Παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα
Σημαντικό ενδιαφέρον έχει προκαλέσει η παγκόσμια πρεμιέρα του περιφερόμενου πυρομαχικού (loitering munition) Dan-T της Rostec στο Διεθνές Αεροπορικό Σαλόνι του Ελ Αλαμέιν 2026…
Κάποιοι θα έλεγαν ότι η παρουσίαση έριξε φως σε ένα νέο ρωσικό οπλικό σύστημα, το οποίο φέρεται να έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ικανότητα διείσδυσης στην ουκρανική αεράμυνα.
Άλλοι, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι δημιούργησε ακόμη περισσότερα ερωτήματα σχετικά με τις πραγματικές δυνατότητες του όπλου.
Σύμφωνα με τη Rostec, το πυρομαχικό Dan-T λειτουργεί σύμφωνα με την αρχή «fire-and-forget», δηλαδή «πυροδότησε και ξέχασέ το», και είναι προσαρμοσμένο για εκτόξευση από ρωσικά και ξένα αεροσκάφη, καθώς και από ελικόπτερα.
Το σύστημα διαθέτει μικρό κινητήρα τζετ και μπορεί να πλήξει στόχους σε απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων.
Το Dan-T διαθέτει ειδικό τρόπο πτήσης, σχεδιασμένο για να παρακάμπτει τα εχθρικά συστήματα αεράμυνας.
Εκατοντάδες επιτυχημένες εκτοξεύσεις εναντίον εχθρικών στόχων στη ζώνη των στρατιωτικών επιχειρήσεων έχουν, σύμφωνα με τη Rostec, επιβεβαιώσει την αποτελεσματικότητα του περιφερόμενου πυρομαχικού.
Η περιγραφή του όπλου από τη Rostec ως συστήματος «fire-and-forget» υποδηλώνει ένα όπλο παρόμοιο με πύραυλο cruise, σχεδιασμένο να προσβάλλει έναν προκαθορισμένο στόχο βάσει συντεταγμένων ή οπτικών δεδομένων.
Επομένως, προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα: πώς ακριβώς χαρακτηρίζεται ως περιφερόμενο πυρομαχικό;
Και τι ακριβώς είναι ο «ειδικός τρόπος πτήσης που έχει σχεδιαστεί για την παράκαμψη των εχθρικών συστημάτων αεράμυνας»;
Το όπλο δεν φαίνεται να διαθέτει οπτικό άνοιγμα για υπέρυθρο ή τηλεοπτικό αισθητήρα αναζήτησης, γεγονός που καθιστά λιγότερο πιθανή την υποστήριξη τερματικής καθοδήγησης μέσω μηχανικής όρασης.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η ικανότητά του να παρακάμπτει τα εχθρικά συστήματα αεράμυνας ενδέχεται να προκύπτει από τον συνδυασμό χαρακτηριστικών χαμηλής παρατηρησιμότητας —όπως το μικρό του μέγεθος και η χαμηλή διατομή ραντάρ— και της χρήσης δορυφορικής πλοήγησης ανθεκτικής σε παρεμβολές, μέσω συστημάτων 12 ή 16 καναλιών.
Οι πρόγονοι του Dan-T
Το Dan-T φέρεται να αποτελεί εξέλιξη του drone-στόχου Dan-M, το οποίο υποβλήθηκε για πρώτη φορά σε επιχειρησιακές δοκιμές με σκοπό τη χρήση του σε συνθήκες μάχης τον Μάιο του 2025.
Οι αναφερόμενες επιδόσεις πτήσης του Dan-M περιλαμβάνουν ύψος πλεύσης από 50 έως 9.000 μέτρα, ταχύτητα πλεύσης από 300 έως 750 km/h και αυτονομία περίπου 70 λεπτών. Το βάρος απογείωσής του ανέρχεται στα 350 κιλά.
Η ύπαρξη του Dan-M αναφέρθηκε για πρώτη φορά δημοσίως τον Αύγουστο του 2004.
Το Dan-M αναπτύχθηκε από το drone-στόχο Dan, το οποίο είχε σχεδιαστεί για την εκπαίδευση και τις δοκιμές συστημάτων αεράμυνας και πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση το 1993.
Το πρόγραμμα Dan-M είχε ως στόχο την αύξηση της αυτονομίας και της εμβέλειας, ενώ η έναρξη της παραγωγής του αναμενόταν, σύμφωνα με αναφορές, γύρω στο 2005. Μεταγενέστερες δημόσιες αναφορές, περίπου το 2020, έκαναν λόγο για μια περαιτέρω αναβαθμισμένη έκδοση του Dan-M, εξοπλισμένη με νέο κινητήρα και νέα ηλεκτρονικά συστήματα.
Περιφερόμενο πυρομαχικό Dan-T στο El Alamein 2026.
Χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας
Και οι τρεις εκδόσεις της οικογένειας Dan διαθέτουν ουσιαστικά την ίδια αεροδυναμική διαμόρφωση.
Οι διαφορές φαίνεται να αφορούν κυρίως το εσωτερικό και τον επιχειρησιακό ρόλο τους, παρά να αποτελούν αποτέλεσμα μιας ριζικής ανασχεδίασης του αεροδυναμικού φορέα.
Ενώ τα Dan και Dan-M ήταν drones-στόχοι και πιθανότατα έφεραν φακό Lüneberg, με σκοπό την τροποποίηση του ίχνους τους στο ραντάρ, το Dan-T δεν φαίνεται να διαθέτει αντίστοιχο εξοπλισμό.
Μια ακόμη σημαντική διαφορά είναι ότι τα Dan και Dan-M είχαν σχεδιαστεί ώστε να ανακτώνται με αλεξίπτωτο, ενώ το Dan-T αποτελεί drone μονής κατεύθυνσης επίθεσης (one-way attack – OWA).
Η ομοιότητα με το Banderol
Το Banderol S8000, ένα drone με κινητήρα τζετ και χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε πύραυλο cruise, παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με το Dan-T.
Η Ρωσία χρησιμοποιεί το Banderol, το οποίο εκτοξεύεται από το μη επανδρωμένο αεροσκάφος MALE Orion, σε σημαντική έκταση στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης και συστηματικής εκστρατείας της εναντίον των ουκρανικών υποδομών logistics, της αμυντικής βιομηχανίας, των ενεργειακών εγκαταστάσεων και των υποδομών εξαγωγών.
Ωστόσο, ενώ το Banderol αποδίδεται στην Kronstadt, η οποία ανέπτυξε επίσης το drone Orion, το Dan-T θεωρείται ότι αποτελεί αναβάθμιση του drone-στόχου Dan-M.
Τα Banderol συνήθως πετούν σε χαμηλό ύψος, ιδιαίτερα όταν ακολουθούν διαδρομές πάνω από τη θάλασσα για πλήγματα εναντίον στόχων στην περιοχή της Οδησσού.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκουν να αποφεύγουν τον εντοπισμό από τα ραντάρ μέχρι σχεδόν την τελευταία στιγμή, προτού αυξήσουν απότομα το ύψος τους και προσβάλουν τον στόχο από γωνία που θεωρείται καταλληλότερη για τη μεγιστοποίηση των ζημιών.
Η χρήση σύνθετων υλικών, σε συνδυασμό με τη σχεδίαση χαμηλής παρατηρησιμότητας και το μικρό μέγεθος, συμβάλλει περαιτέρω στη μείωση της παρατηρησιμότητας του όπλου και, κατά συνέπεια, στην περιορισμένη εμβέλεια εντοπισμού του.
Ευελιξία ως προς την πλατφόρμα εκτόξευσης
Η δυνατότητα χρήσης ελικοπτέρου ως πλατφόρμας εκτόξευσης καθιστά το όπλο ιδιαίτερα ευέλικτο.
Η αεροπορική εκτόξευση αυξάνει την αποτελεσματική εμβέλεια του drone, ενώ η μεταφορά του από ελικόπτερο επιτρέπει την εκτόξευση χωρίς την πρότερη προειδοποίηση που θα μπορούσε να συνοδεύει τον εντοπισμό ενός μαχητικού αεροσκάφους από τα ραντάρ.
Το drone πιθανότατα έχει προγραμματιστεί να επιχειρεί κατά κύριο λόγο εκτός του φακέλου εμπλοκής των ουκρανικών συστημάτων MANPADS και SHORAD.
Αξιοποιώντας τις αυξημένες επιδόσεις πτήσης του Dan-T, η Ρωσία θα μπορούσε να υποχρεώσει την Ουκρανία να αντιμετωπίζει αυτά τα drones με συστήματα αεράμυνας μέσου βεληνεκούς, όπως τα NASAMS, IRIS-T και SAMP/T.
Τα συγκεκριμένα συστήματα όχι μόνο διατίθενται στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις σε περιορισμένους αριθμούς, αλλά και τα αποθέματα των πυραύλων αναχαίτισής τους είναι περιορισμένα — τόσο στην Ουκρανία όσο και στις χώρες που τα κατασκευάζουν.
Επιπλέον, παρά τις βελτιωμένες επιδόσεις του, το Dan-M πιθανότατα αποτελεί μια σχετικά οικονομική πλατφόρμα.
Το κόστος ανά μονάδα εκτιμάται ότι είναι σημαντικά χαμηλότερο από εκείνο ενός πυραύλου αεράμυνας μέσου βεληνεκούς.
Υποχρεώνοντας την Ουκρανία να καταναλώνει τα περιορισμένα και ακριβά αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης εναντίον συγκριτικά φθηνών drones, η Ρωσία θα μπορούσε να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη πιεσμένες δυνατότητες της ουκρανικής αεράμυνας.
Το Banderol είναι γνωστό ότι αποτελεί σχετικά οικονομικό σύστημα, γεγονός που επιτρέπει στη Ρωσία να αυξάνει την παραγωγή του με σχετική ευκολία.
Στα μέσα Αυγούστου 2026, η HUR (Υπηρεσία Αμυντικών Πληροφοριών της Ουκρανίας) δήλωσε στο Militarnyi ότι η Ρωσία μπορεί να παράγει έως και περίπου 80 πυραύλους Banderol S8000 τον μήνα. Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, τα εργοστάσια λειτουργούν σε τρεις βάρδιες.
Ο Serhii «Flash» Beskrestnov, σύμβουλος του Ουκρανού υπουργού Άμυνας, δήλωσε τον Ιούλιο ότι ο προγραμματισμένος ρυθμός παραγωγής για το 2026 ανερχόταν σε 120 μονάδες τον μήνα, δηλαδή περίπου τέσσερις την ημέρα, εφόσον η παραγωγή λειτουργούσε στο μέγιστο επίπεδο.
Αργότερα, τον Αύγουστο, ο Beskrestnov ανέφερε ότι η Μόσχα προσπαθούσε να αυξήσει την παραγωγή πυρομαχικών με κινητήρες τζετ και ότι η παραγωγή του Banderol θα μπορούσε να φτάσει τις 300–400 μονάδες τον μήνα.
Η αυξανόμενη χρήση του Banderol αποτελεί ένδειξη της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητάς του, αν όχι και της τεχνολογικής του πολυπλοκότητας.
Εφόσον το Banderol και το Dan-T είναι παρόμοια συστήματα —ή ακόμη και το ίδιο όπλο σε διαφορετική διαμόρφωση— η παρουσίαση της Ρωσίας στο Ελ Αλαμέιν, με στόχο την προώθηση και πώληση του συστήματος, θα μπορούσε να προσελκύσει αρκετούς ενδιαφερόμενους αγοραστές.
www.bankingnews.gr
Κάποιοι θα έλεγαν ότι η παρουσίαση έριξε φως σε ένα νέο ρωσικό οπλικό σύστημα, το οποίο φέρεται να έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ικανότητα διείσδυσης στην ουκρανική αεράμυνα.
Άλλοι, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι δημιούργησε ακόμη περισσότερα ερωτήματα σχετικά με τις πραγματικές δυνατότητες του όπλου.
Σύμφωνα με τη Rostec, το πυρομαχικό Dan-T λειτουργεί σύμφωνα με την αρχή «fire-and-forget», δηλαδή «πυροδότησε και ξέχασέ το», και είναι προσαρμοσμένο για εκτόξευση από ρωσικά και ξένα αεροσκάφη, καθώς και από ελικόπτερα.
Το σύστημα διαθέτει μικρό κινητήρα τζετ και μπορεί να πλήξει στόχους σε απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων.
Το Dan-T διαθέτει ειδικό τρόπο πτήσης, σχεδιασμένο για να παρακάμπτει τα εχθρικά συστήματα αεράμυνας.
Εκατοντάδες επιτυχημένες εκτοξεύσεις εναντίον εχθρικών στόχων στη ζώνη των στρατιωτικών επιχειρήσεων έχουν, σύμφωνα με τη Rostec, επιβεβαιώσει την αποτελεσματικότητα του περιφερόμενου πυρομαχικού.
Η περιγραφή του όπλου από τη Rostec ως συστήματος «fire-and-forget» υποδηλώνει ένα όπλο παρόμοιο με πύραυλο cruise, σχεδιασμένο να προσβάλλει έναν προκαθορισμένο στόχο βάσει συντεταγμένων ή οπτικών δεδομένων.
Επομένως, προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα: πώς ακριβώς χαρακτηρίζεται ως περιφερόμενο πυρομαχικό;
Και τι ακριβώς είναι ο «ειδικός τρόπος πτήσης που έχει σχεδιαστεί για την παράκαμψη των εχθρικών συστημάτων αεράμυνας»;
Το όπλο δεν φαίνεται να διαθέτει οπτικό άνοιγμα για υπέρυθρο ή τηλεοπτικό αισθητήρα αναζήτησης, γεγονός που καθιστά λιγότερο πιθανή την υποστήριξη τερματικής καθοδήγησης μέσω μηχανικής όρασης.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η ικανότητά του να παρακάμπτει τα εχθρικά συστήματα αεράμυνας ενδέχεται να προκύπτει από τον συνδυασμό χαρακτηριστικών χαμηλής παρατηρησιμότητας —όπως το μικρό του μέγεθος και η χαμηλή διατομή ραντάρ— και της χρήσης δορυφορικής πλοήγησης ανθεκτικής σε παρεμβολές, μέσω συστημάτων 12 ή 16 καναλιών.
Οι πρόγονοι του Dan-T
Το Dan-T φέρεται να αποτελεί εξέλιξη του drone-στόχου Dan-M, το οποίο υποβλήθηκε για πρώτη φορά σε επιχειρησιακές δοκιμές με σκοπό τη χρήση του σε συνθήκες μάχης τον Μάιο του 2025.
Οι αναφερόμενες επιδόσεις πτήσης του Dan-M περιλαμβάνουν ύψος πλεύσης από 50 έως 9.000 μέτρα, ταχύτητα πλεύσης από 300 έως 750 km/h και αυτονομία περίπου 70 λεπτών. Το βάρος απογείωσής του ανέρχεται στα 350 κιλά.
Η ύπαρξη του Dan-M αναφέρθηκε για πρώτη φορά δημοσίως τον Αύγουστο του 2004.
Το Dan-M αναπτύχθηκε από το drone-στόχο Dan, το οποίο είχε σχεδιαστεί για την εκπαίδευση και τις δοκιμές συστημάτων αεράμυνας και πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση το 1993.
Το πρόγραμμα Dan-M είχε ως στόχο την αύξηση της αυτονομίας και της εμβέλειας, ενώ η έναρξη της παραγωγής του αναμενόταν, σύμφωνα με αναφορές, γύρω στο 2005. Μεταγενέστερες δημόσιες αναφορές, περίπου το 2020, έκαναν λόγο για μια περαιτέρω αναβαθμισμένη έκδοση του Dan-M, εξοπλισμένη με νέο κινητήρα και νέα ηλεκτρονικά συστήματα.
Περιφερόμενο πυρομαχικό Dan-T στο El Alamein 2026.
Χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας
Και οι τρεις εκδόσεις της οικογένειας Dan διαθέτουν ουσιαστικά την ίδια αεροδυναμική διαμόρφωση.
Οι διαφορές φαίνεται να αφορούν κυρίως το εσωτερικό και τον επιχειρησιακό ρόλο τους, παρά να αποτελούν αποτέλεσμα μιας ριζικής ανασχεδίασης του αεροδυναμικού φορέα.
Ενώ τα Dan και Dan-M ήταν drones-στόχοι και πιθανότατα έφεραν φακό Lüneberg, με σκοπό την τροποποίηση του ίχνους τους στο ραντάρ, το Dan-T δεν φαίνεται να διαθέτει αντίστοιχο εξοπλισμό.
Μια ακόμη σημαντική διαφορά είναι ότι τα Dan και Dan-M είχαν σχεδιαστεί ώστε να ανακτώνται με αλεξίπτωτο, ενώ το Dan-T αποτελεί drone μονής κατεύθυνσης επίθεσης (one-way attack – OWA).
Η ομοιότητα με το Banderol
Το Banderol S8000, ένα drone με κινητήρα τζετ και χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε πύραυλο cruise, παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με το Dan-T.
Η Ρωσία χρησιμοποιεί το Banderol, το οποίο εκτοξεύεται από το μη επανδρωμένο αεροσκάφος MALE Orion, σε σημαντική έκταση στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης και συστηματικής εκστρατείας της εναντίον των ουκρανικών υποδομών logistics, της αμυντικής βιομηχανίας, των ενεργειακών εγκαταστάσεων και των υποδομών εξαγωγών.
Ωστόσο, ενώ το Banderol αποδίδεται στην Kronstadt, η οποία ανέπτυξε επίσης το drone Orion, το Dan-T θεωρείται ότι αποτελεί αναβάθμιση του drone-στόχου Dan-M.
Τα Banderol συνήθως πετούν σε χαμηλό ύψος, ιδιαίτερα όταν ακολουθούν διαδρομές πάνω από τη θάλασσα για πλήγματα εναντίον στόχων στην περιοχή της Οδησσού.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκουν να αποφεύγουν τον εντοπισμό από τα ραντάρ μέχρι σχεδόν την τελευταία στιγμή, προτού αυξήσουν απότομα το ύψος τους και προσβάλουν τον στόχο από γωνία που θεωρείται καταλληλότερη για τη μεγιστοποίηση των ζημιών.
Η χρήση σύνθετων υλικών, σε συνδυασμό με τη σχεδίαση χαμηλής παρατηρησιμότητας και το μικρό μέγεθος, συμβάλλει περαιτέρω στη μείωση της παρατηρησιμότητας του όπλου και, κατά συνέπεια, στην περιορισμένη εμβέλεια εντοπισμού του.
Ευελιξία ως προς την πλατφόρμα εκτόξευσης
Η δυνατότητα χρήσης ελικοπτέρου ως πλατφόρμας εκτόξευσης καθιστά το όπλο ιδιαίτερα ευέλικτο.
Η αεροπορική εκτόξευση αυξάνει την αποτελεσματική εμβέλεια του drone, ενώ η μεταφορά του από ελικόπτερο επιτρέπει την εκτόξευση χωρίς την πρότερη προειδοποίηση που θα μπορούσε να συνοδεύει τον εντοπισμό ενός μαχητικού αεροσκάφους από τα ραντάρ.
Το drone πιθανότατα έχει προγραμματιστεί να επιχειρεί κατά κύριο λόγο εκτός του φακέλου εμπλοκής των ουκρανικών συστημάτων MANPADS και SHORAD.
Αξιοποιώντας τις αυξημένες επιδόσεις πτήσης του Dan-T, η Ρωσία θα μπορούσε να υποχρεώσει την Ουκρανία να αντιμετωπίζει αυτά τα drones με συστήματα αεράμυνας μέσου βεληνεκούς, όπως τα NASAMS, IRIS-T και SAMP/T.
Τα συγκεκριμένα συστήματα όχι μόνο διατίθενται στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις σε περιορισμένους αριθμούς, αλλά και τα αποθέματα των πυραύλων αναχαίτισής τους είναι περιορισμένα — τόσο στην Ουκρανία όσο και στις χώρες που τα κατασκευάζουν.
Επιπλέον, παρά τις βελτιωμένες επιδόσεις του, το Dan-M πιθανότατα αποτελεί μια σχετικά οικονομική πλατφόρμα.
Το κόστος ανά μονάδα εκτιμάται ότι είναι σημαντικά χαμηλότερο από εκείνο ενός πυραύλου αεράμυνας μέσου βεληνεκούς.
Υποχρεώνοντας την Ουκρανία να καταναλώνει τα περιορισμένα και ακριβά αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης εναντίον συγκριτικά φθηνών drones, η Ρωσία θα μπορούσε να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη πιεσμένες δυνατότητες της ουκρανικής αεράμυνας.
Το Banderol είναι γνωστό ότι αποτελεί σχετικά οικονομικό σύστημα, γεγονός που επιτρέπει στη Ρωσία να αυξάνει την παραγωγή του με σχετική ευκολία.
Στα μέσα Αυγούστου 2026, η HUR (Υπηρεσία Αμυντικών Πληροφοριών της Ουκρανίας) δήλωσε στο Militarnyi ότι η Ρωσία μπορεί να παράγει έως και περίπου 80 πυραύλους Banderol S8000 τον μήνα. Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, τα εργοστάσια λειτουργούν σε τρεις βάρδιες.
Ο Serhii «Flash» Beskrestnov, σύμβουλος του Ουκρανού υπουργού Άμυνας, δήλωσε τον Ιούλιο ότι ο προγραμματισμένος ρυθμός παραγωγής για το 2026 ανερχόταν σε 120 μονάδες τον μήνα, δηλαδή περίπου τέσσερις την ημέρα, εφόσον η παραγωγή λειτουργούσε στο μέγιστο επίπεδο.
Αργότερα, τον Αύγουστο, ο Beskrestnov ανέφερε ότι η Μόσχα προσπαθούσε να αυξήσει την παραγωγή πυρομαχικών με κινητήρες τζετ και ότι η παραγωγή του Banderol θα μπορούσε να φτάσει τις 300–400 μονάδες τον μήνα.
Η αυξανόμενη χρήση του Banderol αποτελεί ένδειξη της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητάς του, αν όχι και της τεχνολογικής του πολυπλοκότητας.
Εφόσον το Banderol και το Dan-T είναι παρόμοια συστήματα —ή ακόμη και το ίδιο όπλο σε διαφορετική διαμόρφωση— η παρουσίαση της Ρωσίας στο Ελ Αλαμέιν, με στόχο την προώθηση και πώληση του συστήματος, θα μπορούσε να προσελκύσει αρκετούς ενδιαφερόμενους αγοραστές.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών