Συναγερμός στην Ευρώπη: Η νέα αυτοκρατορία στην αυτοκινητοβιομηχανία είναι... κινεζική – Το σοκ των 130 εξαγορών

Οι Κινέζοι κατασκευαστές εξαρτημάτων αυτοκινήτων έχουν αυξήσει αθόρυβα την επιρροή τους στις ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού της αυτοκινητοβιομηχανίας, αποκτώντας τοπικούς προμηθευτές, καθώς το Πεκίνο επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία του στην Ευρώπη, την ώρα που εντείνονται οι αντιδράσεις απέναντι στις κινεζικές εξαγωγές.
Από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, κινεζικές εταιρείες έχουν επενδύσει σε περισσότερους από 130 Ευρωπαίους κατασκευαστές εξαρτημάτων αυτοκινήτων, κυρίως σε Γερμανία και Γαλλία, δύο από τους σημαντικότερους κόμβους της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας, σύμφωνα με στοιχεία της συμβουλευτικής εταιρείας Rhodium.
Οι εξαγορές ευρωπαϊκών προμηθευτών έχουν προκαλέσει ανησυχία τόσο στους Ευρωπαίους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής όσο και στα στελέχη της αυτοκινητοβιομηχανίας. Ο φόβος είναι ότι η Κίνα θα μπορούσε σύντομα να αλλάξει τα δεδομένα στον ευρωπαϊκό κλάδο εξαρτημάτων, αξιοποιώντας και την ταχεία αύξηση των εξαγωγών κινεζικών οχημάτων.
«Δεν θα αποτελέσει έκπληξη αν στο εγγύς μέλλον δύο ή τρεις από τους 10 κορυφαίους προμηθευτές είναι κινεζικές εταιρείες, κάτι που δεν συμβαίνει ακόμη», δήλωσε ο Sébastien Frendo, διευθύνων σύμβουλος της παρισινής συμβουλευτικής εταιρείας Do Well Do Good.
Οι πρώτες εξαγορές εντάσσονταν στη στρατηγική «παγκοσμιοποίησης» του Πεκίνου, η οποία ενθάρρυνε τις κινεζικές επιχειρήσεις να επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους στο εξωτερικό και να αποκτούν ξένη τεχνογνωσία μέσω επενδύσεων, με την Ευρώπη να αποτελεί ολοένα σημαντικότερο προορισμό.
Τα στοιχεία της Rhodium δείχνουν ότι οι κινεζικές επενδύσεις στον ευρωπαϊκό κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας κορυφώθηκαν στα μέσα της δεκαετίας του 2010, με χαρακτηριστικότερη περίπτωση την εξαγορά της σουηδικής Volvo Cars από την Geely έναντι 1,8 δισ. δολαρίων.
Ωστόσο, οι περιορισμοί που επέβαλε το Πεκίνο στις επενδύσεις κινεζικών εταιρειών στο εξωτερικό, σε συνδυασμό με την αύξηση των εμπορικών φραγμών, είχαν ως αποτέλεσμα πολλές από τις συμφωνίες της τελευταίας δεκαετίας να αφορούν ποσά μικρότερα των 100 εκατ. ευρώ. Τα σχετικά deals ήταν επομένως αρκετά μικρά ώστε, στις περισσότερες περιπτώσεις, να μην προκαλούν την παρέμβαση των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών.
Το 2024, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε πρόσθετους δασμούς στις εισαγωγές κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων, μεταξύ άλλων και σε οχήματα της BYD, πέραν του υφιστάμενου δασμού 10% στις εισαγωγές αυτοκινήτων. Η απόφαση ελήφθη μετά την έρευνα της ΕΕ σχετικά με τον αντίκτυπο των κρατικών επιδοτήσεων στις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες.
Ο Farley Mesko, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας εταιρικής πληροφόρησης Sayari, δήλωσε στους Financial Times ότι το πραγματικό μέγεθος της κινεζικής ιδιοκτησίας στον ευρωπαϊκό κλάδο ενδέχεται να είναι μεγαλύτερο από αυτό που έχει μέχρι σήμερα καταγραφεί.
Όπως ανέφερε, από τα κινεζικά ελεγχόμενα περιουσιακά στοιχεία στον γερμανικό κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας που έχει χαρτογραφήσει η Sayari, περίπου τέσσερα στα πέντε ανήκουν είτε μέσω τουλάχιστον ενός υπεράκτιου ενδιάμεσου είτε μέσω γερμανικής εταιρείας συμμετοχών με τοπική επωνυμία.
Οι Ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία τη συνέχιση των κινεζικών επενδύσεων στην ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού αυτοκινήτων. Μάλιστα, αξιωματούχος της ΕΕ χαρακτήρισε την κινεζική απειλή για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία ως «την πρόκληση της δεκαετίας για την Ευρώπη».
Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, οι κινεζικές εταιρείες έχουν ακολουθήσει μια τετραπλή στρατηγική για την επέκτασή τους στην Ευρώπη: αύξησαν τις εξαγωγές, απέκτησαν συμμετοχές σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, προχώρησαν στη δημιουργία κοινοπραξιών και κατασκεύασαν δικά τους εργοστάσια, τόσο εντός της ΕΕ όσο και σε γειτονικές χώρες, όπως η Σερβία, η Τουρκία και το Μαρόκο.
Οι κινεζικές συμφωνίες μπορεί μέχρι σήμερα να πέρασαν σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητες, ωστόσο «θα συνεχίσουμε να βλέπουμε εξαγορές μικρής αξίας — και αυτό ανησυχεί πολλούς Ευρωπαίους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής», δήλωσε ο Armand Meyer, ανώτερος ερευνητικός αναλυτής της Rhodium.
Παράλληλα, τα σχέδια των Βρυξελλών για την επιβολή αυστηρότερων κανόνων σχετικά με το τοπικό περιεχόμενο, οι οποίοι θα απαιτούν τη χρήση ευρωπαϊκής προέλευσης εξαρτημάτων και εργατικού δυναμικού, δημιουργούν ένα επιπλέον κίνητρο για τις κινεζικές εταιρείες να επενδύσουν στην ΕΕ.
«Για τους Κινέζους προμηθευτές, η εξαγορά ευρωπαϊκών εταιρειών αποτελεί έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό τρόπο για να αποκτήσουν γρήγορα παραγωγική βάση στην Ευρώπη» και να εξασφαλίσουν την ένδειξη «κατασκευασμένο στην ΕΕ», χωρίς να χρειάζεται να δημιουργήσουν τα πάντα από μηδενική βάση, δήλωσε ανώτερο στέλεχος κορυφαίου ιαπωνικού προμηθευτή εξαρτημάτων αυτοκινήτων.

Οι Κινέζοι προμηθευτές επεκτείνονται

Μόνο λίγοι Κινέζοι προμηθευτές εξαρτημάτων έχουν σήμερα το μέγεθος που απαιτείται για να ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο. Μεταξύ αυτών βρίσκονται ο κατασκευαστής μπαταριών CATL και η Yanfeng, η οποία ανήκει στη SAIC, ιδιοκτήτρια της MG.
Ωστόσο, οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια αρκετοί Ευρωπαίοι κατασκευαστές εξαρτημάτων έχουν καταστήσει τις εταιρείες αυτές ελκυστικούς στόχους για κινεζικούς ομίλους.
Ανάλυση της Sayari σε δείγμα 62 κινεζικής ιδιοκτησίας οντοτήτων που δραστηριοποιούνται στη γερμανική αλυσίδα εφοδιασμού αυτοκινήτων έδειξε ότι οι εταιρείες αυτές έχουν δημιουργήσει συστάδες γύρω από τους σημαντικότερους γερμανικούς κόμβους της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες εξαρτημάτων που έχουν περάσει σε κινεζικό έλεγχο δεν ήταν, ως επί το πλείστον, ιδιαίτερα γνωστά ονόματα, ωστόσο «παρείχαν πολλές θέσεις εργασίας σε τοπικό επίπεδο», δήλωσε ο αξιωματούχος της ΕΕ. Όπως πρόσθεσε, απαιτούνται μέτρα που θα περιορίζουν την πρόσβαση κινεζικών εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά, καθώς και αυστηρότεροι έλεγχοι στις στρατηγικές επενδύσεις, ώστε να συμπληρωθούν οι κανόνες για το τοπικό περιεχόμενο.
Ο κλάδος των εξαρτημάτων απασχολεί άμεσα περίπου 1,7 εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη. Ωστόσο, εταιρείες όπως οι Bosch, Valeo και Forvia έχουν ήδη προχωρήσει σε περικοπές περισσότερων από 100.000 θέσεων εργασίας τα τελευταία δύο χρόνια, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό εμπορικό φορέα Clepa.
Την ίδια ώρα, οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες εξετάζουν προσεκτικά τις κινεζικές εξαγορές, καθώς μια αλλαγή ιδιοκτησίας θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στην αλυσίδα εφοδιασμού, ιδιαίτερα στην περίπτωση που η εξαγοραζόμενη εταιρεία αποτελεί τον μοναδικό προμηθευτή κρίσιμων εξαρτημάτων.
Ο Benjamin Bulander, συνεργάτης της Porsche Consulting, υπογράμμισε τη συγκεκριμένη ανησυχία.
Η Sayari έχει εντοπίσει εξαγορές από 23 κινεζικούς ομίλους στη Γερμανία, οι οποίοι έχουν αποκτήσει εταιρείες που παράγουν εξαρτήματα υψηλής τεχνολογίας για την αυτοκινητοβιομηχανία. Στα προϊόντα αυτά περιλαμβάνονται παρεμβύσματα για κινητήρες υψηλών επιδόσεων, συστήματα αυτόνομης οδήγησης και κεραίες για ασύρματη συνδεσιμότητα.
Στέλεχος της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας ανέφερε ότι πλέον κάθε αυτοκινητοβιομηχανία διαθέτει κατάλογο με τους κινεζικής ιδιοκτησίας προμηθευτές εξαρτημάτων στην Ευρώπη, προκειμένου να διασφαλίζει ότι υπάρχουν εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Η Pirelli και οι αμερικανικοί περιορισμοί

Οι αμερικανικοί περιορισμοί σε υλικό και λογισμικό κινεζικής προέλευσης που χρησιμοποιούνται στα αυτοκίνητα περιπλέκουν ακόμη περισσότερο το ζήτημα της ιδιοκτησίας των προμηθευτών.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Pirelli, όπου η ιταλική κυβέρνηση και οι μέτοχοι της εταιρείας εξετάζουν τρόπους για να τερματιστεί η εμπλοκή της Sinochem. Παράλληλα, η Pirelli ενδέχεται να αντιμετωπίσει περιορισμούς στην πρόσβαση στην αμερικανική αγορά εξαιτίας της συμμετοχής της κινεζικής χημικής εταιρείας.
Παρά την αυξανόμενη ανησυχία για την παρουσία κινεζικών εταιρειών στον ευρωπαϊκό κλάδο εξαρτημάτων, ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η μέχρι σήμερα επιτυχία τους είναι μικτή. Πολλές από αυτές λειτουργούν με χαμηλά περιθώρια κέρδους, ενώ η μεταφορά ευρωπαϊκής μηχανικής τεχνογνωσίας και δυνατοτήτων παροχής υπηρεσιών στο εξωτερικό παραμένει δύσκολη.
«Βλέπουμε ορισμένους προμηθευτές να επεκτείνονται στο εξωτερικό, αλλά οι πραγματικά επιτυχημένες περιπτώσεις εξακολουθούν να είναι πολύ σπάνιες», δήλωσε ο Chris Liu, αναλυτής ηλεκτρικών οχημάτων στην Omdia, με έδρα τη Σαγκάη.

Η περίπτωση της Yanfeng

Ορισμένοι από τους σημαντικότερους Κινέζους κατασκευαστές εξαρτημάτων ξεκίνησαν τη διεθνή τους επέκταση έπειτα από παρότρυνση δυτικών αυτοκινητοβιομηχανιών. Η τάση αυτή έχει ενισχυθεί καθώς ολοένα περισσότεροι κατασκευαστές αναζητούν τρόπους μείωσης του κόστους μέσω της συνεργασίας με φθηνότερους Κινέζους προμηθευτές.
Η Yanfeng, για παράδειγμα, ίδρυσε το 1994 κοινοπραξία στην Κίνα με τη Ford και απέκτησε σημαντική τεχνογνωσία από έναν από τους βασικούς πελάτες της, τη Volkswagen. Οι επιχειρηματικές σχέσεις της με την GM στην Κίνα αποτέλεσαν στη συνέχεια το εφαλτήριο για την επέκτασή της στις ΗΠΑ, όπου προμήθευε και την Tesla.
«Όλες οι μεγάλες παγκόσμιες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των Mercedes-Benz και BMW, ενθάρρυναν την Yanfeng να επεκταθεί στο εξωτερικό», δήλωσε πρώην στέλεχος της εταιρείας.
Ο όμιλος με έδρα τη Σαγκάη ενσωματώθηκε στις ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού, παρέχοντας προϊόντα από καθίσματα έως τιμόνια. Καθοριστική ήταν η δημιουργία κοινοπραξίας ύψους 7,5 δισ. δολαρίων για συστήματα εσωτερικού αυτοκινήτων με τον αμερικανικό όμιλο Johnson Controls, τον οποίο πλέον ελέγχει η Yanfeng.
Καθώς οι πωλήσεις των δυτικών αυτοκινητοβιομηχανιών στην Κίνα άρχισαν να υποχωρούν, η Yanfeng εξασφάλισε παραγγελίες από την BYD και άλλους ανερχόμενους Κινέζους κατασκευαστές. Σύμφωνα με το πρώην στέλεχος, η εταιρεία βρισκόταν «στην καλύτερη θέση από οποιονδήποτε άλλο προμηθευτή για να υποστηρίξει τις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες στην Ευρώπη».
Ορισμένοι Κινέζοι προμηθευτές έχουν χρειαστεί δεκαετίες για να αποκτήσουν ισχυρή θέση στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Άλλοι, ωστόσο, έχουν εξασφαλίσει πιο πρόσφατα την άμεση υποστήριξη Ευρωπαίων κατασκευαστών, οι οποίοι επιδιώκουν να αξιοποιήσουν την κινεζική τεχνογνωσία, ιδίως στον τομέα της τεχνολογίας, παραμερίζοντας σε ορισμένες περιπτώσεις τις ανησυχίες για τον κίνδυνο εξαγορών.

Η εξαγορά της Leoni

Όταν ο κινεζικός όμιλος ηλεκτρονικών Luxshare συμφώνησε πέρυσι να εξαγοράσει τη γερμανική Leoni έναντι 525 εκατ. ευρώ, η συμφωνία έλαβε «ενεργή υποστήριξη» από τους Ευρωπαίους πελάτες της γερμανικής εταιρείας καλωδίων αυτοκινήτων, η οποία βρισκόταν σε διαδικασία αναδιάρθρωσης.
Αντί να αντιδράσουν αρνητικά στην εξαγορά, τα στελέχη της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας εμφανίστηκαν πρόθυμα να αξιοποιήσουν την εμπειρία της κινεζικής αγοράς και τον ταχύ ρυθμό ανάπτυξής της, δήλωσε στους Financial Times ο διευθύνων σύμβουλος της Leoni, Klaus Rinnerberger.
Για την κινεζική πλευρά, η Leoni προσέφερε τη δυνατότητα να «εδραιώσει μια θέση με Ευρωπαίους κατασκευαστές πρωτότυπου εξοπλισμού», αξιοποιώντας τις υφιστάμενες σχέσεις της και το ευρύ χαρτοφυλάκιο προϊόντων της, σημείωσε.
Την ίδια στιγμή, άλλες δυτικές εταιρείες εκτιμούν ότι η συνεργασία με καθιερωμένους ευρωπαϊκούς ομίλους μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική οδό για τους Κινέζους προμηθευτές που επιδιώκουν να επεκταθούν διεθνώς, χωρίς απαραίτητα να προχωρούν σε εξαγορές.
«Θα έλεγα ότι είμαστε μια ημι-κινεζική εταιρεία που είναι πραγματικά ενσωματωμένη στο κινεζικό οικοσύστημα εδώ και πολύ καιρό», δήλωσε ο Christoph Hartung, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Bosch Mobility. «Τώρα συζητάμε με όλους τους συνεργάτες μας εδώ για το πώς μπορούμε να τους βοηθήσουμε να αναπτυχθούν και να επεκταθούν παγκοσμίως».
Τελικά, οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές εξαρτημάτων που δεν θα καταφέρουν να προσαρμοστούν στον ρυθμό που επιβάλλουν εταιρείες όπως η BYD και η Geely κινδυνεύουν να χάσουν έδαφος έναντι των Κινέζων ανταγωνιστών τους, προειδοποίησε ο Rinnerberger.
«Αυτό που πιστεύω ακράδαντα είναι ότι πολλοί Ευρωπαίοι προμηθευτές θα αντιμετωπίσουν ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες. Εάν δεν είστε διατεθειμένοι να συνεργαστείτε με τους Κινέζους αντί να σταθείτε απέναντί τους, δεν θα μπορέσετε να ακολουθήσετε τον ρυθμό των αλλαγών που έρχονται», ανέφερε.

www.bankingnews.gr