Ο Donald Trump δεν ανακοίνωσε την αποστολή νέων συστοιχιών Patriot ούτε μεγάλου αριθμού πυραύλων από τα αμερικανικά αποθέματα. Αντίθετα, μίλησε για παραχώρηση νομικής άδειας παραγωγής (licence) της τεχνολογίας
Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Donald Trump να παραχωρήσει στην Ουκρανία άδεια παραγωγής πυραύλων Patriot αντιμετωπίστηκε στη Δύση ως ακόμη ένα βήμα ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας.
Στη Μόσχα, όμως, η ανακοίνωση ερμηνεύεται πολύ διαφορετικά: όχι ως μια ακόμη στρατιωτική βοήθεια, αλλά ως η οριστική εγκατάλειψη κάθε προσδοκίας αποκλιμάκωσης στις σχέσεις ΗΠΑ - Ρωσίας και ως επιβεβαίωση ότι η σύγκρουση εισέρχεται σε μια νέα, μακροχρόνια φάση.
Η ανακοίνωση έγινε κατά τη συνάντηση του Trump με τον Ουκρανό πρόεδρο Volodymyr Zelensky στις 8 Ιουλίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Θα σας δώσουμε άδεια να κατασκευάζετε Patriot.
Νομίζω ότι μπορούν να παραχθούν πολύ γρήγορα μόλις σας δείξουμε πώς».
Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία. Ο Trump δεν ανακοίνωσε την αποστολή νέων συστοιχιών Patriot ούτε μεγάλου αριθμού πυραύλων από τα αμερικανικά αποθέματα. Αντίθετα, μίλησε για παραχώρηση νομικής άδειας παραγωγής (licence) της τεχνολογίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που ακολούθησαν την ανακοίνωση, η παραγωγή δύσκολα θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μέσα στην Ουκρανία λόγω του πολέμου.
Αντίθετα, θεωρείται πιθανότερο να εγκατασταθεί σε ασφαλείς βιομηχανικές εγκαταστάσεις σε χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης, όπου θα συναρμολογούνται τα συστήματα ή οι πύραυλοι για λογαριασμό του Κιέβου.
Ο ρόλος των Lockheed Martin και Raytheon
Η εξέλιξη αυτή φέρεται να αιφνιδίασε ακόμη και τους αμερικανικούς αμυντικούς κολοσσούς Lockheed Martin και Raytheon, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπήρχε δημόσια ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον εξέταζε τη μεταφορά παραγωγικής άδειας ενός τόσο προηγμένου αντιαεροπορικού συστήματος.
Η απόφαση έχει και πρακτική διάσταση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παράγουν περίπου 600 πυραύλους Patriot ετησίως, αριθμός που θεωρείται ανεπαρκής για να καλύψει ταυτόχρονα τις ανάγκες της Ουκρανίας, των ευρωπαϊκών συμμάχων, των χωρών της Μέσης Ανατολής και των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. Μία πλήρης συστοιχία Patriot, μαζί με τους πυραύλους της, κοστίζει περίπου 1 δισ. δολάρια.
Ο ίδιος ο Trump έδωσε και τη δική του εξήγηση για την πρωτοβουλία, λέγοντας ότι με αυτόν τον τρόπο η Ουκρανία δεν θα μπορεί πλέον να «παραπονιέται ότι δεν της δίνουμε αρκετά».
Λίγο αργότερα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Trump ρώτησε τον Zelensky αν είναι διατεθειμένος να μεταβεί στη Μόσχα για διαπραγματεύσεις. Η απάντηση του Ουκρανού προέδρου ήταν χαρακτηριστική: «Είναι δύσκολο, υπάρχουν πολλά ουκρανικά drones εκεί», σχολίασε σκωπτικά.
Η ανάγνωση της Μόσχας και η οργισμένη αναμενόμενη απάντηση
Στη ρωσική πολιτική και στρατιωτική ανάλυση, η ουσία της ανακοίνωσης δεν βρίσκεται στον αριθμό των πυραύλων, αλλά στο πολιτικό μήνυμα.
Αρκετοί Ρώσοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η παραχώρηση άδειας παραγωγής Patriot αποδεικνύει πως η Ουάσιγκτον εγκαταλείπει κάθε ιδέα περιορισμού της στρατιωτικής στήριξης προς το Κίεβο και επιλέγει να δημιουργήσει μόνιμη βιομηχανική βάση για τον εξοπλισμό της Ουκρανίας.
Για τον λόγο αυτό, αρκετά ρωσικά μέσα ενημέρωσης συνδέουν την ανακοίνωση με το τέλος του λεγόμενου «πνεύματος της Αλάσκας» (ή του Anchorage).
Ο όρος χρησιμοποιήθηκε από Ρώσους αναλυτές για να περιγράψει το κλίμα που, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, είχε δημιουργηθεί μετά τις επαφές μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον και το οποίο γεννούσε προσδοκίες ότι οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να κινηθούν προς σταδιακή αποκλιμάκωση του πολέμου και ένα νέο πλαίσιο διαπραγματεύσεων.
Παρότι ποτέ δεν ανακοινώθηκε επίσημη συμφωνία, στη Μόσχα καλλιεργήθηκε η εντύπωση ότι υπήρχε μια άτυπη κατανόηση για περιορισμό της έντασης.
Ο Ρώσος στρατιωτικός αναλυτής Yuri Podolyaka υποστήριξε ότι μετά την ανακοίνωση για τους Patriot «το πνεύμα του Anchorage εξανεμίστηκε », εκτιμώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επέστρεψαν πλήρως στη στρατηγική της μακροχρόνιας στρατιωτικής υποστήριξης της Ουκρανίας.
Ο ρόλος του ΝΑΤΟ στην κλιμάκωση
Στη ρωσική οπτική, η απόφαση του Trump δεν εξετάζεται μεμονωμένα αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής του ΝΑΤΟ.
Η Συμμαχία έχει ήδη αποφασίσει τη σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών, θέτοντας ως στόχο συνολικές δαπάνες που θα προσεγγίζουν το 5% του ΑΕΠ έως το 2035, ενώ παράλληλα έχει δεσμευθεί για τη μακροχρόνια στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας.
Από τη σκοπιά της Μόσχας, η παραχώρηση άδειας παραγωγής Patriot εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη στρατηγική.
Δεν αφορά απλώς την κάλυψη των σημερινών αναγκών της Ουκρανίας, αλλά τη δημιουργία μιας μόνιμης ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής υποδομής, η οποία θα μπορεί να παράγει δυτικά οπλικά συστήματα για πολλά χρόνια.
Με άλλα λόγια, κατά τη ρωσική ανάγνωση, η Δύση δεν σχεδιάζει μια σύντομη φάση υποστήριξης του Κιέβου αλλά προετοιμάζεται για έναν πόλεμο μεγάλης διάρκειας.
Γιατί η Μόσχα θα σκληρύνει τη στάση της επί του πεδίου
Η συγκεκριμένη εκτίμηση έχει άμεσες συνέπειες και για τη ρωσική στρατηγική.
Ρώσοι στρατιωτικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι όσο η Δύση επεκτείνει τη βιομηχανική και τεχνολογική της υποστήριξη προς την Ουκρανία, τόσο μειώνονται τα κίνητρα της Μόσχας να προχωρήσει σε πολιτικές παραχωρήσεις ή σε κατάπαυση του πυρός χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα.
Αντίθετα, εκτιμούν ότι το Κρεμλίνο θα επιδιώξει να επιταχύνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις προτού η νέα παραγωγική δυνατότητα μετατραπεί σε πραγματικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα για την Ουκρανία.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και οι προβλέψεις για εντατικοποίηση των πληγμάτων εναντίον ουκρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, βιομηχανικών μονάδων, ενεργειακών υποδομών και πιθανών μελλοντικών εγκαταστάσεων αμυντικής παραγωγής.
Παράλληλα, στη ρωσική δημόσια συζήτηση κερδίζει έδαφος η άποψη ότι οι διαπραγματεύσεις δεν μπορούν να αποδώσουν όσο η Δύση συνεχίζει να αυξάνει τη στρατιωτική της εμπλοκή.
Ένα νέο στρατηγικό μήνυμα
Από δυτικής πλευράς, η πρωτοβουλία του Trump παρουσιάζεται ως ένας τρόπος ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας χωρίς να εξαντλούνται τα αμερικανικά αποθέματα πυραύλων Patriot.
Από τη ρωσική σκοπιά, όμως, το μήνυμα είναι διαφορετικό: η άδεια παραγωγής θεωρείται απόδειξη ότι η Ουάσιγκτον και το ΝΑΤΟ δεν προετοιμάζονται για αποκλιμάκωση αλλά για μια νέα φάση μακροχρόνιας στρατιωτικής αντιπαράθεσης.
Υπό αυτή την ερμηνεία, η υπόθεση των Patriot δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη εξοπλιστικό πρόγραμμα. Αποτελεί το σημείο στο οποίο, σύμφωνα με τη ρωσική αφήγηση, κατέρρευσε οριστικά το «πνεύμα της Αλάσκας» και μαζί του οι τελευταίες προσδοκίες για μια άμεση πολιτική προσέγγιση μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.
www.bankingnews.gr
Στη Μόσχα, όμως, η ανακοίνωση ερμηνεύεται πολύ διαφορετικά: όχι ως μια ακόμη στρατιωτική βοήθεια, αλλά ως η οριστική εγκατάλειψη κάθε προσδοκίας αποκλιμάκωσης στις σχέσεις ΗΠΑ - Ρωσίας και ως επιβεβαίωση ότι η σύγκρουση εισέρχεται σε μια νέα, μακροχρόνια φάση.
Η ανακοίνωση έγινε κατά τη συνάντηση του Trump με τον Ουκρανό πρόεδρο Volodymyr Zelensky στις 8 Ιουλίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Θα σας δώσουμε άδεια να κατασκευάζετε Patriot.
Νομίζω ότι μπορούν να παραχθούν πολύ γρήγορα μόλις σας δείξουμε πώς».
Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία. Ο Trump δεν ανακοίνωσε την αποστολή νέων συστοιχιών Patriot ούτε μεγάλου αριθμού πυραύλων από τα αμερικανικά αποθέματα. Αντίθετα, μίλησε για παραχώρηση νομικής άδειας παραγωγής (licence) της τεχνολογίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που ακολούθησαν την ανακοίνωση, η παραγωγή δύσκολα θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μέσα στην Ουκρανία λόγω του πολέμου.
Αντίθετα, θεωρείται πιθανότερο να εγκατασταθεί σε ασφαλείς βιομηχανικές εγκαταστάσεις σε χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης, όπου θα συναρμολογούνται τα συστήματα ή οι πύραυλοι για λογαριασμό του Κιέβου.
Ο ρόλος των Lockheed Martin και Raytheon
Η εξέλιξη αυτή φέρεται να αιφνιδίασε ακόμη και τους αμερικανικούς αμυντικούς κολοσσούς Lockheed Martin και Raytheon, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπήρχε δημόσια ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον εξέταζε τη μεταφορά παραγωγικής άδειας ενός τόσο προηγμένου αντιαεροπορικού συστήματος.
Η απόφαση έχει και πρακτική διάσταση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παράγουν περίπου 600 πυραύλους Patriot ετησίως, αριθμός που θεωρείται ανεπαρκής για να καλύψει ταυτόχρονα τις ανάγκες της Ουκρανίας, των ευρωπαϊκών συμμάχων, των χωρών της Μέσης Ανατολής και των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. Μία πλήρης συστοιχία Patriot, μαζί με τους πυραύλους της, κοστίζει περίπου 1 δισ. δολάρια.
Ο ίδιος ο Trump έδωσε και τη δική του εξήγηση για την πρωτοβουλία, λέγοντας ότι με αυτόν τον τρόπο η Ουκρανία δεν θα μπορεί πλέον να «παραπονιέται ότι δεν της δίνουμε αρκετά».
Λίγο αργότερα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Trump ρώτησε τον Zelensky αν είναι διατεθειμένος να μεταβεί στη Μόσχα για διαπραγματεύσεις. Η απάντηση του Ουκρανού προέδρου ήταν χαρακτηριστική: «Είναι δύσκολο, υπάρχουν πολλά ουκρανικά drones εκεί», σχολίασε σκωπτικά.
Η ανάγνωση της Μόσχας και η οργισμένη αναμενόμενη απάντηση
Στη ρωσική πολιτική και στρατιωτική ανάλυση, η ουσία της ανακοίνωσης δεν βρίσκεται στον αριθμό των πυραύλων, αλλά στο πολιτικό μήνυμα.
Αρκετοί Ρώσοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η παραχώρηση άδειας παραγωγής Patriot αποδεικνύει πως η Ουάσιγκτον εγκαταλείπει κάθε ιδέα περιορισμού της στρατιωτικής στήριξης προς το Κίεβο και επιλέγει να δημιουργήσει μόνιμη βιομηχανική βάση για τον εξοπλισμό της Ουκρανίας.
Για τον λόγο αυτό, αρκετά ρωσικά μέσα ενημέρωσης συνδέουν την ανακοίνωση με το τέλος του λεγόμενου «πνεύματος της Αλάσκας» (ή του Anchorage).
Ο όρος χρησιμοποιήθηκε από Ρώσους αναλυτές για να περιγράψει το κλίμα που, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, είχε δημιουργηθεί μετά τις επαφές μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον και το οποίο γεννούσε προσδοκίες ότι οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να κινηθούν προς σταδιακή αποκλιμάκωση του πολέμου και ένα νέο πλαίσιο διαπραγματεύσεων.
Παρότι ποτέ δεν ανακοινώθηκε επίσημη συμφωνία, στη Μόσχα καλλιεργήθηκε η εντύπωση ότι υπήρχε μια άτυπη κατανόηση για περιορισμό της έντασης.
Ο Ρώσος στρατιωτικός αναλυτής Yuri Podolyaka υποστήριξε ότι μετά την ανακοίνωση για τους Patriot «το πνεύμα του Anchorage εξανεμίστηκε », εκτιμώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επέστρεψαν πλήρως στη στρατηγική της μακροχρόνιας στρατιωτικής υποστήριξης της Ουκρανίας.
Ο ρόλος του ΝΑΤΟ στην κλιμάκωση
Στη ρωσική οπτική, η απόφαση του Trump δεν εξετάζεται μεμονωμένα αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής του ΝΑΤΟ.
Η Συμμαχία έχει ήδη αποφασίσει τη σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών, θέτοντας ως στόχο συνολικές δαπάνες που θα προσεγγίζουν το 5% του ΑΕΠ έως το 2035, ενώ παράλληλα έχει δεσμευθεί για τη μακροχρόνια στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας.
Από τη σκοπιά της Μόσχας, η παραχώρηση άδειας παραγωγής Patriot εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη στρατηγική.
Δεν αφορά απλώς την κάλυψη των σημερινών αναγκών της Ουκρανίας, αλλά τη δημιουργία μιας μόνιμης ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής υποδομής, η οποία θα μπορεί να παράγει δυτικά οπλικά συστήματα για πολλά χρόνια.
Με άλλα λόγια, κατά τη ρωσική ανάγνωση, η Δύση δεν σχεδιάζει μια σύντομη φάση υποστήριξης του Κιέβου αλλά προετοιμάζεται για έναν πόλεμο μεγάλης διάρκειας.
Γιατί η Μόσχα θα σκληρύνει τη στάση της επί του πεδίου
Η συγκεκριμένη εκτίμηση έχει άμεσες συνέπειες και για τη ρωσική στρατηγική.
Ρώσοι στρατιωτικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι όσο η Δύση επεκτείνει τη βιομηχανική και τεχνολογική της υποστήριξη προς την Ουκρανία, τόσο μειώνονται τα κίνητρα της Μόσχας να προχωρήσει σε πολιτικές παραχωρήσεις ή σε κατάπαυση του πυρός χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα.
Αντίθετα, εκτιμούν ότι το Κρεμλίνο θα επιδιώξει να επιταχύνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις προτού η νέα παραγωγική δυνατότητα μετατραπεί σε πραγματικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα για την Ουκρανία.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και οι προβλέψεις για εντατικοποίηση των πληγμάτων εναντίον ουκρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, βιομηχανικών μονάδων, ενεργειακών υποδομών και πιθανών μελλοντικών εγκαταστάσεων αμυντικής παραγωγής.
Παράλληλα, στη ρωσική δημόσια συζήτηση κερδίζει έδαφος η άποψη ότι οι διαπραγματεύσεις δεν μπορούν να αποδώσουν όσο η Δύση συνεχίζει να αυξάνει τη στρατιωτική της εμπλοκή.
Ένα νέο στρατηγικό μήνυμα
Από δυτικής πλευράς, η πρωτοβουλία του Trump παρουσιάζεται ως ένας τρόπος ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας χωρίς να εξαντλούνται τα αμερικανικά αποθέματα πυραύλων Patriot.
Από τη ρωσική σκοπιά, όμως, το μήνυμα είναι διαφορετικό: η άδεια παραγωγής θεωρείται απόδειξη ότι η Ουάσιγκτον και το ΝΑΤΟ δεν προετοιμάζονται για αποκλιμάκωση αλλά για μια νέα φάση μακροχρόνιας στρατιωτικής αντιπαράθεσης.
Υπό αυτή την ερμηνεία, η υπόθεση των Patriot δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη εξοπλιστικό πρόγραμμα. Αποτελεί το σημείο στο οποίο, σύμφωνα με τη ρωσική αφήγηση, κατέρρευσε οριστικά το «πνεύμα της Αλάσκας» και μαζί του οι τελευταίες προσδοκίες για μια άμεση πολιτική προσέγγιση μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών