Αρμαγεδδώνας 3 τρισ. δολ. - Το κλείσιμο του Hormuz απειλεί με ιστορική κρίση, χειρότερη από της πανδημίας

Εάν η εμπορική ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz,  αποκατασταθεί μόνο κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, οι ζημιές για την παγκόσμια οικονομία ενδέχεται να προσεγγίσουν τα επίπεδα της πανδημίας του κορωνοϊού, όταν το παγκόσμιο ΑΕΠ έχασε περισσότερα από 3 τρισ. δολάρια.
Αυτή είναι η εκτίμηση αναλυτών του World Economic Forum, σύμφωνα με δημοσίευμα της Nezavisimaya Gazeta.
Την ίδια ώρα, Ρώσοι οικονομολόγοι θεωρούν ότι οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν αποτελούν προμήνυμα μιας ευρύτερης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Τα Στενά του Hormuz στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας

Η διακοπή της ναυσιπλοΐας θεωρείται από πολλούς αναλυτές μία από τις σοβαρότερες κρίσεις στην ιστορία του σύγχρονου καπιταλισμού.
Η Ilaria Maselli, επικεφαλής της ομάδας Macro and Market Insights της Maersk, επισήμανε ότι οι επιπτώσεις της κρίσης επεκτείνονται σε ολόκληρο τον κόσμο, επηρεάζοντας το εμπόριο, την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.
Σύμφωνα με την ίδια, οι αναλυτές προσπαθούν πλέον να συγκρίνουν το οικονομικό σοκ που προκαλεί η κρίση στο Ιράν με εκείνο της πανδημίας Covid-19, εξετάζοντας τον αντίκτυπο στην παγκόσμια ανάπτυξη και στις τιμές.

Ρωσικές εκτιμήσεις για αλλαγή της παγκόσμιας ισορροπίας

Στη Ρωσία, ορισμένοι οικονομολόγοι θεωρούν ότι η κρίση γύρω από το Ιράν μεταβάλλει τις παγκόσμιες ισορροπίες ισχύος και θα αφήσει μακροχρόνιες συνέπειες.
Ο Sergey Glazyev, μέλος της Russian Academy of Sciences, υποστήριξε ότι η αποτυχία της αμερικανοϊσραηλινής στρατηγικής και η απροθυμία συμμάχων του ΝΑΤΟ να συμμετάσχουν σε αυτήν υποδηλώνουν την αποδυνάμωση της λεγόμενης «Pax Americana».
Κατά την άποψή του, η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, η οποία θα πυροδοτηθεί από την απότομη άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η ναυσιπλοΐα ίσως να μην επιστρέψει ποτέ στα προηγούμενα επίπεδα

Παράλληλα, ειδικοί της ναυτιλιακής βιομηχανίας εκτιμούν ότι οι μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ ενδέχεται να μην επανέλθουν ποτέ πλήρως στα προπολεμικά επίπεδα.
Σύμφωνα με αναφορές που επικαλείται το CNBC, οι όγκοι διαμετακόμισης θα μπορούσαν να ανακάμψουν μόνο στο 60%-70% των επιπέδων που ίσχυαν πριν από τη σύγκρουση, εξαιτίας των αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων.
Επιπλέον, η διέλευση δυτικών πλοίων ενδέχεται να απαιτεί στο μέλλον ειδικές διμερείς συμφωνίες με την Iran.

Ο έλεγχος του Hormuz ως νέος γεωοικονομικός μοχλός ισχύος

Αναλυτές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε κατάληξη της κρίσης αφήσει το Ιράν με ουσιαστικό επιχειρησιακό έλεγχο των Στενών θα μπορούσε να οδηγήσει σε μόνιμη μείωση των ναυτιλιακών ροών.
Δεδομένου ότι από το Hormuz διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, οποιαδήποτε μακροχρόνια διαταραχή θα επηρεάσει το κόστος ενέργειας, τον πληθωρισμό, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τελικά την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη.
Τα Στενά αποτελούν το σημαντικότερο ενεργειακό «σημείο ασφυξίας» (chokepoint) του πλανήτη.
Πρόκειται για τη θαλάσσια δίοδο ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και τον Ινδικό Ωκεανό.

Οι αριθμοί που καθορίζουν την παγκόσμια οικονομία

Περίπου 20 έως 21 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων διέρχονται καθημερινά από τα Στενά, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 20%-21% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Το 2024, οι ημερήσιες ροές πετρελαίου υπολογίστηκαν σε περίπου 20,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Πριν από τη σημερινή κρίση, περίπου το 20% των παγκόσμιων πετρελαϊκών μεταφορών διέρχονταν από το συγκεκριμένο πέρασμα, με την Ασία να αποτελεί τον μεγαλύτερο προορισμό των φορτίων αυτών.

Η σημασία για το φυσικό αέριο

Το Hormuz δεν είναι κρίσιμο μόνο για το πετρέλαιο.
Περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) περνά από τα Στενά. 
Το Κατάρ, ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς LNG στον κόσμο, εξαρτάται σχεδόν πλήρως από το Ορμούζ για τις εξαγωγές της. Το 2025, πάνω από 112 δισ. κυβικά μέτρα LNG διήλθαν από τα Στενά, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου LNG.
Σχεδόν το 90% αυτού του LNG κατευθύνεται προς ασιακές αγορές.

Γιατί δεν μπορεί να αντικατασταθεί εύκολα

Υπάρχουν ορισμένοι αγωγοί που παρακάμπτουν τα Στενά, όπως ο σαουδαραβικός East-West Pipeline και ο αγωγός Abu Dhabi–Fujairah των ΗΑΕ.
Ωστόσο, η συνολική τους δυναμικότητα είναι πολύ μικρότερη από τις ποσότητες που μεταφέρονται καθημερινά μέσω του Hormuz, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορούν να υποκαταστήσουν πλήρως τη θαλάσσια οδό.
Στην περίπτωση του LNG, ουσιαστικά δεν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή για το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών του Κατάρ.

www.bankingnews.gr