Η κρίση με το Ιράν δεν αποκαλύπτει τη δύναμη των ΗΠΑ, αλλά τα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος και ειδικότερα του Πολεμικού Ναυτικού τους
Η νέα συγκέντρωση αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων από τη Μεσόγειο μέχρι τον Ινδικό Ωκεανό παρουσιάστηκε από την Ουάσιγκτον ως ακόμη μία επίδειξη ισχύος απέναντι στο Ιράν.
Δύο αεροπλανοφόρα, έξι αποβατικά πλοία και δεκάδες αντιτορπιλικά και καταδρομικά συνθέτουν μία από τις μεγαλύτερες αμερικανικές ναυτικές συγκεντρώσεις των τελευταίων ετών.
Ωστόσο, πίσω από την εικόνα της στρατιωτικής υπεροχής κρύβεται μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα.
Όλο και περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι η κρίση με το Ιράν δεν αποκαλύπτει τη δύναμη των ΗΠΑ, αλλά τα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος και ειδικότερα του Πολεμικού Ναυτικού τους.
Η εικόνα μιας υπερδύναμης που μπορεί να επιχειρεί ταυτόχρονα σε κάθε γωνιά του πλανήτη φαίνεται να ανήκει πλέον στο παρελθόν.
Η αυτοκρατορία των θαλασσών συρρικνώθηκε
Το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου βρήκε τις ΗΠΑ να διαθέτουν περισσότερα από 6.700 πολεμικά πλοία, αποτελώντας την αδιαμφισβήτητη κυρίαρχη ναυτική δύναμη στον κόσμο.
Σήμερα, ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί δραματικά.
Από τα 6.768 πολεμικά πλοία του 1945, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διαθέτει σήμερα περίπου 300 εκ των οποίων περίπου 180 θεωρούνται οι κύριες μονάδες πρώτης γραμμής.
Παρότι οι σύγχρονες μονάδες είναι σαφώς ισχυρότερες τεχνολογικά, το πραγματικό επιχειρησιακό δυναμικό του αμερικανικού στόλου θεωρείται πολύ μικρότερο από αυτό που απαιτούν οι παγκόσμιες δεσμεύσεις της Ουάσιγκτον.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η Κίνα διαθέτει πλέον περισσότερα πολεμικά πλοία συνολικά, γεγονός που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητο.
Για δεκαετίες οι ΗΠΑ επένδυσαν σε πανάκριβα υπερσύγχρονα οπλικά συστήματα, παραμελώντας όμως την ανάγκη για έναν ισορροπημένο στόλο με επαρκή αριθμό πλοίων συνοδείας, περιπολίας και υποστήριξης.
Το αποτέλεσμα είναι ένας στόλος πανίσχυρος στα χαρτιά αλλά με περιορισμένη ευελιξία στην πράξη.
Οι ΗΠΑ εγκλωβίζονται σε ένα μόνο μέτωπο
Η νέα ναυτική ανάπτυξη γύρω από το Ιράν αποκαλύπτει ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα.
Για να διατηρηθεί μια τόσο μεγάλη δύναμη στην περιοχή απαιτείται τεράστιος αριθμός πλοίων σε εναλλαγή, καθώς κάθε μονάδα που επιχειρεί χρειάζεται αρκετές ακόμη που είτε βρίσκονται σε συντήρηση είτε προετοιμάζονται για την επόμενη αποστολή.
Κατά συνέπεια, σύμφωνα με αρκετές αναλύσεις, η συγκέντρωση τόσο μεγάλου μέρους του αμερικανικού στόλου στη Μέση Ανατολή περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα των ΗΠΑ να ανταποκριθούν ταυτόχρονα σε άλλες μεγάλες κρίσεις στον Ειρηνικό, στην Ευρώπη ή αλλού.
Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρή στρατιωτική παρουσία, αλλά δυσκολεύεται ολοένα περισσότερο να διατηρεί τον ρόλο του παγκόσμιου «χωροφύλακα».
Δισεκατομμύρια δολάρια χωρίς αντίκρισμα
Ίσως η μεγαλύτερη αντίφαση βρίσκεται στο οικονομικό σκέλος.
Οι αμερικανικοί αμυντικοί προϋπολογισμοί παραμένουν οι μεγαλύτεροι στον κόσμο, όμως αυτό δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε μεγαλύτερη επιχειρησιακή ισχύ.
Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί το πρόγραμμα των πλοίων Littoral Combat Ship, στο οποίο επενδύθηκαν τεράστια ποσά.
Τα πλοία αυτά σχεδιάστηκαν για να καλύψουν κρίσιμες επιχειρησιακές ανάγκες, όμως μεγάλο μέρος τους οδηγείται ήδη σε πρόωρη απόσυρση εξαιτίας τεχνικών προβλημάτων και περιορισμένων δυνατοτήτων.
Το γεγονός αυτό χρησιμοποιείται συχνά ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός αμυντικού συστήματος που καταναλώνει τεράστιους οικονομικούς πόρους χωρίς τα αντίστοιχα αποτελέσματα.
Η βιομηχανία που δεν μπορεί να επισκευάσει τα ίδια της τα πλοία
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί η κατάσταση των ναυπηγείων.
Η συντήρηση πολλών πολεμικών πλοίων καθυστερεί για χρόνια.
Υποβρύχια παραμένουν εκτός υπηρεσίας επί μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ ορισμένα προγράμματα επισκευών έχουν εξελιχθεί σε χαρακτηριστικά παραδείγματα κακοδιαχείρισης, με τεράστιο οικονομικό κόστος και περιορισμένα αποτελέσματα.
Οι επικριτές της αμερικανικής πολιτικής υποστηρίζουν ότι η Ουάσιγκτον ξοδεύει αστρονομικά ποσά για νέα εξοπλιστικά προγράμματα, αλλά αδυνατεί να διατηρήσει αποτελεσματικά ακόμη και τον υπάρχοντα στόλο της.
Οι άνθρωποι εξαντλούνται
Το σοβαρότερο ίσως πρόβλημα δεν αφορά τα πλοία αλλά τα πληρώματά τους.
Οι συνεχείς αποστολές, που συχνά διαρκούν δέκα και έντεκα μήνες, έχουν οδηγήσει σε έντονη κόπωση, ψυχολογική πίεση και προβλήματα στελέχωσης.
Απόστρατοι ανώτατοι αξιωματικοί έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η συνεχής υπερεκμετάλλευση του προσωπικού υπονομεύει τη μαχητική ικανότητα του στόλου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το αεροπλανοφόρο USS Gerald Ford, το οποίο παρουσιάστηκε ως το πλέον προηγμένο πολεμικό πλοίο στον κόσμο.
Αντί όμως να συμβολίσει τη νέα εποχή της αμερικανικής ναυτικής υπεροχής, έγινε αντικείμενο έντονης κριτικής λόγω τεχνικών προβλημάτων, υπερβάσεων κόστους και της εξάντλησης του πληρώματος κατά τη μακρά ανάπτυξή του στη Μέση Ανατολή.
Η πολιτική των διαρκών πολέμων
Η σημερινή κατάσταση δεν προέκυψε τυχαία.
Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, οι ΗΠΑ υιοθέτησαν μια στρατηγική συνεχούς στρατιωτικής παρουσίας σε πολλαπλά μέτωπα.
Αφγανιστάν, Ιράκ, Συρία, Ερυθρά Θάλασσα, Περσικός Κόλπος και πλέον η νέα ένταση με το Ιράν συνθέτουν μια αδιάκοπη περίοδο επιχειρήσεων που διαρκεί σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα.
Η Ουάσιγκτον εγκλωβίστηκε στην αντίληψη πως κάθε διεθνής κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί με περισσότερες στρατιωτικές δυνάμεις και μεγαλύτερη ναυτική παρουσία.
Το τίμημα αυτής της επιλογής φαίνεται πλέον να γίνεται ολοένα πιο εμφανές.
Το Ιράν ως καθρέφτης της αμερικανικής ισχύος
Η νέα κρίση με το Ιράν λειτουργεί ως δοκιμασία για τις πραγματικές δυνατότητες του αμερικανικού στόλου.
Παρότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να μπορούν να συγκεντρώσουν μια εντυπωσιακή ναυτική δύναμη σε οποιαδήποτε περιοχή του κόσμου, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή η δυνατότητα συνοδεύεται πλέον από σημαντικούς περιορισμούς.
Η διατήρηση μιας τόσο μεγάλης αρμάδας απαιτεί τεράστιους πόρους, πολύμηνες αναπτύξεις και σημαντική φθορά σε μέσα και προσωπικό.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε νέα κρίση αυξάνει την πίεση πάνω σε έναν στόλο που ήδη λειτουργεί στα όριά του.
Η ακριβή ψευδαίσθηση της υπεροχής
Για δεκαετίες οι ΗΠΑ επένδυσαν την εξωτερική τους πολιτική στην εικόνα της απόλυτης στρατιωτικής κυριαρχίας.
Σήμερα, όμως, η εικόνα αυτή φαίνεται να δοκιμάζεται.
Η αμερικανική ισχύς παραμένει αναμφίβολα τεράστια, αλλά η ικανότητα διατήρησης μακροχρόνιων επιχειρήσεων σε πολλά μέτωπα αμφισβητείται ολοένα περισσότερο ακόμη και από Αμερικανούς αναλυτές και πρώην στρατιωτικούς.
Η κρίση με το Ιράν δεν αποκαλύπτει μόνο τις προκλήσεις της Μέσης Ανατολής.
Αναδεικνύει και τις συνέπειες δεκαετιών στρατηγικών επιλογών, υπερβολικών εξοπλιστικών δαπανών, βιομηχανικών δυσλειτουργιών και μιας εξωτερικής πολιτικής που συχνά βασίστηκε στην υπόθεση ότι η στρατιωτική ισχύς μπορεί να υποκαταστήσει τη διπλωματία.
Τα όρια μίας υπερδύναμης σε αποδρομή
Το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις ισχυρότερες ναυτικές δυνάμεις στον κόσμο.
Ωστόσο, η εικόνα της αδιαμφισβήτητης θαλάσσιας υπερδύναμης που μπορεί να επιχειρεί ταυτόχρονα παντού φαίνεται να ανήκει ολοένα περισσότερο στο παρελθόν.
Η αντιπαράθεση με το Ιράν λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ακόμη και οι μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις έχουν όρια.
Η σημερινή κατάσταση δεν είναι αποτέλεσμα μιας συγκυριακής κρίσης, αλλά το αναμενόμενο τίμημα δεκαετιών λανθασμένων προτεραιοτήτων, υπερβολικής εξάρτησης από τη στρατιωτική ισχύ και αδυναμίας ουσιαστικού εκσυγχρονισμού των ίδιων των δομών που τη στηρίζουν.
www.bankingnews.gr
Δύο αεροπλανοφόρα, έξι αποβατικά πλοία και δεκάδες αντιτορπιλικά και καταδρομικά συνθέτουν μία από τις μεγαλύτερες αμερικανικές ναυτικές συγκεντρώσεις των τελευταίων ετών.
Ωστόσο, πίσω από την εικόνα της στρατιωτικής υπεροχής κρύβεται μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα.
Όλο και περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι η κρίση με το Ιράν δεν αποκαλύπτει τη δύναμη των ΗΠΑ, αλλά τα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος και ειδικότερα του Πολεμικού Ναυτικού τους.
Η εικόνα μιας υπερδύναμης που μπορεί να επιχειρεί ταυτόχρονα σε κάθε γωνιά του πλανήτη φαίνεται να ανήκει πλέον στο παρελθόν.
Η αυτοκρατορία των θαλασσών συρρικνώθηκε
Το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου βρήκε τις ΗΠΑ να διαθέτουν περισσότερα από 6.700 πολεμικά πλοία, αποτελώντας την αδιαμφισβήτητη κυρίαρχη ναυτική δύναμη στον κόσμο.
Σήμερα, ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί δραματικά.
Από τα 6.768 πολεμικά πλοία του 1945, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διαθέτει σήμερα περίπου 300 εκ των οποίων περίπου 180 θεωρούνται οι κύριες μονάδες πρώτης γραμμής.
Παρότι οι σύγχρονες μονάδες είναι σαφώς ισχυρότερες τεχνολογικά, το πραγματικό επιχειρησιακό δυναμικό του αμερικανικού στόλου θεωρείται πολύ μικρότερο από αυτό που απαιτούν οι παγκόσμιες δεσμεύσεις της Ουάσιγκτον.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η Κίνα διαθέτει πλέον περισσότερα πολεμικά πλοία συνολικά, γεγονός που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητο.
Για δεκαετίες οι ΗΠΑ επένδυσαν σε πανάκριβα υπερσύγχρονα οπλικά συστήματα, παραμελώντας όμως την ανάγκη για έναν ισορροπημένο στόλο με επαρκή αριθμό πλοίων συνοδείας, περιπολίας και υποστήριξης.
Το αποτέλεσμα είναι ένας στόλος πανίσχυρος στα χαρτιά αλλά με περιορισμένη ευελιξία στην πράξη.
Οι ΗΠΑ εγκλωβίζονται σε ένα μόνο μέτωπο
Η νέα ναυτική ανάπτυξη γύρω από το Ιράν αποκαλύπτει ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα.
Για να διατηρηθεί μια τόσο μεγάλη δύναμη στην περιοχή απαιτείται τεράστιος αριθμός πλοίων σε εναλλαγή, καθώς κάθε μονάδα που επιχειρεί χρειάζεται αρκετές ακόμη που είτε βρίσκονται σε συντήρηση είτε προετοιμάζονται για την επόμενη αποστολή.
Κατά συνέπεια, σύμφωνα με αρκετές αναλύσεις, η συγκέντρωση τόσο μεγάλου μέρους του αμερικανικού στόλου στη Μέση Ανατολή περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα των ΗΠΑ να ανταποκριθούν ταυτόχρονα σε άλλες μεγάλες κρίσεις στον Ειρηνικό, στην Ευρώπη ή αλλού.
Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρή στρατιωτική παρουσία, αλλά δυσκολεύεται ολοένα περισσότερο να διατηρεί τον ρόλο του παγκόσμιου «χωροφύλακα».
Δισεκατομμύρια δολάρια χωρίς αντίκρισμα
Ίσως η μεγαλύτερη αντίφαση βρίσκεται στο οικονομικό σκέλος.
Οι αμερικανικοί αμυντικοί προϋπολογισμοί παραμένουν οι μεγαλύτεροι στον κόσμο, όμως αυτό δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε μεγαλύτερη επιχειρησιακή ισχύ.
Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί το πρόγραμμα των πλοίων Littoral Combat Ship, στο οποίο επενδύθηκαν τεράστια ποσά.
Τα πλοία αυτά σχεδιάστηκαν για να καλύψουν κρίσιμες επιχειρησιακές ανάγκες, όμως μεγάλο μέρος τους οδηγείται ήδη σε πρόωρη απόσυρση εξαιτίας τεχνικών προβλημάτων και περιορισμένων δυνατοτήτων.
Το γεγονός αυτό χρησιμοποιείται συχνά ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός αμυντικού συστήματος που καταναλώνει τεράστιους οικονομικούς πόρους χωρίς τα αντίστοιχα αποτελέσματα.
Η βιομηχανία που δεν μπορεί να επισκευάσει τα ίδια της τα πλοία
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί η κατάσταση των ναυπηγείων.
Η συντήρηση πολλών πολεμικών πλοίων καθυστερεί για χρόνια.
Υποβρύχια παραμένουν εκτός υπηρεσίας επί μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ ορισμένα προγράμματα επισκευών έχουν εξελιχθεί σε χαρακτηριστικά παραδείγματα κακοδιαχείρισης, με τεράστιο οικονομικό κόστος και περιορισμένα αποτελέσματα.
Οι επικριτές της αμερικανικής πολιτικής υποστηρίζουν ότι η Ουάσιγκτον ξοδεύει αστρονομικά ποσά για νέα εξοπλιστικά προγράμματα, αλλά αδυνατεί να διατηρήσει αποτελεσματικά ακόμη και τον υπάρχοντα στόλο της.
Οι άνθρωποι εξαντλούνται
Το σοβαρότερο ίσως πρόβλημα δεν αφορά τα πλοία αλλά τα πληρώματά τους.
Οι συνεχείς αποστολές, που συχνά διαρκούν δέκα και έντεκα μήνες, έχουν οδηγήσει σε έντονη κόπωση, ψυχολογική πίεση και προβλήματα στελέχωσης.
Απόστρατοι ανώτατοι αξιωματικοί έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η συνεχής υπερεκμετάλλευση του προσωπικού υπονομεύει τη μαχητική ικανότητα του στόλου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το αεροπλανοφόρο USS Gerald Ford, το οποίο παρουσιάστηκε ως το πλέον προηγμένο πολεμικό πλοίο στον κόσμο.
Αντί όμως να συμβολίσει τη νέα εποχή της αμερικανικής ναυτικής υπεροχής, έγινε αντικείμενο έντονης κριτικής λόγω τεχνικών προβλημάτων, υπερβάσεων κόστους και της εξάντλησης του πληρώματος κατά τη μακρά ανάπτυξή του στη Μέση Ανατολή.
Η πολιτική των διαρκών πολέμων
Η σημερινή κατάσταση δεν προέκυψε τυχαία.
Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, οι ΗΠΑ υιοθέτησαν μια στρατηγική συνεχούς στρατιωτικής παρουσίας σε πολλαπλά μέτωπα.
Αφγανιστάν, Ιράκ, Συρία, Ερυθρά Θάλασσα, Περσικός Κόλπος και πλέον η νέα ένταση με το Ιράν συνθέτουν μια αδιάκοπη περίοδο επιχειρήσεων που διαρκεί σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα.
Η Ουάσιγκτον εγκλωβίστηκε στην αντίληψη πως κάθε διεθνής κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί με περισσότερες στρατιωτικές δυνάμεις και μεγαλύτερη ναυτική παρουσία.
Το τίμημα αυτής της επιλογής φαίνεται πλέον να γίνεται ολοένα πιο εμφανές.
Το Ιράν ως καθρέφτης της αμερικανικής ισχύος
Η νέα κρίση με το Ιράν λειτουργεί ως δοκιμασία για τις πραγματικές δυνατότητες του αμερικανικού στόλου.
Παρότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να μπορούν να συγκεντρώσουν μια εντυπωσιακή ναυτική δύναμη σε οποιαδήποτε περιοχή του κόσμου, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή η δυνατότητα συνοδεύεται πλέον από σημαντικούς περιορισμούς.
Η διατήρηση μιας τόσο μεγάλης αρμάδας απαιτεί τεράστιους πόρους, πολύμηνες αναπτύξεις και σημαντική φθορά σε μέσα και προσωπικό.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε νέα κρίση αυξάνει την πίεση πάνω σε έναν στόλο που ήδη λειτουργεί στα όριά του.
Η ακριβή ψευδαίσθηση της υπεροχής
Για δεκαετίες οι ΗΠΑ επένδυσαν την εξωτερική τους πολιτική στην εικόνα της απόλυτης στρατιωτικής κυριαρχίας.
Σήμερα, όμως, η εικόνα αυτή φαίνεται να δοκιμάζεται.
Η αμερικανική ισχύς παραμένει αναμφίβολα τεράστια, αλλά η ικανότητα διατήρησης μακροχρόνιων επιχειρήσεων σε πολλά μέτωπα αμφισβητείται ολοένα περισσότερο ακόμη και από Αμερικανούς αναλυτές και πρώην στρατιωτικούς.
Η κρίση με το Ιράν δεν αποκαλύπτει μόνο τις προκλήσεις της Μέσης Ανατολής.
Αναδεικνύει και τις συνέπειες δεκαετιών στρατηγικών επιλογών, υπερβολικών εξοπλιστικών δαπανών, βιομηχανικών δυσλειτουργιών και μιας εξωτερικής πολιτικής που συχνά βασίστηκε στην υπόθεση ότι η στρατιωτική ισχύς μπορεί να υποκαταστήσει τη διπλωματία.
Τα όρια μίας υπερδύναμης σε αποδρομή
Το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις ισχυρότερες ναυτικές δυνάμεις στον κόσμο.
Ωστόσο, η εικόνα της αδιαμφισβήτητης θαλάσσιας υπερδύναμης που μπορεί να επιχειρεί ταυτόχρονα παντού φαίνεται να ανήκει ολοένα περισσότερο στο παρελθόν.
Η αντιπαράθεση με το Ιράν λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ακόμη και οι μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις έχουν όρια.
Η σημερινή κατάσταση δεν είναι αποτέλεσμα μιας συγκυριακής κρίσης, αλλά το αναμενόμενο τίμημα δεκαετιών λανθασμένων προτεραιοτήτων, υπερβολικής εξάρτησης από τη στρατιωτική ισχύ και αδυναμίας ουσιαστικού εκσυγχρονισμού των ίδιων των δομών που τη στηρίζουν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών