Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ανακοίνωσαν νωρίς στις 15 Ιουνίου ότι κατέληξαν σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, με το Ισραήλ να αντιδρά αρνητικά.
Η συμφωνία ανακοινώθηκε αρχικά από τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, ο οποίος ενήργησε ως μεσολαβητής μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
«Ύστερα από εντατικές συνομιλίες, είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε ότι η ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ», ανέφερε σε ανάρτησή του στο X. «Και οι δύο πλευρές ανακοίνωσαν τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Ο Πακιστανός πρωθυπουργός πρόσθεσε ότι η επίσημη τελετή υπογραφής της συμφωνίας θα πραγματοποιηθεί στις 19 Ιουνίου στην Ελβετία.
Λίγο αργότερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump επιβεβαίωσε με ανάρτησή του στο Truth Social ότι η συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών είναι «ολοκληρωμένη».
Πρόσθεσε ότι έχει «εξουσιοδοτήσει το άνοιγμα χωρίς τέλη» των Στενών του Ορμούζ, της αρτηρίας του παγκόσμιου εφοδιασμού πετρελαίου που το Ιράν είχε αποκλείσει κατά τη διάρκεια του πολέμου.
«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν είναι πλέον ολοκληρωμένη», έγραψε στο Truth Social. «Συγχαρητήρια σε όλους! Εξουσιοδοτώ πλήρως το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς τέλη και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπροστά τις μηχανές σας. Αφήστε το πετρέλαιο να ρεύσει!»
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, επιβεβαίωσε αργότερα ότι είχε επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία με την Ουάσιγκτον.
Ιρανική διπλωματική αποστολή στην Ινδία, επικαλούμενη τον Γκαριμπαμπαντί, ανακοίνωσε ότι «ο άμεσος και μόνιμος τερματισμός του πολέμου και όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, θα ανακοινωθεί από απόψε».
«Ο τερματισμός του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν θα αρχίσει απόψε», προσέθετε η ανάρτηση στο X.
Γεωπολιτικός σεισμός
Πρόσθεσε ότι οι διαπραγματεύσεις για μια τελική συμφωνία θα διεξαχθούν μέσα σε περίοδο 60 ημερών, σημειώνοντας ότι η Τεχεράνη θα λάβει τα δικά της μέτρα σε περίπτωση «παραβιάσεων από την άλλη πλευρά».
«Όταν αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών με στόχο την επίτευξη τελικής συμφωνίας, εάν αυτή επιτευχθεί τελικά, το βασικό ζήτημα για εμάς θα είναι φυσικά η εφαρμογή των όρων της», δήλωσε.
Από την πλευρά του, ο ιρανικός στρατός δήλωσε ότι «ταπείνωσε» τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, σε ανακοίνωση που εκδόθηκε λίγο μετά την ανακοίνωση του Γκαριμπαμπαντί.
Οι ιρανικές δυνάμεις «επέβαλαν τη θεϊκή και σιδηρά βούλησή τους στους ταπεινωμένους αμερικανικούς και σιωνιστικούς εχθρούς και απέδειξαν με ισχύ ότι ο εχθρός δεν έχει άλλη επιλογή παρά να αποδεχθεί την ήττα και την παράδοση», ανέφερε το γενικό επιτελείο σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση.
Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία ανακοίνωσαν σε κοινή δήλωση ότι είναι έτοιμες να άρουν τις κυρώσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ως απάντηση σε μέτρα σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα.
«Το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ, το Ιράν και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας για τον σκοπό αυτό», ανέφεραν οι ηγέτες των χωρών στην κοινή δήλωση.
Εκτός από την άρση των κυρώσεων, οι ΗΠΑ θα αποδεσμεύσουν 12 δισεκατομμύρια δολάρια από παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο της συμφωνίας, σύμφωνα με το πρακτορείο Mehr, το οποίο επικαλείται μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων μεταξύ των δύο χωρών.
Το έγγραφο που δημοσίευσε το ημιεπίσημο πρακτορείο προβλέπει «την αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου διαπραγματεύσεων» που αρχίζει μετά την ολοκλήρωση του μνημονίου.
«Το ήμισυ αυτού του ποσού πρέπει να διατεθεί στο Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων», διευκρινίζει το κείμενο, το οποίο δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.
Άλλη αναφορά από το πρακτορείο Fars, επικαλούμενη ενημερωμένη πηγή, ανέφερε ότι η Τεχεράνη πρόσθεσε στη συμφωνία ρήτρα σχετικά με την επιβολή ναυτιλιακών τελών λίγο πριν από την ανακοίνωσή της.
«Στις τελευταίες στιγμές των διαπραγματεύσεων, το κείμενο του μνημονίου τροποποιήθηκε ώστε να τονίζει σαφώς και ρητά το ζήτημα της ιρανο-ομανικής κυριαρχίας στα Στενά του Ορμούζ», ανέφερε το πρακτορείο.
«Η χρήση του όρου “ναυτιλιακές υπηρεσίες” σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδέχθηκαν την καταβολή τελών προς το Ιράν», πρόσθεσε.
Συνολικά, η συμφωνία φαίνεται να είναι πλήρως ευνοϊκή για το Ιράν και, σε κάποιο βαθμό, να συνιστά αμερικανική αναγνώριση της νίκης της Τεχεράνης.
Η Ισλαμική Δημοκρατία φαίνεται να εξασφάλισε σχεδόν όλα όσα ζητούσε: άρση κυρώσεων, αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και διατήρηση κάποιου βαθμού ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ. Ταυτόχρονα, δεν φαίνεται να εγκατέλειψε τα πυρηνικά της δικαιώματα.
Όλα αυτά προκάλεσαν, φυσικά, αντιδράσεις στο Ισραήλ, το οποίο ενοχλήθηκε ιδιαίτερα από το γεγονός ότι η Τεχεράνη κατάφερε να συμπεριλάβει και τον Λίβανο στη συμφωνία.
Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, δήλωσε:
«Η συμφωνία του Τραμπ δεν μας δεσμεύει. Το Ισραήλ δεν είναι υποτελές των Ηνωμένων Πολιτειών. Είμαστε ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος.»
Και πρόσθεσε:
«Δεν είμαστε μέρος αυτής της συμφωνίας, η οποία δεν διασφαλίζει την ασφάλειά μας. Δεν πρέπει να αποσυρθούμε από κανένα έδαφος [στον Λίβανο] που έχουν καταλάβει οι μαχητές μας.»
Αργότερα, ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν θα αποσυρθεί από τον νότιο Λίβανο, απαντώντας σε δημοσιεύματα που υποστήριζαν ότι αυτό περιλαμβάνεται επίσης στη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν.
«Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και εγώ εφαρμόζουμε μια ξεκάθαρη πολιτική που ορίζει ότι οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις θα παραμείνουν στις ζώνες ασφαλείας στον Λίβανο, τη Συρία και τη Γάζα, χωρίς χρονικό περιορισμό, ώστε να προστατεύουν από εκεί τα σύνορα και τις ισραηλινές κοινότητες από τζιχαντιστικά στοιχεία», ανέφερε.
Οι δηλώσεις των Μπεν Γκβιρ και Κατζ δεν πρέπει να υποτιμηθούν. Δείχνουν ξεκάθαρα ότι το Ισραήλ σχεδιάζει να αμφισβητήσει την ειρηνευτική συμφωνία, στον Λίβανο και πέρα από αυτόν.
Το Ισραήλ θα μπορούσε ακόμη και να επιχειρήσει να υπονομεύσει πλήρως τη συμφωνία, και συνεπώς δεν μπορεί να αποκλειστεί μια κλιμάκωση ακόμη και λίγο πριν από την υπογραφή της.
Μάλιστα, σύμφωνα με το άρθρο, μια τέτοια προσπάθεια σημειώθηκε ήδη λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας, όταν ισραηλινά πλήγματα έπληξαν τη Βηρυτό, παρά προηγούμενη προειδοποίηση του Ιράν.
Η Ισλαμική Δημοκρατία απέφυγε να απαντήσει προκειμένου να διευκολύνει τη συμφωνία, όμως δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι η Τεχεράνη θα συνεχίσει να επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών