormuz, καθώς και ευρύτερα περιφερειακά ζητήματα.
Η διαφοροποίηση των Εμιράτων
Νωρίτερα, είχε αναφερθεί ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα απέσυραν την υπουργική τους συμμετοχή την τελευταία στιγμή, επιλέγοντας να εκπροσωπηθούν από σύμβουλο υπουργικού επιπέδου.
Το Μπαχρέιν ανέφερε επίσης ότι ακόμη μία χώρα της περιοχής αποφάσισε να αποχωρήσει πλήρως από τη διαδικασία.
Η Μανάμα υπογράμμισε ότι ο διάλογος δεν μπορεί να πραγματοποιείται αγνοώντας τις προηγούμενες ενέργειες που θεωρεί απειλητικές.
Η ανακοίνωση αναφέρθηκε σε επιθέσεις κατά υποδομών και πολιτικών εγκαταστάσεων του Μπαχρέιν, καθώς και σε περιστατικά που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, θα μπορούσαν να είχαν προκαλέσει σοβαρή ανθρωπιστική και περιβαλλοντική κρίση.
Παράλληλα, το Μπαχρέιν καταδίκασε επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι η στόχευση οικονομικών και στρατηγικών υποδομών αποτελεί συνεχή απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια.
Οι προϋποθέσεις για την ειρήνευση
Η χώρα παρουσίασε τέσσερις βασικές προϋποθέσεις για μια πραγματική ειρήνη: πλήρη τερματισμό των επιθέσεων και εχθροπραξιών, ανάληψη διεθνούς ευθύνης και αποζημίωση για τις ζημιές, σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας όλων των κρατών και επίλυση των διαφορών μέσω νομικών διαδικασιών.
Όσον αφορά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz, το Μπαχρέιν επανέλαβε ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να βασίζεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και να εγκρίνεται από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO).
Η Μανάμα υποστήριξε ότι πρέπει να διασφαλίζεται η ελεύθερη διέλευση όλων των πλοίων χωρίς διακρίσεις, τέλη ή ειδικές άδειες.
Το Μπαχρέιν κατέληξε ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί όλα τα διπλωματικά και νομικά μέσα για τη διατήρηση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας, επισημαίνοντας ότι δεν κλείνει την πόρτα στην ειρήνη, αλλά μια ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη θα αποτελούσε μόνο μια προσωρινή εκεχειρία.
Γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις
Από γεωοικονομικής άποψης, η εξέλιξη ενισχύει τη θέση του Ιράν σχετικά με τον έλεγχο και τη διαχείριση της θαλάσσιας ασφάλειας στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Το Hormuz αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως, μέσω του οποίου διακινείται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε μεταβολή στο καθεστώς λειτουργίας του έχει άμεσες επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας, στα ασφάλιστρα ναυτιλιακού κινδύνου και στο κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων.
Η νέα ρύθμιση μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια δημιουργίας ενός πλαισίου ελεγχόμενης ναυσιπλοΐας υπό αυξημένη ιρανική εποπτεία, χωρίς όμως να σηματοδοτεί από μόνη της αποκλιμάκωση της ευρύτερης αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η τελική εξέλιξη παραμένει συνδεδεμένη με την πορεία των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, καθώς και με την εφαρμογή των όρων που έχει θέσει η ιρανική πλευρά.
Συνολικά, η συμφωνία Ιράν και Ομάν αποτελεί περισσότερο έναν τεχνικό και θεσμικό μηχανισμό προετοιμασίας για πιθανή επαναλειτουργία του Hormuz παρά μια άμεση άρση των περιορισμών. Παράλληλα, ενισχύει τη στρατηγική επιδίωξη του Ιράν να κατοχυρώσει αυξημένο ρόλο στη διαχείριση ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους του παγκόσμιου εμπορίου.
www.bankingnews.gr
Η σύνοδος, που φιλοξενείται από τη Muscat, αποτελεί το σημαντικότερο περιφερειακό εγχείρημα αποκλιμάκωσης μετά την ένταση που έχει προκαλέσει η σύγκρουση Ιράν–ΗΠΑ και η αναστάτωση στη θαλάσσια κυκλοφορία στον Κόλπο.
Στη συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχουν ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi και υπουργοί Εξωτερικών των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), καθώς και το Ιράκ.
Στόχος της πρωτοβουλίας του Ομάν είναι να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός που θα επιτρέψει την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων και θα μειώσει τον κίνδυνο μιας νέας ενεργειακής κρίσης.
Η συνάντηση αποτελεί συνέχεια εβδομάδων διαβουλεύσεων μεταξύ Τεχεράνης και Muscat.
Το Ομάν, που παραδοσιακά διατηρεί ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ του Ιράν και των αραβικών κρατών αλλά και της Δύσης, επιδιώκει να μετατρέψει τη διμερή συνεννόηση Ιράν - Ομάν σε μια ευρύτερη περιφερειακή συμφωνία.
Το βασικό ζήτημα αφορά τη δημιουργία ενός προσωρινού κοινού διαδρόμου για τον ασφαλή διάπλου των Στενών του Ηormuz, με παράλληλη συνεργασία για την απομάκρυνση ναρκών και τη διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Σε επόμενο στάδιο εξετάζεται η δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού διαχείρισης, ο οποίος θα περιλαμβάνει ανταλλαγή πληροφοριών, συντονισμό κινήσεων πλοίων και υπηρεσίες ναυτικής ασφάλειας.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι, ως μία από τις δύο παράκτιες χώρες των Στενών μαζί με το Ομάν, έχει δικαίωμα καθοριστικού λόγου στη διαχείριση της περιοχής.
H Τεχεράνη επιμένει ότι η ασφάλεια του Hormuz πρέπει να αποτελεί υπόθεση των χωρών της περιοχής και όχι εξωτερικών δυνάμεων.
Παράλληλα, το Ιράν έχει θέσει στο τραπέζι και οικονομικές παραμέτρους, υποστηρίζοντας ότι η διαχείριση της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να συνοδεύεται από μηχανισμούς παροχής υπηρεσιών και χρηματοδότησης.
Η θέση αυτή προκαλεί αντιδράσεις από χώρες που φοβούνται ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμό της ελευθερίας διέλευσης.
Η σημασία της συνόδου είναι τεράστια, καθώς από τα Στενά του Hormuz διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Κάθε περιορισμός στη λειτουργία τους έχει άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας, στη ναυτιλία και στην παγκόσμια οικονομία.
Ωστόσο, οι προσδοκίες παραμένουν συγκρατημένες.
Παρότι το Ιράν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η Δευτέρα (14/9) μπορεί να αποτελέσει βήμα προς μια συμφωνία, άλλες πηγές σημειώνουν ότι δεν είναι βέβαιο πως θα υπογραφεί τελικό δεσμευτικό κείμενο και ότι οι διαφορές για τον έλεγχο της διώρυγας, τα δικαιώματα των παράκτιων κρατών και τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένουν ανοικτές.
Η πρωτοβουλία του Ομάν, πάντως, σηματοδοτεί μια σημαντική μετατόπιση: για πρώτη φορά μετά την κλιμάκωση της κρίσης, οι χώρες του Κόλπου και το Ιράν επιχειρούν να συζητήσουν απευθείας ένα κοινό πλαίσιο για τη διαχείριση μιας θαλάσσιας οδού που αποτελεί κλειδί για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Η σύνοδος στο Muscat δεν αφορά μόνο τη ναυσιπλοΐα - αφορά το ποιος θα έχει τον πρώτο λόγο στη νέα ισορροπία ισχύος στον Περσικό Κόλπο.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία με το Ομάν
Σύμφωνα με πληροφορίες από Ιρανικά ΜΜΕ, το Ιράν και το Ομάν κατέληξαν σε τεχνική συμφωνία σχετικά με τις προδιαγραφές και τις λεπτομέρειες νέων θαλάσσιων διαδρομών εισόδου και εξόδου από τον Περσικό Κόλπο.
Η συμφωνία προβλέπει ότι οι συμμετέχουσες χώρες θα ενημερωθούν για τις τεχνικές ρυθμίσεις και τις προβλεπόμενες διαδικασίες διαχείρισης της ναυσιπλοΐας, χωρίς να συμμετέχουν στη λήψη των αποφάσεων που αφορούν τις επιμέρους λεπτομέρειες.
Με βάση την προτεινόμενη διευθέτηση, η θαλάσσια διαδρομή εισόδου προς τον Περσικό Κόλπο θα βρίσκεται εξ ολοκλήρου εντός ιρανικών χωρικών υδάτων, ενώ τμήμα της διαδρομής εξόδου θα διέρχεται επίσης από περιοχή ιρανικής δικαιοδοσίας.
Η διαχείριση της κυκλοφορίας στη συγκεκριμένη διαδρομή θα πραγματοποιείται υπό ιρανικό συντονισμό.
VIDEO | US President Donald Trump claimed "everything's going to work out fine and dandy" when asked what the US would do about Saudi Arabia, and that "everything is going to work out just fine" when asked about the Strait of Hormuz. pic.twitter.com/wt71uJQKzL
— The Cradle (@TheCradleMedia) September 12, 2026
Κατατάργηση της νότιας διαδρομής
Με την εφαρμογή της νέας ρύθμισης, αναμένεται να καταργηθεί η νότια θαλάσσια διαδρομή, την οποία, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, προωθούσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η οποία αποτέλεσε βασικό σημείο πρόσφατων εντάσεων.
Στη σχετική συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχουν, πέραν του Ιράν και του Ομάν, και άλλα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου, καθώς και το Ιράκ.
Ωστόσο, οι χώρες αυτές θα ενημερωθούν για τα αποτελέσματα των διμερών τεχνικών συνομιλιών, ενώ οι βασικές παράμετροι της συμφωνίας διαμορφώθηκαν στις απευθείας διαπραγματεύσεις των δύο πλευρών.
Δεν ανοίγει το Στενό, ποιοι είναι οι 7 όροι του Ιράν
Σημαντική παράμετρος είναι ότι η συγκεκριμένη τεχνική συμφωνία δεν ισοδυναμεί με άμεσο άνοιγμα του Hormuz.
Το Ιράν έχει γνωστοποιήσει μέσω διαμεσολαβητών προς την αμερικανική πλευρά επτά προϋποθέσεις για την επαναλειτουργία του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος. Σύμφωνα με την ιρανική θέση, οι προϋποθέσεις αυτές έχουν εγκριθεί από τα ανώτατα θεσμικά όργανα της χώρας και η άρση των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα εξαρτάται από την εφαρμογή τους.
Κατά συνέπεια, η συμφωνία Ιράν και Ομαν δεν συνιστά απόφαση για άμεση απελευθέρωση της διέλευσης από τα Στενά του Hormuz, αλλά δημιουργεί το πιθανό πλαίσιο λειτουργίας σε περίπτωση που υπάρξει πολιτική απόφαση για την επαναφορά της κανονικής ναυσιπλοΐας.
Πέτυχε η πίεση - Οι ΗΠΑ περιορίζουν το χρόνο προστασίας των εμπορικών πλοίων στο Hormuz
Ο αμερικανικός στρατός έχει περιορίσει το ημερήσιο χρονικό παράθυρο κατά το οποίο παρέχει αεροπορική προστασία σε εμπορικά πλοία που διέρχονται από τον Strait of Hormuz, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times στις 12 Σεπτεμβρίου.
Aπό τις αρχές Σεπτεμβρίου οι ΗΠΑ άρχισαν να περιορίζουν τα χρονικά διαστήματα κατά τα οποία τα εμπορικά πλοία μπορούν να λαμβάνουν προστασία από αμερικανικά αεροσκάφη, σύμφωνα με τους Financial Times.
Η απόφαση αποδίδεται στην αύξηση των επιθέσεων από ιρανικές δυνάμεις εναντίον πλοίων που επιχειρούν να διέλθουν από τo Hormuz, ιδιαίτερα κατά τις νυχτερινές ώρες.
Τα πλοία ενημερώνονται για τα διαθέσιμα χρονικά παράθυρα αεροπορικής κάλυψης, χωρίς ωστόσο να υποχρεώνονται να πραγματοποιούν τη διέλευσή τους εντός αυτών.
Για να λάβουν προστασία, οι πλοιοκτήτες πρέπει να υποβάλουν αίτημα σε αμερικανικό κέντρο ναυτικού συντονισμού, γνωστό ως Naval Cooperation and Guidance for Shipping (NCAGS).
Μετά την έγκριση του αιτήματος, τα πλοία λαμβάνουν συγκεκριμένες συντεταγμένες πλεύσης και οδηγίες για τη διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσουν μέσα σε ένα προκαθορισμένο χρονικό πλαίσιο.
Σύμφωνα με τους Financial Times, το συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο «περιορίστηκε σε δύο συγκεκριμένες ημερήσιες ζώνες διέλευσης» από τις αρχές Σεπτεμβρίου, βάσει ηλεκτρονικής αλληλογραφίας του NCAGS προς ναυτιλιακούς συμβούλους.
Πλέον, τα πλοία ενημερώνονται να ξεκινούν τη διέλευσή τους σε συγκεκριμένες ώρες, όπως στις 09:00 το πρωί, προκειμένου να έχουν αυξημένες πιθανότητες λήψης αεροπορικής υποστήριξης.
Σε σχετική ενημέρωση του NCAGS αναφέρεται: «Παρέχουμε πλέον προτεινόμενες ώρες διέλευσης οι οποίες διαφέρουν ανά ημέρα. Το πλοίο σας δεν υποχρεούται να κινηθεί κατά τη διάρκεια αυτών των ωρών, ωστόσο συνιστάται ώστε να λάβει τη βέλτιστη δυνατή υποστήριξη».
Σε άλλη επικοινωνία επισημαίνεται ότι: «Η διέλευση κατά τη διάρκεια της νύχτας δεν έχει αποδειχθεί ως η ασφαλέστερη επιλογή», γεγονός που αντανακλά την αυξημένη απειλή επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας.
'Reached final stage' – Iran says agreement with Oman close on 'temporary secure passage in Strait of Hormuz' pic.twitter.com/UHFoKlfW5Q
— Syed Ali Salman Bokhari (@SyedAliSalman70) September 8, 2026
Κλιμάκωση επιθέσεων και περιφερειακές εξελίξεις
Το Ιράν και οι ΗΠΑ ενίσχυσαν τις επιθέσεις τους εναντίον εμπορικών πλοίων στην περιοχή νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.
Το Ιράν φέρεται να στόχευσε δύο εμπορικά πλοία και οκτώ πετρελαιοφόρα στο Hormuz, ως απάντηση σε αμερικανικές επιθέσεις εναντίον πέντε ιρανικών πετρελαιοφόρων.
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις ακολούθησαν επίθεση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εναντίον αμερικανικού πολεμικού πλοίου λίγες ημέρες νωρίτερα.
Η Michelle Wiese Bockmann, αναλύτρια της εταιρείας ναυτιλιακών πληροφοριών Windward, δήλωσε: «Τα ύδατα αυτά δεν είναι ασφαλή».
Η ίδια εκτίμησε ότι οι εξαγωγές πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου εκτός του Ιράν τον Αύγουστο ανήλθαν περίπου στα δύο τρίτα των προπολεμικών επιπέδων, κυρίως επειδή μέρος των εξαγωγών διοχετεύεται πλέον μέσω αγωγών που παρακάμπτουν τον Κόλπο του Hormuz.
Το Μπαχρέιν δεν θα πάει στη σύνοδο του Ομάν
Το Υπουργείο Εξωτερικών του Μπαχρέιν εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2026, με την οποία γνωστοποίησε ότι δεν θα συμμετάσχει στην προτεινόμενη υπουργική συνάντηση για την εξέταση της κατάστασης στα Στενά του Hormuz τη Δευτέρα (14/9).
Η Μανάμα τόνισε ότι δεν πρόκειται να λάβει μέρος σε οποιαδήποτε κοινή συνάντηση στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι του Ιράν, έως ότου αποκατασταθούν πλήρως οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η απόφαση αυτή είχε ήδη κοινοποιηθεί επίσημα στο Σουλτανάτο του Ομάν μέσω διπλωματικών καναλιών.
Το Μπαχρέιν διευκρίνισε ότι η στάση του δεν αποτελεί απόρριψη των προσπαθειών διαμεσολάβησης του Ομάν ούτε εγκατάλειψη της αρχής του διαλόγου για την επίλυση των διαφορών.
Η συνάντηση, η οποία είχε προγραμματιστεί με τη συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών των οκτώ παράκτιων χωρών του Περσικού Κόλπου, θα αφορούσε τη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν για νέες θαλάσσιες διαδρομές στα Στενά του Hormuz, καθώς και ευρύτερα περιφερειακά ζητήματα.
Η διαφοροποίηση των Εμιράτων
Νωρίτερα, είχε αναφερθεί ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα απέσυραν την υπουργική τους συμμετοχή την τελευταία στιγμή, επιλέγοντας να εκπροσωπηθούν από σύμβουλο υπουργικού επιπέδου.
Το Μπαχρέιν ανέφερε επίσης ότι ακόμη μία χώρα της περιοχής αποφάσισε να αποχωρήσει πλήρως από τη διαδικασία.
Η Μανάμα υπογράμμισε ότι ο διάλογος δεν μπορεί να πραγματοποιείται αγνοώντας τις προηγούμενες ενέργειες που θεωρεί απειλητικές.
Η ανακοίνωση αναφέρθηκε σε επιθέσεις κατά υποδομών και πολιτικών εγκαταστάσεων του Μπαχρέιν, καθώς και σε περιστατικά που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, θα μπορούσαν να είχαν προκαλέσει σοβαρή ανθρωπιστική και περιβαλλοντική κρίση.
Παράλληλα, το Μπαχρέιν καταδίκασε επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι η στόχευση οικονομικών και στρατηγικών υποδομών αποτελεί συνεχή απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια.
Οι προϋποθέσεις για την ειρήνευση
Η χώρα παρουσίασε τέσσερις βασικές προϋποθέσεις για μια πραγματική ειρήνη: πλήρη τερματισμό των επιθέσεων και εχθροπραξιών, ανάληψη διεθνούς ευθύνης και αποζημίωση για τις ζημιές, σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας όλων των κρατών και επίλυση των διαφορών μέσω νομικών διαδικασιών.
Όσον αφορά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz, το Μπαχρέιν επανέλαβε ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να βασίζεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και να εγκρίνεται από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO).
Η Μανάμα υποστήριξε ότι πρέπει να διασφαλίζεται η ελεύθερη διέλευση όλων των πλοίων χωρίς διακρίσεις, τέλη ή ειδικές άδειες.
Το Μπαχρέιν κατέληξε ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί όλα τα διπλωματικά και νομικά μέσα για τη διατήρηση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας, επισημαίνοντας ότι δεν κλείνει την πόρτα στην ειρήνη, αλλά μια ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη θα αποτελούσε μόνο μια προσωρινή εκεχειρία.
Γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις
Από γεωοικονομικής άποψης, η εξέλιξη ενισχύει τη θέση του Ιράν σχετικά με τον έλεγχο και τη διαχείριση της θαλάσσιας ασφάλειας στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Το Hormuz αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως, μέσω του οποίου διακινείται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε μεταβολή στο καθεστώς λειτουργίας του έχει άμεσες επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας, στα ασφάλιστρα ναυτιλιακού κινδύνου και στο κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων.
Η νέα ρύθμιση μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια δημιουργίας ενός πλαισίου ελεγχόμενης ναυσιπλοΐας υπό αυξημένη ιρανική εποπτεία, χωρίς όμως να σηματοδοτεί από μόνη της αποκλιμάκωση της ευρύτερης αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η τελική εξέλιξη παραμένει συνδεδεμένη με την πορεία των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, καθώς και με την εφαρμογή των όρων που έχει θέσει η ιρανική πλευρά.
Συνολικά, η συμφωνία Ιράν και Ομάν αποτελεί περισσότερο έναν τεχνικό και θεσμικό μηχανισμό προετοιμασίας για πιθανή επαναλειτουργία του Hormuz παρά μια άμεση άρση των περιορισμών. Παράλληλα, ενισχύει τη στρατηγική επιδίωξη του Ιράν να κατοχυρώσει αυξημένο ρόλο στη διαχείριση ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους του παγκόσμιου εμπορίου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών