«Δεν υπάρχει πραγματική εναλλακτική στο Palantir» – Σήμα κινδύνου για την ευρωπαϊκή εξάρτηση από αμερικανική τεχνολογία
Το NATO δεν διαθέτει προς το παρόν αξιόπιστη εναλλακτική απέναντι στην τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης πεδίου μάχης της Palantir, σύμφωνα με ανώτατο στρατιωτικό διοικητή της Συμμαχίας, ο οποίος μίλησε στο POLITICO, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί πολύ ταχύτερα αν θέλει να μειώσει την εξάρτησή της από αμερικανικά αμυντικά συστήματα.
Ο Pierre Vandier, Supreme Allied Commander Transformation του NATO – υπεύθυνος για την καινοτομία και τον εκσυγχρονισμό της Συμμαχίας – δήλωσε ότι το NATO επέλεξε να κινηθεί γρήγορα όταν προμηθεύτηκε το Maven Smart System από την αμερικανική Palantir τον Μάρτιο του 2025, με στόχο τη βελτίωση της συλλογής πληροφοριών, της στόχευσης, της επίγνωσης του πεδίου μάχης και του στρατιωτικού σχεδιασμού μέσω εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
«Είπαν: θα πάρουμε κάτι έτοιμο από τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε ο Pierre Vandier. «Απ’ όσο γνωρίζω, σήμερα δεν υπάρχει πραγματικός ανταγωνιστής για την Palantir».
Η ταχεία συμφωνία και η εγκατάσταση του συστήματος
Η συγκεκριμένη συμφωνία χαρακτηρίζεται ως μία από τις ταχύτερες στην ιστορία του NATO, καθώς ολοκληρώθηκε μέσα σε μόλις έξι μήνες από τον καθορισμό των επιχειρησιακών απαιτήσεων μέχρι την προμήθεια του συστήματος.
Το σύστημα έχει ήδη εγκατασταθεί στο Allied Joint Force Command Brunssum στην Ολλανδία και στο Supreme Headquarters Allied Powers Europe στο Βέλγιο.
Ανησυχίες για εξάρτηση από τις ΗΠΑ
Η επιλογή αυτή έχει εντείνει τους προβληματισμούς στην Ευρώπη σχετικά με την εξάρτηση από αμερικανική αμυντική τεχνολογία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι πολιτικές πιέσεις και οι απειλές της κυβέρνησης Trump προς συμμάχους του NATO έχουν θέσει υπό αμφισβήτηση τη σταθερότητα της διατλαντικής σχέσης.
Παρότι το NATO υποστηρίζει ότι το σύστημα δεν δημιουργεί «κλείδωμα» (lock-in) στην Palantir, η εταιρεία έχει δεχθεί κριτική από κυβερνήσεις και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, που υποστηρίζουν ότι η μετάβαση σε άλλες πλατφόρμες είναι δαπανηρή και χρονοβόρα.
Ευρωπαϊκές προσπάθειες απεξάρτησης
Ενδεικτικά, στις αρχές του μήνα η γερμανική υπηρεσία εσωτερικών πληροφοριών επέλεξε τη γαλλική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης ChapsVision αντί της Palantir, μετά από παρεμβάσεις του Γερμανού υπουργού ψηφιακής πολιτικής Karsten Wildberger, ο οποίος ζήτησε ανάπτυξη ευρωπαϊκών εναλλακτικών.
Ο CEO της Palantir, Alex Karp, απάντησε επικριτικά, δηλώνοντας ότι δεν κατανοεί «πώς η Γερμανία θεωρεί ότι μπορεί να το αντέξει αυτό».
«Είναι αγώνας δρόμου» για την Ευρώπη
Ο Pierre Vandier υποστήριξε ότι το βάρος πλέον πέφτει στις ευρωπαϊκές εταιρείες και κυβερνήσεις που επιδιώκουν να αναπτύξουν ανταγωνιστικές λύσεις, τονίζοντας ότι πρέπει να αποδείξουν ότι μπορούν να παραδοθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα.
«Το ερώτημα για τη Συμμαχία είναι να εμφανιστούν ισοδύναμες λύσεις», ανέφερε. «Είναι ένας αγώνας δρόμου.
Το ζητούμενο είναι η Ευρώπη να μπορεί να προσφέρει κάτι σχετικό σε μήνες ή χρόνια, όχι σε δεκαετίες».
Η πολυπλοκότητα της “ψηφιακής κυριαρχίας”
Ο ανώτατος διοικητής του NATO προειδοποίησε ότι η συζήτηση στην Ευρώπη για την ψηφιακή “κυριαρχία” συχνά συγχέει διαφορετικά ζητήματα: την εξάρτηση από έναν προμηθευτή, τη χρήση μη ευρωπαϊκών υποδομών και τον έλεγχο των δεδομένων.
Για το NATO, το πιο άμεσο πρόβλημα είναι η αποφυγή εξάρτησης από έναν και μόνο πάροχο.
Σύμφωνα με τον Vandier, ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί μέσω διαλειτουργικών συστημάτων, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να αλλάζουν προμηθευτές ή να εναλλάσσουν παρόχους εάν δεν είναι ικανοποιημένα.
Ανοιχτές υποδομές και έλεγχος δεδομένων
Ο ίδιος σημείωσε ότι το NATO επιδιώκει να δημιουργήσει ανοικτά ψηφιακά συστήματα, στα οποία πολλές εταιρείες θα μπορούν να ενσωματώνονται, μοντέλο που θεωρεί ότι θα γίνει ακόμη πιο κρίσιμο με την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια βαθύτερη διαρθρωτική αδυναμία λόγω χρόνιας υποεπένδυσης: δεν παράγει επαρκώς ημιαγωγούς, δεν διαθέτει ισχυρές cloud υποδομές και εξακολουθεί να βασίζεται σε εξωτερικά δίκτυα και συστήματα.
Το ρεαλιστικό στοίχημα της Ευρώπης
Σύμφωνα με τον Vandier, ο ρεαλιστικός στόχος για την Ευρώπη βραχυπρόθεσμα δεν είναι η πλήρης τεχνολογική ανεξαρτησία, αλλά ο έλεγχος των δεδομένων.
Αυτό σημαίνει, όπως είπε, ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να έχουν ιδιοκτησία και έλεγχο των επεξεργασμένων δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, καθώς και τη δυνατότητα να αποφασίζουν τι θα μοιράζονται και με ποιον.
«Αυτό είναι που θα όριζα ως ψηφιακή κυριαρχία», κατέληξε ο Pierre Vandier.
www.bankingnews.gr
Ο Pierre Vandier, Supreme Allied Commander Transformation του NATO – υπεύθυνος για την καινοτομία και τον εκσυγχρονισμό της Συμμαχίας – δήλωσε ότι το NATO επέλεξε να κινηθεί γρήγορα όταν προμηθεύτηκε το Maven Smart System από την αμερικανική Palantir τον Μάρτιο του 2025, με στόχο τη βελτίωση της συλλογής πληροφοριών, της στόχευσης, της επίγνωσης του πεδίου μάχης και του στρατιωτικού σχεδιασμού μέσω εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
«Είπαν: θα πάρουμε κάτι έτοιμο από τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε ο Pierre Vandier. «Απ’ όσο γνωρίζω, σήμερα δεν υπάρχει πραγματικός ανταγωνιστής για την Palantir».
Η ταχεία συμφωνία και η εγκατάσταση του συστήματος
Η συγκεκριμένη συμφωνία χαρακτηρίζεται ως μία από τις ταχύτερες στην ιστορία του NATO, καθώς ολοκληρώθηκε μέσα σε μόλις έξι μήνες από τον καθορισμό των επιχειρησιακών απαιτήσεων μέχρι την προμήθεια του συστήματος.
Το σύστημα έχει ήδη εγκατασταθεί στο Allied Joint Force Command Brunssum στην Ολλανδία και στο Supreme Headquarters Allied Powers Europe στο Βέλγιο.
Ανησυχίες για εξάρτηση από τις ΗΠΑ
Η επιλογή αυτή έχει εντείνει τους προβληματισμούς στην Ευρώπη σχετικά με την εξάρτηση από αμερικανική αμυντική τεχνολογία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι πολιτικές πιέσεις και οι απειλές της κυβέρνησης Trump προς συμμάχους του NATO έχουν θέσει υπό αμφισβήτηση τη σταθερότητα της διατλαντικής σχέσης.
Παρότι το NATO υποστηρίζει ότι το σύστημα δεν δημιουργεί «κλείδωμα» (lock-in) στην Palantir, η εταιρεία έχει δεχθεί κριτική από κυβερνήσεις και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, που υποστηρίζουν ότι η μετάβαση σε άλλες πλατφόρμες είναι δαπανηρή και χρονοβόρα.
Ευρωπαϊκές προσπάθειες απεξάρτησης
Ενδεικτικά, στις αρχές του μήνα η γερμανική υπηρεσία εσωτερικών πληροφοριών επέλεξε τη γαλλική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης ChapsVision αντί της Palantir, μετά από παρεμβάσεις του Γερμανού υπουργού ψηφιακής πολιτικής Karsten Wildberger, ο οποίος ζήτησε ανάπτυξη ευρωπαϊκών εναλλακτικών.
Ο CEO της Palantir, Alex Karp, απάντησε επικριτικά, δηλώνοντας ότι δεν κατανοεί «πώς η Γερμανία θεωρεί ότι μπορεί να το αντέξει αυτό».
«Είναι αγώνας δρόμου» για την Ευρώπη
Ο Pierre Vandier υποστήριξε ότι το βάρος πλέον πέφτει στις ευρωπαϊκές εταιρείες και κυβερνήσεις που επιδιώκουν να αναπτύξουν ανταγωνιστικές λύσεις, τονίζοντας ότι πρέπει να αποδείξουν ότι μπορούν να παραδοθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα.
«Το ερώτημα για τη Συμμαχία είναι να εμφανιστούν ισοδύναμες λύσεις», ανέφερε. «Είναι ένας αγώνας δρόμου.
Το ζητούμενο είναι η Ευρώπη να μπορεί να προσφέρει κάτι σχετικό σε μήνες ή χρόνια, όχι σε δεκαετίες».
Η πολυπλοκότητα της “ψηφιακής κυριαρχίας”
Ο ανώτατος διοικητής του NATO προειδοποίησε ότι η συζήτηση στην Ευρώπη για την ψηφιακή “κυριαρχία” συχνά συγχέει διαφορετικά ζητήματα: την εξάρτηση από έναν προμηθευτή, τη χρήση μη ευρωπαϊκών υποδομών και τον έλεγχο των δεδομένων.
Για το NATO, το πιο άμεσο πρόβλημα είναι η αποφυγή εξάρτησης από έναν και μόνο πάροχο.
Σύμφωνα με τον Vandier, ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί μέσω διαλειτουργικών συστημάτων, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να αλλάζουν προμηθευτές ή να εναλλάσσουν παρόχους εάν δεν είναι ικανοποιημένα.
Ανοιχτές υποδομές και έλεγχος δεδομένων
Ο ίδιος σημείωσε ότι το NATO επιδιώκει να δημιουργήσει ανοικτά ψηφιακά συστήματα, στα οποία πολλές εταιρείες θα μπορούν να ενσωματώνονται, μοντέλο που θεωρεί ότι θα γίνει ακόμη πιο κρίσιμο με την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια βαθύτερη διαρθρωτική αδυναμία λόγω χρόνιας υποεπένδυσης: δεν παράγει επαρκώς ημιαγωγούς, δεν διαθέτει ισχυρές cloud υποδομές και εξακολουθεί να βασίζεται σε εξωτερικά δίκτυα και συστήματα.
Το ρεαλιστικό στοίχημα της Ευρώπης
Σύμφωνα με τον Vandier, ο ρεαλιστικός στόχος για την Ευρώπη βραχυπρόθεσμα δεν είναι η πλήρης τεχνολογική ανεξαρτησία, αλλά ο έλεγχος των δεδομένων.
Αυτό σημαίνει, όπως είπε, ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να έχουν ιδιοκτησία και έλεγχο των επεξεργασμένων δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, καθώς και τη δυνατότητα να αποφασίζουν τι θα μοιράζονται και με ποιον.
«Αυτό είναι που θα όριζα ως ψηφιακή κυριαρχία», κατέληξε ο Pierre Vandier.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών