Η ενέργεια αυτή προσθέτει ένα νέο πεδίο έντασης γύρω από την Ταϊβάν και ενισχύει την στρατηγική σημασία των υδάτων που βρίσκονται ανάμεσα στην Ιαπωνία και τις Φιλιππίνες.
Το «παζάρι» Ιαπωνίας - Φιλιππινών που εξόργισε το Πεκίνο
Στις 28 Μαΐου, μετά την επίσκεψη του Φιλιππινέζου Προέδρου, Ferdinand Marcos Jr, στο Τόκιο και τις συνομιλίες με την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Sanae Takaichi, οι δύο χώρες ανακοίνωσαν ότι θα αρχίσουν επίσημες συνομιλίες για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) και της υφαλοκρηπίδας τους.
Οι περιοχές των δυνητικά επικαλυπτόμενων αξιώσεων βρίσκονται στη θαλάσσια ζώνη ανατολικά της Ταϊβάν.
Το Πεκίνο αντέδρασε άμεσα.
Συνέδεσε ευθέως τις νέες περιπολίες και την επιχείρηση επιβολής του νόμου με τις συνομιλίες Ιαπωνίας–Φιλιππίνων για τη θαλάσσια οριοθέτηση ανατολικά της Ταϊβάν, υποστηρίζοντας ότι οι κινήσεις αυτές παραβιάζουν «την εδαφική κυριαρχία, τα θαλάσσια δικαιώματα και συμφέροντα της Κίνας» (territorial sovereignty and maritime rights and interests) και ότι οποιαδήποτε συμφωνία δεν μπορεί να επηρεάσει τις κινεζικές αξιώσεις στα ύδατα ανατολικά της Ταϊβάν.
Χαρακτήρισε δε, την «ειδική επιχείρηση θαλάσσιας επιβολής του νόμου» ως «αναγκαία και νόμιμη απάντηση απέναντι σε μονομερείς προκλήσεις».
Για την υλοποίηση της επιχείρησης, κινητοποιήθηκαν οι Υπηρεσίες Ναυτικής Ασφάλειας των επαρχιών Fujian και Guangdong, καθώς και το East China Sea Navigation Support Center και το East China Sea Rescue Bureau, υπό τον συντονισμό του κινεζικού Υπουργείου Μεταφορών.
Ο οικονομικός πόλεμος και το «όπλο» των σπάνιων γαιών στο παρασκήνιο
Η κινεζική κινητοποίηση δεν είναι κεραυνός εν αιθρία, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη περίοδο οικονομικής και διπλωματικής έντασης μεταξύ Κίνας και Ιαπωνίας.
Η Ιαπωνέζα Πρωθυπουργός, Sanae Takaichi, είχε προειδοποιήσει νωρίτερα ότι μια πιθανή κινεζική επίθεση στην Ταϊβάν θα αποτελούσε «υπαρξιακή απειλή» για την ασφάλεια της Ιαπωνίας.
Το Πεκίνο απάντησε αυξάνοντας την οικονομική πίεση, περιορίζοντας εξαγωγές προϊόντων διπλής χρήσης προς την Ιαπωνία και αυξάνοντας την αβεβαιότητα γύρω από την πρόσβαση της ιαπωνικής βιομηχανίας σε κινεζικές σπάνιες γαίες και μόνιμους μαγνήτες.
Σύμφωνα με τη South China Morning Post, οι ιαπωνικοί βιομηχανικοί κολοσσοί βρίσκονται σε... «απόγνωση», ωστόσο, η πραγματικότητα θέλει την εξάρτηση της ιαπωνικής βιομηχανίας από την Κίνα για κρίσιμες σπάνιες γαίες και μόνιμους μαγνήτες να έχει εντείνει τις ανησυχίες για πιθανές διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού.
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής αυτών των υλικών, τα οποία είναι απολύτως απαραίτητα για την παραγωγή προϊόντων που εκτείνονται από ηλεκτρικά αυτοκίνητα, έως προηγμένα οπλικά συστήματα.
Σύμφωνα με στοιχεία των κινεζικών τελωνείων που επικαλείται η South China Morning Post, οι εξαγωγές μόνιμων μαγνητών σπάνιων γαιών προς την Ιαπωνία μειώθηκαν κατά 17,3% τον Μάρτιο του 2026 σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, πριν σημειώσουν περιορισμένη ανάκαμψη 2,5% τον Απρίλιο.
Προβληματισμός στις ΗΠΑ: Ανάμεσα σε «γεράκια» και «περιστέρια»
Η εξέλιξη αγγίζει άμεσα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η Ιαπωνία και οι Φιλιππίνες αποτελούν βασικούς συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Ινδο-Ειρηνικό.
Η κινεζική δραστηριότητα ανατολικά της Ταϊβάν δημιουργεί έτσι ένα πρόσθετο τεστ για τον συντονισμό μεταξύ των ΗΠΑ και των περιφερειακών τους συμμάχων και για την ικανότητά τους να διατηρούν την ελευθερία ναυσιπλοΐας και μια κοινή αποτρεπτική στάση.
Η Ουάσιγκτον παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ωστόσο καταγράφονται διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς το πώς πρέπει να συνδυαστούν η αποτροπή έναντι της Κίνας και η αποφυγή μιας ευρύτερης σύγκρουσης.
Το «γεράκι» ... ο γερουσιαστής Lindsey Graham, από τους πλέον ένθερμους υποστηρικτές μιας σκληρής γραμμής έναντι του Πεκίνου, έχει προειδοποιήσει για σαρωτικές οικονομικές κυρώσεις σε περίπτωση κινεζικής απόπειρας κατάληψης της Ταϊβάν.
Ήδη από τον Δεκέμβριο του 2023 είχε δηλώσει ότι θα συνεργαζόταν με Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές για την κατάρτιση «προληπτικών κυρώσεων κόλασης» (“pre-invasion sanctions from hell”) που θα επιβάλλονταν στην Κίνα εάν επιχειρούσε να καταλάβει την Ταϊβάν και μάλιστα από την πρώτη μέρα.
Σε εντελώς διαφορετικό τόνο, ο Αμερικανός Πρόεδρος Donald Trump δήλωσε ότι δεν επιθυμεί μια πολεμική σύρραξη με την Κίνα.
Μετά τη συνάντησή του με τον Xi Jinping, ο Trump δήλωσε ότι κρατούσε προσωρινά σε εκκρεμότητα την απόφαση για ένα εκκρεμές πακέτο πώλησης όπλων προς την Ταϊβάν, ύψους περίπου 14 δισ. δολαρίων, χαρακτηρίζοντάς το παράλληλα, «διαπραγματευτικό χαρτί» στις σχέσεις με το Πεκίνο.
Αργότερα, ωστόσο, το State Department διευκρίνισε ότι η απόφαση για την πώληση δεν εξαρτάται από τις συνομιλίες με την Κίνα.
Επιχείρηση - μοντέλο «coastal governance» γύρω από την Ταϊβάν
Η επιχείρηση ανατολικά της Ταϊβάν έχει επομένως σημασία που υπερβαίνει τις συγκεκριμένες συνομιλίες Ιαπωνίας–Φιλιππίνων.
Μπορεί να ιδωθεί ως μέρος μιας ευρύτερης κινεζικής προσπάθειας να καταστεί πιο ορατή και συστηματική η άσκηση διοικητικής και αστυνομικής παρουσίας στα ύδατα γύρω από την Ταϊβάν, μεταφέροντας σταδιακά την αντιπαράθεση πέρα από το πεδίο της στρατιωτικής πίεσης και προς τη de facto θαλάσσια διακυβέρνηση και δικαιοδοσία.
ΑΚ
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών