Η συμφωνία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο σταδιακής επανεκκίνησης του εμπορίου, έμποροι, επενδυτές και εταιρείες logistics εμφανίζονται απρόθυμοι να προχωρήσουν σε μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις, καθώς θεωρούν ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν ιδιαίτερα υψηλοί
Η προσωρινή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν μπορεί να δημιούργησε προσδοκίες για αποκλιμάκωση της κρίσης, ωστόσο η αβεβαιότητα γύρω από τη βιωσιμότητα της συμφωνίας εξακολουθεί να επηρεάζει έντονα τη δραστηριότητα των κινεζικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο.
Παρότι η συμφωνία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο σταδιακής επανεκκίνησης του εμπορίου, έμποροι, επενδυτές και εταιρείες logistics εμφανίζονται απρόθυμοι να προχωρήσουν σε μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις, καθώς θεωρούν ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν ιδιαίτερα υψηλοί.
Ο Abbas Shi, Κινέζος επιχειρηματίας που από το 2024 διαμεσολαβεί μεταξύ κινεζικών εταιρειών και Ιρανών συνεργατών, εξηγεί ότι η βασική προτεραιότητα αυτή τη στιγμή δεν είναι η ανάληψη νέων επιχειρηματικών συμφωνιών, αλλά η αποκατάσταση της εφοδιαστικής αλυσίδας.
«Το πρώτο που θέλουν όλοι είναι να κινηθούν ξανά τα φορτία που παραμένουν εγκλωβισμένα στη θάλασσα ή περιμένουν να αποσταλούν. Η αγορά πρέπει πρώτα να εκκαθαρίσει τις εκκρεμότητες πριν επιστρέψει στην κανονικότητα», σημειώνει.
Η εκεχειρία δεν αρκεί για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη
Η ενδιάμεση συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης προβλέπει κατάπαυση του πυρός διάρκειας 60 ημερών, προσωρινή εξαίρεση που επιτρέπει στο Ιράν να συνεχίσει τις εξαγωγές πετρελαίου κατά το διάστημα αυτό, καθώς και την επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz.
Παράλληλα, δημιουργεί το πλαίσιο για διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, την άρση των κυρώσεων και τη μακροπρόθεσμη λειτουργία της σημαντικότερης ενεργειακής θαλάσσιας οδού του κόσμου.
Πριν από τη συμφωνία, ο ουσιαστικός αποκλεισμός των Στενών του Hormuz από το Ιράν είχε περιορίσει δραστικά τη διεθνή ναυσιπλοΐα, διαταράσσοντας τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και εκτινάσσοντας το κόστος μεταφοράς.
Ο Shi θεωρεί ότι η ζήτηση θα επανέλθει, καθώς η μεταπολεμική ανοικοδόμηση του Ιράν θα απαιτήσει τεράστιες ποσότητες πρώτων υλών και βιομηχανικών προϊόντων.
«Η ανοικοδόμηση θα δημιουργήσει μεγάλη ζήτηση. Θα προτιμούσαμε φυσικά τη θαλάσσια μεταφορά, επειδή παραμένει η οικονομικότερη επιλογή. Όμως η κανονική ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Hormuz δεν έχει ακόμη αποκατασταθεί», επισημαίνει.
Οι σιδηρόδρομοι δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη ναυσιπλοΐα
Μέχρι να εξομαλυνθεί η κατάσταση, πολλές κινεζικές επιχειρήσεις έχουν στραφεί στις σιδηροδρομικές μεταφορές μέσω της Κεντρικής Ασίας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Shi, οι δυνατότητες του σιδηροδρομικού δικτύου έχουν ουσιαστικά εξαντληθεί.
«Δεν υπάρχει πλέον διαθέσιμη χωρητικότητα για τον Ιούνιο, ενώ και ο Ιούλιος είναι σχεδόν πλήρως κλεισμένος. Οι σιδηρόδρομοι δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τους όγκους που απαιτεί το εμπόριο. Το κόστος μεταφοράς έχει ήδη φθάσει σχεδόν τα 9.000 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο.»
Παρά τη διπλωματική πρόοδο, ο ίδιος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με επιφύλαξη τις εξελίξεις.
«Το βασικό ερώτημα είναι αν ο Trump θα τηρήσει πραγματικά όσα συμφωνήθηκαν. Οι περισσότεροι επιχειρηματίες εδώ δεν πιστεύουν ότι οι όροι αυτοί θα εφαρμοστούν. Ειλικρινά, πολλοί θεωρούν ότι και οι τρεις πλευρές παίζουν περισσότερο πολιτικό θέατρο παρά επιδιώκουν μια μόνιμη λύση.»
Το 80% της ιρανικής οικονομίας έχει πληγεί
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Shi, περίπου το 80% της οικονομικής δραστηριότητας του Ιράν επηρεάστηκε από τη σύγκρουση.
Πέρα από τους τομείς των βασικών αγαθών και της γεωργίας, σχεδόν όλοι οι κλάδοι της οικονομίας αντιμετώπισαν σοβαρές απώλειες, με χιλιάδες επιχειρήσεις να αναστέλλουν τη λειτουργία τους ή να προχωρούν σε απολύσεις προσωπικού.
Την ίδια στιγμή, το Ιρανο-κινεζικό Εμπορικό Επιμελητήριο επιδιώκει να δημιουργήσει νέους διαύλους συνεργασίας με τις εμπορικές αρχές των κινεζικών επαρχιών, προωθώντας κινεζικές επενδύσεις στο Ιράν μέσω ανταλλακτικών συναλλαγών (barter) αλλά και μέσω συμφωνιών που συνδέονται με το πετρέλαιο, ώστε να διευκολυνθεί η χρηματοδότηση νέων έργων.
Οι Κινέζοι εξαγωγείς εγκαταλείπουν προσωρινά την ιρανική αγορά
Ανάλογη εικόνα μεταφέρει και ο Kevin Zhao, εξαγωγέας από την πόλη Yiwu της επαρχίας Zhejiang, ο οποίος προμηθεύει το Ιράν και το Αζερμπαϊτζάν με μικρές ηλεκτρικές οικιακές συσκευές.
Ο 32χρονος επιχειρηματίας, ο οποίος ξεκίνησε τις εξαγωγές προς τη Δυτική Ασία το 2023 και πραγματοποιούσε ετήσιες πωλήσεις άνω του ενός εκατομμυρίου γιουάν (περίπου 147.000 δολάρια), δηλώνει ότι έχει ουσιαστικά αποσυρθεί από την ιρανική αγορά.
«Έχω σχεδόν εγκαταλείψει το Ιράν προς το παρόν. Η αγορά ήταν ήδη περιορισμένη και η υποτίμηση του ριάλ είχε μειώσει σημαντικά την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Τώρα προστίθεται και η αβεβαιότητα για το αν η ειρήνη θα διαρκέσει. Για μια μικρή επιχείρηση, το ρίσκο είναι πολύ μεγάλο.»
Ως αποτέλεσμα, μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων του έχει πλέον μεταφερθεί προς τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία.
Οι ναυτιλιακές περιμένουν αποδείξεις, όχι δηλώσεις προθέσεων
Από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, οι διαταραχές στα Στενά του Hormuz προκάλεσαν σημαντική αύξηση των ναύλων, άνοδο των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου και αισθητή μείωση της διέλευσης εμπορικών πλοίων.
Παρότι η νέα συμφωνία θέτει ως βασική προτεραιότητα την πλήρη αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας, οι εταιρείες logistics εκτιμούν ότι η εμπιστοσύνη της αγοράς θα χρειαστεί πολύ περισσότερο χρόνο για να αποκατασταθεί.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Βιομηχανίας Logistics του Χονγκ Κονγκ, Ken Chung, δηλώνει ότι οι ναυτιλιακές εξακολουθούν να τηρούν στάση αναμονής.
«Υπάρχει σαφής διάθεση για διαπραγματεύσεις και συζητούνται νέα μνημόνια συνεργασίας. Όμως η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Ισραήλ εξακολουθεί να πραγματοποιεί σποραδικές επιθέσεις και, αν οποιαδήποτε πλευρά δεν σταματήσει πραγματικά τις εχθροπραξίες, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπάρξει μια μόνιμη συμφωνία.»
Ο ίδιος προσθέτει ότι ακόμη και εάν υπογραφεί ένα οριστικό μνημόνιο, η ναυτιλιακή βιομηχανία θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την εφαρμογή του στην πράξη.
Οι ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα υψηλά ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, εξακολουθούν να επιβαρύνουν σημαντικά το κόστος των μεταφορών.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν προφανώς να σταθεροποιήσουν όσο το δυνατόν ταχύτερα την κατάσταση και να προωθήσουν τις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Εάν και οι τρεις πλευρές κινηθούν πραγματικά προς μια διαρκή ειρήνη, τότε θα δημιουργηθεί ένα πολύ πιο ευνοϊκό περιβάλλον για τη ναυτιλία, τις μεταφορές, το εμπόριο και συνολικά για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην περιοχή», καταλήγει ο Ken Chung.
www.bankingnews.gr
Παρότι η συμφωνία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο σταδιακής επανεκκίνησης του εμπορίου, έμποροι, επενδυτές και εταιρείες logistics εμφανίζονται απρόθυμοι να προχωρήσουν σε μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις, καθώς θεωρούν ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν ιδιαίτερα υψηλοί.
Ο Abbas Shi, Κινέζος επιχειρηματίας που από το 2024 διαμεσολαβεί μεταξύ κινεζικών εταιρειών και Ιρανών συνεργατών, εξηγεί ότι η βασική προτεραιότητα αυτή τη στιγμή δεν είναι η ανάληψη νέων επιχειρηματικών συμφωνιών, αλλά η αποκατάσταση της εφοδιαστικής αλυσίδας.
«Το πρώτο που θέλουν όλοι είναι να κινηθούν ξανά τα φορτία που παραμένουν εγκλωβισμένα στη θάλασσα ή περιμένουν να αποσταλούν. Η αγορά πρέπει πρώτα να εκκαθαρίσει τις εκκρεμότητες πριν επιστρέψει στην κανονικότητα», σημειώνει.
Η εκεχειρία δεν αρκεί για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη
Η ενδιάμεση συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης προβλέπει κατάπαυση του πυρός διάρκειας 60 ημερών, προσωρινή εξαίρεση που επιτρέπει στο Ιράν να συνεχίσει τις εξαγωγές πετρελαίου κατά το διάστημα αυτό, καθώς και την επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz.
Παράλληλα, δημιουργεί το πλαίσιο για διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, την άρση των κυρώσεων και τη μακροπρόθεσμη λειτουργία της σημαντικότερης ενεργειακής θαλάσσιας οδού του κόσμου.
Πριν από τη συμφωνία, ο ουσιαστικός αποκλεισμός των Στενών του Hormuz από το Ιράν είχε περιορίσει δραστικά τη διεθνή ναυσιπλοΐα, διαταράσσοντας τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και εκτινάσσοντας το κόστος μεταφοράς.
Ο Shi θεωρεί ότι η ζήτηση θα επανέλθει, καθώς η μεταπολεμική ανοικοδόμηση του Ιράν θα απαιτήσει τεράστιες ποσότητες πρώτων υλών και βιομηχανικών προϊόντων.
«Η ανοικοδόμηση θα δημιουργήσει μεγάλη ζήτηση. Θα προτιμούσαμε φυσικά τη θαλάσσια μεταφορά, επειδή παραμένει η οικονομικότερη επιλογή. Όμως η κανονική ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Hormuz δεν έχει ακόμη αποκατασταθεί», επισημαίνει.
Οι σιδηρόδρομοι δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη ναυσιπλοΐα
Μέχρι να εξομαλυνθεί η κατάσταση, πολλές κινεζικές επιχειρήσεις έχουν στραφεί στις σιδηροδρομικές μεταφορές μέσω της Κεντρικής Ασίας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Shi, οι δυνατότητες του σιδηροδρομικού δικτύου έχουν ουσιαστικά εξαντληθεί.
«Δεν υπάρχει πλέον διαθέσιμη χωρητικότητα για τον Ιούνιο, ενώ και ο Ιούλιος είναι σχεδόν πλήρως κλεισμένος. Οι σιδηρόδρομοι δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τους όγκους που απαιτεί το εμπόριο. Το κόστος μεταφοράς έχει ήδη φθάσει σχεδόν τα 9.000 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο.»
Παρά τη διπλωματική πρόοδο, ο ίδιος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με επιφύλαξη τις εξελίξεις.
«Το βασικό ερώτημα είναι αν ο Trump θα τηρήσει πραγματικά όσα συμφωνήθηκαν. Οι περισσότεροι επιχειρηματίες εδώ δεν πιστεύουν ότι οι όροι αυτοί θα εφαρμοστούν. Ειλικρινά, πολλοί θεωρούν ότι και οι τρεις πλευρές παίζουν περισσότερο πολιτικό θέατρο παρά επιδιώκουν μια μόνιμη λύση.»
Το 80% της ιρανικής οικονομίας έχει πληγεί
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Shi, περίπου το 80% της οικονομικής δραστηριότητας του Ιράν επηρεάστηκε από τη σύγκρουση.
Πέρα από τους τομείς των βασικών αγαθών και της γεωργίας, σχεδόν όλοι οι κλάδοι της οικονομίας αντιμετώπισαν σοβαρές απώλειες, με χιλιάδες επιχειρήσεις να αναστέλλουν τη λειτουργία τους ή να προχωρούν σε απολύσεις προσωπικού.
Την ίδια στιγμή, το Ιρανο-κινεζικό Εμπορικό Επιμελητήριο επιδιώκει να δημιουργήσει νέους διαύλους συνεργασίας με τις εμπορικές αρχές των κινεζικών επαρχιών, προωθώντας κινεζικές επενδύσεις στο Ιράν μέσω ανταλλακτικών συναλλαγών (barter) αλλά και μέσω συμφωνιών που συνδέονται με το πετρέλαιο, ώστε να διευκολυνθεί η χρηματοδότηση νέων έργων.
Οι Κινέζοι εξαγωγείς εγκαταλείπουν προσωρινά την ιρανική αγορά
Ανάλογη εικόνα μεταφέρει και ο Kevin Zhao, εξαγωγέας από την πόλη Yiwu της επαρχίας Zhejiang, ο οποίος προμηθεύει το Ιράν και το Αζερμπαϊτζάν με μικρές ηλεκτρικές οικιακές συσκευές.
Ο 32χρονος επιχειρηματίας, ο οποίος ξεκίνησε τις εξαγωγές προς τη Δυτική Ασία το 2023 και πραγματοποιούσε ετήσιες πωλήσεις άνω του ενός εκατομμυρίου γιουάν (περίπου 147.000 δολάρια), δηλώνει ότι έχει ουσιαστικά αποσυρθεί από την ιρανική αγορά.
«Έχω σχεδόν εγκαταλείψει το Ιράν προς το παρόν. Η αγορά ήταν ήδη περιορισμένη και η υποτίμηση του ριάλ είχε μειώσει σημαντικά την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Τώρα προστίθεται και η αβεβαιότητα για το αν η ειρήνη θα διαρκέσει. Για μια μικρή επιχείρηση, το ρίσκο είναι πολύ μεγάλο.»
Ως αποτέλεσμα, μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων του έχει πλέον μεταφερθεί προς τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία.
Οι ναυτιλιακές περιμένουν αποδείξεις, όχι δηλώσεις προθέσεων
Από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, οι διαταραχές στα Στενά του Hormuz προκάλεσαν σημαντική αύξηση των ναύλων, άνοδο των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου και αισθητή μείωση της διέλευσης εμπορικών πλοίων.
Παρότι η νέα συμφωνία θέτει ως βασική προτεραιότητα την πλήρη αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας, οι εταιρείες logistics εκτιμούν ότι η εμπιστοσύνη της αγοράς θα χρειαστεί πολύ περισσότερο χρόνο για να αποκατασταθεί.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Βιομηχανίας Logistics του Χονγκ Κονγκ, Ken Chung, δηλώνει ότι οι ναυτιλιακές εξακολουθούν να τηρούν στάση αναμονής.
«Υπάρχει σαφής διάθεση για διαπραγματεύσεις και συζητούνται νέα μνημόνια συνεργασίας. Όμως η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Ισραήλ εξακολουθεί να πραγματοποιεί σποραδικές επιθέσεις και, αν οποιαδήποτε πλευρά δεν σταματήσει πραγματικά τις εχθροπραξίες, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπάρξει μια μόνιμη συμφωνία.»
Ο ίδιος προσθέτει ότι ακόμη και εάν υπογραφεί ένα οριστικό μνημόνιο, η ναυτιλιακή βιομηχανία θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την εφαρμογή του στην πράξη.
Οι ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα υψηλά ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, εξακολουθούν να επιβαρύνουν σημαντικά το κόστος των μεταφορών.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν προφανώς να σταθεροποιήσουν όσο το δυνατόν ταχύτερα την κατάσταση και να προωθήσουν τις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Εάν και οι τρεις πλευρές κινηθούν πραγματικά προς μια διαρκή ειρήνη, τότε θα δημιουργηθεί ένα πολύ πιο ευνοϊκό περιβάλλον για τη ναυτιλία, τις μεταφορές, το εμπόριο και συνολικά για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην περιοχή», καταλήγει ο Ken Chung.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών