Το Ιράν έχει τοποθετήσει εκρηκτικούς μηχανισμούς στις εισόδους υπόγειων εγκαταστάσεων όπου βρίσκεται αποθηκευμένο περίπου μισός τόνος ουρανίου εμπλουτισμένου για να αποτρέψει επιχείρηση κλοπής του από Αμερικανούς κομάντος
Συγκλονιστικές είναι οι αποκαλύψεις για το ουράνιο του Ιράν, το οποίο οι Αμερικανοί σχεδίαζαν να κατασχέσουν με μία παράτολμη επιχείρηση, που με απόλυτη βεβαιότητα θα κατέληγε σε λουτρό αίματος.
Αίσθηση προκαλεί η αποκάλυψη, πως το Ιράν έχει προχωρήσει σε εκτεταμένη οχύρωση και παγίδευση των εγκαταστάσεων, όπου φυλάσσεται το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιό του.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται πηγές των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, η Τεχεράνη φέρεται να έχει γκρεμίσει σκόπιμα σήραγγες και να έχει τοποθετήσει εκρηκτικούς μηχανισμούς στις εισόδους υπόγειων εγκαταστάσεων όπου βρίσκεται αποθηκευμένο περίπου μισός τόνος ουρανίου εμπλουτισμένου σε επίπεδα κοντά σε εκείνα που απαιτούνται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Η εξέλιξη αυτή παρουσιάζεται από την Ουάσιγκτον ως μια νέα πρόκληση που περιπλέκει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών επί του Μνημονίου Κατανόησης των 14 σημείων.
Ωστόσο, πίσω από την αμερικανική αφήγηση περί «παγκόσμιας ασφάλειας» κρύβεται μια βαθύτερη πραγματικότητα: οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν για ακόμη μία φορά να επιβάλουν τους δικούς τους όρους σε μια περιοχή όπου επί δεκαετίες ασκούν πολιτική πίεσης, στρατιωτικών επεμβάσεων και γεωπολιτικών εκβιασμών.
Το ουράνιο ως γεωπολιτικό τρόπαιο
Ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η εξασφάλιση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα των ΗΠΑ.
Μάλιστα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει ένα σχέδιο που θα υποχρέωνε την Τεχεράνη να παραδώσει το πυρηνικό υλικό στις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε αυτό να καταστραφεί και στη συνέχεια να απομακρυνθεί από τη χώρα.
Η πρόταση αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την έννοια της εθνικής κυριαρχίας.
Διότι ανεξάρτητα από το πώς αξιολογεί κανείς το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, είναι δύσκολο να αγνοηθεί η αντίφαση: μια πυρηνική υπερδύναμη, η οποία διαθέτει χιλιάδες πυρηνικές κεφαλές, απαιτεί από ένα άλλο κράτος να παραδώσει το στρατηγικό του απόθεμα υπό αμερικανικό έλεγχο.
Η εικόνα αυτή θυμίζει περισσότερο λογική επιβολής ισχύος παρά ισότιμη διεθνή διαπραγμάτευση.
Οι ΗΠΑ παρουσιάζουν το σχέδιο ως μέτρο σταθεροποίησης της περιοχής.
Ωστόσο, πολλοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η Ουάσιγκτον διατηρεί διαχρονικά διαφορετικά μέτρα και σταθμά όταν πρόκειται για συμμάχους και αντιπάλους της.
Οι ΗΠΑ σχεδίαζαν πυρηνικό ριφιφί
Εξάλλου το CNN είναι εκείνο, που αποκάλυψε πως οι ΗΠΑ είχαν ετοιμάσει μία ειδική επιχείρηση για την κλοπή του ιρανικού ουρανίου, η οποία ωστόσο ματαιώθηκε την τελευταία στιγμή από τον Donald Trump, υπό τον φόβο αντιποίνων, τα οποία θα εκτροχίαζαν την παγκόσμια οικονομία.
Συγκεκριμένα ο κορυφαίος στρατηγός των ΗΠΑ πραγματοποίησε μια μυστική, εσπευσμένη επίσκεψη στα αρχηγεία της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ στη Florida στα τέλη του περασμένου μήνα, προκειμένου να ενημερωθεί αυτοπροσώπως για τα σχέδια του αμερικανικού στρατού να στείλει χερσαία στρατεύματα εντός του Ιράν με σκοπό την βίαιη κατάσχεση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του –του βασικού συστατικού που είναι απαραίτητο για την παραγωγή πυρηνικού όπλου.
Οι ενημερώσεις ήταν τόσο επείγουσες και ευαίσθητες που απαιτήθηκε από τον στρατηγό Dan Caine, Πρόεδρο του Μικτού Επιτελείου Στρατού, να σπεύσει από μια συνάντηση ανώτερων αξιωματούχων του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες πίσω στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, προς την Tampa της Florida, στις 19 Μαΐου, ανέφεραν πηγές με γνώση του ζητήματος.
Η υψηλού επιπέδου και πιεστική φύση των ενημερώσεων υπογραμμίζει το πόσο κοντά έφτασε η κυβέρνηση στο να δώσει το πράσινο φως για την υψηλού κινδύνου χερσαία επιχείρηση, ανέφεραν οι πηγές.
Εκπρόσωπος του Μικτού Επιτελείου αρνήθηκε να σχολιάσει σχετικά με τις προετοιμασίες για μια πιθανή επιχείρηση.
Στη συνέχεια, ο Caine ενημέρωσε τον Donald Trump για τις επιλογές μιας τέτοιας επιχείρησης, δήλωσε μία από τις πηγές.
Ωστόσο, ο Trump πάτησε «παύση» αφότου προειδοποιήθηκε ότι κάτι τέτοιο πιθανότατα θα προκαλούσε σκληρά ιρανικά αντίποινα, παρατείνοντας τον πόλεμο και βυθίζοντας την παγκόσμια οικονομία σε περαιτέρω αναταραχή, ανέφεραν οι πηγές.
Ο Trump εξέφρασε επίσης ανησυχία για την πιθανότητα σημαντικού αριθμού αμερικανικών απωλειών, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Ο προχωρημένος σχεδιασμός για την επιχείρηση έγινε εν μέσω επανειλημμένων δηλώσεων του Trump ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν πλησιάζουν σε συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Hormuz και την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Η αντίδραση της Τεχεράνης
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον δεν προκαλεί έκπληξη ότι η Τεχεράνη επιλέγει να θωρακίσει τις εγκαταστάσεις της με νάρκες και εκρηκτικούς μηχανισμούς, όπως αποκάλυψε σε αποκλειστικό του δημοσίευμα το CNN.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι σημαντικό μέρος του αποθέματος βρίσκεται σε υπόγεια συγκροτήματα στην περιοχή του Isfahan, τα οποία έχουν ενισχυθεί περαιτέρω τους τελευταίους μήνες.
Δορυφορικές εικόνες δείχνουν εκτεταμένα δίκτυα σηράγγων λαξευμένων σε βραχώδεις σχηματισμούς, με πρόσθετα μέτρα προστασίας γύρω από τις εισόδους.
Από την οπτική του Ιράν, οι κινήσεις αυτές αποτελούν μέτρο αποτροπής απέναντι σε μια χώρα που έχει επανειλημμένα αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης.
Δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι μόλις πριν από λίγες εβδομάδες ο ίδιος ο Donald Trump άφηνε δημοσίως να εννοηθεί ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα μπορούσαν να επιχειρήσουν την κατάληψη του υλικού.
Όταν μια υπερδύναμη δηλώνει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να εισβάλει ή να καταλάβει στρατηγικές εγκαταστάσεις ενός άλλου κράτους, είναι λογικό το κράτος αυτό να ενισχύει τις άμυνές του.
Η πολιτική των απειλών και τα αποτελέσματά της
Η αμερικανική προσέγγιση φαίνεται να έχει οδηγήσει στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από εκείνο που επιδίωκε.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η πρόσβαση στο ουράνιο σήμερα είναι πολύ δυσκολότερη, πιο επικίνδυνη και πιο χρονοβόρα σε σχέση με πριν από έναν μήνα.
Ακόμη και ειδικοί που έχουν υπηρετήσει σε αμερικανικούς οργανισμούς πυρηνικής ασφάλειας παραδέχονται ότι η ανάκτηση του υλικού θα απαιτούσε εκτεταμένες επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης και βαρέα μηχανήματα εκσκαφών.
Με άλλα λόγια, οι δημόσιες απειλές της Ουάσιγκτον φαίνεται ότι ώθησαν το Ιράν να προστατεύσει ακόμη περισσότερο τις εγκαταστάσεις του.
Ο ίδιος ο Donald Trump είχε δηλώσει σε συνέντευξή του στο Fox News ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες γνωρίζουν «ακριβώς τι συμβαίνει» στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις και πως «κανείς δεν έχει πλησιάσει».
Ωστόσο, η δημοσιοποίηση τέτοιων πληροφοριών ενδέχεται να λειτούργησε ως κίνητρο για την Τεχεράνη ώστε να αυξήσει περαιτέρω τα επίπεδα ασφαλείας.
Αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας ευρύτερης αδυναμίας της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής: η υπερβολική έμφαση στην απειλή χρήσης βίας συχνά οδηγεί τους αντιπάλους σε ακόμη μεγαλύτερη στρατιωτικοποίηση.
Οι αντιφάσεις της αμερικανικής στρατηγικής
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι επιδιώκει τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και την αποτροπή μιας νέας πυρηνικής κρίσης.
Την ίδια στιγμή όμως, διατηρεί στρατιωτική παρουσία σε ολόκληρη την περιοχή, συμμετέχει ενεργά σε περιφερειακές συγκρούσεις και συνεχίζει να αντιμετωπίζει το Ιράν κυρίως ως στρατιωτικό πρόβλημα και όχι ως πολιτικό συνομιλητή.
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν αναλογιστεί κανείς ότι οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν μονομερώς από τη διεθνή πυρηνική συμφωνία με το Ιράν κατά την προηγούμενη θητεία του Donald Trump.
Η απόφαση εκείνη θεωρήθηκε από πολλούς διπλωμάτες ως σοβαρό πλήγμα στην αξιοπιστία της αμερικανικής διπλωματίας.
Σήμερα, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ζητώντας ακόμη περισσότερες παραχωρήσεις από την Τεχεράνη, χωρίς όμως να έχει αποκαταστήσει πλήρως την εμπιστοσύνη που χάθηκε τα προηγούμενα χρόνια.
Το κλείσιμο των Στενών του Hormuz και οι παγκόσμιες επιπτώσεις
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της κατάστασης στα Στενά του Hormuz.
Το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η συνεχιζόμενη ένταση έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και ανησυχία σε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο.
Παρά ταύτα, αντί να επιδιωχθεί μια πολυμερής διαδικασία αποκλιμάκωσης υπό διεθνή εποπτεία, η συζήτηση φαίνεται να επικεντρώνεται στο πώς οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν τον έλεγχο του ιρανικού πυρηνικού υλικού.
Η επιλογή αυτή ενισχύει τις υποψίες πολλών χωρών ότι η αμερικανική πολιτική καθοδηγείται περισσότερο από στρατηγικά συμφέροντα παρά από ουδέτερες ανησυχίες για τη διεθνή ασφάλεια.
Η δύσκολη επόμενη ημέρα
Ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον τις επόμενες ημέρες, τα προβλήματα δεν θα εξαφανιστούν.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η απομάκρυνση του ουρανίου θα απαιτήσει πολύπλοκες τεχνικές επιχειρήσεις, εξειδικευμένο εξοπλισμό και σημαντικό χρόνο.
Αναφορές κάνουν λόγο για πιθανή εμπλοκή ειδικών μονάδων της Διοίκησης Εθνικής Πυρηνικής Ασφάλειας και του Oak Ridge National Laboratory στο Tennessee.
Ακόμη όμως και οι πλέον εξειδικευμένοι επιστήμονες του κόσμου δεν μπορούν να παρακάμψουν τις φυσικές δυσκολίες που δημιουργούν οι κατεστραμμένες σήραγγες και τα ναρκοθετημένα περάσματα.
Το ερώτημα επομένως παραμένει: ποιος θα αναλάβει το ρίσκο και με ποια νομιμοποίηση;
Μια κρίση που αποκαλύπτει βαθύτερα προβλήματα
Η υπόθεση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν δεν αφορά μόνο την πυρηνική ασφάλεια.
Αποτελεί ταυτόχρονα αντανάκλαση μιας ευρύτερης σύγκρουσης για την παγκόσμια ισορροπία ισχύος.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται μια υπερδύναμη που εξακολουθεί να θεωρεί ότι μπορεί να καθορίζει μονομερώς τους κανόνες του παιχνιδιού.
Από την άλλη, ένα κράτος που, παρά τις διεθνείς πιέσεις και τις κυρώσεις, επιχειρεί να διαφυλάξει τα στρατηγικά του πλεονεκτήματα.
Η εξέλιξη των τελευταίων εβδομάδων δείχνει ότι η πολιτική της πίεσης δεν έχει οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαφάνεια ή συνεργασία.
Αντιθέτως, έχει προκαλέσει νέα οχύρωση, βαθύτερη καχυποψία και ακόμη μεγαλύτερη δυσκολία επίλυσης του προβλήματος.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο συμπέρασμα της σημερινής κρίσης: όταν η διπλωματία υποχωρεί μπροστά στις απειλές και τη λογική της ισχύος, οι συγκρούσεις δεν επιλύονται.
Απλώς μεταφέρονται βαθύτερα κάτω από το έδαφος, όπως ακριβώς και το ουράνιο που σήμερα βρίσκεται θαμμένο στις υπόγειες εγκαταστάσεις του Isfahan.
www.bankingnews.gr
Αίσθηση προκαλεί η αποκάλυψη, πως το Ιράν έχει προχωρήσει σε εκτεταμένη οχύρωση και παγίδευση των εγκαταστάσεων, όπου φυλάσσεται το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιό του.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται πηγές των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, η Τεχεράνη φέρεται να έχει γκρεμίσει σκόπιμα σήραγγες και να έχει τοποθετήσει εκρηκτικούς μηχανισμούς στις εισόδους υπόγειων εγκαταστάσεων όπου βρίσκεται αποθηκευμένο περίπου μισός τόνος ουρανίου εμπλουτισμένου σε επίπεδα κοντά σε εκείνα που απαιτούνται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Η εξέλιξη αυτή παρουσιάζεται από την Ουάσιγκτον ως μια νέα πρόκληση που περιπλέκει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών επί του Μνημονίου Κατανόησης των 14 σημείων.
Ωστόσο, πίσω από την αμερικανική αφήγηση περί «παγκόσμιας ασφάλειας» κρύβεται μια βαθύτερη πραγματικότητα: οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν για ακόμη μία φορά να επιβάλουν τους δικούς τους όρους σε μια περιοχή όπου επί δεκαετίες ασκούν πολιτική πίεσης, στρατιωτικών επεμβάσεων και γεωπολιτικών εκβιασμών.
Το ουράνιο ως γεωπολιτικό τρόπαιο
Ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η εξασφάλιση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα των ΗΠΑ.
Μάλιστα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει ένα σχέδιο που θα υποχρέωνε την Τεχεράνη να παραδώσει το πυρηνικό υλικό στις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε αυτό να καταστραφεί και στη συνέχεια να απομακρυνθεί από τη χώρα.
Η πρόταση αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την έννοια της εθνικής κυριαρχίας.
Διότι ανεξάρτητα από το πώς αξιολογεί κανείς το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, είναι δύσκολο να αγνοηθεί η αντίφαση: μια πυρηνική υπερδύναμη, η οποία διαθέτει χιλιάδες πυρηνικές κεφαλές, απαιτεί από ένα άλλο κράτος να παραδώσει το στρατηγικό του απόθεμα υπό αμερικανικό έλεγχο.
Η εικόνα αυτή θυμίζει περισσότερο λογική επιβολής ισχύος παρά ισότιμη διεθνή διαπραγμάτευση.
Οι ΗΠΑ παρουσιάζουν το σχέδιο ως μέτρο σταθεροποίησης της περιοχής.
Ωστόσο, πολλοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η Ουάσιγκτον διατηρεί διαχρονικά διαφορετικά μέτρα και σταθμά όταν πρόκειται για συμμάχους και αντιπάλους της.
Οι ΗΠΑ σχεδίαζαν πυρηνικό ριφιφί
Εξάλλου το CNN είναι εκείνο, που αποκάλυψε πως οι ΗΠΑ είχαν ετοιμάσει μία ειδική επιχείρηση για την κλοπή του ιρανικού ουρανίου, η οποία ωστόσο ματαιώθηκε την τελευταία στιγμή από τον Donald Trump, υπό τον φόβο αντιποίνων, τα οποία θα εκτροχίαζαν την παγκόσμια οικονομία.
Συγκεκριμένα ο κορυφαίος στρατηγός των ΗΠΑ πραγματοποίησε μια μυστική, εσπευσμένη επίσκεψη στα αρχηγεία της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ στη Florida στα τέλη του περασμένου μήνα, προκειμένου να ενημερωθεί αυτοπροσώπως για τα σχέδια του αμερικανικού στρατού να στείλει χερσαία στρατεύματα εντός του Ιράν με σκοπό την βίαιη κατάσχεση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του –του βασικού συστατικού που είναι απαραίτητο για την παραγωγή πυρηνικού όπλου.
Οι ενημερώσεις ήταν τόσο επείγουσες και ευαίσθητες που απαιτήθηκε από τον στρατηγό Dan Caine, Πρόεδρο του Μικτού Επιτελείου Στρατού, να σπεύσει από μια συνάντηση ανώτερων αξιωματούχων του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες πίσω στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, προς την Tampa της Florida, στις 19 Μαΐου, ανέφεραν πηγές με γνώση του ζητήματος.
Η υψηλού επιπέδου και πιεστική φύση των ενημερώσεων υπογραμμίζει το πόσο κοντά έφτασε η κυβέρνηση στο να δώσει το πράσινο φως για την υψηλού κινδύνου χερσαία επιχείρηση, ανέφεραν οι πηγές.
Εκπρόσωπος του Μικτού Επιτελείου αρνήθηκε να σχολιάσει σχετικά με τις προετοιμασίες για μια πιθανή επιχείρηση.
Στη συνέχεια, ο Caine ενημέρωσε τον Donald Trump για τις επιλογές μιας τέτοιας επιχείρησης, δήλωσε μία από τις πηγές.
Ωστόσο, ο Trump πάτησε «παύση» αφότου προειδοποιήθηκε ότι κάτι τέτοιο πιθανότατα θα προκαλούσε σκληρά ιρανικά αντίποινα, παρατείνοντας τον πόλεμο και βυθίζοντας την παγκόσμια οικονομία σε περαιτέρω αναταραχή, ανέφεραν οι πηγές.
Ο Trump εξέφρασε επίσης ανησυχία για την πιθανότητα σημαντικού αριθμού αμερικανικών απωλειών, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Ο προχωρημένος σχεδιασμός για την επιχείρηση έγινε εν μέσω επανειλημμένων δηλώσεων του Trump ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν πλησιάζουν σε συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Hormuz και την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Η αντίδραση της Τεχεράνης
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον δεν προκαλεί έκπληξη ότι η Τεχεράνη επιλέγει να θωρακίσει τις εγκαταστάσεις της με νάρκες και εκρηκτικούς μηχανισμούς, όπως αποκάλυψε σε αποκλειστικό του δημοσίευμα το CNN.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι σημαντικό μέρος του αποθέματος βρίσκεται σε υπόγεια συγκροτήματα στην περιοχή του Isfahan, τα οποία έχουν ενισχυθεί περαιτέρω τους τελευταίους μήνες.
Δορυφορικές εικόνες δείχνουν εκτεταμένα δίκτυα σηράγγων λαξευμένων σε βραχώδεις σχηματισμούς, με πρόσθετα μέτρα προστασίας γύρω από τις εισόδους.
Από την οπτική του Ιράν, οι κινήσεις αυτές αποτελούν μέτρο αποτροπής απέναντι σε μια χώρα που έχει επανειλημμένα αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης.
Δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι μόλις πριν από λίγες εβδομάδες ο ίδιος ο Donald Trump άφηνε δημοσίως να εννοηθεί ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα μπορούσαν να επιχειρήσουν την κατάληψη του υλικού.
Όταν μια υπερδύναμη δηλώνει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να εισβάλει ή να καταλάβει στρατηγικές εγκαταστάσεις ενός άλλου κράτους, είναι λογικό το κράτος αυτό να ενισχύει τις άμυνές του.
Η πολιτική των απειλών και τα αποτελέσματά της
Η αμερικανική προσέγγιση φαίνεται να έχει οδηγήσει στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από εκείνο που επιδίωκε.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η πρόσβαση στο ουράνιο σήμερα είναι πολύ δυσκολότερη, πιο επικίνδυνη και πιο χρονοβόρα σε σχέση με πριν από έναν μήνα.
Ακόμη και ειδικοί που έχουν υπηρετήσει σε αμερικανικούς οργανισμούς πυρηνικής ασφάλειας παραδέχονται ότι η ανάκτηση του υλικού θα απαιτούσε εκτεταμένες επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης και βαρέα μηχανήματα εκσκαφών.
Με άλλα λόγια, οι δημόσιες απειλές της Ουάσιγκτον φαίνεται ότι ώθησαν το Ιράν να προστατεύσει ακόμη περισσότερο τις εγκαταστάσεις του.
Ο ίδιος ο Donald Trump είχε δηλώσει σε συνέντευξή του στο Fox News ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες γνωρίζουν «ακριβώς τι συμβαίνει» στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις και πως «κανείς δεν έχει πλησιάσει».
Ωστόσο, η δημοσιοποίηση τέτοιων πληροφοριών ενδέχεται να λειτούργησε ως κίνητρο για την Τεχεράνη ώστε να αυξήσει περαιτέρω τα επίπεδα ασφαλείας.
Αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας ευρύτερης αδυναμίας της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής: η υπερβολική έμφαση στην απειλή χρήσης βίας συχνά οδηγεί τους αντιπάλους σε ακόμη μεγαλύτερη στρατιωτικοποίηση.
Οι αντιφάσεις της αμερικανικής στρατηγικής
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι επιδιώκει τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και την αποτροπή μιας νέας πυρηνικής κρίσης.
Την ίδια στιγμή όμως, διατηρεί στρατιωτική παρουσία σε ολόκληρη την περιοχή, συμμετέχει ενεργά σε περιφερειακές συγκρούσεις και συνεχίζει να αντιμετωπίζει το Ιράν κυρίως ως στρατιωτικό πρόβλημα και όχι ως πολιτικό συνομιλητή.
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν αναλογιστεί κανείς ότι οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν μονομερώς από τη διεθνή πυρηνική συμφωνία με το Ιράν κατά την προηγούμενη θητεία του Donald Trump.
Η απόφαση εκείνη θεωρήθηκε από πολλούς διπλωμάτες ως σοβαρό πλήγμα στην αξιοπιστία της αμερικανικής διπλωματίας.
Σήμερα, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ζητώντας ακόμη περισσότερες παραχωρήσεις από την Τεχεράνη, χωρίς όμως να έχει αποκαταστήσει πλήρως την εμπιστοσύνη που χάθηκε τα προηγούμενα χρόνια.
Το κλείσιμο των Στενών του Hormuz και οι παγκόσμιες επιπτώσεις
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της κατάστασης στα Στενά του Hormuz.
Το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η συνεχιζόμενη ένταση έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και ανησυχία σε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο.
Παρά ταύτα, αντί να επιδιωχθεί μια πολυμερής διαδικασία αποκλιμάκωσης υπό διεθνή εποπτεία, η συζήτηση φαίνεται να επικεντρώνεται στο πώς οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν τον έλεγχο του ιρανικού πυρηνικού υλικού.
Η επιλογή αυτή ενισχύει τις υποψίες πολλών χωρών ότι η αμερικανική πολιτική καθοδηγείται περισσότερο από στρατηγικά συμφέροντα παρά από ουδέτερες ανησυχίες για τη διεθνή ασφάλεια.
Η δύσκολη επόμενη ημέρα
Ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον τις επόμενες ημέρες, τα προβλήματα δεν θα εξαφανιστούν.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η απομάκρυνση του ουρανίου θα απαιτήσει πολύπλοκες τεχνικές επιχειρήσεις, εξειδικευμένο εξοπλισμό και σημαντικό χρόνο.
Αναφορές κάνουν λόγο για πιθανή εμπλοκή ειδικών μονάδων της Διοίκησης Εθνικής Πυρηνικής Ασφάλειας και του Oak Ridge National Laboratory στο Tennessee.
Ακόμη όμως και οι πλέον εξειδικευμένοι επιστήμονες του κόσμου δεν μπορούν να παρακάμψουν τις φυσικές δυσκολίες που δημιουργούν οι κατεστραμμένες σήραγγες και τα ναρκοθετημένα περάσματα.
Το ερώτημα επομένως παραμένει: ποιος θα αναλάβει το ρίσκο και με ποια νομιμοποίηση;
Μια κρίση που αποκαλύπτει βαθύτερα προβλήματα
Η υπόθεση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν δεν αφορά μόνο την πυρηνική ασφάλεια.
Αποτελεί ταυτόχρονα αντανάκλαση μιας ευρύτερης σύγκρουσης για την παγκόσμια ισορροπία ισχύος.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται μια υπερδύναμη που εξακολουθεί να θεωρεί ότι μπορεί να καθορίζει μονομερώς τους κανόνες του παιχνιδιού.
Από την άλλη, ένα κράτος που, παρά τις διεθνείς πιέσεις και τις κυρώσεις, επιχειρεί να διαφυλάξει τα στρατηγικά του πλεονεκτήματα.
Η εξέλιξη των τελευταίων εβδομάδων δείχνει ότι η πολιτική της πίεσης δεν έχει οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαφάνεια ή συνεργασία.
Αντιθέτως, έχει προκαλέσει νέα οχύρωση, βαθύτερη καχυποψία και ακόμη μεγαλύτερη δυσκολία επίλυσης του προβλήματος.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο συμπέρασμα της σημερινής κρίσης: όταν η διπλωματία υποχωρεί μπροστά στις απειλές και τη λογική της ισχύος, οι συγκρούσεις δεν επιλύονται.
Απλώς μεταφέρονται βαθύτερα κάτω από το έδαφος, όπως ακριβώς και το ουράνιο που σήμερα βρίσκεται θαμμένο στις υπόγειες εγκαταστάσεις του Isfahan.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών