Πρωτοφανής συντριβή MiG29 στην Οδησσό - Κόλλησε ο πύραυλος και έγινε έκρηξη… εν πτήσει - Σαπάκια τα ουκρανικά μαχητικά

Η επικίνδυνη αλήθεια για τα… σαπάκια μαχητικά αεροσκάφη της Ουκρανίας δεν μπορεί να κρυφτεί πια.
Όταν τα ίδια τα όπλα μετατρέπονται σε θανάσιμες παγίδες για τα πληρώματά τους, η τραγωδία παύει να είναι απλώς αποτέλεσμα εχθρικών πυρών και καταντάει ένα θλιβερό φιάσκο απαρχαιωμένου εξοπλισμού. Η πρόσφατη συντριβή ενός MiG-29 πάνω από την Οδησσό -λόγω ενός πυραύλου που… αρνήθηκε να αποκολληθεί και εξερράγη κολλημένος στην άτρακτο- δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου μιας γερασμένης αεροπορικής δύναμης που καταρρέει…

Τι συνέβη…

Ένα ουκρανικό MiG-29 Fulcrum τυλίχθηκε στις φλόγες εν πτήσει και συνετρίβη, καθώς τα πυρομαχικά αέρος-αέρος του παρουσίασαν βλάβη κατά τη διάρκεια αποστολής αεροπορικής άμυνας εναντίον της Ρωσίας. Το MiG-29 πήρε φωτιά λόγω μιας «μη τυπικής κατάστασης» κατά την εκτόξευση ενός πυραύλου αέρος-αέρος σε αποστολή αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (C-UAS) πάνω από την Περιφέρεια Οδησσού, ανακοίνωσε ο στρατός. Ένα βίντεο που δείχνει το μαχητικό να κατεβαίνει φλεγόμενο δημοσιεύτηκε στα social media.

Ukraine's Air Force confirmed the loss of a MiG-29 fighter during a combat mission against enemy aerial targets over Odesa Oblast on August 10. Preliminary information indicates an abnormal situation occurred during an air-launched missile firing, after which the aircraft caught… pic.twitter.com/UG78RAq9QL

— NOELREPORTS ?? ?? (@NOELreports) August 10, 2026

Αν και ο στρατός δεν κατονόμασε το όπλο που εμπλέκεται στο ατύχημα, τα ουκρανικά MiG-29 συνήθως διαθέτουν σοβιετικού σχεδιασμού πυραύλους αέρος-αέρος καθοδήγησης υπέρυθρων R-73 και καθοδήγησης με ραντάρ R-27R. Ωστόσο, τα MiG-29 έχουν τροποποιηθεί ώστε να μεταφέρουν δυτικά όπλα, όπως οι αμερικανικής κατασκευής πύραυλοι αντι-ακτινοβολίας AGM-88 HARM.
Σύμφωνα με αναφορές, αφού πάλεψε για λίγο να ανακτήσει τον έλεγχο του αεροσκάφους, ο πιλότος αποφάσισε τελικά να εκτιναχθεί με το κάθισμα. Αργότερα εντοπίστηκε και μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο. Το αεροσκάφος καταστράφηκε ολοσχερώς.
Εν τω μεταξύ, το Κρατικό Γραφείο Ερευνών (DBR) της Ουκρανίας ανακοίνωσε ότι αναζητά το «μαύρο κουτί» του αεροσκάφους για να εξακριβώσει τα αίτια της συντριβής. Επιπλέον, άρχισε έρευνα για ποινική υπόθεση βάσει του Άρθρου 416, Παράγραφος 2 του Ποινικού Κώδικα της Ουκρανίας, η οποία αφορά παραβιάσεις των κανόνων πτήσης, προετοιμασίας πτήσης ή λειτουργίας αεροσκαφών που μπορεί να οδήγησαν στην πρωτοφανή συντριβή.
Προς το παρόν, οι ακριβείς συνθήκες που προκάλεσαν τη φωτιά δεν έχουν αποκαλυφθεί επίσημα. Ωστόσο, αναλυτές ανοιχτού κώδικα (OSINT) που ανέλυσε το βίντεο του συμβάντος ανέφεραν ότι ο κινητήρας του πυραύλου πυροδοτήθηκε ενώ αυτός βρισκόταν ακόμη κάτω από την πτέρυγα. Αυτά τα ενεργά πυρομαχικά αέρος-αέρος χρησιμοποιούν κινητήρες στερεού καυσίμου που καίγονται σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες.

Ukraine’s State Bureau of Investigation is searching for the black box of a MiG-29 lost in Odesa region yesterday. A criminal case was opened under Article 416, Part 2 of Ukraine’s Criminal Code, covering violations of flight, flight preparation or aircraft operation rules that… pic.twitter.com/xNiQfoaPKy

— NOELREPORTS ?? ?? (@NOELreports) August 11, 2026

Ειδικότερα, εμπειρογνώμονες υπέθεσαν ότι η φωτιά προκλήθηκε πιθανότατα από το σενάριο ενός «κολλημένου πυραύλου» (hung missile), κατά το οποίο ο πιλότος πατά το κουμπί για να εκτοξεύσει έναν πύραυλο αέρος-αέρος, ο κινητήρας πυροδοτείται όπως προβλέπεται, αλλά η ράγα του πυραύλου αποτυγχάνει να απελευθερώσει το όπλο, με αποτέλεσμα η ανάφλεξη να συμβαίνει δίπλα στην άτρακτο.

«Η συντριβή δεν προκλήθηκε από δυτικό πύραυλο, αλλά σχεδόν βεβαίως από σοβιετικής εποχής R-73 ή R-27. Το προωθητικό καύσιμο μπορεί να πάρει φωτιά αν υπάρξει βραχυκύκλωμα ή πρόβλημα στη ακολουθία πυροδότησης. Η δυσλειτουργία υπογραμμίζει τους κινδύνους της εξάρτησης από παλαιότερα αποθέματα πυραύλων υπό υψηλό ρυθμό επιχειρήσεων. Η Ουκρανία συνεχίζει να προσαρμόζει τα MiG-29 της για δυτικά όπλα όπως οι HARM, αλλά οι εμπλοκές αέρος-αέρος εξακολουθούν να βασίζονται σε σοβιετικό σχεδιασμό», δήλωσε στους EurAsian Times ο απόστρατος επισμηναγός (Group Captain) της Ινδικής Πολεμικής Αεροπορίας (IAF), Johnson Chacko, ερωτηθείς για τη συντριβή.
Όταν ρωτήθηκε εάν ο πιλότος θα μπορούσε να είχε απορρίψει τα πυρομαχικά (jettison), ο Chacko είπε: «Η απόρριψη είναι συνήθως μηχανική απελευθέρωση — ο πύραυλος πέφτει αδρανής, χωρίς να έχει πυροδοτηθεί. Εάν ο κινητήρας του πυραύλου έχει ήδη ανάψει (όπως στην περίπτωση του ουκρανικού MiG-29), η απόρριψη είναι σχεδόν αδύνατη επειδή ο πύραυλος καίγεται ήδη και είναι προσαρτημένος στη ράγα. Η φλόγα και η εξάτμιση μπορούν να προκαλέσουν ζημιά στην πτέρυγα ή στην άτρακτο πριν ολοκληρωθεί ο διαχωρισμός».
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι αστοχίες πυραύλων αέρος-αέρος συμβαίνουν συχνότερα απ' ό,τι υποδηλώνουν τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία συντριβών. Για παράδειγμα, στις 20 Ιουνίου 1973, ένας πύραυλος AIM-7 Sparrow απέτυχε να αποχωριστεί σωστά από ένα πρωτότυπο F-14 πάνω από τον Ειρηνικό, χτυπώντας και καταστρέφοντας το αεροσκάφος. Εκείνη την εποχή, οι δύο δοκιμαστές πιλότοι, ο Pete Purvis και ο Bill «Tank» Sherman, έκαναν επιτυχημένη εκτίναξη μετά από πυρκαγιά στον κινητήρα και απώλεια ελέγχου, και το περιστατικό έμεινε γνωστό ως η φορά που η Grumman «πυροβόλησε τον εαυτό της». Αν και το περιστατικό της Grumman διαφέρει από την τελευταία συντριβή του MiG-29, η βασική αιτία είναι η αποτυχία διαχωρισμού των πυρομαχικών όπως είχε προγραμματιστεί.
Σε ένα άλλο περιστατικό, ένα F-15E της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (USAF) προσγειώθηκε με έναν κολλημένο πύραυλο μετά από μια επικίνδυνη αποστολή αναχαίτισης ιρανικής επίθεσης κατά του Ισραήλ τον Απρίλιο του 2024. «Αυτός ο πύραυλος —δεν ξέρουμε αν είναι οπλισμένος και δεν ξέρουμε αν θα εκραγεί πάνω στο φτερό μας», δήλωσε στο CNN ο πιλότος μαχητικών Ταγματάρχης Benjamin «Irish» Coffey, εξηγώντας τους κινδύνους της νύχτας.
«Δεν ξέρουμε αν θα εκραγεί ενώ το προσωπικό συντήρησης προσπαθεί να σώσει το αεροσκάφος. Είναι μεγάλο θέμα. Και τώρα, καθώς αρχίζουμε τη διαδικασία προσγείωσης, μπαίνουμε σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού», πρόσθεσε.
«Μια κατάσταση κολλημένων πυρομαχικών δεν είναι εντελώς ασυνήθιστη, και αυτή είναι πάντα μια τρομακτική πιθανότητα όταν συμβαίνει. Η εκτόξεωση ενός πυραύλου σημαίνει ότι γίνονται μερικά πράγματα: μεταφορά δεδομένων και εντολής πυροδότησης στο όπλο, ανάφλεξη του πυραύλου και απελευθέρωση του όπλου από τη ράγα ή τον φορέα εκτόξευσης. Αν το όπλο δεν απελευθερωθεί, έχεις 50 λίρες στερεού καυσίμου πυραύλου να καίγονται κάτω από το αεροσκάφος σου, και μερικές χιλιάδες επιπλέον λίρες ασύμμετρης ώθησης να διαχειριστείς ενώ σκέφτεσαι τι να κάνεις», έγραψε στο X ο Alex Hollings, πρώην πεζοναύτης των ΗΠΑ.
Συνήθως, ακόμη κι αν ένας πιλότος καταφέρει κάπως να ανακτήσει τον έλεγχο του αεροσκάφους παρά την τεράστια ποσότητα καυσίμου που καίγεται κάτω από αυτό, τα προβλήματά του μπορεί να απέχουν πολύ από το να τελειώσουν. «Τα κολλημένα φορτία είναι πιθανότατα πιο επικίνδυνα κατά την προσγείωση, επειδή υπάρχει σοβαρή πιθανότητα το όπλο να αποκολληθεί τελικά όταν ο εξοπλισμός προσγείωσης ακουμπήσει στο έδαφος, πιθανώς πυροδοτούμενο ή στέλνοντας ένα ζωντανό όπλο να γλιστράει στον διάδρομο προσγείωσης για να καταστρέψει το Σαββατοκύριακο κάποιου άλλου», είπε ο Hollings.

Το σενάριο του «κολλημένου πυραύλου»

Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι το «σενάριο του κολλημένου πυραύλου» δεν έχει επιβεβαιωθεί από τις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ορισμένοι παρατηρητές υπέδειξαν θραύσματα συμβατά με παλαιότερους πυραύλους R-60, των οποίων η παραγωγή τερματίστηκε πριν από δεκαετίες και η διάρκεια ζωής τους στην αποθήκευση μπορεί να έχει λήξει. Αυτό ώθησε ορισμένους παρατηρητές να σημειώσουν ότι το υποβαθμισμένο προωθητικό καύσιμο, οι στεγανοποιήσεις ή οι πυροκροτητές αυξάνουν τον κίνδυνο ανώμαλης ανάφλεξης ή ατελούς απελευθέρωσης.
Το περιστατικό έχει επίσης εκθέσει τον αυξημένο κίνδυνο των μαχητικών αεροσκαφών που εκτελούν αποστολές αεροπορικής άμυνας και άλλες μάχιμες αποστολές εναντίον της Ρωσίας πρόσφατα.

Οι αποστολές… επικίνδυνες για τα ουκρανικά αεροσκάφη

Στις 29 Ιουλίου 2026, η Ουκρανική Πολεμική Αεροπορία έχασε την επαφή με ένα F-16 Fighting Falcon ενώ εκτελούσε πολεμική αποστολή για την αναχαίτιση ρωσικών εναέριων στόχων.
«Σύμφωνα με προκαταρκτικά δεδομένα, μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης σημειώθηκε επί του αεροσκάφους και ο πιλότος αναγκάστηκε να κάνει εκτίναξη», ανέφερε η υπηρεσία. Ο πιλότος έκανε ασφαλή εκτίναξη και διασώθηκε.
Πριν από αυτό, στις 26 Ιουνίου 2026, ένα MiG-29 έχασε την επικοινωνία πάνω από την Περιφέρεια Poltava κατά τη διάρκεια πολεμικής αποστολής. Ωστόσο, αναφορές ανοιχτού κώδικα υπονόησαν ότι μπορεί να το είχε πλήξει ένας ρωσικός πύραυλος αέρος-αέρος μεγάλου βεληνεκούς. Ο πιλότος έκανε ασφαλή εκτίναξη, σύμφωνα με ουκρανικά μέσα ενημέρωσης.
Αυτό το συμβάν ήρθε δύο εβδομάδες αφότου το ουκρανικό βομβαρδιστικό πρώτης γραμμής Su-24 συνετρίβη στην Περιφέρεια Khmelnytskyi το βράδυ της 16ης Ιουνίου, ενώ εκτελούσε πολεμική αποστολή. Η Ουκρανία έχει επίσης χάσει περίπου άλλα τρία F-16 κατά τη διάρκεια μάχιμων αποστολών ή αποστολών αεροπορικής άμυνας εναντίον της Ρωσίας — τον Απρίλιο του 2025, τον Μάιο του 2025 και τον Ιούνιο του 2025.
Το Κίεβο έχασε επίσης το πρώτο του μαχητικό αεροσκάφος Mirage 2000-5 κατά τη διάρκεια αποστολής αεροπορικής άμυνας τον Ιούλιο του 2025, όπως ανέφεραν οι EurAsian Times εκείνη την εποχή.
Τα F-16, μαζί με τα Mirage 2000-5, χρησιμοποιούνται ευρέως για την αναχαίτιση ρωσικών πυραύλων cruise και drone και, πιο πρόσφατα, για σύνθετες επιθετικές αποστολές. Αυτά τα αεροσκάφη είναι τα πιο ικανά δυτικά μαχητικά της Ουκρανίας και αποτελούν τον πυρήνα των σύγχρονων αεροπορικών της επιχειρήσεων.

www.bankingnews.gr