Πρόσβαση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν μετά την ενδιάμεση ειρηνευτική συμφωνία με τις ΗΠΑ
Οι επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) θα αποκτήσουν πρόσβαση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης ειρηνευτικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Τεχεράνης.
Την αποκάλυψη έκανε ο γενικός διευθυντής του IAEA, Rafael Mariano Grossi, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε σήμερα, 26 Ιουνίου 2026, στην Ιαπωνία.
«Ο IAEA θα πρέπει να έχει πρόσβαση και να πραγματοποιήσει επιθεωρήσεις»
Ο Rafael Mariano Grossi δήλωσε ότι η συμφωνία προβλέπει ρητά την πρόσβαση των επιθεωρητών του Οργανισμού στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
«Υπάρχει συμφωνία και, προκειμένου να τηρηθεί, ο IAEA θα πρέπει να έχει πρόσβαση και να πραγματοποιήσει επιθεωρήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα ότι οι επιθεωρητές του Οργανισμού θα βρεθούν σύντομα στο Ιράν για να ξεκινήσουν το έργο τους.
«Ελπίζουμε να βρεθούμε εκεί πολύ σύντομα», πρόσθεσε.
Grossi: «Ο IAEA θα επιθεωρήσει τις εγκαταστάσεις»
Μιλώντας από τον πυρηνικό σταθμό Fukushima Daiichi στην Ιαπωνία, ο Rafael Grossi αναγνώρισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένας «πόλεμος δηλώσεων» γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το μνημόνιο που υπέγραψαν οι δύο πλευρές προβλέπει ρητά τον εποπτικό ρόλο του IAEA.
«Κατανοώ ότι υπάρχουν πολιτικές δηλώσεις και διαφορετικές προσεγγίσεις. Όμως το βασικό στοιχείο είναι ότι έχει υπογραφεί μνημόνιο συνεργασίας από τους δύο προέδρους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως υπογράμμισε, το κείμενο της συμφωνίας ορίζει ρητά ότι όλες οι δραστηριότητες που αφορούν το πυρηνικό υλικό και τις σχετικές εγκαταστάσεις θα τελούν υπό την εποπτεία του IAEA.
«Προφανώς, για να γίνει αυτό, θα πρέπει να πραγματοποιήσουμε επιθεωρήσεις. Το αν αυτό συμβεί σε δύο ημέρες, σε μία εβδομάδα ή σε δέκα ημέρες δεν είναι το σημαντικότερο. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι οι επιθεωρήσεις θα πραγματοποιηθούν», δήλωσε.
Η Τεχεράνη διαψεύδει τον επικεφαλής του IAEA
Λίγο αργότερα, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Kazem Gharibabadi, αντέδρασε δημόσια στις δηλώσεις του Rafael Grossi, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν έχει συμφωνήσει ακόμη σε επιθεωρήσεις των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού.
Όπως έγραψε στην πλατφόρμα Χ, τα ζητήματα αυτά θα εξεταστούν αποκλειστικά στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας και μόνο εφόσον η άλλη πλευρά προχωρήσει σε πρακτικές κινήσεις για την πλήρη άρση όλων των κυρώσεων και των υπόλοιπων περιοριστικών μέτρων.
Παράλληλα, κατηγόρησε όσους επιχειρούν να επηρεάσουν τις εξελίξεις μέσω των μέσων ενημέρωσης.
«Δεν μπορείτε να προωθήσετε την πολιτική του "προκαλώ ένταση και επιβάλλομαι" μέσω επικοινωνιακού θορύβου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι επιθεωρήσεις είχαν διακοπεί μετά τον πόλεμο
Από την έναρξη της 12ήμερης σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, τον Ιούνιο του 2025, η Τεχεράνη είχε απαγορεύσει στον IAEA την πρόσβαση στις βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου.
Παρότι οι επιθεωρητές είχαν τη δυνατότητα να επισκέπτονται άλλες πυρηνικές εγκαταστάσεις, δεν μπορούσαν να επιβεβαιώσουν την κατάσταση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, καθώς δεν είχαν πρόσβαση στις πλέον κρίσιμες μονάδες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών, το Ιράν διαθέτει επαρκείς ποσότητες ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, οι οποίες, εφόσον ληφθεί σχετική πολιτική απόφαση, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή έως και δέκα πυρηνικών όπλων.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.
Ωστόσο, ο εμπλουτισμός ουρανίου έχει φθάσει σε επίπεδα καθαρότητας 60%, ποσοστό πολύ υψηλότερο από εκείνο που απαιτείται για ειρηνικές εφαρμογές, γεγονός που συνεχίζει να προκαλεί έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα.
Συμφωνία για αραίωση του εμπλουτισμένου ουρανίου
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη σταδιακή μείωση του βαθμού εμπλουτισμού των ιρανικών αποθεμάτων ουρανίου μέσω διαδικασίας αραίωσης (downblending), με τις τεχνικές λεπτομέρειες να αποτελούν αντικείμενο των διαπραγματεύσεων που βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
Οι δύο χώρες έχουν συμφωνήσει σε μεταβατική περίοδο διάρκειας 60 ημερών, κατά την οποία θα επιχειρήσουν να επιλύσουν όλα τα ανοικτά ζητήματα και να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία.
Μέχρι τότε, οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν τόσο σε τεχνικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο, ενώ οι δημόσιες τοποθετήσεις των δύο πλευρών εξακολουθούν να διαφέρουν σημαντικά, διατηρώντας εύθραυστο το κλίμα αποκλιμάκωσης στην περιοχή.
www.bankingnews.gr
Την αποκάλυψη έκανε ο γενικός διευθυντής του IAEA, Rafael Mariano Grossi, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε σήμερα, 26 Ιουνίου 2026, στην Ιαπωνία.
«Ο IAEA θα πρέπει να έχει πρόσβαση και να πραγματοποιήσει επιθεωρήσεις»
Ο Rafael Mariano Grossi δήλωσε ότι η συμφωνία προβλέπει ρητά την πρόσβαση των επιθεωρητών του Οργανισμού στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
«Υπάρχει συμφωνία και, προκειμένου να τηρηθεί, ο IAEA θα πρέπει να έχει πρόσβαση και να πραγματοποιήσει επιθεωρήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα ότι οι επιθεωρητές του Οργανισμού θα βρεθούν σύντομα στο Ιράν για να ξεκινήσουν το έργο τους.
«Ελπίζουμε να βρεθούμε εκεί πολύ σύντομα», πρόσθεσε.
Grossi: «Ο IAEA θα επιθεωρήσει τις εγκαταστάσεις»
Μιλώντας από τον πυρηνικό σταθμό Fukushima Daiichi στην Ιαπωνία, ο Rafael Grossi αναγνώρισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένας «πόλεμος δηλώσεων» γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το μνημόνιο που υπέγραψαν οι δύο πλευρές προβλέπει ρητά τον εποπτικό ρόλο του IAEA.
«Κατανοώ ότι υπάρχουν πολιτικές δηλώσεις και διαφορετικές προσεγγίσεις. Όμως το βασικό στοιχείο είναι ότι έχει υπογραφεί μνημόνιο συνεργασίας από τους δύο προέδρους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως υπογράμμισε, το κείμενο της συμφωνίας ορίζει ρητά ότι όλες οι δραστηριότητες που αφορούν το πυρηνικό υλικό και τις σχετικές εγκαταστάσεις θα τελούν υπό την εποπτεία του IAEA.
«Προφανώς, για να γίνει αυτό, θα πρέπει να πραγματοποιήσουμε επιθεωρήσεις. Το αν αυτό συμβεί σε δύο ημέρες, σε μία εβδομάδα ή σε δέκα ημέρες δεν είναι το σημαντικότερο. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι οι επιθεωρήσεις θα πραγματοποιηθούν», δήλωσε.
Η Τεχεράνη διαψεύδει τον επικεφαλής του IAEA
Λίγο αργότερα, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Kazem Gharibabadi, αντέδρασε δημόσια στις δηλώσεις του Rafael Grossi, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν έχει συμφωνήσει ακόμη σε επιθεωρήσεις των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού.
Όπως έγραψε στην πλατφόρμα Χ, τα ζητήματα αυτά θα εξεταστούν αποκλειστικά στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας και μόνο εφόσον η άλλη πλευρά προχωρήσει σε πρακτικές κινήσεις για την πλήρη άρση όλων των κυρώσεων και των υπόλοιπων περιοριστικών μέτρων.
Παράλληλα, κατηγόρησε όσους επιχειρούν να επηρεάσουν τις εξελίξεις μέσω των μέσων ενημέρωσης.
«Δεν μπορείτε να προωθήσετε την πολιτική του "προκαλώ ένταση και επιβάλλομαι" μέσω επικοινωνιακού θορύβου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι επιθεωρήσεις είχαν διακοπεί μετά τον πόλεμο
Από την έναρξη της 12ήμερης σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, τον Ιούνιο του 2025, η Τεχεράνη είχε απαγορεύσει στον IAEA την πρόσβαση στις βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου.
Παρότι οι επιθεωρητές είχαν τη δυνατότητα να επισκέπτονται άλλες πυρηνικές εγκαταστάσεις, δεν μπορούσαν να επιβεβαιώσουν την κατάσταση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, καθώς δεν είχαν πρόσβαση στις πλέον κρίσιμες μονάδες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών, το Ιράν διαθέτει επαρκείς ποσότητες ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, οι οποίες, εφόσον ληφθεί σχετική πολιτική απόφαση, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή έως και δέκα πυρηνικών όπλων.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.
Ωστόσο, ο εμπλουτισμός ουρανίου έχει φθάσει σε επίπεδα καθαρότητας 60%, ποσοστό πολύ υψηλότερο από εκείνο που απαιτείται για ειρηνικές εφαρμογές, γεγονός που συνεχίζει να προκαλεί έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα.
Συμφωνία για αραίωση του εμπλουτισμένου ουρανίου
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη σταδιακή μείωση του βαθμού εμπλουτισμού των ιρανικών αποθεμάτων ουρανίου μέσω διαδικασίας αραίωσης (downblending), με τις τεχνικές λεπτομέρειες να αποτελούν αντικείμενο των διαπραγματεύσεων που βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
Οι δύο χώρες έχουν συμφωνήσει σε μεταβατική περίοδο διάρκειας 60 ημερών, κατά την οποία θα επιχειρήσουν να επιλύσουν όλα τα ανοικτά ζητήματα και να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία.
Μέχρι τότε, οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν τόσο σε τεχνικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο, ενώ οι δημόσιες τοποθετήσεις των δύο πλευρών εξακολουθούν να διαφέρουν σημαντικά, διατηρώντας εύθραυστο το κλίμα αποκλιμάκωσης στην περιοχή.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών