Σε νέες ιδιαίτερα σκληρές δηλώσεις κατά των ΗΠΑ, η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει το Στενό του Hormuz ως ένα απλό ζήτημα ελεύθερης ναυσιπλοΐας, αλλά ως κρίσιμο μοχλό στην ευρύτερη αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ismail Baghaei, έθεσε ευθέως ως προϋπόθεση για το άνοιγμα του Στενού τον τερματισμό της αμερικανικής θαλάσσιας πίεσης, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή κατάσταση αποτελεί αποτέλεσμα της αμερικανικής και ισραηλινής στρατιωτικής επίθεσης εναντίον του Ιράν.
«Όσο συνεχίζεται η θαλάσσια πολιορκία των ΗΠΑ, δεν υπάρχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για το άνοιγμα του Στενού του Hormuz», δήλωσε χαρακτηριστικά. Η θέση αυτή μεταφέρει πλέον το βάρος της κρίσης στην Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με την Τεχεράνη, οι ΗΠΑ δεν μπορούν από τη μία πλευρά να διατηρούν στρατιωτική και θαλάσσια πίεση εναντίον του Ιράν και από την άλλη να απαιτούν την επιστροφή στην πλήρη κανονικότητα της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Ο Baghaei υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον θα πρέπει να σταματήσει τις «καταστροφικές» ενέργειές της και να προχωρήσει σε αποκατάσταση, προκειμένου να μπορέσουν να συζητηθούν τα επόμενα βήματα.
Στο Ιράν, ο πρώτος λόγος για το Hormuz
Το ακόμη πιο ενδιαφέρον στοιχείο της τοποθέτησης της Τεχεράνης αφορά το ποιος θα έχει τον πρώτο λόγο στη διαχείριση του Στενού. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών επικαλέστηκε το προηγούμενο μνημόνιο κατανόησης, υποστηρίζοντας ότι σε αυτό είχε αποτυπωθεί με σαφήνεια ο ρόλος του Ιράν.
«Η ευθύνη για τη μελλοντική διαχείριση του Στενού του Hormuz ήταν του Ιράν», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η ευθύνη για την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της αποναρκοθέτησης, βρισκόταν επίσης στην ιρανική πλευρά.
Η Τεχεράνη επιχειρεί έτσι να κατοχυρώσει έναν κεντρικό ρόλο στην επόμενη ημέρα του Στενού, όχι μόνο σε πολιτικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο πρακτικής διαχείρισης της ναυσιπλοΐας.
Το μήνυμα είναι σαφές... Εφόσον το Hormuz επιστρέψει σε καθεστώς λειτουργίας, το Ιράν θεωρεί ότι δεν μπορεί να παρακαμφθεί από τους μηχανισμούς που θα καθορίσουν την ασφάλεια και την ομαλή διέλευση των πλοίων.
Στο τραπέζι τέλη για υπηρεσίες στη ναυσιπλοΐα
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναφορά στις πιθανές οικονομικές επιβαρύνσεις για τη διέλευση από το Στενό. Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο είσπραξης τελών από το Hormuz, ο Baghaei απέφυγε να επιβεβαιώσει ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο χρεώσεων στο πλαίσιο νέων μηχανισμών διαχείρισης.
Όπως εξήγησε, εξετάζονται μηχανισμοί για την εποπτεία της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, την προστασία του περιβάλλοντος και την παροχή θαλάσσιων υπηρεσιών. «Όταν παρέχετε θαλάσσιες υπηρεσίες, είναι φυσικό να εισπράττετε και το κόστος των υπηρεσιών» δήλωσε χαρακτηριστικά.
Επομένως, η Τεχεράνη δεν ανακοίνωσε επισήμως «διόδια διέλευσης», όμως προανήγγειλε ένα νέο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών και άφησε σαφώς ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής τελών για αυτές.
Παράλληλα, όπως ανέφερε, έχει υπάρξει συμφωνία για τον χάρτη διέλευσης των πλοίων, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν σημεία προς διευθέτηση στο κοινό ανακοινωθέν.
«Μην δίνετε το έδαφός σας στον εχθρό»
Το μήνυμα της Τεχεράνης, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ.
Ο Baghaei απηύθυνε σαφή προειδοποίηση προς τις χώρες της περιοχής, ζητώντας τους να μην επιτρέπουν τη χρήση του εδάφους τους από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. «Η προσδοκία μας από τις χώρες της περιοχής είναι να αποφεύγουν να διαθέτουν το έδαφός τους στον εχθρό τους», είπε, χαρακτηρίζοντας την απαίτηση αυτή απολύτως συμβατή με την αρχή της καλής γειτονίας.
Η συγκεκριμένη δήλωση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περιοχή όπου οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτικές εγκαταστάσεις και συνεργασίες ασφαλείας με σειρά κρατών. Η Τεχεράνη επιχειρεί ουσιαστικά να δημιουργήσει μια νέα κόκκινη γραμμή: οι γειτονικές χώρες δεν θα πρέπει να επιτρέπουν στις αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιούν το έδαφος, τις υποδομές ή τις δυνατότητές τους για επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.
Οι ΗΠΑ είναι μέρος… της ανασφάλειας
Η τοποθέτηση του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Τεχεράνης να αμφισβητήσει τον αμερικανικό ρόλο ως εγγυητή ασφαλείας στη Μέση Ανατολή. Ο Baghaei υποστήριξε ότι οι χώρες της περιοχής έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται πως δεν μπορούν να βασίζονται όπως στο παρελθόν στην αμερικανική υπόσχεση παροχής ασφάλειας.
«Η Αμερική η ίδια αποτελεί μέρος της ανασφάλειας στην περιοχή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με την ιρανική προσέγγιση, οι εξελίξεις στη Γάζα, οι επιθέσεις σε Λίβανο και Συρία και οι απειλές εναντίον περιφερειακών κρατών έχουν ενισχύσει την αντίληψη ότι η ασφάλεια της Μέσης Ανατολής δεν μπορεί να εξαρτάται από εξωτερικές δυνάμεις.
Η Τεχεράνη προωθεί, αντίθετα, την ιδέα μιας «ενδογενούς» περιφερειακής ασφάλειας, στην οποία τα ίδια τα κράτη της περιοχής θα αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο.
Το Hormuz ως μοχλός απέναντι στην Ουάσιγκτον
Το ιρανικό μήνυμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η Τεχεράνη απορρίπτει την ιδέα ότι η αμερικανική οικονομική και στρατιωτική πίεση μπορεί να την υποχρεώσει σε άμεση υποχώρηση. Απαντώντας στις δηλώσεις του Donald Trump για οικονομική πίεση, ο Baghaei υποστήριξε ότι απέναντι σε μια πλευρά που επιμένει στη χρήση βίας και στον θαλάσσιο αποκλεισμό, η διπλωματία από μόνη της δεν αρκεί.
«Πρέπει, μαζί με τη διπλωματία, να χρησιμοποιείς ισχύ για να αποτρέψεις αυτές τις ενέργειες», δήλωσε.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι δεν διεξάγει απευθείας διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με τον Baghaei, η ανταλλαγή μηνυμάτων γίνεται μέσω μεσολαβητών, ενώ το Ιράν επικεντρώνεται αυτή την περίοδο στις συνομιλίες με το Ομάν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών