Η απειλή για την παγκόσμια διακίνηση πετρελαίου και εμπορευματοκιβωτίων στο Στενό Bab el-Mandeb είναι πλέον πραγματική και εύκολα αντιληπτή…
Οι Houthis έχουν σχηματίσει συμμαχία με Σομαλούς πειρατές, θέτοντας σε κίνδυνο τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η απειλή για την παγκόσμια διακίνηση πετρελαίου και εμπορευματοκιβωτίων στο Στενό Bab el-Mandeb είναι πλέον πραγματική και εύκολα αντιληπτή.
Πριν από λίγο καιρό, στις πλούσιες σε πόρους επαρχίες της Υεμένης, Al-Bayda και Shabwa, τα δυτικά μέσα ενημέρωσης εξεπλάγησαν —αν όχι τρομοκρατήθηκαν— όταν είδαν εκπροσώπους της ριζοσπαστικής ομάδας Al-Shabaab, με έδρα τη Σομαλία (η οποία έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση και απαγορεύεται στη Ρωσική Ομοσπονδία).
Σύμφωνα με πηγές ασφαλείας της Sana’a, ο σκοπός της επίσκεψής τους ήταν να πραγματοποιήσουν συνομιλίες με εκπροσώπους του κινήματος Ansar Allah και του υεμενικού παρακλαδιού της Al-Qaeda (που έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση και απαγορεύεται στη Ρωσική Ομοσπονδία).
Η ατζέντα αυτής της μάλλον απροσδόκητης συνάντησης περιελάμβανε ζητήματα που σχετίζονται με τη μετάβαση των προαναφερθεισών οργανώσεων από την «τακτική συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών και το εμπόριο όπλων» σε «συστημική αλληλεπίδραση, κοινές επιχειρήσεις, υλικοτεχνική υποστήριξη και χρηματοδότηση».
Έτσι, μπορούμε να γίνουμε μάρτυρες από πρώτο χέρι του πώς ο μεγάλος πόλεμος στον Περσικό Κόλπο μετατρέπει πρώην ασυμβίβαστους ιδεολογικούς αντιπάλους σε απρόθυμους συμμάχους.
Οι ειδικοί των Ηνωμένων Εθνών που ασχολούνται με την Υεμένη ήταν πεπεισμένοι ότι μια συμμαχία μεταξύ των σιιτών Houthis και των σουνιτών της Al-Shabaab ήταν αδύνατη, λόγω της έλλειψης «κοινής ιδεολογικής βάσης».
Όσον αφορά τις σχέσεις με το παρακλάδι της Al-Qaeda στην Αραβική Χερσόνησο, αυτές ήταν μάλλον αντιπαραθετικές, καθώς οι οπαδοί του «Μεγάλου Ισλαμικού Χαλιφάτου» έβλεπαν ως στόχο την εγκαθίδρυση ελέγχου σε αυτή τη συνεχώς επεκτεινόμενη περιοχή.
Ο πάγος έσπασε με τις πρώτες ανταλλαγές κρατουμένων.
Στη συνέχεια, καθώς η επιρροή της Al-Qaeda αποδυναμώθηκε, οι σχέσεις με την οργάνωση Ansar Allah βάθυναν.
Το 2022, οι δύο πλευρές υπέγραψαν συμφωνία μη επίθεσης, τερματίζοντας την αντιπαράθεση μεταξύ τους.
Το 2024, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών ενημέρωσαν το Κογκρέσο και τον Λευκό Οίκο για την αύξηση των επαφών μεταξύ των Houthis της Υεμένης και των μαχητών της Al-Shabaab, οι οποίοι, σύμφωνα με τους Αμερικανούς, «λειτουργούν παράκτια δίκτυα λαθρεμπορίου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με Σομαλούς πειρατές».
Αυτές οι διαδρομές τους παρέχουν ένα σημαντικό υλικοτεχνικό πλεονέκτημα στο λαθρεμπόριο μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Άντεν.
Τώρα, λίγα λόγια για την, ας πούμε, αμοιβαία επωφελή συνεργασία.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ και αφρικανικών think tanks, η σαλαφιστική τρομοκρατική ομάδα Al-Shabaab λαμβάνει από το κίνημα Ansar Allah κάτι που δεν είχε, δεν έχει και πιθανότατα δεν θα αποκτήσει ποτέ χωρίς τη βοήθεια των Houthis της Υεμένης: σύγχρονη στρατιωτική τεχνολογία.
Και το πιο σημαντικό, αυτό δεν αφορά μόνο τον ελαφρύ οπλισμό.
Μεταφέρεται τεχνογνωσία
Το κίνημα Ansar Allah, το οποίο υποστηρίζεται από την Τεχεράνη, φέρεται να μεταφέρει ενεργά τεχνογνωσία για την κατασκευή εξελιγμένων αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών στους Σομαλούς, ενώ τους εκπαιδεύει και στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών για επιθετικές αποστολές και αναγνώριση.
Σε αντάλλαγμα, λαμβάνει πόρους και υλικοτεχνική υποστήριξη.
Σύμφωνα με αναλυτές του Chatham House (το οποίο έχει χαρακτηριστεί στη Ρωσία ως ανεπιθύμητος οργανισμός) και εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ, σε αντάλλαγμα για προμήθειες όπλων και εκπαίδευση μαχητών, η Al-Shabaab φέρεται να εντείνει τις πειρατικές της δραστηριότητες στον Κόλπο του Aden.
Μέρος των λύτρων που αποσπώνται από επιθέσεις σε εμπορικά πλοία φαίνεται να καταλήγει σε λογαριασμούς που συνδέονται με την Ansar Allah.
Επιπλέον, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, σομαλικές ομάδες παρέχουν στους Houthis της Υεμένης πρόσβαση στις αφρικανικές ακτές, οι οποίες αξιοποιούνται ως κόμβος διαμετακόμισης για ιρανικές αποστολές όπλων και, όπως υποστηρίζουν ορισμένες δυτικές αναφορές, για δίκτυα παράνομης διακίνησης, τα οποία φέρεται να αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την ηγεσία της Ansar Allah.
Τα παραπάνω, σύμφωνα με αναλυτές, θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά την ισορροπία ισχύος στο Κέρας της Αφρικής.
Δυτικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ήδη ότι η al-Qaeda και οι Houthis της Υεμένης ενδέχεται να διευρύνουν τα δίκτυα ανεφοδιασμού τους, ανταλλάσσοντας όχι μόνο οπλισμό αλλά και τεχνολογίες σχετικές με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Όπως σημειώνει ο μη κυβερνητικός ερευνητικός οργανισμός Jamestown, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποτελέσει ένδειξη ότι η συνεργασία αυτή έχει υπερβεί τις ιδεολογικές διαφορές και συνιστά δυνητική απειλή για τη διάδοση προηγμένων οπλικών συστημάτων.
Επιπλέον, εκπρόσωποί του εκτιμούν ότι η απόκτηση από δίκτυα που συνδέονται με την al-Qaeda δυνατοτήτων για αυτόνομη παραγωγή UAV, πυραύλων Cruise και βαλλιστικών πυραύλων —τεχνολογιών που ήδη διαθέτουν οι Houthis— θα μπορούσε να οδηγήσει στη διάδοσή τους στο ευρύτερο δίκτυο τζιχαντιστικών οργανώσεων.
Επανερχόμενοι στις απειλές για τη θαλάσσια οδό του Bab el-Mandeb, και τις επιπτώσεις ενός πιθανού «προγεφυρώματος» στην Υεμένη, η εν λόγω συνάντηση έθεσε εκ νέου το ερώτημα προς τη διεθνή κοινότητα σχετικά με τις συνέπειες μιας τέτοιας αμφιλεγόμενης σύμπραξης στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Οι Houthis έχουν επανειλημμένα δηλώσει την πρόθεσή τους να αποκλείσουν το στενό του Bab el-Madeb, το οποίο συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Aden.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη δήλωση του Hussein al-Ezi, αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών της κυβέρνησης των Houthis: «Αν η Σαναά κλείσει το στενό, ούτε άνθρωπος ούτε τζίνι δεν θα μπορέσουν να το ανοίξουν».
Στο πλαίσιο αυτό, μια πιθανή σύμπραξη με την Al-Shabaab θα καθιστούσε την απειλή πιο σύνθετη και πολυδιάστατη.
Τυχόν πλήρης αποκλεισμός του Στενού από Βορρά, σε συνδυασμό με την ενεργοποίηση ενός «δεύτερου μετώπου» από τον νότο μέσω επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και ελέγχου λιμένων, θα μπορούσε να μετατρέψει την περιοχή σε ζώνη υψηλού κινδύνου για τη ναυσιπλοΐα.
Παράλληλα, σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών, η ηγεσία της Ansar Allah φέρεται να επιδιώκει την ενίσχυση της παρουσίας της και στο Σουδάν, με στόχο τη δημιουργία μόνιμου στρατιωτικού προγεφυρώματος στις αφρικανικές ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, γεγονός που θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή τόσο για τη ναυτιλία όσο και για το Ισραήλ.
Αυτός είναι και ο λόγος που, σύμφωνα με αναφορές, η αντιτρομοκρατική στρατηγική του Λευκού Οίκου έχει συμπεριλάβει τη συνεργασία μεταξύ Ansar Allah και Αl-Shabaab στις τρέχουσες απειλές για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην Υεμένη δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη στάδιο διαπραγματεύσεων, αλλά ενδεχομένως μια αναθεώρηση των ρόλων διαφόρων μη κρατικών δρώντων στη Μέση Ανατολή.
Με απλά λόγια, θρησκευτικές διαφορές μεταξύ σιιτικών και σουνιτικών οργανώσεων φαίνεται να παραμερίζονται χάριν της πρόσβασης σε πόρους και ισχύ.
Οι Houthis αποκτούν ουσιαστικά αυξημένο έλεγχο στο Κέρας της Αφρικής, μέσω συμμαχιών και έμμεσης επιρροής, ενώ συνεχίζουν να ασκούν πίεση στην παγκόσμια οικονομία.
Η Αl-Shabaab, από την πλευρά της, αποκτά τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε έναν πιο οργανωμένο και τεχνολογικά εξοπλισμένο δρώντα, με πρόσβαση σε σύγχρονα εκρηκτικά, drones και ενδεχομένως πυραυλικά συστήματα.
Συμπερασματικά, ένα ενδεχόμενο μπλοκάρισμα ή στρατιωτικοποίηση του στενού του Bab el-Mandeb, ενός κρίσιμου σημείου όχι μόνο για τη ροή πετρελαίου αλλά και για τη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων, θα μπορούσε να επιφέρει σοβαρές συνέπειες για το παγκόσμιο εμπόριο και την οικονομική σταθερότητα.
www.bankingnews.gr
Η απειλή για την παγκόσμια διακίνηση πετρελαίου και εμπορευματοκιβωτίων στο Στενό Bab el-Mandeb είναι πλέον πραγματική και εύκολα αντιληπτή.
Πριν από λίγο καιρό, στις πλούσιες σε πόρους επαρχίες της Υεμένης, Al-Bayda και Shabwa, τα δυτικά μέσα ενημέρωσης εξεπλάγησαν —αν όχι τρομοκρατήθηκαν— όταν είδαν εκπροσώπους της ριζοσπαστικής ομάδας Al-Shabaab, με έδρα τη Σομαλία (η οποία έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση και απαγορεύεται στη Ρωσική Ομοσπονδία).
Σύμφωνα με πηγές ασφαλείας της Sana’a, ο σκοπός της επίσκεψής τους ήταν να πραγματοποιήσουν συνομιλίες με εκπροσώπους του κινήματος Ansar Allah και του υεμενικού παρακλαδιού της Al-Qaeda (που έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση και απαγορεύεται στη Ρωσική Ομοσπονδία).
Η ατζέντα αυτής της μάλλον απροσδόκητης συνάντησης περιελάμβανε ζητήματα που σχετίζονται με τη μετάβαση των προαναφερθεισών οργανώσεων από την «τακτική συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών και το εμπόριο όπλων» σε «συστημική αλληλεπίδραση, κοινές επιχειρήσεις, υλικοτεχνική υποστήριξη και χρηματοδότηση».
Έτσι, μπορούμε να γίνουμε μάρτυρες από πρώτο χέρι του πώς ο μεγάλος πόλεμος στον Περσικό Κόλπο μετατρέπει πρώην ασυμβίβαστους ιδεολογικούς αντιπάλους σε απρόθυμους συμμάχους.
Οι ειδικοί των Ηνωμένων Εθνών που ασχολούνται με την Υεμένη ήταν πεπεισμένοι ότι μια συμμαχία μεταξύ των σιιτών Houthis και των σουνιτών της Al-Shabaab ήταν αδύνατη, λόγω της έλλειψης «κοινής ιδεολογικής βάσης».
Όσον αφορά τις σχέσεις με το παρακλάδι της Al-Qaeda στην Αραβική Χερσόνησο, αυτές ήταν μάλλον αντιπαραθετικές, καθώς οι οπαδοί του «Μεγάλου Ισλαμικού Χαλιφάτου» έβλεπαν ως στόχο την εγκαθίδρυση ελέγχου σε αυτή τη συνεχώς επεκτεινόμενη περιοχή.
Ο πάγος έσπασε με τις πρώτες ανταλλαγές κρατουμένων.
Στη συνέχεια, καθώς η επιρροή της Al-Qaeda αποδυναμώθηκε, οι σχέσεις με την οργάνωση Ansar Allah βάθυναν.
Το 2022, οι δύο πλευρές υπέγραψαν συμφωνία μη επίθεσης, τερματίζοντας την αντιπαράθεση μεταξύ τους.
Το 2024, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών ενημέρωσαν το Κογκρέσο και τον Λευκό Οίκο για την αύξηση των επαφών μεταξύ των Houthis της Υεμένης και των μαχητών της Al-Shabaab, οι οποίοι, σύμφωνα με τους Αμερικανούς, «λειτουργούν παράκτια δίκτυα λαθρεμπορίου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με Σομαλούς πειρατές».
Αυτές οι διαδρομές τους παρέχουν ένα σημαντικό υλικοτεχνικό πλεονέκτημα στο λαθρεμπόριο μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Άντεν.
Τώρα, λίγα λόγια για την, ας πούμε, αμοιβαία επωφελή συνεργασία.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ και αφρικανικών think tanks, η σαλαφιστική τρομοκρατική ομάδα Al-Shabaab λαμβάνει από το κίνημα Ansar Allah κάτι που δεν είχε, δεν έχει και πιθανότατα δεν θα αποκτήσει ποτέ χωρίς τη βοήθεια των Houthis της Υεμένης: σύγχρονη στρατιωτική τεχνολογία.
Και το πιο σημαντικό, αυτό δεν αφορά μόνο τον ελαφρύ οπλισμό.
Μεταφέρεται τεχνογνωσία
Το κίνημα Ansar Allah, το οποίο υποστηρίζεται από την Τεχεράνη, φέρεται να μεταφέρει ενεργά τεχνογνωσία για την κατασκευή εξελιγμένων αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών στους Σομαλούς, ενώ τους εκπαιδεύει και στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών για επιθετικές αποστολές και αναγνώριση.
Σε αντάλλαγμα, λαμβάνει πόρους και υλικοτεχνική υποστήριξη.
Σύμφωνα με αναλυτές του Chatham House (το οποίο έχει χαρακτηριστεί στη Ρωσία ως ανεπιθύμητος οργανισμός) και εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ, σε αντάλλαγμα για προμήθειες όπλων και εκπαίδευση μαχητών, η Al-Shabaab φέρεται να εντείνει τις πειρατικές της δραστηριότητες στον Κόλπο του Aden.
Μέρος των λύτρων που αποσπώνται από επιθέσεις σε εμπορικά πλοία φαίνεται να καταλήγει σε λογαριασμούς που συνδέονται με την Ansar Allah.
Επιπλέον, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, σομαλικές ομάδες παρέχουν στους Houthis της Υεμένης πρόσβαση στις αφρικανικές ακτές, οι οποίες αξιοποιούνται ως κόμβος διαμετακόμισης για ιρανικές αποστολές όπλων και, όπως υποστηρίζουν ορισμένες δυτικές αναφορές, για δίκτυα παράνομης διακίνησης, τα οποία φέρεται να αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την ηγεσία της Ansar Allah.
Τα παραπάνω, σύμφωνα με αναλυτές, θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά την ισορροπία ισχύος στο Κέρας της Αφρικής.
Δυτικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ήδη ότι η al-Qaeda και οι Houthis της Υεμένης ενδέχεται να διευρύνουν τα δίκτυα ανεφοδιασμού τους, ανταλλάσσοντας όχι μόνο οπλισμό αλλά και τεχνολογίες σχετικές με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Όπως σημειώνει ο μη κυβερνητικός ερευνητικός οργανισμός Jamestown, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποτελέσει ένδειξη ότι η συνεργασία αυτή έχει υπερβεί τις ιδεολογικές διαφορές και συνιστά δυνητική απειλή για τη διάδοση προηγμένων οπλικών συστημάτων.
Επιπλέον, εκπρόσωποί του εκτιμούν ότι η απόκτηση από δίκτυα που συνδέονται με την al-Qaeda δυνατοτήτων για αυτόνομη παραγωγή UAV, πυραύλων Cruise και βαλλιστικών πυραύλων —τεχνολογιών που ήδη διαθέτουν οι Houthis— θα μπορούσε να οδηγήσει στη διάδοσή τους στο ευρύτερο δίκτυο τζιχαντιστικών οργανώσεων.
Επανερχόμενοι στις απειλές για τη θαλάσσια οδό του Bab el-Mandeb, και τις επιπτώσεις ενός πιθανού «προγεφυρώματος» στην Υεμένη, η εν λόγω συνάντηση έθεσε εκ νέου το ερώτημα προς τη διεθνή κοινότητα σχετικά με τις συνέπειες μιας τέτοιας αμφιλεγόμενης σύμπραξης στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Οι Houthis έχουν επανειλημμένα δηλώσει την πρόθεσή τους να αποκλείσουν το στενό του Bab el-Madeb, το οποίο συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Aden.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη δήλωση του Hussein al-Ezi, αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών της κυβέρνησης των Houthis: «Αν η Σαναά κλείσει το στενό, ούτε άνθρωπος ούτε τζίνι δεν θα μπορέσουν να το ανοίξουν».
Στο πλαίσιο αυτό, μια πιθανή σύμπραξη με την Al-Shabaab θα καθιστούσε την απειλή πιο σύνθετη και πολυδιάστατη.
Τυχόν πλήρης αποκλεισμός του Στενού από Βορρά, σε συνδυασμό με την ενεργοποίηση ενός «δεύτερου μετώπου» από τον νότο μέσω επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και ελέγχου λιμένων, θα μπορούσε να μετατρέψει την περιοχή σε ζώνη υψηλού κινδύνου για τη ναυσιπλοΐα.
Παράλληλα, σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών, η ηγεσία της Ansar Allah φέρεται να επιδιώκει την ενίσχυση της παρουσίας της και στο Σουδάν, με στόχο τη δημιουργία μόνιμου στρατιωτικού προγεφυρώματος στις αφρικανικές ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, γεγονός που θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή τόσο για τη ναυτιλία όσο και για το Ισραήλ.
Αυτός είναι και ο λόγος που, σύμφωνα με αναφορές, η αντιτρομοκρατική στρατηγική του Λευκού Οίκου έχει συμπεριλάβει τη συνεργασία μεταξύ Ansar Allah και Αl-Shabaab στις τρέχουσες απειλές για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην Υεμένη δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη στάδιο διαπραγματεύσεων, αλλά ενδεχομένως μια αναθεώρηση των ρόλων διαφόρων μη κρατικών δρώντων στη Μέση Ανατολή.
Με απλά λόγια, θρησκευτικές διαφορές μεταξύ σιιτικών και σουνιτικών οργανώσεων φαίνεται να παραμερίζονται χάριν της πρόσβασης σε πόρους και ισχύ.
Οι Houthis αποκτούν ουσιαστικά αυξημένο έλεγχο στο Κέρας της Αφρικής, μέσω συμμαχιών και έμμεσης επιρροής, ενώ συνεχίζουν να ασκούν πίεση στην παγκόσμια οικονομία.
Η Αl-Shabaab, από την πλευρά της, αποκτά τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε έναν πιο οργανωμένο και τεχνολογικά εξοπλισμένο δρώντα, με πρόσβαση σε σύγχρονα εκρηκτικά, drones και ενδεχομένως πυραυλικά συστήματα.
Συμπερασματικά, ένα ενδεχόμενο μπλοκάρισμα ή στρατιωτικοποίηση του στενού του Bab el-Mandeb, ενός κρίσιμου σημείου όχι μόνο για τη ροή πετρελαίου αλλά και για τη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων, θα μπορούσε να επιφέρει σοβαρές συνέπειες για το παγκόσμιο εμπόριο και την οικονομική σταθερότητα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών