Βόμβα από πρώην στέλεχος της Fed: Απειλείται η ανεξαρτησία της τράπεζας μετά τη δικαστική νίκη του Trump

Η Rebecca Slaughter απευθύνει προειδοποίηση προς την Federal Reserve (Fed).
Η πρώην επίτροπος της Federal Trade Commission (FTC), η οποία έχασε την προσφυγή της στο Ανώτατο Δικαστήριο κατά της απόλυσής της από τον πρόεδρο Donald Trump, υποστήριξε ότι η απόφαση του δικαστηρίου, η οποία προστατεύει τους διοικητές της Fed από αντίστοιχη μεταχείριση, δεν αποτελεί μια «σταθερή και διαχρονική» εξαίρεση.
«Ο μόνος τρόπος να δικαιολογηθεί πραγματικά η διαφορετική μεταχείριση της Fed είναι να δεχθεί κανείς ότι το Ανώτατο Δικαστήριο δημιούργησε μια ειδική εξαίρεση για τη Wall Street, η οποία δεν ισχύει για τη Main Street», δήλωσε η Slaughter σε συνέντευξή της στους Financial Times.
«Δεν πιστεύω ότι μια τέτοια εξαίρεση μπορεί να διατηρηθεί για πολύ», πρόσθεσε.

Διαμάχη για τα όρια των προεδρικών εξουσιών

Ο Trump απέλυσε τη Slaughter τον Μάρτιο του 2025 χωρίς να επικαλεστεί συγκεκριμένη αιτία, πυροδοτώντας μια σημαντική δικαστική διαμάχη σχετικά με τα όρια των προεδρικών εξουσιών. Με απόφαση 6-3, το Ανώτατο Δικαστήριο δικαίωσε τον Λευκό Οίκο, διευρύνοντας σημαντικά τις εξουσίες του προέδρου έναντι των παραδοσιακά ανεξάρτητων ομοσπονδιακών υπηρεσιών και ανατρέποντας νομολογιακό προηγούμενο δεκαετιών.
Ωστόσο, το δικαστήριο έθεσε ένα σημαντικό όριο, αποφασίζοντας ότι οι διοικητές της Federal Reserve, όπως η Lisa Cook, παραμένουν προστατευμένοι από παρόμοιες απομακρύνσεις, παρά τις προσπάθειες του Trump να την αποπέμψει.
Παρά τη διάκριση αυτή, η Slaughter εξέφρασε έντονη ανησυχία για τη συνολική αποδυνάμωση της ανεξαρτησίας των ομοσπονδιακών υπηρεσιών.
«Προσωπικά είμαι καλά», ανέφερε. «Ανησυχώ όμως βαθιά για τον οργανισμό που υπηρέτησα και αγαπώ, για τους ανθρώπους που εργάζονται εκεί, για τους θεσμούς της κυβέρνησης γενικότερα και, πάνω απ’ όλα, για τους πολίτες που καλείται να υπηρετεί η δημόσια διοίκηση.»
Η ίδια υποστήριξε ότι ακόμη και πριν από την απόλυσή της, οι κινήσεις της κυβέρνησης Trump είχαν δημιουργήσει κλίμα ανασφάλειας στην FTC. Όπως είπε, η «καταστροφική» παρέμβαση της κυβέρνησης στην ομοσπονδιακή διοίκηση είχε προκαλέσει φόβο τόσο στα μέλη της Επιτροπής όσο και στο προσωπικό, σχετικά με την εργασιακή τους ασφάλεια αλλά και τα ηθικά διλήμματα που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν.
Εκτίμησε επίσης ότι η δικαστική απόφαση θα επιφέρει πολύ βαθύτερες αλλαγές στη λειτουργία και την πολιτική της FTC από οποιαδήποτε άλλη εξέλιξη του τελευταίου αιώνα, δημιουργώντας παράλληλα περισσότερα περιθώρια για πολιτικές παρεμβάσεις.
«Το μήνυμα που έστειλε ο πρόεδρος Trump με την απόλυσή μου δεν ήταν απλώς ότι δεν ήθελε Δημοκρατικούς στην Επιτροπή», τόνισε. «Το πραγματικό μήνυμα ήταν ότι δεν θέλει κανέναν που να μην εκτελεί ακριβώς ό,τι του ζητείται, ακριβώς τη στιγμή που του ζητείται.»
Παράλληλα, ο Trump είχε στοχοποιήσει επανειλημμένα και τον πρόεδρο της Fed, Jerome Powell, τον οποίο ο ίδιος είχε διορίσει, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του επειδή δεν προχωρούσε σε ταχύτερες μειώσεις των επιτοκίων. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης ξεκίνησε ποινική έρευνα εις βάρος του Powell, η οποία όμως τερματίστηκε όταν ο δικαστής έκρινε ότι υπήρχαν «άφθονα στοιχεία» πως επρόκειτο ουσιαστικά για προσπάθεια άσκησης πολιτικής πίεσης.
Για τους περισσότερους νομικούς αναλυτές, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Slaughter δεν αποτέλεσε έκπληξη. Η συντηρητική πλειοψηφία του δικαστηρίου επιδιώκει εδώ και χρόνια να περιορίσει το λεγόμενο «διοικητικό κράτος», δηλαδή το σύνολο των ανεξάρτητων κυβερνητικών οργανισμών που διαθέτουν εξουσία θέσπισης και εφαρμογής κανονισμών.

Πρωτοφανής αποδυνάμωση των θεσμών

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρέθηκε το ιστορικό προηγούμενο Humphrey's Executor v. United States του 1935, με το οποίο είχε αναγνωριστεί στο Κογκρέσο η δυνατότητα να προστατεύει τα μέλη ανεξάρτητων αρχών από απομάκρυνση χωρίς σοβαρή αιτία.
Κατά τις προφορικές αγορεύσεις τον Δεκέμβριο, ο πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου John Roberts χαρακτήρισε την απόφαση εκείνη ως «ένα απομεινάρι μιας άλλης εποχής». Η δικαστής Amy Coney Barrett έκανε λόγο για σταδιακή «διάβρωση» του συγκεκριμένου προηγουμένου, ενώ ο δικαστής Neil Gorsuch το χαρακτήρισε «εσφαλμένα αιτιολογημένο».
Ήδη από το 2020, ο δικαστής Clarence Thomas είχε υποστηρίξει ότι η απόφαση του 1935 αποτελούσε «άμεση απειλή για τη συνταγματική δομή των Ηνωμένων Πολιτειών και, κατ' επέκταση, για την ελευθερία των Αμερικανών πολιτών».
Η Slaughter παραδέχθηκε ότι, αν και επί προεδρίας Trump σημειώθηκε μια πρωτοφανής αποδυνάμωση θεσμών, η προσπάθεια ανατροπής του προηγουμένου του Humphrey's Executor αποτελούσε εδώ και δεκαετίες βασικό στόχο του συντηρητικού νομικού κινήματος.
«Ο Trump απλώς τους έδωσε την ευκαιρία να πετύχουν αυτό που επιδίωκαν εδώ και χρόνια», δήλωσε.
Η καθηγήτρια Νομικής του Loyola Marymount University, Jessica Levinson, εκτίμησε ότι η απόφαση ενισχύει σημαντικά τις εξουσίες τόσο του Trump όσο και των μελλοντικών προέδρων να διαμορφώνουν τη σύνθεση της FTC και άλλων ανεξάρτητων ομοσπονδιακών υπηρεσιών, περιορίζοντας παράλληλα τη δυνατότητα του Κογκρέσου να προστατεύει την ανεξαρτησία τους.
Η απόφαση αναμένεται επίσης να επηρεάσει πολλές εκκρεμείς προσφυγές απολυμένων αξιωματούχων από υπηρεσίες που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως η εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας και η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας.
Οι συνέπειες έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές. Την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση Trump απέλυσε και τα εναπομείναντα μέλη της δικομματικής Election Assistance Commission, η οποία είχε ως αποστολή την υποστήριξη των πολιτειακών εκλογικών αρχών στη διεξαγωγή των εκλογών.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στους Financial Times ότι ο πρόεδρος έχει το δικαίωμα να απομακρύνει πρόσωπα που «ενδέχεται να μην είναι πλήρως ευθυγραμμισμένα με τη σημαντική αποστολή της διασφάλισης της ακεραιότητας των αμερικανικών εκλογών», επικαλούμενος τη νομολογία της υπόθεσης Slaughter.
Παρά την ενίσχυση των προεδρικών εξουσιών, ορισμένοι νομικοί θεωρούν ότι η διαφορετική αντιμετώπιση της Slaughter και της Lisa Cook αποδεικνύει πως το Ανώτατο Δικαστήριο εξακολουθεί να επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση.

«Το δικαστήριο ενεργεί χωρίς αρχές»

Ο Kannon Shanmugam, επικεφαλής του τμήματος υποθέσεων Ανωτάτου Δικαστηρίου και Εφετείων της Davis Polk, υποστήριξε ότι η απόφαση αποδεικνύει πως το δικαστήριο είναι «πολύ πιο πραγματιστικό απ' όσο πιστεύουν οι επικριτές του».
«Κάποιοι θεωρούν ότι αυτό σημαίνει πως το δικαστήριο ενεργεί χωρίς αρχές», ανέφερε. «Εγώ πιστεύω ότι αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο: ότι λειτουργεί με βάση αρχές, αλλά αναγνωρίζει και τα όρια όταν διακυβεύονται σοβαρές πρακτικές συνέπειες.»
Πρόσθεσε μάλιστα ότι το Ανώτατο Δικαστήριο εμφανίζεται ιδιαίτερα προσεκτικό όταν πρόκειται για ενδεχόμενη αποσταθεροποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών και του τραπεζικού συστήματος.
Όσον αφορά το προσωπικό της μέλλον, η Slaughter παραδέχθηκε ότι παραμένει αβέβαιο. Η θητεία της στην FTC επρόκειτο να ολοκληρωθεί το 2029 και, όπως είπε, επιθυμούσε να τη φέρει εις πέρας.
Δήλωσε ότι σκοπεύει να συνεχίσει να εργάζεται σε θέσεις με έντονο δημόσιο και κοινωνικό προσανατολισμό, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να ασχοληθεί με τη διδασκαλία.
Απέκλεισε, ωστόσο, κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να διεκδικήσει κάποιο αιρετό αξίωμα, παρομοιάζοντας την πολιτική με «διαγωνισμό κατανάλωσης πίτας, όπου το έπαθλο είναι… περισσότερη πίτα».
Παρά την ήττα της, εξακολουθεί να πιστεύει ότι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ήταν λανθασμένη και εκφράζει την ελπίδα ότι στο μέλλον θα αναθεωρηθεί.
«Γνωρίζω πολύ καλά ότι έχασα την υπόθεση και ότι η απόφαση αυτή θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας της αμερικανικής κυβέρνησης. Είναι βαθιά απογοητευτικό», δήλωσε.
«Ωστόσο, πιστεύω ότι εγώ και όσοι στάθηκαν στο πλευρό μου θα αποδειχθεί τελικά ότι βρεθήκαμε στη σωστή πλευρά της Ιστορίας.»
Και κατέληξε:
«Σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ ότι αυτή η απόφαση αποτελεί το τέλος της συζήτησης.»

www.bankingnews.gr