Η δυσπιστία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είναι τόσο βαθιά, και οι εντάσεις μεταξύ Ισραήλ και Τεχεράνης τόσο υψηλές, ώστε θα αποτελέσει σημαντικό επίτευγμα αν η συμφωνία διατηρηθεί μέχρι την υπογραφή μιας τελικής συμφωνίας.
(upd13) Μπορεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump να γιόρτασε τα 80ά γενέθλια του με ένα πάρτι στον Λευκό Οίκο που είχε… και αγώνες πολεμικών τεχνών, σκηνικό … ιδανικό για την ανακοίνωση της συμφωνίας με το Ιράν, αλλά η δύναμη και η κυριαρχία που ήθελε ο Αμερικανός πρόεδρος και οι ΗΠΑ να εκπέμψουν, μάλλον αμφισβητούνται από το περιεχόμενο του μνημονίου…
Πρόκειται για ένα μνημόνιο κατανόησης που υπόσχεται να βάλει τέλος σε έναν πόλεμο ο οποίος συγκλόνισε τη Μέση Ανατολή, εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας και δοκίμασε για πρώτη φορά τόσο έντονα τα όρια της αμερικανικής ισχύος…
Είναι προφανές ότι οι ΗΠΑ δεν πέτυχαν το … νοκ άουτ που επιθυμούσαν…
Αντιθέτως, το Ιράν όχι μόνο άντεξε, αλλά αναδείχθηκε πιο ισχυρό τόσο που πλέον υπολογίζεται ως μια παγκόσμια δύναμη…
Είναι χαρακτηριστικό πως στο θέμα των πυρηνικών του Ιράν – το πιο «καυτό ζήτημα» και βασική αιτία του πολέμου -, ο ίδιος ο Trump φέρεται να υποστηρίζει πως η Τεχεράνη θα μπορεί να εμπλουτίζει ουράνιο σε χαμηλά επίπεδα, κάτι που συνεπάγεται μια ακόμα μεγάλη υπαναχώρηση του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος φέρεται να έχει αποδεχθεί ότι και το εμπλουτισμένο ουράνιο δεν θα φύγει από το έδαφος του Ιράν...
Και όλα αυτά τη στιγμή που το μνημόνιο προβλέπει πως οι Ιρανοί θα λάβουν 300 δισ για την ανοικοδόμηση της χώρας… ενώ η Τεχεράνη διαμηνύει πως πρώτα θα λάβει άλλα 24 δισ από τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια και μετά θα αρχίσουν οι συνομιλίες των 60 ημερών…
Επίσης, το πρακτορείο Fars μετέδωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη αποδεχθεί την επιβολή τελών για διέλευση πλοίων από τα Στενά του Hormuz...
Ήδη δηλαδή διατυπώνονται διαφορετικές ερμηνείες αυτών που έχουν συμφωνηθεί…
Πέρα όμως από τους πανηγυρισμούς στον Λευκό Οίκο και τις διακηρύξεις περί «ιστορικής ειρήνης», παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα για το αν η συμφωνία αποτελεί πραγματική στρατηγική νίκη ή απλώς μια προσωρινή ανακωχή που μεταθέτει τα δυσκολότερα ζητήματα για αργότερα.
Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες εβδομάδες θα ξεκαθαρίσουν εάν ο Trump πέτυχε μια ιστορική διπλωματική ανατροπή ή αν τελικά υπέστη μια τόσο μεγάλη ήττα που όχι μόνο θα αναδείξει ένα νέο σκηνικό στη Μέση Ανατολή αλλά και θα αποτυπώσει την αρχή της παρακμής των ΗΠΑ ως υπερδύναμης...
Άγνωστες οι λεπτομέρειες
Το μνημόνιο προβλέπει παύση των εχθροπραξιών για 60 ημέρες, άρση του ιρανικού ελέγχου στις πετρελαϊκές θαλάσσιες οδούς στα Στενά του Hormuz και τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ μετά από τελετή υπογραφής στην Ελβετία την ερχόμενη Παρασκευή 19/6.
Ο Αντιπρόεδρος JD Vance δήλωσε στο Fox News ότι η συμφωνία περιλαμβάνει τη διαβεβαίωση πως το Ιράν δεν θα παράγει, αποκτήσει ή αγοράσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Κάθε συμφωνία που τερματίζει μια σύγκρουση - ιδιαίτερα μια σύγκρουση που συγκλόνισε την παγκόσμια οικονομία, κόστισε τη ζωή σε 13 Αμερικανούς στρατιωτικούς, σε άγνωστο αριθμό Ιρανών αμάχων και επανέφερε τον Λίβανο στη θλιβερή θέση να γίνεται πεδίο ξένων πολέμων - αποτελεί θετική εξέλιξη.
Fars: Το Ιράν δεν θα εισπράττει τέλη στο Hormuz μόνο ... για 60 ημέρες
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, επικαλούμενο ενημερωμένη πηγή, υποστήριξε ότι το Ιράν δεν θα χρεώνει πλοία για τη διέλευσή τους από τα Στενά του Hormuz για περίοδο 60 ημερών.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα: «Το Ιράν θα επιτρέπει τη διέλευση πλοίων χωρίς την επιβολή τελών μόνο για 60 ημέρες»
Το πρακτορείο αναφέρει ότι μετά τη λήξη της συγκεκριμένης περιόδου η Τεχεράνη σχεδιάζει να αποκομίζει οικονομικά οφέλη από τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Hormuz, προσφέροντας υπηρεσίες που σχετίζονται με:
- την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας,
- τη διαχείριση της κυκλοφορίας πλοίων,
- την ασφαλιστική κάλυψη.
Ωστόσο, το Fars δεν διευκρίνισε από ποια ακριβώς ημερομηνία θα αρχίσει να υπολογίζεται η περίοδος των 60 ημερών ενώ παράλληλα υποστήριξε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν με την ίδια την αρχή της επιβολής τελών».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, από το περιεχόμενο του υπό διαμόρφωση μνημονίου ΗΠΑ–Ιράν προκύπτει ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz θα ρυθμίζεται από κοινού από το Ιράν και το Ομάν.
Τα τρία ερωτήματα
Ωστόσο, η έλλειψη λεπτομερειών και οι όροι που έχουν γίνει γνωστοί αφήνουν τον Trump αντιμέτωπο με τρία άμεσα ερωτήματα που θα καθορίσουν τη μελλοντική στρατηγική ισορροπία στη Μέση Ανατολή, τη θέση του πολέμου στην Ιστορία και τον τρόπο με τον οποίο όλα αυτά θα επηρεάσουν την προεδρική του κληρονομιά:
- Μήπως το άνοιγμα των Στενών του Hormuz και η άρση του αποκλεισμού σηματοδοτούν απλώς επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση, αφού το κρίσιμο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος παραμένει άλυτο;
- Βρίσκεται ο Trump πιο κοντά σε μια πυρηνική συμφωνία ανώτερη από εκείνη που διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση Obama, η οποία υποστηριζόταν και επιτηρούνταν διεθνώς και με την οποία το Ιράν συμμορφωνόταν μέχρι να την ακυρώσει ο Trump στην πρώτη του θητεία;
- Και, κυρίως, πέρα από την αποδυνάμωση των συμβατικών στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν, πέτυχε ο πόλεμος - τον οποίο η πλειοψηφία των Αμερικανών δεν επιθυμούσε και ο οποίος προκάλεσε τεράστιες παγκόσμιες δυσκολίες - αποτελέσματα που να δικαιολογούν το κόστος του;
Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις είναι επίσης σημαντικές, εφόσον το μνημόνιο αντέξει, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο το Ιράν θα αξιοποιήσει στο μέλλον την επιρροή που απέδειξε ότι διαθέτει στα Στενά του Hormuz και αν θα επιδιώξει να την εκμεταλλευτεί οικονομικά.
ΗΠΑ σε παρακμή
Η αποτυχία των ΗΠΑ και του Ισραήλ, μετά τη δολοφονία του προηγούμενου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Ali Khamenei, να ανατρέψουν το ιρανικό καθεστώς, το οποίο ορίζεται από την εχθρότητά του προς τις ΗΠΑ και επιδιώκει την εξάλειψη του εβραϊκού κράτους, προμηνύει επίσης μελλοντικές εντάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα ανάφλεξη.
Στο εσωτερικό του Ιράν, εφόσον οι συνθήκες πολέμου υποχωρήσουν, το ενδιαφέρον θα στραφεί στο κατά πόσο το καθεστώς έχει αποδυναμωθεί κρίσιμα από τον πόλεμο και τον αμερικανικό αποκλεισμό ή αν, αντίθετα, έχει ενισχυθεί από την επιβίωσή του και είναι έτοιμο για μια νέα περίοδο καταστολής.
Γενικότερα, οι συνέπειες του πολέμου θα δείξουν αν η προσπάθεια του Trump να επιβάλει τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ ήταν αποτελεσματική ή αν οδήγησε σε μια ακόμη αμερικανική ταπείνωση στη Μέση Ανατολή, ενισχύοντας την αντίληψη - ιδίως στην Κίνα - ότι η αμερικανική ισχύς βρίσκεται σε παρακμή.
Βαρύς ισχυρισμός
Ήταν σημαντικό ότι, έπειτα από εβδομάδες κατά τις οποίες ο Trump προανήγγελλε επικείμενες ειρηνευτικές συμφωνίες, το μνημόνιο της Κυριακής αναγνωρίστηκε επίσης από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.
«Πολλοί πρόεδροι προσπάθησαν να πετύχουν ειρήνη με το Ιράν και όλοι απέτυχαν πριν από εμένα», δήλωσε ο Trump στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε μια προφανή προσπάθεια να ενισχύσει το αφήγημα μιας θριαμβευτικής επιτυχίας που ταίριαζε με το εορταστικό κλίμα των γενεθλίων του.
Ο JD Vance πρόσθεσε: «Αυτό που ουσιαστικά πέτυχε ο πρόεδρος είναι να εξαλείψει την πυρηνική απειλή του Ιράν.
Αυτό έχει πλέον ολοκληρωθεί».
Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα βαρύ ισχυρισμό.
Αν όμως η αισιοδοξία του προέδρου και του αντιπροέδρου επιβεβαιωθεί από τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις και μια τελική συμφωνία, ο Trump θα δικαιούται να πιστωθεί τη διευθέτηση μιας αντιπαράθεσης με το Ιράν που ταλαιπωρεί Αμερικανούς προέδρους εδώ και σχεδόν 50 χρόνια.
Μια τέτοια ιστορική δικαίωση, ωστόσο, απέχει ακόμη πολύ.
Trump στους New York Times: Το Ιράν θα μπορεί να προχωρά σε χαμηλού επιπέδου εμπλουτισμό ουρανίου
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Trump ανέφερε σε δηλώσεις του στους New York Times ότι το Ιράν θα επιτρέπεται να προχωρά σε εμπλουτισμό ουρανίου σε χαμηλά επίπεδα.
Ο Trump, ο οποίος μέχρι πρότινος επέμενε στην ανάγκη καταστροφής όλων των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν και στην εφαρμογή πολιτικής «μηδενικού εμπλουτισμού», δήλωσε στους New York Times ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να διατηρήσει εμπλουτισμό σε χαμηλά επίπεδα.
Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι στο μνημόνιο κατανόησης που έχει υπογραφεί δεν περιλαμβάνεται ακόμη συμφωνία για το πυρηνικό ζήτημα.
Ωστόσο, η νέα τοποθέτηση του Trump θεωρείται από την ιρανική πλευρά ως υπαναχώρηση από μέρος των προηγούμενων απαιτήσεών του.
Παράλληλα, υποστηρίζεται ότι θα απαιτηθούν και άλλες υποχωρήσεις από την Ουάσιγκτον για να καταστεί εφικτή μια μελλοντική συμφωνία, αν και η εμπειρία του Ιράν από προηγούμενες αμερικανικές αθετήσεις δεσμεύσεων καθιστά αβέβαιη μια τέτοια εξέλιξη.
Το ιρανικό πρακτορείο Tasnim τονίζει επίσης ότι η δήλωση του Trump δεν σημαίνει αποδοχή των αμερικανικών όρων από την Τεχεράνη, αλλά καταδεικνύει μεταβολή της αμερικανικής στάσης σε σχέση με το παρελθόν.
Όπως αναφέρεται, το Ιράν εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να διασφαλίζει τα δικαιώματά του και ότι οι συχνές αλλαγές θέσεων από την πλευρά του Trump δεν πρόκειται να επηρεάσουν τη διαπραγματευτική στάση της Τεχεράνης.
Διαπραγματεύσεις
Το πιο κρίσιμο ζήτημα - αυτό που οδήγησε στον πόλεμο - είναι το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και των αποθεμάτων του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού.
Το ερώτημα αυτό παραπέμπεται από το μνημόνιο σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις, οι οποίες αναμένεται να είναι ιδιαίτερα σύνθετες και τεταμένες.
Το Ιράν έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, επομένως μια νέα διαβεβαίωση προς αυτή την κατεύθυνση δεν προσθέτει πολλά.
Υπήρξαν ελάχιστες αναφορές από την αμερικανική πλευρά σχετικά με τον περιορισμό της ιρανικής υποστήριξης προς ένοπλες οργανώσεις - συμμάχους, όπως η Hezbollah, ή με τον περιορισμό των πυραυλικών προγραμμάτων του Ιράν και των προσπαθειών του να αναπληρώσει το οπλοστάσιο που αποδυναμώθηκε από τον πόλεμο.
Και τα δύο ζητήματα αποτελούν μείζονα θέματα για το Ισραήλ και, αν παραμείνουν άλυτα, θα μπορούσαν να τινάξουν τη συμφωνία στον αέρα.
Διαφορετικές ερμηνείες
Διαφορετικές αντιλήψεις σχετικά με το τι ακριβώς σημαίνει το μνημόνιο αρχίζουν ήδη να διαμορφώνονται.
Οι ΗΠΑ επιμένουν ότι οποιαδήποτε αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ή άρση κυρώσεων θα συνδεθεί αυστηρά με τη συμμόρφωση του Ιράν.
Η Τεχεράνη, αντίθετα, υποστηρίζει ότι η περίοδος των 60 ημερών θα αρχίσει μόνο όταν η Ουάσιγκτον ξεκινήσει να εκταμιεύει δισεκατομμύρια δολάρια από τα παγωμένα κεφάλαιά της.
Η δυσπιστία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είναι τόσο βαθιά, και οι εντάσεις μεταξύ Ισραήλ και Τεχεράνης τόσο υψηλές, ώστε θα αποτελεί σημαντικό επίτευγμα αν η συμφωνία διατηρηθεί μέχρι την υπογραφή μιας τελικής συμφωνίας.
«Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσωρινή παύση σε έναν θερμό πόλεμο μεταξύ Αμερικής και Ιράν.
Και θα επιστρέψουμε σε μια κατάσταση ψυχρού πολέμου με το Ιράν», δήλωσε ο αναλυτής διεθνών υποθέσεων του CNN Karim Sadjadpour.
«Ωστόσο, δεν επιλύει τη σύγκρουση.
Τα πιο δύσκολα ζητήματα παραπέμφθηκαν σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις και δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι θα λυθούν μέσα σε 60 ημέρες», πρόσθεσε ο Sadjadpour, ανώτερος ερευνητής του Carnegie Endowment for International Peace.
Η αμοιβαία καχυποψία που δυσχέρανε τις διαπραγματεύσεις και ενδέχεται να επισκιάσει τις μελλοντικές συνομιλίες ήταν εμφανής και την Κυριακή.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, το Ιράν καθυστέρησε την ανακοίνωση μέχρι να περάσουν τα μεσάνυχτα στην Τεχεράνη.
Έτσι απέφυγε να συμπέσει με τα γενέθλια του Trump, αλλά ταυτόχρονα επέτρεψε στον Αμερικανό πρόεδρο να παρουσιάσει τη συμφωνία ως ένα έγκαιρο «δώρο».
Θα χρειαστούν μήνες
Το μνημόνιο ενισχύει την αισιοδοξία των αγορών ότι μια περίοδος έντονων οικονομικών αναταράξεων θα αρχίσει να υποχωρεί, ιδιαίτερα αν δεκάδες πετρελαιοφόρα που παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο επί μήνες μπορέσουν να κινηθούν ξανά.
Το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος εκτόξευσε τις τιμές των καυσίμων παγκοσμίως και τροφοδότησε τον πληθωρισμό, επιδεινώνοντας το πρόβλημα ακρίβειας που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια Αμερικανοί.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι, ακόμη και αν οι τιμές του πετρελαίου αρχίσουν να υποχωρούν, θα χρειαστούν μήνες για να αποκατασταθούν οι αλυσίδες εφοδιασμού και να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές συνέπειες.
Επιπλέον, το Ιράν έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία που περνούν από τα Στενά του Hormuz.
«Μπορεί να πει κανείς ότι το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Hormuz ή ότι το έκανε ο αμερικανικός αποκλεισμός, αλλά στην πραγματικότητα ήταν οι ασφαλιστικές εταιρείες», δήλωσε ο επικεφαλής ενεργειακός αναλυτής της Gulf Oil, Tom Kloza.
«Μέχρι να είναι απολύτως βέβαιες ότι τα πλοία μπορούν να διέρχονται με ασφάλεια, ίσως να μην θελήσουν να ασφαλίσουν ορισμένα από αυτά τα τεράστια δεξαμενόπλοια».
Θέλει γρήγορα αποτελέσματα
Πολιτικά, ο Trump χρειάζεται γρήγορα αποτελέσματα.
Αν οι τιμές του πετρελαίου υποχωρήσουν, το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τις τιμές των καυσίμων, μειώνοντας μέρος των πληθωριστικών πιέσεων.
Η αδυναμία του να υλοποιήσει την προεκλογική του υπόσχεση του 2024 για μείωση των τιμών στα τρόφιμα και τη στέγαση έχει πλήξει τη δημοτικότητά του σε κρίσιμες εκλογικές ομάδες.
Οι Ρεπουμπλικάνοι υποστήριξαν ότι ο Trump παρερμηνεύθηκε όταν δήλωσε πρόσφατα «λατρεύω τον πληθωρισμό», όμως η φράση θεωρήθηκε πολιτικά ατυχής και ενίσχυσε την εικόνα ενός προέδρου που δεν αντιλαμβάνεται τις οικονομικές δυσκολίες των πολιτών.
Παραμένει αμφίβολο αν ο Trump θα αποκομίσει σημαντικό πολιτικό όφελος από τον τερματισμό ενός πολέμου που, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η πλειοψηφία των Αμερικανών δεν υποστήριζε και τον οποίο ο ίδιος δυσκολεύτηκε να δικαιολογήσει.
Γι’ αυτό η επιτυχία των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι καθοριστική για την ικανότητά του να πείσει ότι οι Αμερικανοί κέρδισαν κάτι από τις θυσίες τους.
Οι ΗΠΑ δεν πέτυχαν τίποτα
Ωστόσο, η Τεχεράνη έχει δείξει καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης - που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο - ότι κατανοεί τις πολιτικές πιέσεις που αντιμετωπίζει ο Trump στο εσωτερικό των ΗΠΑ και διαθέτει μακρά ιστορία καθυστερήσεων και τακτικών κωλυσιεργίας στις διαπραγματεύσεις.
Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να συνδέσουν τα συχνά αντιφατικά δημόσια μηνύματα του Trump για το Ιράν και την υπαναχώρησή του από την υπόσχεση να μην ξεκινήσει νέους πολέμους στο εξωτερικό με την οικονομική ανασφάλεια που βιώνουν πολλές αμερικανικές οικογένειες.
Ο βουλευτής Adam Smith, κορυφαίο στέλεχος των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής, δήλωσε ότι ο τερματισμός ενός πολέμου με τόσο καταστροφικές επιπτώσεις είναι «εξαιρετικά θετική εξέλιξη».
Ωστόσο, υποστήριξε ότι ο πόλεμος «δεν πέτυχε τίποτα για τις ΗΠΑ.
Επιστρέφουμε ακριβώς εκεί που βρισκόμασταν στις 27 Φεβρουαρίου και μάλιστα σε χειρότερη κατάσταση».
Το γεγονός ότι ο Trump πανηγυρίζει μια συμφωνία της οποίας οι πρώτες προβλέψεις απλώς επαναφέρουν το άνοιγμα των Στενών του Hormuz - που ήταν ανοιχτά πριν από τον πόλεμο - υπονομεύει τις προσπάθειες του Λευκού Οίκου να παρουσιάσει μια μεγάλη νίκη.
Η Ιστορία μπορεί να καταλήξει σε διαφορετικό συμπέρασμα αν οι επόμενες εβδομάδες διαπραγματεύσεων οδηγήσουν σε ένα επαληθεύσιμο τέλος των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν.
Προς το παρόν, όμως, η συμφωνία της Κυριακής από μόνη της δεν αποτελεί την αδιαμφισβήτητη νίκη που αναζητά ο Trump, ούτε του προσφέρει ακόμη μια σαφή έξοδο από τον πόλεμο.
Η συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν αποτελεί «προσωπική ήττα του Netanyahu»
Ο Ισραηλινός πολιτικός αναλυτής Gideon Levy δήλωσε ότι η ανακοίνωση της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εκλαμβάνεται στο Ισραήλ ως «ήττα του Ισραήλ και προσωπική ήττα του Benjamin Netanyahu».
Μιλώντας στο Al Jazeera, ο Gideon Levy υποστήριξε ότι το Ιράν αποτελούσε το «έργο ζωής» του Netanyahu και ότι πλέον το Ισραήλ έχει «αποκλειστεί πλήρως από τις διαπραγματεύσεις», με μοναδική επιλογή να καταφύγει σε ενέργειες παρεμπόδισης της διαδικασίας.
Κατά τον ίδιο, σε αυτές περιλαμβάνονται και «οι γελοίες, παιδικές επιθέσεις» που εξαπέλυσε το Ισραήλ στη Βηρυτό την Κυριακή.
«Είναι πλέον πολύ ξεκάθαρο ότι το Ισραήλ μόνο έχασε σε αυτή την υπόθεση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Levy πρόσθεσε ότι η πραγματική δοκιμασία της δέσμευσης του Donald Trump να περιορίσει τις ισραηλινές κινήσεις «μένει ακόμη να φανεί», καθώς ο Netanyahu εξακολουθεί να έχει ισχυρό κίνητρο να υπονομεύσει μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που δεν ικανοποιεί βασικές ισραηλινές επιδιώξεις.
«Η κατάσταση είναι εξαιρετικά εύθραυστη.
Και θεωρώ ότι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της συμφωνίας με το Ιράν είναι η κατάσταση στον Λίβανο», τόνισε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη πέτυχε να συνδέσει πλήρως το ζήτημα του Λιβάνου με τη συμφωνία.
«Οι Ιρανοί κατάφεραν να δημιουργήσουν μια πλήρη διασύνδεση μεταξύ του Λιβάνου και της συμφωνίας.
Και πραγματικά δεν βλέπω πώς μπορεί να λειτουργήσει αυτό, καθώς το Ισραήλ εξακολουθεί να βρίσκεται στον Λίβανο και δεν έχει καμία πρόθεση να αποχωρήσει.
Όσο υπάρχουν ισραηλινά στρατεύματα εκεί, δεν μπορεί να υπάρξει “πλήρης κατάπαυση του πυρός”, γιατί θα υπάρχει πάντοτε αντίσταση στην ισραηλινή κατοχή του Λιβάνου», κατέληξε.
I24 News: Ο Trump απέτυχε να διαχωρίσει τα μέτωπα του Ιράν και του Λιβάνου
Το ισραηλινό μέσο ενημέρωσης i24NEWS παραδέχεται ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, δεν κατάφερε να αποσυνδέσει το μέτωπο του Λιβάνου από εκείνο του Ιράν.
Σύμφωνα με δημοσίευμα που επικαλείται το ιρανικό πρακτορείο Mehr, υπουργοί της κυβέρνησης του Ισραήλ εκτιμούν ότι οι εξελίξεις στα δύο μέτωπα παραμένουν άμεσα συνδεδεμένες.
Στο δημοσίευμα αναφέρεται ότι «πρέπει να αναγνωριστεί πως τα πεδία των συγκρούσεων στον Λίβανο και στο Ιράν συνδέονται άμεσα μεταξύ τους».
Η αναφορά αυτή έρχεται σε συνέχεια των επανειλημμένων δηλώσεων της Τεχεράνης ότι οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου θα πρέπει να περιλαμβάνει και τον Λίβανο.
Το Ιράν έχει επίσης προειδοποιήσει ότι τυχόν ισραηλινές επιθέσεις στη νότια συνοικία της Βηρυτού (Dahiyeh) θα προκαλέσουν αντίδραση.
Το δημοσίευμα σημειώνει ακόμη ότι και το ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο Channel 14 είχε ασκήσει έντονη κριτική στις πρόσφατες κινήσεις του Trump, χαρακτηρίζοντάς τες «πλήγμα» για τα συμφέροντα του Τελ Αβίβ.
Σύμφωνα με το ίδιο μέσο, υπάρχει αυξανόμενη δυσκολία σε ισραηλινούς πολιτικούς και αναλυτές να ερμηνεύσουν τις τελευταίες κινήσεις του Λευκού Οίκου αναφορικά με το Ιράν, τον Λίβανο και τη διαχείριση της ευρύτερης περιφερειακής κρίσης.
Τι προβλέπει το προσχέδιο μνημονίου
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr, το προσχέδιο μνημονίου 14 σημείων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ προβλέπει:
• Άμεση και μόνιμη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
• Δέσμευση των ΗΠΑ να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν.
• Τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού και επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz εντός 30 ημερών.
• Αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές που περιβάλλουν το Ιράν.
• Αναστολή των κυρώσεων που σχετίζονται με το πετρέλαιο και αποκατάσταση της πρόσβασης του Ιράν στα έσοδά του.
• Σχέδια/χρηματοδότηση ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση, από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
• Διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών με στόχο μια τελική συμφωνία, επικεντρωμένη στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και σε ευρεία άρση κυρώσεων.
• Το Ιράν επαναβεβαιώνει ότι δεν θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα στο πλαίσιο της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT).
• Καμία νέα ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων και καμία νέα επιβολή κυρώσεων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
• Αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων από παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων.
• Δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης και επικύρωση της τελικής συμφωνίας από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
• Τα πυραυλικά προγράμματα του Ιράν και η υποστήριξή του προς περιφερειακές συμμαχικές οργανώσεις θα εξαιρεθούν από τις συνομιλίες.
www.bankingnews.gr
Πρόκειται για ένα μνημόνιο κατανόησης που υπόσχεται να βάλει τέλος σε έναν πόλεμο ο οποίος συγκλόνισε τη Μέση Ανατολή, εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας και δοκίμασε για πρώτη φορά τόσο έντονα τα όρια της αμερικανικής ισχύος…
Είναι προφανές ότι οι ΗΠΑ δεν πέτυχαν το … νοκ άουτ που επιθυμούσαν…
Αντιθέτως, το Ιράν όχι μόνο άντεξε, αλλά αναδείχθηκε πιο ισχυρό τόσο που πλέον υπολογίζεται ως μια παγκόσμια δύναμη…
Είναι χαρακτηριστικό πως στο θέμα των πυρηνικών του Ιράν – το πιο «καυτό ζήτημα» και βασική αιτία του πολέμου -, ο ίδιος ο Trump φέρεται να υποστηρίζει πως η Τεχεράνη θα μπορεί να εμπλουτίζει ουράνιο σε χαμηλά επίπεδα, κάτι που συνεπάγεται μια ακόμα μεγάλη υπαναχώρηση του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος φέρεται να έχει αποδεχθεί ότι και το εμπλουτισμένο ουράνιο δεν θα φύγει από το έδαφος του Ιράν...
Και όλα αυτά τη στιγμή που το μνημόνιο προβλέπει πως οι Ιρανοί θα λάβουν 300 δισ για την ανοικοδόμηση της χώρας… ενώ η Τεχεράνη διαμηνύει πως πρώτα θα λάβει άλλα 24 δισ από τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια και μετά θα αρχίσουν οι συνομιλίες των 60 ημερών…
Επίσης, το πρακτορείο Fars μετέδωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη αποδεχθεί την επιβολή τελών για διέλευση πλοίων από τα Στενά του Hormuz...
Ήδη δηλαδή διατυπώνονται διαφορετικές ερμηνείες αυτών που έχουν συμφωνηθεί…
Πέρα όμως από τους πανηγυρισμούς στον Λευκό Οίκο και τις διακηρύξεις περί «ιστορικής ειρήνης», παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα για το αν η συμφωνία αποτελεί πραγματική στρατηγική νίκη ή απλώς μια προσωρινή ανακωχή που μεταθέτει τα δυσκολότερα ζητήματα για αργότερα.
Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες εβδομάδες θα ξεκαθαρίσουν εάν ο Trump πέτυχε μια ιστορική διπλωματική ανατροπή ή αν τελικά υπέστη μια τόσο μεγάλη ήττα που όχι μόνο θα αναδείξει ένα νέο σκηνικό στη Μέση Ανατολή αλλά και θα αποτυπώσει την αρχή της παρακμής των ΗΠΑ ως υπερδύναμης...
Άγνωστες οι λεπτομέρειες
Το μνημόνιο προβλέπει παύση των εχθροπραξιών για 60 ημέρες, άρση του ιρανικού ελέγχου στις πετρελαϊκές θαλάσσιες οδούς στα Στενά του Hormuz και τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ μετά από τελετή υπογραφής στην Ελβετία την ερχόμενη Παρασκευή 19/6.
Ο Αντιπρόεδρος JD Vance δήλωσε στο Fox News ότι η συμφωνία περιλαμβάνει τη διαβεβαίωση πως το Ιράν δεν θα παράγει, αποκτήσει ή αγοράσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Κάθε συμφωνία που τερματίζει μια σύγκρουση - ιδιαίτερα μια σύγκρουση που συγκλόνισε την παγκόσμια οικονομία, κόστισε τη ζωή σε 13 Αμερικανούς στρατιωτικούς, σε άγνωστο αριθμό Ιρανών αμάχων και επανέφερε τον Λίβανο στη θλιβερή θέση να γίνεται πεδίο ξένων πολέμων - αποτελεί θετική εξέλιξη.
Fars: Το Ιράν δεν θα εισπράττει τέλη στο Hormuz μόνο ... για 60 ημέρες
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, επικαλούμενο ενημερωμένη πηγή, υποστήριξε ότι το Ιράν δεν θα χρεώνει πλοία για τη διέλευσή τους από τα Στενά του Hormuz για περίοδο 60 ημερών.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα: «Το Ιράν θα επιτρέπει τη διέλευση πλοίων χωρίς την επιβολή τελών μόνο για 60 ημέρες»
Το πρακτορείο αναφέρει ότι μετά τη λήξη της συγκεκριμένης περιόδου η Τεχεράνη σχεδιάζει να αποκομίζει οικονομικά οφέλη από τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Hormuz, προσφέροντας υπηρεσίες που σχετίζονται με:
- την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας,
- τη διαχείριση της κυκλοφορίας πλοίων,
- την ασφαλιστική κάλυψη.
Ωστόσο, το Fars δεν διευκρίνισε από ποια ακριβώς ημερομηνία θα αρχίσει να υπολογίζεται η περίοδος των 60 ημερών ενώ παράλληλα υποστήριξε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν με την ίδια την αρχή της επιβολής τελών».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, από το περιεχόμενο του υπό διαμόρφωση μνημονίου ΗΠΑ–Ιράν προκύπτει ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz θα ρυθμίζεται από κοινού από το Ιράν και το Ομάν.
Τα τρία ερωτήματα
Ωστόσο, η έλλειψη λεπτομερειών και οι όροι που έχουν γίνει γνωστοί αφήνουν τον Trump αντιμέτωπο με τρία άμεσα ερωτήματα που θα καθορίσουν τη μελλοντική στρατηγική ισορροπία στη Μέση Ανατολή, τη θέση του πολέμου στην Ιστορία και τον τρόπο με τον οποίο όλα αυτά θα επηρεάσουν την προεδρική του κληρονομιά:
- Μήπως το άνοιγμα των Στενών του Hormuz και η άρση του αποκλεισμού σηματοδοτούν απλώς επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση, αφού το κρίσιμο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος παραμένει άλυτο;
- Βρίσκεται ο Trump πιο κοντά σε μια πυρηνική συμφωνία ανώτερη από εκείνη που διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση Obama, η οποία υποστηριζόταν και επιτηρούνταν διεθνώς και με την οποία το Ιράν συμμορφωνόταν μέχρι να την ακυρώσει ο Trump στην πρώτη του θητεία;
- Και, κυρίως, πέρα από την αποδυνάμωση των συμβατικών στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν, πέτυχε ο πόλεμος - τον οποίο η πλειοψηφία των Αμερικανών δεν επιθυμούσε και ο οποίος προκάλεσε τεράστιες παγκόσμιες δυσκολίες - αποτελέσματα που να δικαιολογούν το κόστος του;
Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις είναι επίσης σημαντικές, εφόσον το μνημόνιο αντέξει, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο το Ιράν θα αξιοποιήσει στο μέλλον την επιρροή που απέδειξε ότι διαθέτει στα Στενά του Hormuz και αν θα επιδιώξει να την εκμεταλλευτεί οικονομικά.
ΗΠΑ σε παρακμή
Η αποτυχία των ΗΠΑ και του Ισραήλ, μετά τη δολοφονία του προηγούμενου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Ali Khamenei, να ανατρέψουν το ιρανικό καθεστώς, το οποίο ορίζεται από την εχθρότητά του προς τις ΗΠΑ και επιδιώκει την εξάλειψη του εβραϊκού κράτους, προμηνύει επίσης μελλοντικές εντάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα ανάφλεξη.
Στο εσωτερικό του Ιράν, εφόσον οι συνθήκες πολέμου υποχωρήσουν, το ενδιαφέρον θα στραφεί στο κατά πόσο το καθεστώς έχει αποδυναμωθεί κρίσιμα από τον πόλεμο και τον αμερικανικό αποκλεισμό ή αν, αντίθετα, έχει ενισχυθεί από την επιβίωσή του και είναι έτοιμο για μια νέα περίοδο καταστολής.
Γενικότερα, οι συνέπειες του πολέμου θα δείξουν αν η προσπάθεια του Trump να επιβάλει τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ ήταν αποτελεσματική ή αν οδήγησε σε μια ακόμη αμερικανική ταπείνωση στη Μέση Ανατολή, ενισχύοντας την αντίληψη - ιδίως στην Κίνα - ότι η αμερικανική ισχύς βρίσκεται σε παρακμή.
Βαρύς ισχυρισμός
Ήταν σημαντικό ότι, έπειτα από εβδομάδες κατά τις οποίες ο Trump προανήγγελλε επικείμενες ειρηνευτικές συμφωνίες, το μνημόνιο της Κυριακής αναγνωρίστηκε επίσης από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.
«Πολλοί πρόεδροι προσπάθησαν να πετύχουν ειρήνη με το Ιράν και όλοι απέτυχαν πριν από εμένα», δήλωσε ο Trump στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε μια προφανή προσπάθεια να ενισχύσει το αφήγημα μιας θριαμβευτικής επιτυχίας που ταίριαζε με το εορταστικό κλίμα των γενεθλίων του.
Ο JD Vance πρόσθεσε: «Αυτό που ουσιαστικά πέτυχε ο πρόεδρος είναι να εξαλείψει την πυρηνική απειλή του Ιράν.
Αυτό έχει πλέον ολοκληρωθεί».
Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα βαρύ ισχυρισμό.
Αν όμως η αισιοδοξία του προέδρου και του αντιπροέδρου επιβεβαιωθεί από τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις και μια τελική συμφωνία, ο Trump θα δικαιούται να πιστωθεί τη διευθέτηση μιας αντιπαράθεσης με το Ιράν που ταλαιπωρεί Αμερικανούς προέδρους εδώ και σχεδόν 50 χρόνια.
Μια τέτοια ιστορική δικαίωση, ωστόσο, απέχει ακόμη πολύ.
Trump στους New York Times: Το Ιράν θα μπορεί να προχωρά σε χαμηλού επιπέδου εμπλουτισμό ουρανίου
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Trump ανέφερε σε δηλώσεις του στους New York Times ότι το Ιράν θα επιτρέπεται να προχωρά σε εμπλουτισμό ουρανίου σε χαμηλά επίπεδα.
Ο Trump, ο οποίος μέχρι πρότινος επέμενε στην ανάγκη καταστροφής όλων των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν και στην εφαρμογή πολιτικής «μηδενικού εμπλουτισμού», δήλωσε στους New York Times ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να διατηρήσει εμπλουτισμό σε χαμηλά επίπεδα.
Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι στο μνημόνιο κατανόησης που έχει υπογραφεί δεν περιλαμβάνεται ακόμη συμφωνία για το πυρηνικό ζήτημα.
Ωστόσο, η νέα τοποθέτηση του Trump θεωρείται από την ιρανική πλευρά ως υπαναχώρηση από μέρος των προηγούμενων απαιτήσεών του.
Παράλληλα, υποστηρίζεται ότι θα απαιτηθούν και άλλες υποχωρήσεις από την Ουάσιγκτον για να καταστεί εφικτή μια μελλοντική συμφωνία, αν και η εμπειρία του Ιράν από προηγούμενες αμερικανικές αθετήσεις δεσμεύσεων καθιστά αβέβαιη μια τέτοια εξέλιξη.
Το ιρανικό πρακτορείο Tasnim τονίζει επίσης ότι η δήλωση του Trump δεν σημαίνει αποδοχή των αμερικανικών όρων από την Τεχεράνη, αλλά καταδεικνύει μεταβολή της αμερικανικής στάσης σε σχέση με το παρελθόν.
Όπως αναφέρεται, το Ιράν εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να διασφαλίζει τα δικαιώματά του και ότι οι συχνές αλλαγές θέσεων από την πλευρά του Trump δεν πρόκειται να επηρεάσουν τη διαπραγματευτική στάση της Τεχεράνης.
Διαπραγματεύσεις
Το πιο κρίσιμο ζήτημα - αυτό που οδήγησε στον πόλεμο - είναι το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και των αποθεμάτων του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού.
Το ερώτημα αυτό παραπέμπεται από το μνημόνιο σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις, οι οποίες αναμένεται να είναι ιδιαίτερα σύνθετες και τεταμένες.
Το Ιράν έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, επομένως μια νέα διαβεβαίωση προς αυτή την κατεύθυνση δεν προσθέτει πολλά.
Υπήρξαν ελάχιστες αναφορές από την αμερικανική πλευρά σχετικά με τον περιορισμό της ιρανικής υποστήριξης προς ένοπλες οργανώσεις - συμμάχους, όπως η Hezbollah, ή με τον περιορισμό των πυραυλικών προγραμμάτων του Ιράν και των προσπαθειών του να αναπληρώσει το οπλοστάσιο που αποδυναμώθηκε από τον πόλεμο.
Και τα δύο ζητήματα αποτελούν μείζονα θέματα για το Ισραήλ και, αν παραμείνουν άλυτα, θα μπορούσαν να τινάξουν τη συμφωνία στον αέρα.
Διαφορετικές ερμηνείες
Διαφορετικές αντιλήψεις σχετικά με το τι ακριβώς σημαίνει το μνημόνιο αρχίζουν ήδη να διαμορφώνονται.
Οι ΗΠΑ επιμένουν ότι οποιαδήποτε αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ή άρση κυρώσεων θα συνδεθεί αυστηρά με τη συμμόρφωση του Ιράν.
Η Τεχεράνη, αντίθετα, υποστηρίζει ότι η περίοδος των 60 ημερών θα αρχίσει μόνο όταν η Ουάσιγκτον ξεκινήσει να εκταμιεύει δισεκατομμύρια δολάρια από τα παγωμένα κεφάλαιά της.
Η δυσπιστία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είναι τόσο βαθιά, και οι εντάσεις μεταξύ Ισραήλ και Τεχεράνης τόσο υψηλές, ώστε θα αποτελεί σημαντικό επίτευγμα αν η συμφωνία διατηρηθεί μέχρι την υπογραφή μιας τελικής συμφωνίας.
«Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσωρινή παύση σε έναν θερμό πόλεμο μεταξύ Αμερικής και Ιράν.
Και θα επιστρέψουμε σε μια κατάσταση ψυχρού πολέμου με το Ιράν», δήλωσε ο αναλυτής διεθνών υποθέσεων του CNN Karim Sadjadpour.
«Ωστόσο, δεν επιλύει τη σύγκρουση.
Τα πιο δύσκολα ζητήματα παραπέμφθηκαν σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις και δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι θα λυθούν μέσα σε 60 ημέρες», πρόσθεσε ο Sadjadpour, ανώτερος ερευνητής του Carnegie Endowment for International Peace.
Η αμοιβαία καχυποψία που δυσχέρανε τις διαπραγματεύσεις και ενδέχεται να επισκιάσει τις μελλοντικές συνομιλίες ήταν εμφανής και την Κυριακή.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, το Ιράν καθυστέρησε την ανακοίνωση μέχρι να περάσουν τα μεσάνυχτα στην Τεχεράνη.
Έτσι απέφυγε να συμπέσει με τα γενέθλια του Trump, αλλά ταυτόχρονα επέτρεψε στον Αμερικανό πρόεδρο να παρουσιάσει τη συμφωνία ως ένα έγκαιρο «δώρο».
Θα χρειαστούν μήνες
Το μνημόνιο ενισχύει την αισιοδοξία των αγορών ότι μια περίοδος έντονων οικονομικών αναταράξεων θα αρχίσει να υποχωρεί, ιδιαίτερα αν δεκάδες πετρελαιοφόρα που παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο επί μήνες μπορέσουν να κινηθούν ξανά.
Το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος εκτόξευσε τις τιμές των καυσίμων παγκοσμίως και τροφοδότησε τον πληθωρισμό, επιδεινώνοντας το πρόβλημα ακρίβειας που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια Αμερικανοί.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι, ακόμη και αν οι τιμές του πετρελαίου αρχίσουν να υποχωρούν, θα χρειαστούν μήνες για να αποκατασταθούν οι αλυσίδες εφοδιασμού και να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές συνέπειες.
Επιπλέον, το Ιράν έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία που περνούν από τα Στενά του Hormuz.
«Μπορεί να πει κανείς ότι το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Hormuz ή ότι το έκανε ο αμερικανικός αποκλεισμός, αλλά στην πραγματικότητα ήταν οι ασφαλιστικές εταιρείες», δήλωσε ο επικεφαλής ενεργειακός αναλυτής της Gulf Oil, Tom Kloza.
«Μέχρι να είναι απολύτως βέβαιες ότι τα πλοία μπορούν να διέρχονται με ασφάλεια, ίσως να μην θελήσουν να ασφαλίσουν ορισμένα από αυτά τα τεράστια δεξαμενόπλοια».
Θέλει γρήγορα αποτελέσματα
Πολιτικά, ο Trump χρειάζεται γρήγορα αποτελέσματα.
Αν οι τιμές του πετρελαίου υποχωρήσουν, το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τις τιμές των καυσίμων, μειώνοντας μέρος των πληθωριστικών πιέσεων.
Η αδυναμία του να υλοποιήσει την προεκλογική του υπόσχεση του 2024 για μείωση των τιμών στα τρόφιμα και τη στέγαση έχει πλήξει τη δημοτικότητά του σε κρίσιμες εκλογικές ομάδες.
Οι Ρεπουμπλικάνοι υποστήριξαν ότι ο Trump παρερμηνεύθηκε όταν δήλωσε πρόσφατα «λατρεύω τον πληθωρισμό», όμως η φράση θεωρήθηκε πολιτικά ατυχής και ενίσχυσε την εικόνα ενός προέδρου που δεν αντιλαμβάνεται τις οικονομικές δυσκολίες των πολιτών.
Παραμένει αμφίβολο αν ο Trump θα αποκομίσει σημαντικό πολιτικό όφελος από τον τερματισμό ενός πολέμου που, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η πλειοψηφία των Αμερικανών δεν υποστήριζε και τον οποίο ο ίδιος δυσκολεύτηκε να δικαιολογήσει.
Γι’ αυτό η επιτυχία των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι καθοριστική για την ικανότητά του να πείσει ότι οι Αμερικανοί κέρδισαν κάτι από τις θυσίες τους.
Οι ΗΠΑ δεν πέτυχαν τίποτα
Ωστόσο, η Τεχεράνη έχει δείξει καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης - που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο - ότι κατανοεί τις πολιτικές πιέσεις που αντιμετωπίζει ο Trump στο εσωτερικό των ΗΠΑ και διαθέτει μακρά ιστορία καθυστερήσεων και τακτικών κωλυσιεργίας στις διαπραγματεύσεις.
Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να συνδέσουν τα συχνά αντιφατικά δημόσια μηνύματα του Trump για το Ιράν και την υπαναχώρησή του από την υπόσχεση να μην ξεκινήσει νέους πολέμους στο εξωτερικό με την οικονομική ανασφάλεια που βιώνουν πολλές αμερικανικές οικογένειες.
Ο βουλευτής Adam Smith, κορυφαίο στέλεχος των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής, δήλωσε ότι ο τερματισμός ενός πολέμου με τόσο καταστροφικές επιπτώσεις είναι «εξαιρετικά θετική εξέλιξη».
Ωστόσο, υποστήριξε ότι ο πόλεμος «δεν πέτυχε τίποτα για τις ΗΠΑ.
Επιστρέφουμε ακριβώς εκεί που βρισκόμασταν στις 27 Φεβρουαρίου και μάλιστα σε χειρότερη κατάσταση».
Το γεγονός ότι ο Trump πανηγυρίζει μια συμφωνία της οποίας οι πρώτες προβλέψεις απλώς επαναφέρουν το άνοιγμα των Στενών του Hormuz - που ήταν ανοιχτά πριν από τον πόλεμο - υπονομεύει τις προσπάθειες του Λευκού Οίκου να παρουσιάσει μια μεγάλη νίκη.
Η Ιστορία μπορεί να καταλήξει σε διαφορετικό συμπέρασμα αν οι επόμενες εβδομάδες διαπραγματεύσεων οδηγήσουν σε ένα επαληθεύσιμο τέλος των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν.
Προς το παρόν, όμως, η συμφωνία της Κυριακής από μόνη της δεν αποτελεί την αδιαμφισβήτητη νίκη που αναζητά ο Trump, ούτε του προσφέρει ακόμη μια σαφή έξοδο από τον πόλεμο.
Η συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν αποτελεί «προσωπική ήττα του Netanyahu»
Ο Ισραηλινός πολιτικός αναλυτής Gideon Levy δήλωσε ότι η ανακοίνωση της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εκλαμβάνεται στο Ισραήλ ως «ήττα του Ισραήλ και προσωπική ήττα του Benjamin Netanyahu».
Μιλώντας στο Al Jazeera, ο Gideon Levy υποστήριξε ότι το Ιράν αποτελούσε το «έργο ζωής» του Netanyahu και ότι πλέον το Ισραήλ έχει «αποκλειστεί πλήρως από τις διαπραγματεύσεις», με μοναδική επιλογή να καταφύγει σε ενέργειες παρεμπόδισης της διαδικασίας.
Κατά τον ίδιο, σε αυτές περιλαμβάνονται και «οι γελοίες, παιδικές επιθέσεις» που εξαπέλυσε το Ισραήλ στη Βηρυτό την Κυριακή.
«Είναι πλέον πολύ ξεκάθαρο ότι το Ισραήλ μόνο έχασε σε αυτή την υπόθεση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Levy πρόσθεσε ότι η πραγματική δοκιμασία της δέσμευσης του Donald Trump να περιορίσει τις ισραηλινές κινήσεις «μένει ακόμη να φανεί», καθώς ο Netanyahu εξακολουθεί να έχει ισχυρό κίνητρο να υπονομεύσει μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που δεν ικανοποιεί βασικές ισραηλινές επιδιώξεις.
«Η κατάσταση είναι εξαιρετικά εύθραυστη.
Και θεωρώ ότι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της συμφωνίας με το Ιράν είναι η κατάσταση στον Λίβανο», τόνισε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη πέτυχε να συνδέσει πλήρως το ζήτημα του Λιβάνου με τη συμφωνία.
«Οι Ιρανοί κατάφεραν να δημιουργήσουν μια πλήρη διασύνδεση μεταξύ του Λιβάνου και της συμφωνίας.
Και πραγματικά δεν βλέπω πώς μπορεί να λειτουργήσει αυτό, καθώς το Ισραήλ εξακολουθεί να βρίσκεται στον Λίβανο και δεν έχει καμία πρόθεση να αποχωρήσει.
Όσο υπάρχουν ισραηλινά στρατεύματα εκεί, δεν μπορεί να υπάρξει “πλήρης κατάπαυση του πυρός”, γιατί θα υπάρχει πάντοτε αντίσταση στην ισραηλινή κατοχή του Λιβάνου», κατέληξε.
I24 News: Ο Trump απέτυχε να διαχωρίσει τα μέτωπα του Ιράν και του Λιβάνου
Το ισραηλινό μέσο ενημέρωσης i24NEWS παραδέχεται ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, δεν κατάφερε να αποσυνδέσει το μέτωπο του Λιβάνου από εκείνο του Ιράν.
Σύμφωνα με δημοσίευμα που επικαλείται το ιρανικό πρακτορείο Mehr, υπουργοί της κυβέρνησης του Ισραήλ εκτιμούν ότι οι εξελίξεις στα δύο μέτωπα παραμένουν άμεσα συνδεδεμένες.
Στο δημοσίευμα αναφέρεται ότι «πρέπει να αναγνωριστεί πως τα πεδία των συγκρούσεων στον Λίβανο και στο Ιράν συνδέονται άμεσα μεταξύ τους».
Η αναφορά αυτή έρχεται σε συνέχεια των επανειλημμένων δηλώσεων της Τεχεράνης ότι οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου θα πρέπει να περιλαμβάνει και τον Λίβανο.
Το Ιράν έχει επίσης προειδοποιήσει ότι τυχόν ισραηλινές επιθέσεις στη νότια συνοικία της Βηρυτού (Dahiyeh) θα προκαλέσουν αντίδραση.
Το δημοσίευμα σημειώνει ακόμη ότι και το ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο Channel 14 είχε ασκήσει έντονη κριτική στις πρόσφατες κινήσεις του Trump, χαρακτηρίζοντάς τες «πλήγμα» για τα συμφέροντα του Τελ Αβίβ.
Σύμφωνα με το ίδιο μέσο, υπάρχει αυξανόμενη δυσκολία σε ισραηλινούς πολιτικούς και αναλυτές να ερμηνεύσουν τις τελευταίες κινήσεις του Λευκού Οίκου αναφορικά με το Ιράν, τον Λίβανο και τη διαχείριση της ευρύτερης περιφερειακής κρίσης.
Τι προβλέπει το προσχέδιο μνημονίου
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr, το προσχέδιο μνημονίου 14 σημείων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ προβλέπει:
• Άμεση και μόνιμη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
• Δέσμευση των ΗΠΑ να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν.
• Τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού και επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz εντός 30 ημερών.
• Αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές που περιβάλλουν το Ιράν.
• Αναστολή των κυρώσεων που σχετίζονται με το πετρέλαιο και αποκατάσταση της πρόσβασης του Ιράν στα έσοδά του.
• Σχέδια/χρηματοδότηση ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση, από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
• Διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών με στόχο μια τελική συμφωνία, επικεντρωμένη στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και σε ευρεία άρση κυρώσεων.
• Το Ιράν επαναβεβαιώνει ότι δεν θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα στο πλαίσιο της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT).
• Καμία νέα ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων και καμία νέα επιβολή κυρώσεων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
• Αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων από παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων.
• Δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης και επικύρωση της τελικής συμφωνίας από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
• Τα πυραυλικά προγράμματα του Ιράν και η υποστήριξή του προς περιφερειακές συμμαχικές οργανώσεις θα εξαιρεθούν από τις συνομιλίες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών