Ο Trump τον άδειασε δημόσια, η Τεχεράνη βγήκε όρθια και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός βρίσκεται αντιμέτωπος με το πιο επικίνδυνο πολιτικό σταυροδρόμι της καριέρας του
Η συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν μετατρέπεται σε πολιτικό εφιάλτη για τον Benjamin Netanyahu, καταρρίπτοντας τρεις από τους βασικούς πυλώνες πάνω στους οποίους έχτισε την πολιτική του κυριαρχία τις τελευταίες δεκαετίες και εγκλωβίζοντάς τον σε ένα πρωτοφανές δίλημμα ασφαλείας.
Πώς είναι δυνατόν ο άνθρωπος που παρουσίαζε τον εαυτό του ως τον πολιτικό «ψιθυριστή» της Ουάσιγκτον, με πραγματική επιρροή στην αμερικανική πολιτική σκηνή, να παραμερίζεται τόσο ολοκληρωτικά και να δέχεται δημόσιους εξευτελισμούς από τον σημαντικότερο σύμμαχο του Ισραήλ;
Πώς γίνεται ο ηγέτης που έκανε την αντιπαράθεση με το Ιράν κεντρικό στοιχείο της ισραηλινής στρατηγικής ασφαλείας να τερματίζει τον πόλεμο με το ιρανικό καθεστώς να εμφανίζεται, ενδεχομένως, ισχυρότερο από πριν;
Και πώς μπορεί να επιβιώσει η φθαρμένη πλέον εικόνα του ως «Mr Security» του Ισραήλ, όταν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη απαιτούν από το Τελ Αβίβ να σταματήσει τις επιχειρήσεις κατά της Hezbollah στον Λίβανο, λίγους μόλις μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές;
Το δίλημμα: Σύγκρουση με τις ΗΠΑ ή υποταγή;
Οι επιλογές που έχει πλέον μπροστά του ο Netanyahu δεν είναι καθόλου ελκυστικές.
Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης, Yair Lapid, τις περιέγραψε με τον πιο ωμό τρόπο στην Knesset:
«Είτε μια άμεση και καταστροφική σύγκρουση με τον σημαντικότερο σύμμαχό μας, είτε μια ταπεινωτική παράδοση των ισραηλινών συμφερόντων».
Η οργισμένη αντίδραση του Donald Trump απέναντι στην απόφαση του Netanyahu να εγκρίνει αεροπορικό πλήγμα στη Βηρυτό την Κυριακή αποτέλεσε δώρο για τους πολιτικούς αντιπάλους του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Οι χαρακτηρισμοί του Αμερικανού προέδρου περί «έλλειψης κρίσης» από την πλευρά του Netanyahu κυριάρχησαν στον δημόσιο διάλογο, τη στιγμή που η χώρα έχει ήδη εισέλθει σε προεκλογική τροχιά ενόψει των εκλογών που πρέπει να διεξαχθούν έως το τέλος Οκτωβρίου.
Ωστόσο, οι πιέσεις δεν προέρχονται μόνο από την αντιπολίτευση.
Ρήγματα ακόμη και μέσα στο στρατόπεδο Netanyahu
Στελέχη του Likud αλλά και ακροδεξιοί υπουργοί της κυβερνητικής συμμαχίας εκφράζουν ανοιχτά τη δυσφορία τους για το γεγονός ότι η εκεχειρία περιλαμβάνει, κατόπιν απαίτησης της Τεχεράνης, τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων «σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Itamar Ben-Gvir, απέρριψε δημόσια τη συμφωνία.
«Η συμφωνία του Trump δεν μας δεσμεύει. Δεν είμαστε εταίροι σε μια συμφωνία που δεν διασφαλίζει την ασφάλειά μας», ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής του Likud, Ariel Kallner, υπογράμμισε ότι το Ισραήλ «θα κάνει ό,τι χρειάζεται», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης των επιχειρήσεων.
«Περιμένουμε από τους φίλους μας να μας καταλάβουν. Υπάρχουν φορές που οι σύμμαχοι διαφωνούν και οφείλουν να κατανοούν ο ένας τον άλλον όταν απειλείται η ασφάλειά τους», δήλωσε.
«Οι ΗΠΑ έδωσαν στο Ιράν ρόλο ρυθμιστή στον Λίβανο»
Η Sima Shine, πρώην αξιωματούχος της Mossad και ειδική σε θέματα Ιράν, εξέφρασε την αδυναμία της να κατανοήσει την αμερικανική στάση.
«Είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι Αμερικανοί αποδέχθηκαν αυτή τη συμφωνία», ανέφερε.
«Επιτρέποντας στο Ιράν να αποφασίζει τι θα συμβεί στον Λίβανο, οι ΗΠΑ του δίνουν τη δυνατότητα να συνεχίσει να στηρίζει τη Hezbollah και να διασφαλίσει ότι θα παραμείνει βασικός πολιτικός παράγοντας στη λιβανική σκηνή».
«Το Ισραήλ δεν είναι καθόλου ευχαριστημένο. Ούτε το πολιτικό σύστημα ούτε το κατεστημένο ασφαλείας», πρόσθεσε.
Ο Netanyahu αρνείται ότι απέτυχε
Μέσα σε αυτό το κλίμα έντονης κριτικής, ο Netanyahu επιχείρησε να υπερασπιστεί το πολιτικό του αφήγημα.
«Αφιέρωσα το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής μου σε έναν στόχο: να αποτρέψω το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στην Ιερουσαλήμ.
«Θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο. Δεν θέτω κανέναν περιορισμό στον στόχο αυτό. Το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα».
Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι υπήρξαν σημαντικές διαφωνίες με τον Trump.
«Έχουμε τα δικά μας συμφέροντα. Πρώτον, να μην υπάρξει πυρηνική απειλή. Δεύτερον, ο Λίβανος. Δημιουργήσαμε μια ζώνη ασφαλείας και θα παραμείνουμε εκεί όσο χρειαστεί», τόνισε.
«Το Ιράν ήθελε να αποχωρήσουμε. Αυτό δεν συνέβη. Ξέρετε γιατί; Επειδή παρέμεινα ανυποχώρητος. Οι Αμερικανοί σύμμαχοί μας σέβονται αυτή την αποφασιστικότητα».
Η κατάρρευση του αφηγήματος του «Mr Security»
Η ασφάλεια υπήρξε το ισχυρότερο πολιτικό χαρτί του Netanyahu επί δεκαετίες. Πλέον, όμως, το αφήγημα αυτό δοκιμάζεται όσο ποτέ.
Μετά τις επιθέσεις της Hamas στις 7 Οκτωβρίου 2023, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εγκατέλειψε τη στρατηγική της ανάσχεσης και υιοθέτησε το δόγμα της προληπτικής εξουδετέρωσης των απειλών.
Η υπόσχεσή του ήταν ξεκάθαρη: θα άλλαζε τη Μέση Ανατολή εξαλείφοντας τους κινδύνους που αντιμετώπιζε το Ισραήλ.
Ωστόσο, παρά τη στρατιωτική καταστροφή μεγάλου μέρους της Γάζας και τους περισσότερους από 73.000 νεκρούς, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας που ελέγχεται από τη Hamas, η οργάνωση εξακολουθεί να διατηρεί τον έλεγχο περίπου του μισού θύλακα και να επανασυγκροτείται πολιτικά και στρατιωτικά.
Παράλληλα, το αμερικανικό σχέδιο για τη μεταπολεμική διακυβέρνηση της Γάζας παραμένει σε αδιέξοδο.
Το Ισραήλ σε πολλαπλά μέτωπα χωρίς στρατηγική εξόδου
Η νέα στρατηγική ασφαλείας έχει οδηγήσει τις ισραηλινές δυνάμεις σε εκτεταμένη παρουσία στη Γάζα, στον Λίβανο και στη Συρία.
Παρά τη δημοφιλία αυτής της στάσης σε σημαντικό τμήμα της ισραηλινής κοινωνίας, το στρατιωτικό και πολιτικό κόστος αυξάνεται συνεχώς. Οι έφεδροι δοκιμάζουν τα όριά τους, οι πόροι εξαντλούνται και δεν διαφαίνεται κάποια ξεκάθαρη διπλωματική διέξοδος.
Οι συνεχείς συγκρούσεις με τη Hezbollah και το Ιράν δεν εξάλειψαν τους βασικούς αντιπάλους του Ισραήλ. Αντιθέτως, άφησαν την Τεχεράνη στα χέρια ακόμη πιο σκληροπυρηνικών κύκλων, με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αυξημένη γεωπολιτική επιρροή μέσω του Στενού του Hormuz.
Το Ιράν αποκτά επιρροή στην Ουάσιγκτον;
Το μεγαλύτερο παράδοξο για τον Netanyahu είναι ότι ο ιστορικός εχθρός του Ισραήλ φαίνεται πλέον να διαθέτει μεγαλύτερη επιρροή στον σημαντικότερο σύμμαχο του Τελ Αβίβ.
Ο Danny Citrinowicz, ανώτερος ερευνητής του Institute for National Security Studies (INSS), εκτιμά ότι το Ισραήλ οφείλει να επαναξιολογήσει τη στρατηγική του απέναντι στην Τεχεράνη.
«Η αποτυχία του Ισραήλ απαιτεί μια νέα αξιολόγηση. Πρέπει να διαμορφώσει πιο ρεαλιστικές και συγκρατημένες προτεραιότητες», σημειώνει.
Προειδοποιεί, μάλιστα, ότι οποιαδήποτε ισραηλινή στρατιωτική κίνηση εκληφθεί από την Ουάσιγκτον ως προσπάθεια υπονόμευσης της συμφωνίας θα προκαλέσει σκληρή αμερικανική αντίδραση.
«Σε αντίθεση με την εποχή Obama, όταν ο Benjamin Netanyahu μπορούσε να παρακάμψει τον Λευκό Οίκο κινητοποιώντας το Κογκρέσο και την αμερικανική κοινή γνώμη, αυτές οι επιλογές σήμερα σχεδόν δεν υπάρχουν».
Ο μεγαλύτερος πολιτικός κίνδυνος της καριέρας του
Για χρόνια, ο Netanyahu υποστήριζε ότι οι πολιτικές του ικανότητες και οι διεθνείς διασυνδέσεις του αποτελούσαν την καλύτερη ασπίδα προστασίας του Ισραήλ απέναντι στις περιφερειακές απειλές.
Σήμερα, η υπόσχεση αυτή μοιάζει να έχει ξεπεραστεί από τις εξελίξεις.
Μια αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη ίσως μπορούσε να διασώσει το πολιτικό του αφήγημα. Αντί γι' αυτό, βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δυσκολότερη επιλογή της πολιτικής του διαδρομής: όχι ανάμεσα στον πόλεμο και την ειρήνη, αλλά ανάμεσα στη σύγκρουση και την υποταγή απέναντι στον ίδιο του τον σύμμαχο.
www.bankingnews.gr
Πώς είναι δυνατόν ο άνθρωπος που παρουσίαζε τον εαυτό του ως τον πολιτικό «ψιθυριστή» της Ουάσιγκτον, με πραγματική επιρροή στην αμερικανική πολιτική σκηνή, να παραμερίζεται τόσο ολοκληρωτικά και να δέχεται δημόσιους εξευτελισμούς από τον σημαντικότερο σύμμαχο του Ισραήλ;
Πώς γίνεται ο ηγέτης που έκανε την αντιπαράθεση με το Ιράν κεντρικό στοιχείο της ισραηλινής στρατηγικής ασφαλείας να τερματίζει τον πόλεμο με το ιρανικό καθεστώς να εμφανίζεται, ενδεχομένως, ισχυρότερο από πριν;
Και πώς μπορεί να επιβιώσει η φθαρμένη πλέον εικόνα του ως «Mr Security» του Ισραήλ, όταν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη απαιτούν από το Τελ Αβίβ να σταματήσει τις επιχειρήσεις κατά της Hezbollah στον Λίβανο, λίγους μόλις μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές;
Το δίλημμα: Σύγκρουση με τις ΗΠΑ ή υποταγή;
Οι επιλογές που έχει πλέον μπροστά του ο Netanyahu δεν είναι καθόλου ελκυστικές.
Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης, Yair Lapid, τις περιέγραψε με τον πιο ωμό τρόπο στην Knesset:
«Είτε μια άμεση και καταστροφική σύγκρουση με τον σημαντικότερο σύμμαχό μας, είτε μια ταπεινωτική παράδοση των ισραηλινών συμφερόντων».
Η οργισμένη αντίδραση του Donald Trump απέναντι στην απόφαση του Netanyahu να εγκρίνει αεροπορικό πλήγμα στη Βηρυτό την Κυριακή αποτέλεσε δώρο για τους πολιτικούς αντιπάλους του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Οι χαρακτηρισμοί του Αμερικανού προέδρου περί «έλλειψης κρίσης» από την πλευρά του Netanyahu κυριάρχησαν στον δημόσιο διάλογο, τη στιγμή που η χώρα έχει ήδη εισέλθει σε προεκλογική τροχιά ενόψει των εκλογών που πρέπει να διεξαχθούν έως το τέλος Οκτωβρίου.
Ωστόσο, οι πιέσεις δεν προέρχονται μόνο από την αντιπολίτευση.
Ρήγματα ακόμη και μέσα στο στρατόπεδο Netanyahu
Στελέχη του Likud αλλά και ακροδεξιοί υπουργοί της κυβερνητικής συμμαχίας εκφράζουν ανοιχτά τη δυσφορία τους για το γεγονός ότι η εκεχειρία περιλαμβάνει, κατόπιν απαίτησης της Τεχεράνης, τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων «σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Itamar Ben-Gvir, απέρριψε δημόσια τη συμφωνία.
«Η συμφωνία του Trump δεν μας δεσμεύει. Δεν είμαστε εταίροι σε μια συμφωνία που δεν διασφαλίζει την ασφάλειά μας», ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής του Likud, Ariel Kallner, υπογράμμισε ότι το Ισραήλ «θα κάνει ό,τι χρειάζεται», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης των επιχειρήσεων.
«Περιμένουμε από τους φίλους μας να μας καταλάβουν. Υπάρχουν φορές που οι σύμμαχοι διαφωνούν και οφείλουν να κατανοούν ο ένας τον άλλον όταν απειλείται η ασφάλειά τους», δήλωσε.
«Οι ΗΠΑ έδωσαν στο Ιράν ρόλο ρυθμιστή στον Λίβανο»
Η Sima Shine, πρώην αξιωματούχος της Mossad και ειδική σε θέματα Ιράν, εξέφρασε την αδυναμία της να κατανοήσει την αμερικανική στάση.
«Είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι Αμερικανοί αποδέχθηκαν αυτή τη συμφωνία», ανέφερε.
«Επιτρέποντας στο Ιράν να αποφασίζει τι θα συμβεί στον Λίβανο, οι ΗΠΑ του δίνουν τη δυνατότητα να συνεχίσει να στηρίζει τη Hezbollah και να διασφαλίσει ότι θα παραμείνει βασικός πολιτικός παράγοντας στη λιβανική σκηνή».
«Το Ισραήλ δεν είναι καθόλου ευχαριστημένο. Ούτε το πολιτικό σύστημα ούτε το κατεστημένο ασφαλείας», πρόσθεσε.
Ο Netanyahu αρνείται ότι απέτυχε
Μέσα σε αυτό το κλίμα έντονης κριτικής, ο Netanyahu επιχείρησε να υπερασπιστεί το πολιτικό του αφήγημα.
«Αφιέρωσα το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής μου σε έναν στόχο: να αποτρέψω το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στην Ιερουσαλήμ.
«Θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο. Δεν θέτω κανέναν περιορισμό στον στόχο αυτό. Το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα».
Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι υπήρξαν σημαντικές διαφωνίες με τον Trump.
«Έχουμε τα δικά μας συμφέροντα. Πρώτον, να μην υπάρξει πυρηνική απειλή. Δεύτερον, ο Λίβανος. Δημιουργήσαμε μια ζώνη ασφαλείας και θα παραμείνουμε εκεί όσο χρειαστεί», τόνισε.
«Το Ιράν ήθελε να αποχωρήσουμε. Αυτό δεν συνέβη. Ξέρετε γιατί; Επειδή παρέμεινα ανυποχώρητος. Οι Αμερικανοί σύμμαχοί μας σέβονται αυτή την αποφασιστικότητα».
Η κατάρρευση του αφηγήματος του «Mr Security»
Η ασφάλεια υπήρξε το ισχυρότερο πολιτικό χαρτί του Netanyahu επί δεκαετίες. Πλέον, όμως, το αφήγημα αυτό δοκιμάζεται όσο ποτέ.
Μετά τις επιθέσεις της Hamas στις 7 Οκτωβρίου 2023, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εγκατέλειψε τη στρατηγική της ανάσχεσης και υιοθέτησε το δόγμα της προληπτικής εξουδετέρωσης των απειλών.
Η υπόσχεσή του ήταν ξεκάθαρη: θα άλλαζε τη Μέση Ανατολή εξαλείφοντας τους κινδύνους που αντιμετώπιζε το Ισραήλ.
Ωστόσο, παρά τη στρατιωτική καταστροφή μεγάλου μέρους της Γάζας και τους περισσότερους από 73.000 νεκρούς, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας που ελέγχεται από τη Hamas, η οργάνωση εξακολουθεί να διατηρεί τον έλεγχο περίπου του μισού θύλακα και να επανασυγκροτείται πολιτικά και στρατιωτικά.
Παράλληλα, το αμερικανικό σχέδιο για τη μεταπολεμική διακυβέρνηση της Γάζας παραμένει σε αδιέξοδο.
Το Ισραήλ σε πολλαπλά μέτωπα χωρίς στρατηγική εξόδου
Η νέα στρατηγική ασφαλείας έχει οδηγήσει τις ισραηλινές δυνάμεις σε εκτεταμένη παρουσία στη Γάζα, στον Λίβανο και στη Συρία.
Παρά τη δημοφιλία αυτής της στάσης σε σημαντικό τμήμα της ισραηλινής κοινωνίας, το στρατιωτικό και πολιτικό κόστος αυξάνεται συνεχώς. Οι έφεδροι δοκιμάζουν τα όριά τους, οι πόροι εξαντλούνται και δεν διαφαίνεται κάποια ξεκάθαρη διπλωματική διέξοδος.
Οι συνεχείς συγκρούσεις με τη Hezbollah και το Ιράν δεν εξάλειψαν τους βασικούς αντιπάλους του Ισραήλ. Αντιθέτως, άφησαν την Τεχεράνη στα χέρια ακόμη πιο σκληροπυρηνικών κύκλων, με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αυξημένη γεωπολιτική επιρροή μέσω του Στενού του Hormuz.
Το Ιράν αποκτά επιρροή στην Ουάσιγκτον;
Το μεγαλύτερο παράδοξο για τον Netanyahu είναι ότι ο ιστορικός εχθρός του Ισραήλ φαίνεται πλέον να διαθέτει μεγαλύτερη επιρροή στον σημαντικότερο σύμμαχο του Τελ Αβίβ.
Ο Danny Citrinowicz, ανώτερος ερευνητής του Institute for National Security Studies (INSS), εκτιμά ότι το Ισραήλ οφείλει να επαναξιολογήσει τη στρατηγική του απέναντι στην Τεχεράνη.
«Η αποτυχία του Ισραήλ απαιτεί μια νέα αξιολόγηση. Πρέπει να διαμορφώσει πιο ρεαλιστικές και συγκρατημένες προτεραιότητες», σημειώνει.
Προειδοποιεί, μάλιστα, ότι οποιαδήποτε ισραηλινή στρατιωτική κίνηση εκληφθεί από την Ουάσιγκτον ως προσπάθεια υπονόμευσης της συμφωνίας θα προκαλέσει σκληρή αμερικανική αντίδραση.
«Σε αντίθεση με την εποχή Obama, όταν ο Benjamin Netanyahu μπορούσε να παρακάμψει τον Λευκό Οίκο κινητοποιώντας το Κογκρέσο και την αμερικανική κοινή γνώμη, αυτές οι επιλογές σήμερα σχεδόν δεν υπάρχουν».
Ο μεγαλύτερος πολιτικός κίνδυνος της καριέρας του
Για χρόνια, ο Netanyahu υποστήριζε ότι οι πολιτικές του ικανότητες και οι διεθνείς διασυνδέσεις του αποτελούσαν την καλύτερη ασπίδα προστασίας του Ισραήλ απέναντι στις περιφερειακές απειλές.
Σήμερα, η υπόσχεση αυτή μοιάζει να έχει ξεπεραστεί από τις εξελίξεις.
Μια αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη ίσως μπορούσε να διασώσει το πολιτικό του αφήγημα. Αντί γι' αυτό, βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δυσκολότερη επιλογή της πολιτικής του διαδρομής: όχι ανάμεσα στον πόλεμο και την ειρήνη, αλλά ανάμεσα στη σύγκρουση και την υποταγή απέναντι στον ίδιο του τον σύμμαχο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών