Η νίκη στη Saxony Anhalt δεν είναι απλώς μία επιτυχία σε περιφερειακές εκλογές – Το «τείχος» γύρω από την AfD δοκιμάζεται, η CDU του Friedrich Merz βρίσκεται υπό πίεση και το βλέμμα στρέφεται πλέον στο Βερολίνο και στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2029
Πολιτικό σεισμό και ανατροπή ιστορικών διαστάσεων καταγράφουν τα πρώτα exit polls στη Σαξωνία - Anhalt, όπου η Εναλλακτική για την Γερμανία - Alternative für Deutschland (AfD) εμφανίζεται να συγκεντρώνει 44,5%, αφήνοντας τη CDU στο 18,5%.
Εφόσον η εικόνα επιβεβαιωθεί από τις επίσημες καταμετρήσεις, πρόκειται για αποτέλεσμα ιστορικής ανατροπής.
Η AfD δεν καταγράφει απλώς μια καθαρή πρωτιά• εμφανίζεται να συγκεντρώνει ποσοστό πάνω από διπλάσιο από εκείνο του κόμματος που κυβερνούσε το κρατίδιο επί περισσότερες από δύο δεκαετίες.
Η διαφορά των 26 ποσοστιαίων μονάδων μετατρέπει την αναμέτρηση από περιφερειακή εκλογή σε μείζον πολιτικό γεγονός για ολόκληρη τη Γερμανία.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον αν το 44,5% μπορεί να μεταφραστεί και σε απόλυτη πλειοψηφία εδρών.
Αυτό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πόσα μικρότερα κόμματα θα καταφέρουν να ξεπεράσουν το όριο του 5% για την είσοδό τους στο τοπικό κοινοβούλιο. Ήδη πριν από την κάλπη, αναλυτές επισήμαιναν ότι η αποτυχία αρκετών μικρών κομμάτων να περάσουν το όριο θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για αυτοδυναμία της AfD.
Εάν αυτό συμβεί, η Σαξωνία - Anhalt θα μπορούσε να αποκτήσει την πρώτη κυβέρνηση κρατιδίου υπό την AfD, γεγονός χωρίς προηγούμενο στη μεταπολεμική πολιτική ιστορία της Γερμανίας.
Ακόμη όμως και χωρίς αυτοδυναμία, το αποτέλεσμα αλλάζει δραματικά τους πολιτικούς συσχετισμούς.
Το λεγόμενο Brandmauer, το «τείχος» αποκλεισμού συνεργασίας με την AfD, θα δεχθεί τη μεγαλύτερη πίεση από την καθιέρωσή του, καθώς τα υπόλοιπα κόμματα θα πρέπει να αναζητήσουν εξαιρετικά δύσκολες συμμαχίες για να κρατήσουν εκτός εξουσίας ένα κόμμα που συγκεντρώνει σχεδόν έναν στους δύο ψηφοφόρους.
Για τη CDU και τον καγκελάριο Friedrich Merz, το 18,5% συνιστά εξαιρετικά βαρύ πολιτικό πλήγμα.
Η αναμέτρηση θεωρούνταν εξαρχής σημαντικό τεστ για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και για την ικανότητα της CDU να ανακόψει την άνοδο της AfD στην ανατολική Γερμανία.
Η επόμενη ημέρα επομένως δεν αφορά μόνο το ποιος θα κυβερνήσει τη Σαξωνία -Anhalt.
Αφορά το αν η εκλογική άνοδος της AfD περνά πλέον από το στάδιο της διαμαρτυρίας στο στάδιο της ανατροπής του γερμανικού κομματικού συστήματος.
Γερμανία - Η κατανομή των εδρών στη Σαξονία- Anhalt - Λείπουν 3 έδρες για την πλειοψηφία AfD
Με βάση την τρέχουσα πρόβλεψη για την κατανομή των εδρών, η Alternative für Deutschland (AfD) αναμένεται να εξασφαλίσει 39 έδρες στο νέο κοινοβούλιο της Σαξωνίας- Anhalt, δηλαδή να βρεθεί μόλις τρεις έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία και τη δυνατότητα να κυβερνήσει μόνο του.
Το CDU του καγκελάριου Friedrich Merz προβλέπεται να κερδίσει 16 έδρες, καταγράφοντας τη χειρότερη επίδοσή του στο κρατίδιο από την επανένωση της Γερμανίας.
Οι Πράσινοι αναμένεται να λάβουν οκτώ έδρες και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) επτά.
Παρότι οι προβλέψεις ενδέχεται ακόμη να αλλάξουν, με τα σημερινά δεδομένα φαίνεται δύσκολο τόσο για το AfD όσο και για τα υπόλοιπα κόμματα να σχηματίσουν κυβερνητικό συνασπισμό. Το AfD έχει καταστήσει σαφές ότι επιδιώκει να κυβερνήσει μόνο του, ενώ το CDU αποκλείει συνεργασία μαζί του.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του γερμανικού δημόσιου δικτύου ARD, το μοναδικό κόμμα στο οποίο η πλειοψηφία των ψηφοφόρων θεωρεί ότι το AfD θα πρέπει να συμμετέχει στην κυβέρνηση είναι το αριστερό BSW (Συμμαχία Sahra Wagenknecht), το οποίο προβλέπεται να εξασφαλίσει πέντε έδρες.
Ακόμη και μεταξύ των ψηφοφόρων του BSW, ωστόσο, αυτή την άποψη συμμερίζεται μόλις το 57%.
Τα στοιχεία δείχνουν ιστορική νίκη
Τα ποσοστά για τον σχηματισμό κυβέρνησης - Η συνεργασία με την Αριστερά που σοκάρει το σύστημα
Καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να παίξει η επίδοση του μικρότερου κόμματος BSW - Συμμαχία Sahra Wagenknecht.
Σύμφωνα με το exit poll, συγκεντρώνει 4,8%, δηλαδή βρίσκεται ελάχιστα κάτω από το απαιτούμενο όριο του 5% για την είσοδο στο κοινοβούλιο
Οι πρώτες εκτιμήσεις των exit polls στη Σαξωνία- Anhalt είναι καλύτερες από ό,τι ανέμενε το AfD, ωστόσο το αποτέλεσμα παραμένει οριακό και δεν είναι ακόμη σαφές αν το κόμμα θα καταφέρει να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία που επιδιώκει.
Καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να παίξει η επίδοση του μικρότερου κόμματος BSW - Συμμαχία Sahra Wagenknecht.
Σύμφωνα με το exit poll, συγκεντρώνει 4,8%, δηλαδή βρίσκεται ελάχιστα κάτω από το απαιτούμενο όριο του 5% για την είσοδο στο κοινοβούλιο. Επειδή η διαφορά είναι πολύ μικρή, δεν αποκλείονται επανακαταμετρήσεις των ψήφων.
Εάν το BDW τελικά δεν ξεπεράσει το 5%, οι έδρες που θα αντιστοιχούσαν στις ψήφους του θα κατανεμηθούν μεταξύ των υπόλοιπων κομμάτων. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποδειχθεί αρκετή ώστε το AfD να φτάσει στην πλειοψηφία των εδρών.
Στο στρατόπεδο του AfD, πάντως, το κλίμα είναι πανηγυρικό. Το κόμμα προβλέπεται να συγκεντρώσει υπερδιπλάσιο ποσοστό από τον πλησιέστερο αντίπαλό του, το CDU, και τα στελέχη του εκφράζουν την πεποίθηση ότι θα μπορέσουν να κυβερνήσουν το κρατίδιο.
Σύμφωνα με το exit poll του ARD, το AfD αναμένεται να κερδίσει το 44,5% των ψήφων στις εκλογές της Σαξωνίας- Anhalt
. Για να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο του τοπικού κοινοβουλίου χρειάζεται ουσιαστικά την πλειοψηφία των εδρών, καθώς τα κυρίαρχα κόμματα της Γερμανίας διατηρούν τη λεγόμενη πολιτική «τείχους προστασίας» απέναντι στο AfD και αρνούνται να συνεργαστούν μαζί του για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Το CDU του καγκελάριου Friedrich Merz, το οποίο στο παρελθόν κυριαρχούσε πολιτικά στο κρατίδιο, προβλέπεται να περιοριστεί στο 18,5%.
Οι Σοσιαλδημοκράτες αναμένεται να συγκεντρώσουν 8%, ποσοστό που τους επιτρέπει να περάσουν το όριο του 5% και να εισέλθουν στο κοινοβούλιο.
Οι Πράσινοι εκτιμάται ότι θα λάβουν 9%, ενώ το κόμμα της Αριστεράς προβλέπεται στο 9,5%.
Η κατάρρευση του τείχους προστασίας
Το BSW έχει κάνει δηλώσεις υπέρ συνεργασίας κατά περίπτωση με το AfD, αλλά όχι υπέρ ενός κλασικού κυβερνητικού συνασπισμού AfD–BSW.
Στις 4 Σεπτεμβρίου 2026, η επικεφαλής του BSW στη Σαξωνία- Anhalt, Claudia Wittig, δήλωσε στο ZDF ότι είναι ανοιχτή σε «συνεργασία επί συγκεκριμένων θεμάτων» (sachbezogene Zusammenarbeit) με το AfD.
Είπε μάλιστα ότι ένα κόμμα που συγκεντρώνει περίπου 40% «δεν μπορεί απλώς να αποκλειστεί».
Ωστόσο, η ίδια απέκλεισε την εκλογή του Ulrich Siegmund του AfD ως πρωθυπουργού του κρατιδίου, όπως επίσης και του υποψηφίου του CDU, Sven Schulze.
Η πρόταση του BSW είναι ένας υπερκομματικός πρωθυπουργός που θα κυβερνά με μεταβαλλόμενες πλειοψηφίες στο κοινοβούλιο.
Αυτή δεν είναι καινούργια θέση.
Στις 14 Αυγούστου, το ίδιο παρουσίασε τον λεγόμενο «Magdeburger Weg», απορρίπτοντας τη λογική του «τείχους προστασίας» απέναντι στο AfD και προτείνοντας συνεργασία ανά θέμα και διαφορετικές κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες.
Υπάρχει και πιο συγκεκριμένο παράδειγμα: πριν από τις εκλογές, οι Claudia Wittig και Thomas Schulze ανακοίνωσαν ότι ήθελαν να καταθέσουν πρόταση κατά της γερμανικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία και ότι ελπίζουν να εγκριθεί και με τις ψήφους του AfD. Διευκρίνισαν πάντως ότι δεν είχε υπάρξει προηγούμενη συμφωνία με το AfD.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, ήδη από τον Ιούνιο το BSW είχε στείλει επιστολή στην ηγεσία του AfD, Alice Weidel και Tino Chrupalla, στην οποία απέρριπτε το «Brandmauer» και πρότεινε μετά τις εκλογές κυβερνητικό μοντέλο με υπερκομματικό πρωθυπουργό και συμμετοχή του AfD στις μεταβαλλόμενες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες.
Ulrich Siegmund: Γράψαμε ιστορία, πρόταση μορφής κατά της κυβέρνησης Mertz
Ο Ulrich Siegmund, επικεφαλής της AfD στη Σαξωνία - Anhalt, πανηγύρισε τη διαφαινόμενη εκλογική νίκη του κόμματος μετά τη δημοσιοποίηση των exit polls.
«Γράψαμε ιστορία, πρέπει να το πούμε ξεκάθαρα», δήλωσε στο γερμανικό δημόσιο δίκτυο ARD.
Ο Siegmund υποστήριξε επίσης ότι το αποτέλεσμα αποτελεί σαφές πολιτικό μήνυμα προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας, υπό τον καγκελάριο Friedrich Merz και τη CDU.
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας με κάποιο από τα υπόλοιπα κόμματα — τα περισσότερα από τα οποία είχαν αποκλείσει πριν από τις εκλογές οποιαδήποτε συνεργασία με την AfD — ο Siegmund δήλωσε ότι το κόμμα του παραμένει ανοιχτό σε συνεργασίες, αλλά με τους δικούς του πολιτικούς όρους.
«Δεν πρόκειται να εγκαταλείψουμε τις βασικές μας θέσεις μόνο και μόνο για να βρεθούμε στην εξουσία», τόνισε.
Η τοποθέτηση αυτή δείχνει ότι η AfD, παρά το ιστορικό εκλογικό αποτέλεσμα, δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε ουσιαστικές πολιτικές υποχωρήσεις προκειμένου να εξασφαλίσει κυβερνητικούς εταίρους.
Τι σημαίνει για την επόμενη ημέρα στη μεγαλύτερη δύναμη της Ευρώπης
Η επόμενη ημέρα στη Γερμανία δεν θα είναι πολιτικά ίδια με την προηγούμενη.
Η επικράτηση της Alternative für Deutschland (AfD) στη Σαξωνία - Anhalt αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από μία ακόμη εκλογική επιτυχία ενός κόμματος που εδώ και χρόνια ενισχύεται στην ανατολική Γερμανία.
Αποτελεί ένα βαθύ ρήγμα στο πολιτικό σύστημα που οικοδομήθηκε στη μεταπολεμική Γερμανία και, κυρίως, μία προειδοποίηση προς τα παραδοσιακά κόμματα ότι η στρατηγική πολιτικής απομόνωσης της AfD δεν έχει σταματήσει την εκλογική της άνοδο - συνετρίβη η περίφημη... υγειονομική ζώνη και το περίφημο δημοκρατικό τόξο.
Η διάσταση της ανατροπής γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν αναλογιστεί κανείς ότι η CDU κυβερνούσε τη Σαξωνία - Anhalt επί περισσότερες από δύο δεκαετίες, ενώ πριν από τις κάλπες η AfD εμφανιζόταν να προηγείται με σχεδόν διπλάσιο ποσοστό.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδιναν στην AfD περίπου 42% και στη CDU μόλις 22%.
Το μήνυμα επομένως δεν περιορίζεται στο Μαγδεμβούργο.
Φτάνει κατευθείαν στο Βερολίνο και στον καγκελάριο Friedrich Merz.
Η AfD αντιμετώπισε τις εκλογές στη Σαξωνία - Anhalt ως πρόβα για μια πολύ μεγαλύτερη πολιτική μάχη: την προσπάθεια κατάκτησης της ομοσπονδιακής εξουσίας στις εκλογές του 2029.
Ο υποψήφιός της για την πρωθυπουργία του κρατιδίου, Ulrich Siegmund, είχε δηλώσει ήδη πριν από την κάλπη ότι αυτό που ξεκίνησε στη Σαξωνία - Anhalt δεν μπορεί πλέον να σταματήσει».
Το πρώτο μεγάλο ρήγμα στο «δημοκρατικό τόξο»
Το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα για το γερμανικό κατεστημένο είναι πλέον το περίφημο Brandmauer, το «τείχος προστασίας» με το οποίο CDU, SPD και τα περισσότερα υπόλοιπα κόμματα αρνούνται οποιαδήποτε κυβερνητική συνεργασία με την AfD.
Μέχρι σήμερα η στρατηγική αυτή μπορούσε να λειτουργεί όσο η AfD ήταν δεύτερη ή τρίτη δύναμη.
Όταν όμως ένα κόμμα προσεγγίζει ή ξεπερνά το 40%, το πρόβλημα αλλάζει χαρακτήρα.
Εάν η AfD δεν διαθέτει αυτοδυναμία, τα υπόλοιπα κόμματα θα πρέπει να σχηματίσουν ακόμη πιο σύνθετες και πολιτικά ανομοιογενείς συμμαχίες μόνο και μόνο για να την κρατήσουν εκτός κυβέρνησης.
Σενάρια ακόμη και κυβέρνησης μειοψηφίας της CDU με ανοχή της Αριστεράς έχουν ήδη συζητηθεί.
Εδώ βρίσκεται ο πραγματικός πολιτικός σεισμός.
Η AfD δεν χρειάζεται απαραίτητα να κυβερνήσει για να αλλάξει το σύστημα. Αρκεί η παρουσία της να αναγκάζει όλα τα υπόλοιπα κόμματα να αλλάζουν τις μεταξύ τους συμμαχίες προκειμένου να την αποκλείσουν.
Από την Ανατολική Γερμανία κατακτά το εθνικό ακροατήριο
Το αποτέλεσμα δεν μπορεί πλέον εύκολα να χαρακτηριστεί αποκλειστικά «ανατολικογερμανικό φαινόμενο».
Η AfD έχει διευρύνει την απήχησή της και στα δυτικά κρατίδια, ενώ στις φετινές εκλογικές αναμετρήσεις σε Baden-Württemberg και Rhineland-Palatinate προσέγγισε περίπου το 20%.
Στην ανατολική Γερμανία, όμως, το κόμμα αντλεί ακόμη μεγαλύτερη δύναμη από ένα μείγμα οικονομικής δυσαρέσκειας, δυσπιστίας προς το Βερολίνο, μεταναστευτικού, ενεργειακού κόστους και διαφορετικής αντίληψης για τις σχέσεις με τη Ρωσία.
Η AfD ζητά περιορισμό της μετανάστευσης, αποκατάσταση οικονομικών και πολιτικών σχέσεων με τη Μόσχα και τερματισμό της γερμανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία — θέσεις που βρίσκονται σε ευθεία σύγκρουση με την πολιτική Merz.
Η νίκη δεν αφορά μόνο ένα κρατίδιο
Η σημασία της υπερβαίνει κατά πολύ τον πληθυσμό της.
Οι κυβερνήσεις των γερμανικών κρατιδίων συμμετέχουν μέσω των εκπροσώπων τους στο Bundesrat, ενώ διαθέτουν σημαντικές εξουσίες στην παιδεία, στον πολιτισμό, στην ασφάλεια και στη διοίκηση. Μια κυβέρνηση της AfD θα μπορούσε επομένως να δημιουργήσει για πρώτη φορά άμεση θεσμική σύγκρουση με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση σε σειρά κρίσιμων ζητημάτων.
Παράλληλα, η τοπική υπηρεσία προστασίας του Συντάγματος έχει χαρακτηρίσει την AfD της Saxony Anhalt ως επιβεβαιωμένα ακροδεξιά εξτρεμιστική οργάνωση, γεγονός που κάνει την προοπτική συμμετοχής της στη διακυβέρνηση ακόμη πιο πολιτικά εκρηκτική.
Πρόβα διακυβέρνησης για την Εναλλακτική στη Γερμανία
Γι' αυτό η επόμενη ημέρα δεν αφορά μόνο το ερώτημα «ποιος θα κυβερνήσει τη Σαξωνία Anhalt;»
Το πραγματικό ερώτημα είναι πολύ μεγαλύτερο:
Μπορεί το γερμανικό πολιτικό σύστημα να συνεχίσει να λειτουργεί με τους παλιούς κανόνες όταν ένα κόμμα που βρίσκεται εκτός του παραδοσιακού συστήματος συγκεντρώνει πλέον τη στήριξη τεσσάρων στους δέκα ψηφοφόρους;
Η Σαξωνία Anhalt μπορεί έτσι να αποδειχθεί όχι το τέλος μιας εκλογικής διαδρομής, αλλά η αρχή μιας νέας περιόδου για ολόκληρη τη Γερμανία.
Ο πολιτικός σεισμός δεν είναι απλώς ότι κερδίζει η AfD.
Είναι ότι το σύστημα των κομμάτων που επί δεκαετίες καθόριζε ποιος μπορεί να κυβερνήσει τη Γερμανία αρχίζει πλέον να δυσκολεύεται να παράγει πλειοψηφίες χωρίς να αναδιατάξει πλήρως τις παλιές του γραμμές.
Οι οικονομικές ρίζες της ανατροπής στη Γερμανία
Η πολιτική ανατροπή στη Γερμανία δεν εξηγείται μόνο από το μεταναστευτικό ή τη φθορά των παραδοσιακών κομμάτων.
Στον πυρήνα της βρίσκεται η κρίση του οικονομικού μοντέλου που στήριξε τη γερμανική ισχύ επί τρεις δεκαετίες.
Το παλιό γερμανικό τρίγωνο ήταν απλό: φθηνή ενέργεια από τη Ρωσία, τεράστια αγορά στην Κίνα και ενιαία ευρωπαϊκή αγορά μέσω του ευρώ. Αυτό το μοντέλο πλέον δεν λειτουργεί όπως παλιά.
Η αποκοπή από το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο αύξησε το κόστος για τη βιομηχανία. Η Κίνα, από μεγάλος πελάτης γερμανικών αυτοκινήτων και μηχανημάτων, μετατράπηκε σε ισχυρό ανταγωνιστή σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα, μπαταρίες, φωτοβολταϊκά και βιομηχανική τεχνολογία. Την ίδια στιγμή, η πράσινη μετάβαση επιβάλλει υψηλό κόστος προσαρμογής σε μια οικονομία που βασίζεται στη βιομηχανία.
Η AfD αξιοποιεί αυτή την αίσθηση απώλειας οικονομικού ελέγχου. Η Alice Weidel επαναφέρει ακόμη και το Dexit, όχι μόνο ως νομισματικό ζήτημα, αλλά ως σύμβολο επιστροφής της εθνικής κυριαρχίας.
Το επιχείρημα είναι πολιτικά ισχυρό: όταν η ενέργεια ακριβαίνει, η αυτοκινητοβιομηχανία πιέζεται, η Κίνα κερδίζει έδαφος και το κράτος δυσκολεύεται να διαχειριστεί τις κοινωνικές πιέσεις, η σύνθετη απάντηση των μεταρρυθμίσεων χάνει έδαφος απέναντι στο απλούστερο σύνθημα «να πάρουμε πίσω τον έλεγχο».
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το μεταναστευτικό.
Η Γερμανία χρειάζεται εργατικό δυναμικό λόγω δημογραφικής γήρανσης, αλλά ταυτόχρονα τα μεγάλα μεταναστευτικά ρεύματα αυξάνουν την πίεση σε κατοικία, σχολεία, κοινωνικές υπηρεσίες και τοπικούς προϋπολογισμούς. Σε περίοδο οικονομικής στασιμότητας, αυτή η πίεση μετατρέπεται ευκολότερα σε πολιτική δυσαρέσκεια.
Το βαθύτερο πρόβλημα είναι ότι η Γερμανία καλείται να αλλάξει ταυτόχρονα ενεργειακό μοντέλο, τεχνολογία, εξαγωγικό προσανατολισμό και βιομηχανική στρατηγική. Παράλληλα, αντιμετωπίζει υποεπένδυση σε υποδομές, γραφειοκρατία, καθυστέρηση στην ψηφιοποίηση και έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού.
Γι’ αυτό η άνοδος της AfD δεν είναι μόνο πολιτισμική ή ιδεολογική.
Είναι και οικονομική ψήφος διαμαρτυρίας απέναντι σε ένα μοντέλο που πολλοί Γερμανοί θεωρούν ότι εξάντλησε τα όριά του.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: η AfD κερδίζει έδαφος επειδή δεν αμφισβητεί μόνο το πολιτικό σύστημα, αλλά εκφράζει την αμφισβήτηση για το ίδιο το οικονομικό υπόδειγμα πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η μεταπολεμική Γερμανία.
www.bankingnews.gr
Εφόσον η εικόνα επιβεβαιωθεί από τις επίσημες καταμετρήσεις, πρόκειται για αποτέλεσμα ιστορικής ανατροπής.
Η AfD δεν καταγράφει απλώς μια καθαρή πρωτιά• εμφανίζεται να συγκεντρώνει ποσοστό πάνω από διπλάσιο από εκείνο του κόμματος που κυβερνούσε το κρατίδιο επί περισσότερες από δύο δεκαετίες.
Η διαφορά των 26 ποσοστιαίων μονάδων μετατρέπει την αναμέτρηση από περιφερειακή εκλογή σε μείζον πολιτικό γεγονός για ολόκληρη τη Γερμανία.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον αν το 44,5% μπορεί να μεταφραστεί και σε απόλυτη πλειοψηφία εδρών.
Αυτό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πόσα μικρότερα κόμματα θα καταφέρουν να ξεπεράσουν το όριο του 5% για την είσοδό τους στο τοπικό κοινοβούλιο. Ήδη πριν από την κάλπη, αναλυτές επισήμαιναν ότι η αποτυχία αρκετών μικρών κομμάτων να περάσουν το όριο θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για αυτοδυναμία της AfD.
Εάν αυτό συμβεί, η Σαξωνία - Anhalt θα μπορούσε να αποκτήσει την πρώτη κυβέρνηση κρατιδίου υπό την AfD, γεγονός χωρίς προηγούμενο στη μεταπολεμική πολιτική ιστορία της Γερμανίας.
Ακόμη όμως και χωρίς αυτοδυναμία, το αποτέλεσμα αλλάζει δραματικά τους πολιτικούς συσχετισμούς.
Το λεγόμενο Brandmauer, το «τείχος» αποκλεισμού συνεργασίας με την AfD, θα δεχθεί τη μεγαλύτερη πίεση από την καθιέρωσή του, καθώς τα υπόλοιπα κόμματα θα πρέπει να αναζητήσουν εξαιρετικά δύσκολες συμμαχίες για να κρατήσουν εκτός εξουσίας ένα κόμμα που συγκεντρώνει σχεδόν έναν στους δύο ψηφοφόρους.
Για τη CDU και τον καγκελάριο Friedrich Merz, το 18,5% συνιστά εξαιρετικά βαρύ πολιτικό πλήγμα.
Η αναμέτρηση θεωρούνταν εξαρχής σημαντικό τεστ για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και για την ικανότητα της CDU να ανακόψει την άνοδο της AfD στην ανατολική Γερμανία.
Η επόμενη ημέρα επομένως δεν αφορά μόνο το ποιος θα κυβερνήσει τη Σαξωνία -Anhalt.
Αφορά το αν η εκλογική άνοδος της AfD περνά πλέον από το στάδιο της διαμαρτυρίας στο στάδιο της ανατροπής του γερμανικού κομματικού συστήματος.
Γερμανία - Η κατανομή των εδρών στη Σαξονία- Anhalt - Λείπουν 3 έδρες για την πλειοψηφία AfD
Με βάση την τρέχουσα πρόβλεψη για την κατανομή των εδρών, η Alternative für Deutschland (AfD) αναμένεται να εξασφαλίσει 39 έδρες στο νέο κοινοβούλιο της Σαξωνίας- Anhalt, δηλαδή να βρεθεί μόλις τρεις έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία και τη δυνατότητα να κυβερνήσει μόνο του.
Το CDU του καγκελάριου Friedrich Merz προβλέπεται να κερδίσει 16 έδρες, καταγράφοντας τη χειρότερη επίδοσή του στο κρατίδιο από την επανένωση της Γερμανίας.
Οι Πράσινοι αναμένεται να λάβουν οκτώ έδρες και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) επτά.
Παρότι οι προβλέψεις ενδέχεται ακόμη να αλλάξουν, με τα σημερινά δεδομένα φαίνεται δύσκολο τόσο για το AfD όσο και για τα υπόλοιπα κόμματα να σχηματίσουν κυβερνητικό συνασπισμό. Το AfD έχει καταστήσει σαφές ότι επιδιώκει να κυβερνήσει μόνο του, ενώ το CDU αποκλείει συνεργασία μαζί του.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του γερμανικού δημόσιου δικτύου ARD, το μοναδικό κόμμα στο οποίο η πλειοψηφία των ψηφοφόρων θεωρεί ότι το AfD θα πρέπει να συμμετέχει στην κυβέρνηση είναι το αριστερό BSW (Συμμαχία Sahra Wagenknecht), το οποίο προβλέπεται να εξασφαλίσει πέντε έδρες.
Ακόμη και μεταξύ των ψηφοφόρων του BSW, ωστόσο, αυτή την άποψη συμμερίζεται μόλις το 57%.
Τα στοιχεία δείχνουν ιστορική νίκη
Τα ποσοστά για τον σχηματισμό κυβέρνησης - Η συνεργασία με την Αριστερά που σοκάρει το σύστημα
Καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να παίξει η επίδοση του μικρότερου κόμματος BSW - Συμμαχία Sahra Wagenknecht.
Σύμφωνα με το exit poll, συγκεντρώνει 4,8%, δηλαδή βρίσκεται ελάχιστα κάτω από το απαιτούμενο όριο του 5% για την είσοδο στο κοινοβούλιο
Οι πρώτες εκτιμήσεις των exit polls στη Σαξωνία- Anhalt είναι καλύτερες από ό,τι ανέμενε το AfD, ωστόσο το αποτέλεσμα παραμένει οριακό και δεν είναι ακόμη σαφές αν το κόμμα θα καταφέρει να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία που επιδιώκει.
Καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να παίξει η επίδοση του μικρότερου κόμματος BSW - Συμμαχία Sahra Wagenknecht.
Σύμφωνα με το exit poll, συγκεντρώνει 4,8%, δηλαδή βρίσκεται ελάχιστα κάτω από το απαιτούμενο όριο του 5% για την είσοδο στο κοινοβούλιο. Επειδή η διαφορά είναι πολύ μικρή, δεν αποκλείονται επανακαταμετρήσεις των ψήφων.
Εάν το BDW τελικά δεν ξεπεράσει το 5%, οι έδρες που θα αντιστοιχούσαν στις ψήφους του θα κατανεμηθούν μεταξύ των υπόλοιπων κομμάτων. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποδειχθεί αρκετή ώστε το AfD να φτάσει στην πλειοψηφία των εδρών.
Στο στρατόπεδο του AfD, πάντως, το κλίμα είναι πανηγυρικό. Το κόμμα προβλέπεται να συγκεντρώσει υπερδιπλάσιο ποσοστό από τον πλησιέστερο αντίπαλό του, το CDU, και τα στελέχη του εκφράζουν την πεποίθηση ότι θα μπορέσουν να κυβερνήσουν το κρατίδιο.
Σύμφωνα με το exit poll του ARD, το AfD αναμένεται να κερδίσει το 44,5% των ψήφων στις εκλογές της Σαξωνίας- Anhalt
. Για να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο του τοπικού κοινοβουλίου χρειάζεται ουσιαστικά την πλειοψηφία των εδρών, καθώς τα κυρίαρχα κόμματα της Γερμανίας διατηρούν τη λεγόμενη πολιτική «τείχους προστασίας» απέναντι στο AfD και αρνούνται να συνεργαστούν μαζί του για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Το CDU του καγκελάριου Friedrich Merz, το οποίο στο παρελθόν κυριαρχούσε πολιτικά στο κρατίδιο, προβλέπεται να περιοριστεί στο 18,5%.
Οι Σοσιαλδημοκράτες αναμένεται να συγκεντρώσουν 8%, ποσοστό που τους επιτρέπει να περάσουν το όριο του 5% και να εισέλθουν στο κοινοβούλιο.
Οι Πράσινοι εκτιμάται ότι θα λάβουν 9%, ενώ το κόμμα της Αριστεράς προβλέπεται στο 9,5%.
Η κατάρρευση του τείχους προστασίας
Το BSW έχει κάνει δηλώσεις υπέρ συνεργασίας κατά περίπτωση με το AfD, αλλά όχι υπέρ ενός κλασικού κυβερνητικού συνασπισμού AfD–BSW.
Στις 4 Σεπτεμβρίου 2026, η επικεφαλής του BSW στη Σαξωνία- Anhalt, Claudia Wittig, δήλωσε στο ZDF ότι είναι ανοιχτή σε «συνεργασία επί συγκεκριμένων θεμάτων» (sachbezogene Zusammenarbeit) με το AfD.
Είπε μάλιστα ότι ένα κόμμα που συγκεντρώνει περίπου 40% «δεν μπορεί απλώς να αποκλειστεί».
Ωστόσο, η ίδια απέκλεισε την εκλογή του Ulrich Siegmund του AfD ως πρωθυπουργού του κρατιδίου, όπως επίσης και του υποψηφίου του CDU, Sven Schulze.
Η πρόταση του BSW είναι ένας υπερκομματικός πρωθυπουργός που θα κυβερνά με μεταβαλλόμενες πλειοψηφίες στο κοινοβούλιο.
Αυτή δεν είναι καινούργια θέση.
Στις 14 Αυγούστου, το ίδιο παρουσίασε τον λεγόμενο «Magdeburger Weg», απορρίπτοντας τη λογική του «τείχους προστασίας» απέναντι στο AfD και προτείνοντας συνεργασία ανά θέμα και διαφορετικές κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες.
Υπάρχει και πιο συγκεκριμένο παράδειγμα: πριν από τις εκλογές, οι Claudia Wittig και Thomas Schulze ανακοίνωσαν ότι ήθελαν να καταθέσουν πρόταση κατά της γερμανικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία και ότι ελπίζουν να εγκριθεί και με τις ψήφους του AfD. Διευκρίνισαν πάντως ότι δεν είχε υπάρξει προηγούμενη συμφωνία με το AfD.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, ήδη από τον Ιούνιο το BSW είχε στείλει επιστολή στην ηγεσία του AfD, Alice Weidel και Tino Chrupalla, στην οποία απέρριπτε το «Brandmauer» και πρότεινε μετά τις εκλογές κυβερνητικό μοντέλο με υπερκομματικό πρωθυπουργό και συμμετοχή του AfD στις μεταβαλλόμενες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες.
Ulrich Siegmund: Γράψαμε ιστορία, πρόταση μορφής κατά της κυβέρνησης Mertz
Ο Ulrich Siegmund, επικεφαλής της AfD στη Σαξωνία - Anhalt, πανηγύρισε τη διαφαινόμενη εκλογική νίκη του κόμματος μετά τη δημοσιοποίηση των exit polls.
«Γράψαμε ιστορία, πρέπει να το πούμε ξεκάθαρα», δήλωσε στο γερμανικό δημόσιο δίκτυο ARD.
Ο Siegmund υποστήριξε επίσης ότι το αποτέλεσμα αποτελεί σαφές πολιτικό μήνυμα προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας, υπό τον καγκελάριο Friedrich Merz και τη CDU.
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας με κάποιο από τα υπόλοιπα κόμματα — τα περισσότερα από τα οποία είχαν αποκλείσει πριν από τις εκλογές οποιαδήποτε συνεργασία με την AfD — ο Siegmund δήλωσε ότι το κόμμα του παραμένει ανοιχτό σε συνεργασίες, αλλά με τους δικούς του πολιτικούς όρους.
«Δεν πρόκειται να εγκαταλείψουμε τις βασικές μας θέσεις μόνο και μόνο για να βρεθούμε στην εξουσία», τόνισε.
Η τοποθέτηση αυτή δείχνει ότι η AfD, παρά το ιστορικό εκλογικό αποτέλεσμα, δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε ουσιαστικές πολιτικές υποχωρήσεις προκειμένου να εξασφαλίσει κυβερνητικούς εταίρους.
Τι σημαίνει για την επόμενη ημέρα στη μεγαλύτερη δύναμη της Ευρώπης
Η επόμενη ημέρα στη Γερμανία δεν θα είναι πολιτικά ίδια με την προηγούμενη.
Η επικράτηση της Alternative für Deutschland (AfD) στη Σαξωνία - Anhalt αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από μία ακόμη εκλογική επιτυχία ενός κόμματος που εδώ και χρόνια ενισχύεται στην ανατολική Γερμανία.
Αποτελεί ένα βαθύ ρήγμα στο πολιτικό σύστημα που οικοδομήθηκε στη μεταπολεμική Γερμανία και, κυρίως, μία προειδοποίηση προς τα παραδοσιακά κόμματα ότι η στρατηγική πολιτικής απομόνωσης της AfD δεν έχει σταματήσει την εκλογική της άνοδο - συνετρίβη η περίφημη... υγειονομική ζώνη και το περίφημο δημοκρατικό τόξο.
Η διάσταση της ανατροπής γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν αναλογιστεί κανείς ότι η CDU κυβερνούσε τη Σαξωνία - Anhalt επί περισσότερες από δύο δεκαετίες, ενώ πριν από τις κάλπες η AfD εμφανιζόταν να προηγείται με σχεδόν διπλάσιο ποσοστό.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδιναν στην AfD περίπου 42% και στη CDU μόλις 22%.
Το μήνυμα επομένως δεν περιορίζεται στο Μαγδεμβούργο.
Φτάνει κατευθείαν στο Βερολίνο και στον καγκελάριο Friedrich Merz.
Η AfD αντιμετώπισε τις εκλογές στη Σαξωνία - Anhalt ως πρόβα για μια πολύ μεγαλύτερη πολιτική μάχη: την προσπάθεια κατάκτησης της ομοσπονδιακής εξουσίας στις εκλογές του 2029.
Ο υποψήφιός της για την πρωθυπουργία του κρατιδίου, Ulrich Siegmund, είχε δηλώσει ήδη πριν από την κάλπη ότι αυτό που ξεκίνησε στη Σαξωνία - Anhalt δεν μπορεί πλέον να σταματήσει».
Το πρώτο μεγάλο ρήγμα στο «δημοκρατικό τόξο»
Το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα για το γερμανικό κατεστημένο είναι πλέον το περίφημο Brandmauer, το «τείχος προστασίας» με το οποίο CDU, SPD και τα περισσότερα υπόλοιπα κόμματα αρνούνται οποιαδήποτε κυβερνητική συνεργασία με την AfD.
Μέχρι σήμερα η στρατηγική αυτή μπορούσε να λειτουργεί όσο η AfD ήταν δεύτερη ή τρίτη δύναμη.
Όταν όμως ένα κόμμα προσεγγίζει ή ξεπερνά το 40%, το πρόβλημα αλλάζει χαρακτήρα.
Εάν η AfD δεν διαθέτει αυτοδυναμία, τα υπόλοιπα κόμματα θα πρέπει να σχηματίσουν ακόμη πιο σύνθετες και πολιτικά ανομοιογενείς συμμαχίες μόνο και μόνο για να την κρατήσουν εκτός κυβέρνησης.
Σενάρια ακόμη και κυβέρνησης μειοψηφίας της CDU με ανοχή της Αριστεράς έχουν ήδη συζητηθεί.
Εδώ βρίσκεται ο πραγματικός πολιτικός σεισμός.
Η AfD δεν χρειάζεται απαραίτητα να κυβερνήσει για να αλλάξει το σύστημα. Αρκεί η παρουσία της να αναγκάζει όλα τα υπόλοιπα κόμματα να αλλάζουν τις μεταξύ τους συμμαχίες προκειμένου να την αποκλείσουν.
Από την Ανατολική Γερμανία κατακτά το εθνικό ακροατήριο
Το αποτέλεσμα δεν μπορεί πλέον εύκολα να χαρακτηριστεί αποκλειστικά «ανατολικογερμανικό φαινόμενο».
Η AfD έχει διευρύνει την απήχησή της και στα δυτικά κρατίδια, ενώ στις φετινές εκλογικές αναμετρήσεις σε Baden-Württemberg και Rhineland-Palatinate προσέγγισε περίπου το 20%.
Στην ανατολική Γερμανία, όμως, το κόμμα αντλεί ακόμη μεγαλύτερη δύναμη από ένα μείγμα οικονομικής δυσαρέσκειας, δυσπιστίας προς το Βερολίνο, μεταναστευτικού, ενεργειακού κόστους και διαφορετικής αντίληψης για τις σχέσεις με τη Ρωσία.
Η AfD ζητά περιορισμό της μετανάστευσης, αποκατάσταση οικονομικών και πολιτικών σχέσεων με τη Μόσχα και τερματισμό της γερμανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία — θέσεις που βρίσκονται σε ευθεία σύγκρουση με την πολιτική Merz.
Η νίκη δεν αφορά μόνο ένα κρατίδιο
Η σημασία της υπερβαίνει κατά πολύ τον πληθυσμό της.
Οι κυβερνήσεις των γερμανικών κρατιδίων συμμετέχουν μέσω των εκπροσώπων τους στο Bundesrat, ενώ διαθέτουν σημαντικές εξουσίες στην παιδεία, στον πολιτισμό, στην ασφάλεια και στη διοίκηση. Μια κυβέρνηση της AfD θα μπορούσε επομένως να δημιουργήσει για πρώτη φορά άμεση θεσμική σύγκρουση με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση σε σειρά κρίσιμων ζητημάτων.
Παράλληλα, η τοπική υπηρεσία προστασίας του Συντάγματος έχει χαρακτηρίσει την AfD της Saxony Anhalt ως επιβεβαιωμένα ακροδεξιά εξτρεμιστική οργάνωση, γεγονός που κάνει την προοπτική συμμετοχής της στη διακυβέρνηση ακόμη πιο πολιτικά εκρηκτική.
Πρόβα διακυβέρνησης για την Εναλλακτική στη Γερμανία
Γι' αυτό η επόμενη ημέρα δεν αφορά μόνο το ερώτημα «ποιος θα κυβερνήσει τη Σαξωνία Anhalt;»
Το πραγματικό ερώτημα είναι πολύ μεγαλύτερο:
Μπορεί το γερμανικό πολιτικό σύστημα να συνεχίσει να λειτουργεί με τους παλιούς κανόνες όταν ένα κόμμα που βρίσκεται εκτός του παραδοσιακού συστήματος συγκεντρώνει πλέον τη στήριξη τεσσάρων στους δέκα ψηφοφόρους;
Η Σαξωνία Anhalt μπορεί έτσι να αποδειχθεί όχι το τέλος μιας εκλογικής διαδρομής, αλλά η αρχή μιας νέας περιόδου για ολόκληρη τη Γερμανία.
Ο πολιτικός σεισμός δεν είναι απλώς ότι κερδίζει η AfD.
Είναι ότι το σύστημα των κομμάτων που επί δεκαετίες καθόριζε ποιος μπορεί να κυβερνήσει τη Γερμανία αρχίζει πλέον να δυσκολεύεται να παράγει πλειοψηφίες χωρίς να αναδιατάξει πλήρως τις παλιές του γραμμές.
Οι οικονομικές ρίζες της ανατροπής στη Γερμανία
Η πολιτική ανατροπή στη Γερμανία δεν εξηγείται μόνο από το μεταναστευτικό ή τη φθορά των παραδοσιακών κομμάτων.
Στον πυρήνα της βρίσκεται η κρίση του οικονομικού μοντέλου που στήριξε τη γερμανική ισχύ επί τρεις δεκαετίες.
Το παλιό γερμανικό τρίγωνο ήταν απλό: φθηνή ενέργεια από τη Ρωσία, τεράστια αγορά στην Κίνα και ενιαία ευρωπαϊκή αγορά μέσω του ευρώ. Αυτό το μοντέλο πλέον δεν λειτουργεί όπως παλιά.
Η αποκοπή από το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο αύξησε το κόστος για τη βιομηχανία. Η Κίνα, από μεγάλος πελάτης γερμανικών αυτοκινήτων και μηχανημάτων, μετατράπηκε σε ισχυρό ανταγωνιστή σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα, μπαταρίες, φωτοβολταϊκά και βιομηχανική τεχνολογία. Την ίδια στιγμή, η πράσινη μετάβαση επιβάλλει υψηλό κόστος προσαρμογής σε μια οικονομία που βασίζεται στη βιομηχανία.
Η AfD αξιοποιεί αυτή την αίσθηση απώλειας οικονομικού ελέγχου. Η Alice Weidel επαναφέρει ακόμη και το Dexit, όχι μόνο ως νομισματικό ζήτημα, αλλά ως σύμβολο επιστροφής της εθνικής κυριαρχίας.
Το επιχείρημα είναι πολιτικά ισχυρό: όταν η ενέργεια ακριβαίνει, η αυτοκινητοβιομηχανία πιέζεται, η Κίνα κερδίζει έδαφος και το κράτος δυσκολεύεται να διαχειριστεί τις κοινωνικές πιέσεις, η σύνθετη απάντηση των μεταρρυθμίσεων χάνει έδαφος απέναντι στο απλούστερο σύνθημα «να πάρουμε πίσω τον έλεγχο».
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το μεταναστευτικό.
Η Γερμανία χρειάζεται εργατικό δυναμικό λόγω δημογραφικής γήρανσης, αλλά ταυτόχρονα τα μεγάλα μεταναστευτικά ρεύματα αυξάνουν την πίεση σε κατοικία, σχολεία, κοινωνικές υπηρεσίες και τοπικούς προϋπολογισμούς. Σε περίοδο οικονομικής στασιμότητας, αυτή η πίεση μετατρέπεται ευκολότερα σε πολιτική δυσαρέσκεια.
Το βαθύτερο πρόβλημα είναι ότι η Γερμανία καλείται να αλλάξει ταυτόχρονα ενεργειακό μοντέλο, τεχνολογία, εξαγωγικό προσανατολισμό και βιομηχανική στρατηγική. Παράλληλα, αντιμετωπίζει υποεπένδυση σε υποδομές, γραφειοκρατία, καθυστέρηση στην ψηφιοποίηση και έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού.
Γι’ αυτό η άνοδος της AfD δεν είναι μόνο πολιτισμική ή ιδεολογική.
Είναι και οικονομική ψήφος διαμαρτυρίας απέναντι σε ένα μοντέλο που πολλοί Γερμανοί θεωρούν ότι εξάντλησε τα όριά του.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: η AfD κερδίζει έδαφος επειδή δεν αμφισβητεί μόνο το πολιτικό σύστημα, αλλά εκφράζει την αμφισβήτηση για το ίδιο το οικονομικό υπόδειγμα πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η μεταπολεμική Γερμανία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών