To ιστορικό παράδειγμα υπάρχει... το μεγάλο ερώτημα για τις ΗΠΑ είναι αν μπορεί να επιτευχθεί με επιτυχία και στο Ιράν
Οι ΗΠΑ θα απομακρύνουν τα αποθέματα εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των συνομιλιών τους με την Τεχεράνη, δήλωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος Donald Trump τον Ιούνιο στο CNBC.
«Και θα πάμε μαζί τους ή χωρίς αυτούς. Αλλά δεν θα επιτρέψουμε σε ανθρώπους να μας πυροβολούν. Τώρα, αν δεν καταλήξουμε σε συμφωνία, τότε θα τους εξολοθρεύσουμε στρατιωτικά πολύ σκληρά. Και θα περιμένουμε μέχρι να το κάνουμε αυτό προτού φύγουμε, οπότε θα έχουμε ασφάλεια με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Αν κάνουμε μια συμφωνία και τώρα είμαστε φιλικοί, θα πάμε όλοι μαζί. Θα είναι δικός μας ο εξοπλισμός. Θα το πάρουμε και θα το καταστρέψουμε, είτε επιτόπου είτε μεταφέροντάς το εκτός εγκαταστάσεων», τόνισε τότε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.
Eurasian Times: Κερδίζει έδαφος η χερσαία επιχείρηση κλοπής του ιρανικού ουρανίου
Νωρίτερα, όπως μεταδίδει στις 8/6 το EurAsian Times, η πιθανότητα μιας εξαιρετικά επικίνδυνης χερσαίας επιχείρησης για την απομάκρυνση του εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU) του Ιράν φέρεται να κερδίζει έδαφος τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στην Ιερουσαλήμ.
Προηγουμένως, ο Πρόεδρος Donald Trump και ο Πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu είχαν αφήσει να εννοηθεί η πιθανότητα αποστολής ειδικών δυνάμεων εντός του Ιράν για την κατάσχεση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του.
Ο Donald Trump είχε προειδοποιήσει νωρίτερα ότι οι αμερικανικές δυνάμεις παρακολουθούν στενά την ιρανική πυρηνική εγκατάσταση και θα σκοτώσουν οποιονδήποτε ή οτιδήποτε πλησιάσει σε αυτήν.
«Θα το πιάσουμε αυτό κάποια στιγμή… Το έχουμε υπό επιτήρηση. Έκανα κάτι που λέγεται Διαστημική Δύναμη (Space Force) και παρακολουθούν αυτό… Αν κάποιος πλησιάσει το μέρος, θα το μάθουμε — και θα τους ανατινάξουμε», δήλωσε ο Donald Trump.
Εν τω μεταξύ, σε συνέντευξή του στην εκπομπή 60 Minutes, ο Benjamin Netanyahu ήταν πολύ πιο άμεσος στα σχόλιά του.
Όταν ρωτήθηκε πώς το Ισραήλ και οι ΗΠΑ μπορούν να εξασφαλίσουν το ιρανικό HEU, ο Benjamin Netanyahu δήλωσε: «Μπαίνεις μέσα και το παίρνεις».
«Με τι; Ειδικές δυνάμεις από το Ισραήλ, ειδικές δυνάμεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες;» ρώτησε τον Benjamin Netanyahu ο παρουσιαστής της συνέντευξης.
«Λοιπόν, δεν πρόκειται να μιλήσω για στρατιωτικά μέσα, αλλά αυτό που μου είπε ο Πρόεδρος Donald Trump είναι "Θέλω να μπω εκεί μέσα". Και νομίζω ότι μπορεί να γίνει φυσικά. Αυτό δεν είναι το πρόβλημα. Εάν έχετε μια συμφωνία, και μπείτε μέσα και το πάρετε, γιατί όχι; Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος».
Το Ισραήλ πιέζει για μία ριψοκίνδυνη επιχείρηση εντός της ιρανικής επικράτειας...
Στις 11 Μαΐου, το Axios ανέφερε ότι η ισραηλινή κυβέρνηση «θέλει ο Donald Trump να διατάξει μια επιχείρηση ειδικών δυνάμεων για την εξασφάλιση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν».
«Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι ο Donald Trump είναι διστακτικός να διατάξει μια τέτοια επιχείρηση επειδή είναι εξαιρετικά επικίνδυνη», πρόσθεσε η αναφορά.
Ταυτόχρονα, δεν υπάρχει εναλλακτική λύση σε μια χερσαία επιχείρηση, αφότου η απόπειρα καταστροφής του ιρανικού αποθέματος ουρανίου με πυρομαχικά διείσδυσης εδάφους απέτυχε πέρυσι.
Επισημαίνεται, ότι τον Ιούνιο του 2025, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν 14 MOP GBU-57 … από επτά βομβαρδιστικά B-2 Spirit σε τέσσερις ύποπτες ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Τον Ιούνιο του 2025, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν 14 βόμβες διείσδυσης καταφυγίων MOP GBU-57 Massive Ordnance Penetrator από επτά στελθ βομβαρδιστικά B-2 Spirit εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, κυρίως στο Fordow και στη Natanz, ως μέρος της επιχείρησης Operation Midnight Hammer.
Ωστόσο, σύμφωνα με αναφορές των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, τα πλήγματα απέτυχαν να καταστρέψουν το ιρανικό απόθεμα.
Οι αμερικανοϊσραηλινές εκτιμήσεις για το εμπλουτισμένο ουράνιο των Ιρανών
Το Ιράν εκτιμάται ότι κατέχει περισσότερα από 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε καθαρότητα 60%, ένα επίπεδο που αποτελεί ένα σύντομο τεχνικό βήμα από το 90% που απαιτείται για όπλα.
Αυτό το απόθεμα, το οποίο συχνά αποθηκεύεται σε ασφαλείς τοποθεσίες όπως το Isfahan, είναι επαρκές για να δημιουργήσει θεωρητικά περισσότερες από 10 πυρηνικές κεφαλές εάν εμπλουτιστεί περαιτέρω.
Επιπλέον, ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν δεν μπορεί να τελειώσει εκτός εάν η Ουάσιγκτον εξασφαλίσει το ιρανικό HEU, καθιστώντας αναπόφευκτη την υψηλού κινδύνου χερσαία επιχείρηση στο Ιράν.
Καθώς οι πολιτικοί ηγέτες στην Ουάσιγκτον και οι στρατιωτικοί αναλυτές στο Πεντάγωνο σταθμίζουν τους εξαιρετικούς κινδύνους της διείσδυσης ειδικών αμερικανικών και ισραηλινών δυνάμεων βαθιά μέσα στο Ιράν, ένα νηφάλιο αλλά σχετικό γεγονός είναι ότι τέτοιες επιχειρήσεις για την εξασφάλιση ή την απόσπαση πυρηνικού υλικού δεν στερούνται προηγουμένου.
Στην πραγματικότητα, κατά τις τελευταίες οκτώ δεκαετίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν οδηγήσει με επιτυχία πολλαπλές μυστικές και ημι-μυστικές αποστολές για την απομάκρυνση εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU) ή άλλου πυρηνικού υλικού κατάλληλου για όπλα από ευάλωτες ή ασταθείς τοποθεσίες.
To αμερικανικό Project Sapphire και η κλοπή του ουρανίου του Καζακστάν το 1994
Το 1991, μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, αναζωπυρώθηκαν οι φόβοι για την πυρηνική διάδοση.
Ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία ήταν το εργοστάσιο Ulba Metallurgical Plant στο Ust-Kamenogorsk του Καζακστάν, το οποίο στέγαζε σχεδόν 600 κιλά εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου, ποσότητα επαρκής για περίπου 24 πυρηνικές βόμβες.
Το HEU (εξαιρετικά εμπλουτισμένο ουράνιο) διέτρεχε κίνδυνο κλοπής ή υπεξαίρεσης.
Υπήρχαν επίσης φόβοι ότι χώρες όπως το Ιράν και η Βόρεια Κορέα ενδιαφέρονταν για αυτό το HEU.
Για την ασφάλιση αυτών των 600 κιλών HEU, οι ΗΠΑ συγκρότησαν μια 31μελή Ομάδα Αναζήτησης Πυρηνικής Έκτακτης Ανάγκης (Nuclear Emergency Search Team), η οποία περιλάμβανε ειδικούς από το DOE (Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ) και το Πεντάγωνο.
Η ομάδα πέταξε κρυφά με ένα αεροσκάφος C-5 Galaxy.
Πέρασε περισσότερες από τέσσερις εβδομάδες (από τον Οκτώβριο έως τον Νοέμβριο του 1994) επανασυσκευάζοντας το υλικό σε συνθήκες άκρας μυστικότητας και υπό σκληρές συνθήκες, και στη συνέχεια το μετέφερε αεροπορικώς στο εργοστάσιο Y-12 στο Oak Ridge του Tennessee, για υποβάθμιση σε χαμηλά εμπλουτισμένο ουράνιο υπό τις διασφαλίσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Ιστορικό πυρηνικό ριφιφί εν κρυπτώ
Αν και το έργο ήταν μια κοινή προσπάθεια μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καζακστάν και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), πραγματοποιήθηκε παρ' όλα αυτά κρυφά για να αποφευχθεί η ειδοποίηση άλλων παγκόσμιων δυνάμεων.
Η επιτυχία του Project Sapphire ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση της πολιτικής ηγεσίας και των στρατιωτικών αναλυτών των ΗΠΑ, οι οποίοι απέδειξαν ότι μια παγκόσμια πυρηνική απειλή θα μπορούσε να εξουδετερωθεί με το να πακεταριστεί, να φορτωθεί σε μεταγωγικά αεροσκάφη C-5 και να μεταφερθεί πετώντας 9.900 χιλιόμετρα στην ασφάλεια του αμερικανικού εδάφους.
«Το μεγάλο μάθημα είναι ότι μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα εάν καταφέρουμε να μετακινήσουμε αυτό το υλικό εκτός της χώρας», θυμάται ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Andy Weber.
Εάν η Τεχεράνη είχε καταφέρει να αποκτήσει αυτό το υλικό στις αρχές της δεκαετίας του 1990, θα είχε ήδη «ένα πυρηνικό οπλοστάσιο».
Ωστόσο, η κρίσιμη διαφορά είναι ότι το 1994 η κυβέρνηση του Καζακστάν ήταν πλήρως σύμφωνη και είχε δώσει τη συγκατάθεσή της στις ΗΠΑ για την εξασφάλιση του ουρανίου.
Όμως, η επανάληψη αυτής της επιτυχίας σε μια εχθρική χώρα με σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες και ισχυρή βούληση για μάχη, και όπου το HEU είναι θαμμένο βαθιά στα βουνά, θα είναι μια πρόταση υψηλού κινδύνου, αν όχι αυτοκτονίας.
Η περίπτωση του λιβυκού ουρανίου
Ομοίως, το 2003, οι ΗΠΑ απομάκρυναν περισσότερες από 55.000 λίβρες εγγράφων και εξαρτημάτων, συμπεριλαμβανομένου εξαφθοριούχου ουρανίου, πλήρεις συσκευές φυγοκέντρησης P-2 και εξαρτήματα από το δίκτυο του A.Q. Khan του Πακιστάν, πληροφορίες σχεδιασμού πυρηνικών όπλων και 13–17 κιλά καυσίμου εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου.
Ωστόσο, και εδώ η επιχείρηση διεξήχθη από τις αμερικανικές δυνάμεις με την πλήρη συγκατάθεση της λιβυκής κυβέρνησης, η οποία το 2003 είχε συμφωνήσει να εξαρθρώσει το πρόγραμμα πυρηνικών, χημικών και βιολογικών όπλων της.
Εν τω μεταξύ, ακόμη και τη στιγμή που η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ σταθμίζει τις επιλογές της για τη διεξαγωγή μιας κοινής επιχείρησης στο Ιράν με σκοπό την απομάκρυνση των αποθεμάτων ουρανίου του, οι ΗΠΑ απομάκρυναν με επιτυχία σχεδόν 13,5 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου από τον παροπλισμένο ερευνητικό αντιδραστήρα RV-1 κοντά στο Καράκας της Βενεζουέλας, στις 10 Μαΐου, με τη βοήθεια της κυβέρνησης της Βενεζουέλας και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Οι ΗΠΑ το σκέφτονται αλλά... το Ιράν δεν είναι Καζακστάν, ούτε Λιβύη
Ο IAEA ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι το ουράνιο «μεταφέρθηκε με ασφάλεια και σιγουριά μέσω ξηράς και θάλασσας» σε μια εγκατάσταση στη Νότια Καρολίνα μετά από «μια περίπλοκη και ευαίσθητη επιχείρηση».
Αυτά τα προηγούμενα δείχνουν ότι είναι δυνατή η εξασφάλιση και η ασφαλής απομάκρυνση εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου από μια ξένη χώρα σε μια ασφαλή τοποθεσία στις ΗΠΑ ή σε κάποια τρίτη χώρα.
Ωστόσο, η βασική μεταβλητή είναι ότι στο Καζακστάν, τη Λιβύη και τη Βενεζουέλα, οι τοπικές κυβερνητικές αρχές ήταν σύμφωνες και είχαν συναινέσει στην αμερικανική επιχείρηση.
Αν και η επιχείρηση Operation Alsos του 1945 περιλάμβανε την απομάκρυνση πυρηνικών στοιχείων ενεργητικού από μια εχθρική χώρα κατά τη διάρκεια μιας ενεργής πολεμικής κατάστασης, αυτή η επιχείρηση έλαβε χώρα πριν από περισσότερες από οκτώ δεκαετίες.
Όλοι οι στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι, παρά αυτά τα ιστορικά προηγούμενα, η επανάληψη μιας τέτοιας επιχείρησης στο Ιράν είναι γεμάτη κινδύνους και μπορεί να καταλήξει σε καταστροφή για τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, δεδομένου ότι τόσο ο Trump όσο και ο Netanyahu έχουν καταστήσει το ιρανικό απόθεμα ουρανίου βασικό πυλώνα των πολεμικών τους στόχων, και η Τεχεράνη είναι απίθανο να συμφωνήσει να παραδώσει το ουράνιό της, είναι δύσκολο να δει κανείς ποιες άλλες επιλογές έχουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, εκτός από το να στείλουν χερσαίες δυνάμεις.
Το ζήτημα είναι ότι το Ιράν δεν είναι ούτε... Καζακστάν, ούτε Λιβύη και περιμένει με ... ανοιχτές αγκάλες μία αντίστοιχη επιχείρηση «στρατηγικής αυτοκτονίας» των Αμερικανών επί εδαφών του.
www.bankingnews.gr
«Και θα πάμε μαζί τους ή χωρίς αυτούς. Αλλά δεν θα επιτρέψουμε σε ανθρώπους να μας πυροβολούν. Τώρα, αν δεν καταλήξουμε σε συμφωνία, τότε θα τους εξολοθρεύσουμε στρατιωτικά πολύ σκληρά. Και θα περιμένουμε μέχρι να το κάνουμε αυτό προτού φύγουμε, οπότε θα έχουμε ασφάλεια με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Αν κάνουμε μια συμφωνία και τώρα είμαστε φιλικοί, θα πάμε όλοι μαζί. Θα είναι δικός μας ο εξοπλισμός. Θα το πάρουμε και θα το καταστρέψουμε, είτε επιτόπου είτε μεταφέροντάς το εκτός εγκαταστάσεων», τόνισε τότε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.
Eurasian Times: Κερδίζει έδαφος η χερσαία επιχείρηση κλοπής του ιρανικού ουρανίου
Νωρίτερα, όπως μεταδίδει στις 8/6 το EurAsian Times, η πιθανότητα μιας εξαιρετικά επικίνδυνης χερσαίας επιχείρησης για την απομάκρυνση του εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU) του Ιράν φέρεται να κερδίζει έδαφος τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στην Ιερουσαλήμ.
Προηγουμένως, ο Πρόεδρος Donald Trump και ο Πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu είχαν αφήσει να εννοηθεί η πιθανότητα αποστολής ειδικών δυνάμεων εντός του Ιράν για την κατάσχεση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του.
Ο Donald Trump είχε προειδοποιήσει νωρίτερα ότι οι αμερικανικές δυνάμεις παρακολουθούν στενά την ιρανική πυρηνική εγκατάσταση και θα σκοτώσουν οποιονδήποτε ή οτιδήποτε πλησιάσει σε αυτήν.
«Θα το πιάσουμε αυτό κάποια στιγμή… Το έχουμε υπό επιτήρηση. Έκανα κάτι που λέγεται Διαστημική Δύναμη (Space Force) και παρακολουθούν αυτό… Αν κάποιος πλησιάσει το μέρος, θα το μάθουμε — και θα τους ανατινάξουμε», δήλωσε ο Donald Trump.
Q: How do you envision the highly enriched uranium will be removed from Iran?
— Poshan wamutu (GMUIPE) (@PoshianW) May 10, 2026
Netanyahu: You go in and you take it out.pic.twitter.com/mUmIeFoOFV https://t.co/9iJ5vn84hT
Εν τω μεταξύ, σε συνέντευξή του στην εκπομπή 60 Minutes, ο Benjamin Netanyahu ήταν πολύ πιο άμεσος στα σχόλιά του.
Όταν ρωτήθηκε πώς το Ισραήλ και οι ΗΠΑ μπορούν να εξασφαλίσουν το ιρανικό HEU, ο Benjamin Netanyahu δήλωσε: «Μπαίνεις μέσα και το παίρνεις».
«Με τι; Ειδικές δυνάμεις από το Ισραήλ, ειδικές δυνάμεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες;» ρώτησε τον Benjamin Netanyahu ο παρουσιαστής της συνέντευξης.
«Λοιπόν, δεν πρόκειται να μιλήσω για στρατιωτικά μέσα, αλλά αυτό που μου είπε ο Πρόεδρος Donald Trump είναι "Θέλω να μπω εκεί μέσα". Και νομίζω ότι μπορεί να γίνει φυσικά. Αυτό δεν είναι το πρόβλημα. Εάν έχετε μια συμφωνία, και μπείτε μέσα και το πάρετε, γιατί όχι; Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος».
Το Ισραήλ πιέζει για μία ριψοκίνδυνη επιχείρηση εντός της ιρανικής επικράτειας...
Στις 11 Μαΐου, το Axios ανέφερε ότι η ισραηλινή κυβέρνηση «θέλει ο Donald Trump να διατάξει μια επιχείρηση ειδικών δυνάμεων για την εξασφάλιση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν».
«Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι ο Donald Trump είναι διστακτικός να διατάξει μια τέτοια επιχείρηση επειδή είναι εξαιρετικά επικίνδυνη», πρόσθεσε η αναφορά.
Ταυτόχρονα, δεν υπάρχει εναλλακτική λύση σε μια χερσαία επιχείρηση, αφότου η απόπειρα καταστροφής του ιρανικού αποθέματος ουρανίου με πυρομαχικά διείσδυσης εδάφους απέτυχε πέρυσι.
Επισημαίνεται, ότι τον Ιούνιο του 2025, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν 14 MOP GBU-57 … από επτά βομβαρδιστικά B-2 Spirit σε τέσσερις ύποπτες ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Τον Ιούνιο του 2025, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν 14 βόμβες διείσδυσης καταφυγίων MOP GBU-57 Massive Ordnance Penetrator από επτά στελθ βομβαρδιστικά B-2 Spirit εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, κυρίως στο Fordow και στη Natanz, ως μέρος της επιχείρησης Operation Midnight Hammer.
Ωστόσο, σύμφωνα με αναφορές των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, τα πλήγματα απέτυχαν να καταστρέψουν το ιρανικό απόθεμα.
Οι αμερικανοϊσραηλινές εκτιμήσεις για το εμπλουτισμένο ουράνιο των Ιρανών
Το Ιράν εκτιμάται ότι κατέχει περισσότερα από 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε καθαρότητα 60%, ένα επίπεδο που αποτελεί ένα σύντομο τεχνικό βήμα από το 90% που απαιτείται για όπλα.
Αυτό το απόθεμα, το οποίο συχνά αποθηκεύεται σε ασφαλείς τοποθεσίες όπως το Isfahan, είναι επαρκές για να δημιουργήσει θεωρητικά περισσότερες από 10 πυρηνικές κεφαλές εάν εμπλουτιστεί περαιτέρω.
Επιπλέον, ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν δεν μπορεί να τελειώσει εκτός εάν η Ουάσιγκτον εξασφαλίσει το ιρανικό HEU, καθιστώντας αναπόφευκτη την υψηλού κινδύνου χερσαία επιχείρηση στο Ιράν.
Καθώς οι πολιτικοί ηγέτες στην Ουάσιγκτον και οι στρατιωτικοί αναλυτές στο Πεντάγωνο σταθμίζουν τους εξαιρετικούς κινδύνους της διείσδυσης ειδικών αμερικανικών και ισραηλινών δυνάμεων βαθιά μέσα στο Ιράν, ένα νηφάλιο αλλά σχετικό γεγονός είναι ότι τέτοιες επιχειρήσεις για την εξασφάλιση ή την απόσπαση πυρηνικού υλικού δεν στερούνται προηγουμένου.
Στην πραγματικότητα, κατά τις τελευταίες οκτώ δεκαετίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν οδηγήσει με επιτυχία πολλαπλές μυστικές και ημι-μυστικές αποστολές για την απομάκρυνση εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU) ή άλλου πυρηνικού υλικού κατάλληλου για όπλα από ευάλωτες ή ασταθείς τοποθεσίες.
To αμερικανικό Project Sapphire και η κλοπή του ουρανίου του Καζακστάν το 1994
Το 1991, μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, αναζωπυρώθηκαν οι φόβοι για την πυρηνική διάδοση.
Ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία ήταν το εργοστάσιο Ulba Metallurgical Plant στο Ust-Kamenogorsk του Καζακστάν, το οποίο στέγαζε σχεδόν 600 κιλά εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου, ποσότητα επαρκής για περίπου 24 πυρηνικές βόμβες.
Το HEU (εξαιρετικά εμπλουτισμένο ουράνιο) διέτρεχε κίνδυνο κλοπής ή υπεξαίρεσης.
Υπήρχαν επίσης φόβοι ότι χώρες όπως το Ιράν και η Βόρεια Κορέα ενδιαφέρονταν για αυτό το HEU.
Για την ασφάλιση αυτών των 600 κιλών HEU, οι ΗΠΑ συγκρότησαν μια 31μελή Ομάδα Αναζήτησης Πυρηνικής Έκτακτης Ανάγκης (Nuclear Emergency Search Team), η οποία περιλάμβανε ειδικούς από το DOE (Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ) και το Πεντάγωνο.
Η ομάδα πέταξε κρυφά με ένα αεροσκάφος C-5 Galaxy.
Πέρασε περισσότερες από τέσσερις εβδομάδες (από τον Οκτώβριο έως τον Νοέμβριο του 1994) επανασυσκευάζοντας το υλικό σε συνθήκες άκρας μυστικότητας και υπό σκληρές συνθήκες, και στη συνέχεια το μετέφερε αεροπορικώς στο εργοστάσιο Y-12 στο Oak Ridge του Tennessee, για υποβάθμιση σε χαμηλά εμπλουτισμένο ουράνιο υπό τις διασφαλίσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Ιστορικό πυρηνικό ριφιφί εν κρυπτώ
Αν και το έργο ήταν μια κοινή προσπάθεια μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καζακστάν και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), πραγματοποιήθηκε παρ' όλα αυτά κρυφά για να αποφευχθεί η ειδοποίηση άλλων παγκόσμιων δυνάμεων.
Η επιτυχία του Project Sapphire ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση της πολιτικής ηγεσίας και των στρατιωτικών αναλυτών των ΗΠΑ, οι οποίοι απέδειξαν ότι μια παγκόσμια πυρηνική απειλή θα μπορούσε να εξουδετερωθεί με το να πακεταριστεί, να φορτωθεί σε μεταγωγικά αεροσκάφη C-5 και να μεταφερθεί πετώντας 9.900 χιλιόμετρα στην ασφάλεια του αμερικανικού εδάφους.
«Το μεγάλο μάθημα είναι ότι μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα εάν καταφέρουμε να μετακινήσουμε αυτό το υλικό εκτός της χώρας», θυμάται ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Andy Weber.
Εάν η Τεχεράνη είχε καταφέρει να αποκτήσει αυτό το υλικό στις αρχές της δεκαετίας του 1990, θα είχε ήδη «ένα πυρηνικό οπλοστάσιο».
Ωστόσο, η κρίσιμη διαφορά είναι ότι το 1994 η κυβέρνηση του Καζακστάν ήταν πλήρως σύμφωνη και είχε δώσει τη συγκατάθεσή της στις ΗΠΑ για την εξασφάλιση του ουρανίου.
Όμως, η επανάληψη αυτής της επιτυχίας σε μια εχθρική χώρα με σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες και ισχυρή βούληση για μάχη, και όπου το HEU είναι θαμμένο βαθιά στα βουνά, θα είναι μια πρόταση υψηλού κινδύνου, αν όχι αυτοκτονίας.
Η περίπτωση του λιβυκού ουρανίου
Ομοίως, το 2003, οι ΗΠΑ απομάκρυναν περισσότερες από 55.000 λίβρες εγγράφων και εξαρτημάτων, συμπεριλαμβανομένου εξαφθοριούχου ουρανίου, πλήρεις συσκευές φυγοκέντρησης P-2 και εξαρτήματα από το δίκτυο του A.Q. Khan του Πακιστάν, πληροφορίες σχεδιασμού πυρηνικών όπλων και 13–17 κιλά καυσίμου εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου.
Ωστόσο, και εδώ η επιχείρηση διεξήχθη από τις αμερικανικές δυνάμεις με την πλήρη συγκατάθεση της λιβυκής κυβέρνησης, η οποία το 2003 είχε συμφωνήσει να εξαρθρώσει το πρόγραμμα πυρηνικών, χημικών και βιολογικών όπλων της.
Εν τω μεταξύ, ακόμη και τη στιγμή που η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ σταθμίζει τις επιλογές της για τη διεξαγωγή μιας κοινής επιχείρησης στο Ιράν με σκοπό την απομάκρυνση των αποθεμάτων ουρανίου του, οι ΗΠΑ απομάκρυναν με επιτυχία σχεδόν 13,5 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου από τον παροπλισμένο ερευνητικό αντιδραστήρα RV-1 κοντά στο Καράκας της Βενεζουέλας, στις 10 Μαΐου, με τη βοήθεια της κυβέρνησης της Βενεζουέλας και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Οι ΗΠΑ το σκέφτονται αλλά... το Ιράν δεν είναι Καζακστάν, ούτε Λιβύη
Ο IAEA ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι το ουράνιο «μεταφέρθηκε με ασφάλεια και σιγουριά μέσω ξηράς και θάλασσας» σε μια εγκατάσταση στη Νότια Καρολίνα μετά από «μια περίπλοκη και ευαίσθητη επιχείρηση».
Αυτά τα προηγούμενα δείχνουν ότι είναι δυνατή η εξασφάλιση και η ασφαλής απομάκρυνση εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου από μια ξένη χώρα σε μια ασφαλή τοποθεσία στις ΗΠΑ ή σε κάποια τρίτη χώρα.
Ωστόσο, η βασική μεταβλητή είναι ότι στο Καζακστάν, τη Λιβύη και τη Βενεζουέλα, οι τοπικές κυβερνητικές αρχές ήταν σύμφωνες και είχαν συναινέσει στην αμερικανική επιχείρηση.
Αν και η επιχείρηση Operation Alsos του 1945 περιλάμβανε την απομάκρυνση πυρηνικών στοιχείων ενεργητικού από μια εχθρική χώρα κατά τη διάρκεια μιας ενεργής πολεμικής κατάστασης, αυτή η επιχείρηση έλαβε χώρα πριν από περισσότερες από οκτώ δεκαετίες.
Όλοι οι στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι, παρά αυτά τα ιστορικά προηγούμενα, η επανάληψη μιας τέτοιας επιχείρησης στο Ιράν είναι γεμάτη κινδύνους και μπορεί να καταλήξει σε καταστροφή για τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, δεδομένου ότι τόσο ο Trump όσο και ο Netanyahu έχουν καταστήσει το ιρανικό απόθεμα ουρανίου βασικό πυλώνα των πολεμικών τους στόχων, και η Τεχεράνη είναι απίθανο να συμφωνήσει να παραδώσει το ουράνιό της, είναι δύσκολο να δει κανείς ποιες άλλες επιλογές έχουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, εκτός από το να στείλουν χερσαίες δυνάμεις.
Το ζήτημα είναι ότι το Ιράν δεν είναι ούτε... Καζακστάν, ούτε Λιβύη και περιμένει με ... ανοιχτές αγκάλες μία αντίστοιχη επιχείρηση «στρατηγικής αυτοκτονίας» των Αμερικανών επί εδαφών του.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών