Ο Trump εμφανίζει την εικόνα ενός αδύναμου ηγέτη σε αντίθεση με τον Xi Jinping που προβάλλει πιο ισχυρός από ποτέ - Αναλυτές κάνουν λόγο για ιστορική ευκαιρία της Κίνας να πετύχει συμφωνίες που να ικανοποιούν τα συμφέροντα της...
(upd9) Σε μια επίσκεψη εξαιρετικά υψηλού ρίσκου ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump μεταβαίνει στο Πεκίνο προκειμένου να συνομιλήσει με τον Κινέζο ομόλογό του, Xi Jinping για μια σειρά από «καυτά θέματα».
Πρόκειται για μια συνάντηση που ενδεχομένως να αποτελέσει μια ιστορική ευκαιρία για τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου να επαναπροσδιορίσουν τις εμπορικές τους σχέσεις αλλά και τον τόνο της μεταξύ τους αντιπαλότητας.
Ωστόσο, ο Trump είχε φανταστεί τελείως διαφορετικά αυτό το ταξίδι…
Είναι ξεκάθαρο ότι μετά την ταπείνωση που έχουν υποστεί οι ΗΠΑ από το Ιράν στα Στενά του Hormuz, o Αμερικανός πρόεδρος πηγαίνει στο Πεκίνο χωρίς να έχει ισχυρά χαρτιά στα χέρια του…
Ο Trump εμφανίζει την εικόνα ενός αδύναμου ηγέτη… αφενός μιας στρατιωτικής υπερδύναμης που ταπεινώθηκε από έναν υποδεέστερο αντίπαλο αφετέρου ως επικεφαλής ενός κόμματος που αναμένεται να υποστεί μεγάλο πολιτικό πλήγμα στις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου…
Αντιθέτως, ο Xi Jinping προσέρχεται στις συνομιλίες αυτές από ξεκάθαρη θέση ισχύος.
Ο Κινέζος πρόεδρος έχει καταφέρει να ενισχύσει τη βιομηχανική και εξαγωγική ισχύ της Κίνας, την οποία έχει μετατρέψει σε μια αυτόνομη τεχνολογική υπερδύναμη ενώ ο ίδιος αποτελεί το ισχυρότερο πολιτικό πρόσωπο έχοντας έχει εδραιώσει τη θέση του στην εξουσία… πολύ πέραν των ορίων των θητειών στην χώρα…
Αναλυτές μάλιστα αναφέρουν πως ο Xi Jinping έχει μια μοναδική ευκαιρία υπό αυτή τη συγκυρία να βάλει τους κανόνες αναζητώντας προτάσεις, λύσεις και συμβιβασμούς σε όλα τα μεγάλα ζητήματα που να ικανοποιούν τα συμφέροντα της Κίνας…
Τι θέλει ο Trump
Για τον Trump, αυτό δεν είναι το ταξίδι που είχε φανταστεί, αλλά το ταξίδι που τελικά καλείται να πραγματοποιήσει.
Μια ιστορική συνάντηση στη Νότια Κορέα τον περασμένο Οκτώβριο συνέβαλε στην αποκλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Trump και Xi, με συμφωνίες που άνοιξαν τον δρόμο για μια μεγάλη εμπορική συμφωνία και ελάφρυνση των δασμών.
Μια επόμενη σύνοδος που είχε προγραμματιστεί για τον Μάρτιο αναμενόταν να επικεντρωθεί σε οικονομικές προτεραιότητες και ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Ωστόσο, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν σχέδια για νέες εμπορικές συμφωνίες, ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν έχει περιπλέξει τη στρατηγική του Trump.
Ο πόλεμος στο Ιράν
Μη θέλοντας το Ιράν να επισκιάσει το ταξίδι του, ο Trump είχε αναβάλει την επίσκεψή του στην Κίνα ώστε να δοθεί χρόνος στον πόλεμο - τον οποίο είχε πει ότι θα λύσει μέσα σε λίγες εβδομάδες - να εξελιχθεί.
Όμως ο πόλεμος βρίσκεται πλέον στον τρίτο μήνα του και μια ειρηνευτική συμφωνία δεν φαίνεται στον ορίζοντα.
Μόλις την περασμένη Δευτέρα, ο Trump δήλωσε ότι η εκεχειρία διάρκειας ενός μήνα με το Ιράν βρίσκεται σε… «τεχνητή υποστήριξη».
Και τώρα, εν μέσω μιας ιστορικής παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο ο Trump μπορεί να πετύχει όσα επιδιώκει όσο οι ΗΠΑ παραμένουν εμπλεκόμενες στη σύγκρουση.
Ερωτηθείς γιατί ο Trump προχωρά κανονικά με αυτό το ταξίδι, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος απάντησε: «Γιατί να μη συνεχίσει να ασκεί όλα τα υπόλοιπα καθήκοντά του ως πρόεδρος των ΗΠΑ;»
Μακρά συζήτηση
Ωστόσο, το Ιράν αναμένεται να κυριαρχήσει στις συνομιλίες.
Ο Trump — για τον οποίο το CNN μετέδωσε ότι εξετάζει πλέον σοβαρότερα την επανέναρξη μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων — δήλωσε την Τρίτη ότι σκοπεύει να έχει μια «μακρά συζήτηση» με τον Xi για το Ιράν.
«Νομίζω ότι ήταν σχετικά καλός, για να είμαι ειλικρινής μαζί σας», είπε ο Trump στη δημοσιογράφο του CNN Alayna Treene, όταν ρωτήθηκε ποιο είναι το μήνυμά του προς τον Κινέζο ηγέτη σχετικά με το Ιράν, λίγο πριν αναχωρήσει από τον Λευκό Οίκο.
«Αν κοιτάξετε τον αποκλεισμό, δεν υπάρχει πρόβλημα.
Παίρνουν μεγάλο μέρος του πετρελαίου τους από εκείνη την περιοχή.
Δεν είχαμε κανένα πρόβλημα. Και υπήρξε φίλος μου», πρόσθεσε ο Trump.
Πιέσεις για Hormuz
Ωστόσο, το κλείσιμο αυτής της κρίσιμης πετρελαϊκής οδού έχει σοβαρές επιπτώσεις για την Κίνα, τον μεγαλύτερο καταναλωτή ιρανικού πετρελαίου, καθώς και για πολλούς βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ στην Ασία.
Η συνάντηση Trump και Xi θα πραγματοποιηθεί λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Abbas Araghchi στο Πεκίνο, γεγονός που υπογραμμίζει τους δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών.
Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν εκτιμήσει ότι η Κίνα προετοιμαζόταν να παραδώσει νέα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας στο Ιράν, όπως είχε μεταδώσει το CNN.
Η Κίνα αρνείται ότι παρείχε όπλα στο Ιράν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Ο Trump αναμένεται να πιέσει τον Xi να ωθήσει το Ιράν να ανοίξει ξανά τα Στενά του Hormuz καθώς και να συμφωνήσει σε μια αποδεκτή ειρηνευτική συμφωνία.
«Θα περίμενα από τον πρόεδρο να ασκήσει πίεση», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος, παραπέμποντας στις πρόσφατες ανακοινώσεις κυρώσεων.
Την παραμονή του ταξιδιού του Trump, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών έθεσε στη μαύρη λίστα 12 άτομα και οντότητες για τον ρόλο τους στη «διάθεση και μεταφορά ιρανικού πετρελαίου» προς την Κίνα.
Στο επίκεντρο και … η Ταϊβάν
Ωστόσο, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία ότι ο Trump εισέρχεται σε μια συνάντηση όπου ο Xi διαθέτει ισχυρά διαπραγματευτικά χαρτιά - και ότι ο Κινέζος ηγέτης ενδέχεται να αξιοποιήσει αυτό το πλεονέκτημα για να πετύχει όσα επιδιώκει σε ένα ζήτημα κρίσιμης σημασίας για το Πεκίνο: την Ταϊβάν.
«Θα αναφερθεί στην Ταϊβάν, νομίζω, περισσότερο απ’ ό,τι εγώ», δήλωσε ο Trump σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο τη Δευτέρα.
Ο Xi ενδέχεται να επιχειρήσει να διαπραγματευτεί μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ταϊβάν, φοβούνται Αμερικανοί αξιωματούχοι.
«Λοιπόν, θα κάνω αυτή τη συζήτηση με τον πρόεδρο Xi.
Ο πρόεδρος Xi θα προτιμούσε να μη το κάνουμε, και θα έχουμε αυτή τη συζήτηση», είπε ο Trump όταν ρωτήθηκε αν οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχίσουν να πωλούν όπλα στην Ταϊβάν.
Ωστόσο, ο ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος τόνισε ότι «δεν αναμένονται αλλαγές στην αμερικανική πολιτική».
Βάσει της πολιτικής της «Μίας Κίνας», οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τη θέση της Κίνας ότι η Ταϊβάν αποτελεί μέρος της, αλλά δεν έχουν αναγνωρίσει επίσημα την αξίωση του Κομμουνιστικού Κόμματος επί του νησιού.
Οι ΗΠΑ δεσμεύονται από τη νομοθεσία να παρέχουν αμυντικά όπλα στην Ταϊβάν, αλλά παραμένουν σκόπιμα ασαφείς ως προς το αν θα επενέβαιναν στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης.
Στο επίκεντρο και το εμπόριο
Το εμπόριο θα παραμείνει επίσης στην ατζέντα, με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent να αναμένεται να συναντηθεί με τον Κινέζο ομόλογό του He Lifeng στη Σεούλ σήμερα Τετάρτη 13/5, πριν από τη σύνοδο των ηγετών.
Στην αμερικανική αποστολή συμμετέχουν επίσης περισσότεροι από δώδεκα επιχειρηματικοί ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο διευθύνων σύμβουλος της Apple Tim Cook και ο επικεφαλής των Tesla και SpaceX Elon Musk.
Συμφωνίες
Trump και Xi αναμένεται να ανακοινώσουν σειρά συμφωνιών στους τομείς της αεροδιαστημικής, της γεωργίας και της ενέργειας, καθώς και να συζητήσουν τη δημιουργία αμερικανοκινεζικών συμβουλίων εμπορίου και επενδύσεων, σύμφωνα με την αναπληρώτρια εκπρόσωπο Τύπου του Λευκού Οίκου Anna Kelly.
Ο Trump αναμένεται επίσης να θέσει το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς ΗΠΑ και Κίνα βρίσκονται σε αγώνα δρόμου για την ανάπτυξη της πιο προηγμένης τεχνολογίας AI.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε ότι θα αναφερθεί και στις υποθέσεις του πρώην μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης του Χονγκ Κονγκ Jimmy Lai, ο οποίος καταδικάστηκε φέτος σε 20 χρόνια φυλάκισης, καθώς και του πάστορα Ezra Jin, που συνελήφθη στο πλαίσιο μαζικής καταστολής σε διάφορες κινεζικές πόλεις.
«Το έχω αναφέρει και παλαιότερα — τον Jimmy Lai.
Το έχω θέσει. Για τον άλλο έμαθα μόλις σήμερα το πρωί», δήλωσε ο Trump.
Τι θέλει το Πεκίνο
Στην κινεζική πλευρά είναι εμφανής η αίσθηση ότι το Πεκίνο προσέρχεται στις συνομιλίες από θέση ισχύος.
Κινεζικές πηγές δήλωσαν στο CNN τις τελευταίες εβδομάδες ότι το Πεκίνο θεωρεί τον δαπανηρό πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν και τις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ ως μοναδική ευκαιρία αξιοποίησης της συγκυρίας.
Η άμεση προτεραιότητα της Κίνας είναι η διατήρηση της εμπορικής εκεχειρίας που επιτεύχθηκε στη Νότια Κορέα.
Ωστόσο, το Πεκίνο είναι έτοιμο να αξιοποιήσει τη μεγάλη εγχώρια αγορά του και την κυριαρχία του στην αλυσίδα εφοδιασμού σπάνιων γαιών για να προωθήσει βαθύτερους στρατηγικούς στόχους.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει αίτημα προς τις ΗΠΑ για χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές προηγμένης τεχνολογίας, σύμφωνα με κινεζικές πηγές και περιφερειακούς διπλωμάτες που γνωρίζουν τη σκέψη του Πεκίνου.
Κρίσιμα ζητήματα
Η Κίνα αναμένεται επίσης να πιέσει τις ΗΠΑ να τροποποιήσουν τη στάση τους για την Ταϊβάν, εκφράζοντας «αντίθεση» — και όχι απλώς μη υποστήριξη — στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν, καθώς και να περιορίσουν τις πωλήσεις όπλων προς το νησί.
Το Πεκίνο θέλει επίσης περισσότερη πρόσβαση των κινεζικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευαστών ηλεκτρικών οχημάτων, στην αμερικανική αγορά και την αφαίρεσή τους από μαύρες λίστες.
Στο εσωτερικό της Κίνας, ο Trump θεωρείται πρόεδρος που επιθυμεί απτά πολιτικά οφέλη για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους, όπως μεγάλες κινεζικές αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων και αεροσκαφών Boeing — κάτι που θα μπορούσε να δώσει ακόμη μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ στο Πεκίνο.
Αυτάρκεια σε υψηλή τεχνολογία
Ο Αμερικανός πρόεδρος φτάνει σε μια Κίνα πολύ διαφορετική από εκείνη που είχε επισκεφθεί πριν από σχεδόν μία δεκαετία.
Αντιμέτωπο με αυξανόμενες εντάσεις με τις ΗΠΑ — σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της πρώτης κυβέρνησης Trump — το Πεκίνο έχει κινητοποιήσει μια τεράστια κρατικά κατευθυνόμενη προσπάθεια για ενίσχυση της αυτάρκειας στις αλυσίδες εφοδιασμού και στην υψηλή τεχνολογία.
Η ικανότητα της Κίνας να αντέχει τη μεταβλητότητα — από τη σημερινή παγκόσμια ενεργειακή κρίση έως τις εμπορικές αναταράξεις που προκάλεσαν οι δασμοί της «ημέρας απελευθέρωσης» της κυβέρνησης Trump — θεωρείται πλέον από το Πεκίνο ως δικαίωση αυτής της στρατηγικής.
Η άνοδος της εγχώριας κινεζικής τεχνολογίας στην AI, την πράσινη ενέργεια και τη ρομποτική υπογραμμίζει αυτό που το Πεκίνο υπαινισσόταν επί χρόνια και αρκετοί Αμερικανοί αναλυτές φοβούνταν: ότι οι αμερικανικοί περιορισμοί θα ωθήσουν την Κίνα να γίνει ισχυρότερη και λιγότερο εξαρτημένη από τις ΗΠΑ, ακόμη και στην υψηλή τεχνολογία.
Τι θέλει ο Xi
Για τον Xi, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι μια σταθερή σχέση με τις ΗΠΑ θα ενισχύσει την άνοδο της Κίνας.
Και με τον Trump να βρίσκεται στο «γήπεδό» του, στόχος του Xi είναι να αξιοποιήσει τη προσωπική σχέση των δύο ηγετών ώστε να μειωθούν οι τριβές όπου αυτό είναι δυνατό.
«Η διπλωματία σε επίπεδο αρχηγών κρατών διαδραματίζει αναντικατάστατο ρόλο στην παροχή στρατηγικής καθοδήγησης για τις σινοαμερικανικές σχέσεις», δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ Guo Jiakun.
Ωστόσο, ο πόλεμος με το Ιράν δημιουργεί μια νέα επιπλοκή — αλλά και πιθανή ευκαιρία — για τον Xi, ο οποίος θα χρειαστεί να διαχειριστεί την αμερικανική πίεση για εξεύρεση εξόδου από τη σύγκρουση.
Η Κίνα έχει επιχειρήσει να παρουσιάσει τον εαυτό της ως πιθανό ειρηνοποιό, κάτι που ο Xi ενδέχεται να επιδιώξει να μετατρέψει σε πολιτικό κεφάλαιο στις σχέσεις του με τον Trump.
Το Πεκίνο γνωρίζει ότι η πιο συναλλακτική προσέγγιση του Trump απέναντί του έρχεται σε αντίθεση με τους σκληροπυρηνικούς κύκλους στις ΗΠΑ που επιθυμούν μια πολύ πιο επιθετική στάση απέναντι στην Κίνα.
«Υπάρχουν πολλά πλεονεκτήματα στο να τα πηγαίνουμε καλά», δήλωσε ο Trump σε ραδιοφωνική συνέντευξη την Τρίτη.
Και αν η επίσκεψη οδηγήσει σε μεγαλύτερη σταθερότητα μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων, το Πεκίνο θα τη θεωρήσει επιτυχημένη.
Οι ΗΠΑ και όχι η Κίνα ταπεινώνονται στο Hormuz
Οι ΗΠΑ, όχι η Κίνα, υφίστανται «ταπείνωση» στα Στενά του Hormuz υποστηρίζει ο Gregory Poling, διευθυντής και ανώτερος συνεργάτης στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS), think tank με έδρα την Ουάσινγκτον.
Ερωτηθείς αν ο Αμερικανός πρόεδρος προσέρχεται στη συνάντηση με τον Xi από θέση ισχύος, ο Poling απάντησε: «Δεν το πιστεύω».
Ο Poling εξήγησε ότι, με βάση τα αποτελέσματα των εμπορικών διενέξεων με την Ουάσινγκτον τον τελευταίο χρόνο, το Πεκίνο έχει καταλήξει στο συμπέρασμα «ότι διαθέτει πολύ μεγαλύτερη επιρροή απ’ ό,τι ίσως ακόμη και το ίδιο ανέμενε και ότι στην πραγματικότητα δεν χρειάζεται να κάνει σημαντικές παραχωρήσεις — τουλάχιστον όχι μεγάλες διαρθρωτικές παραχωρήσεις προς τις ΗΠΑ».
Σημείωσε επίσης ότι οι παγκόσμιες θαλάσσιες οδοί αποτελούν ζήτημα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την Κίνα.
«Αν μπορούν να κλείσουν τα Στενά του Hormuz, τότε μπορεί να κλείσει σχεδόν οποιαδήποτε άλλη θαλάσσια δίοδος στον κόσμο», δήλωσε.
Το Πεκίνο ήδη «θεωρεί τον εαυτό του διαμορφωτή κανόνων στον 21ο αιώνα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Κίνα έχει καταστήσει «πολύ σαφές στα δικά της μηνύματα προς το Ιράν ότι θέλει να παραμείνουν ανοικτά τα στενά».
«Και οι δύο πλευρές θα ήθελαν να δουν τα στενά ανοικτά», είπε ο Poling, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν ίσως αποτελεί το μοναδικό πεδίο όπου συμπίπτουν τα αμερικανικά και τα κινεζικά συμφέροντα.
Ωστόσο, στο ερώτημα αν η Κίνα επιθυμεί συνεργασία για το Ιράν στον ίδιο βαθμό με τις ΗΠΑ, ο Poling απάντησε: «Προφανώς, η απάντηση είναι όχι».
Κατέληξε επισημαίνοντας ότι, παρότι το Πεκίνο θέλει να επαναλειτουργήσει η θαλάσσια οδός, «δεν είναι η Κίνα που ταπεινώνεται στα στενά… Είναι οι ΗΠΑ».
Ασαφές αν οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε κοινές αποφάσεις - σταθμό
Ο κύκλος των ζητημάτων που πρόκειται να συζητήσει στις 14 και 15 Μαΐου με τον πρόεδρο της Κίνας Xi Jinping είναι ευρύς: από τον πόλεμο στο Ιράν μέχρι εμπορικές αντιθέσεις, δασμούς, σπάνιες γαίες, κοκ.
Και μέχρι την τελευταία στιγμή παραμένει ασαφές αν οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε κοινές αποφάσεις-σταθμό.
Στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αυξάνεται η ανησυχία.
«Ο Κινέζος ηγέτης γνωρίζει τι θέλει σε αυτή την αντιπαράθεση. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ;» είναι ένας από τους χαρακτηριστικούς τίτλους.
«Ο Trump επέστρεψε στην εξουσία πέρυσι πιστεύοντας ότι θα αποδυνάμωνε τη θέση της Κίνας και θα ανάγκαζε το Πεκίνο να αναγνωρίσει την αμερικανική κυριαρχία», υπενθυμίζει ο Jake Werner από το αμερικανικό Quincy Institute for Responsible Statecraft.
«Όμως αποδείχθηκε ότι αυτό δεν είναι ρεαλιστικό: οι Κινέζοι κατάφεραν να απαντήσουν».
Ο καθηγητής Zhao Minghao από το Πανεπιστήμιο Fudan της Κίνας επισημαίνει, από την πλευρά του, την «πολύ εμφανή αμοιβαία δυσπιστία» μεταξύ των δύο ηγετών.
«Παραμένουν βαθιές οι διαφωνίες σε μια σειρά ζητημάτων που αφορούν την οικονομία, το εμπόριο, την άμυνα και το ζήτημα της Ταϊβάν», τονίζει.
Τα τρία Τ
Αρθρογράφος των New York Times γράφει για τα «τρία Τ» στα οποία δίνει έμφαση το Πεκίνο: tariffs (δασμοί), technology (τεχνολογία) και Taiwan (Ταϊβάν).
Ο Xi αναμένεται να επιμείνει στην παράταση της εμπορικής εκεχειρίας και στη χαλάρωση των περιορισμών εξαγωγών ηλεκτρονικών εξαρτημάτων που είναι απαραίτητα για τον εκσυγχρονισμό του κινεζικού βιομηχανικού τομέα.
Σε αντάλλαγμα, μπορεί να προσφέρει σημαντικές επενδύσεις.
Για παράδειγμα, βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με τη Boeing για συμφωνία που αφορά 500 αεροσκάφη 737 Max και δεκάδες αεροσκάφη ευρείας ατράκτου.
Αυτό θεωρείται επωφελές και για τις δύο πλευρές, επισημαίνει ο Guardian.
Και στο θέμα της Ταϊβάν φαίνεται να υπάρχει περιθώριο ελιγμών.
Ο Trump, σε αντίθεση με τον Joe Biden και τους Δημοκρατικούς γενικότερα, αποφεύγει τις προκλήσεις γύρω από το νησί και έχει μάλιστα συστήσει στους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ιαπωνία να μην οξύνουν την κατάσταση.
Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας Wang Yi παραδέχθηκε πρόσφατα ότι το ζήτημα της Ταϊβάν εξακολουθεί να αποτελεί «τον μεγαλύτερο κίνδυνο» στις αμερικανοκινεζικές σχέσεις.
Μπορεί η Κίνα να βοηθήσει τις ΗΠΑ;
Η αντιφατικότητα του Trump έχει γίνει εδώ και καιρό αντικείμενο σχολιασμού.
Το ίδιο ισχύει και για τη ρητορική του απέναντι στην Κίνα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος συνδυάζει συχνά συγκρουσιακές δηλώσεις με αναφορές στις «ιδιαίτερες σχέσεις» του με τον Xi, παρουσιάζει την Κίνα ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές και ταυτόχρονα καλεί σε συνεργασία.
Για τον λόγο αυτό, ακόμη και αναλυτές που γνωρίζουν καλά τον Λευκό Οίκο αποφεύγουν να προβλέψουν πώς θα κινηθεί στο Πεκίνο.
Οι περισσότεροι παρατηρητές συμφωνούν ότι ο Trump θα θέσει σίγουρα το ζήτημα των Στενών του Hormuz και τη δυνατότητα της Κίνας να ασκήσει πίεση στο Ιράν.
Ωστόσο, αυτές οι προσπάθειες δύσκολα θα αποδώσουν.
Κινέζοι αναλυτές διευκρινίζουν ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την απροθυμία του Πεκίνου να βοηθήσει την Ουάσινγκτον.
«Η Κίνα δεν ελέγχει το Ιράν και δεν διαθέτει εξουσίες σε σχέση με την κρίση στα Στενά του Hormuz, εξήγησε χαρακτηριστικά ο καθηγητής Wang Wen από το Πανεπιστήμιο Renmin. Και πρόσθεσε ότι το Πεκίνο θεωρεί την κατάσταση κρίση που δημιούργησαν οι ίδιες οι ΗΠΑ και η οποία, επιπλέον, βρίσκεται μακριά από την Κίνα.
Ταυτόχρονα, ο Trump επαναλαμβάνει διαρκώς ότι οι ΗΠΑ «νικούν» στο Ιράν.
Επομένως, δύσκολα θα πιέσει ιδιαίτερα τον Xi να τον βοηθήσει στη Μέση Ανατολή.
Οι Αμερικανοί στρέφουν το ενδιαφέρον τους προς την Κίνα
Αμερικανοί αξιωματούχοι που μίλησαν ανώνυμα για την επίσκεψη εκτιμούν ότι συγκεκριμένες συμφωνίες είναι πιθανότερο να υπάρξουν σε λιγότερο αμφιλεγόμενα ζητήματα.
Μεταξύ αυτών είναι η δημιουργία διμερούς εμπορικού επιμελητηρίου και επενδυτικού συμβουλίου.
Παράλληλα, σχεδιάζεται και ένας «δίαυλος επικοινωνίας» για την κοινή αντιμετώπιση απειλών που σχετίζονται με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Συνεργάτες του Trump έχουν επανειλημμένα εκφράσει ανησυχία για τη ραγδαία πρόοδο της Κίνας στον τομέα της AI.
Τέτοιου είδους συμφωνίες, ακόμη κι αν δεν έχουν άμεσο αποτέλεσμα, μπορούν να συμβάλουν στην αποκλιμάκωση της έντασης.
Και αυτό είναι κάτι που ο Trump χρειάζεται αυτή τη στιγμή.
Οι Αμερικανοί πολίτες δείχνουν πλέον αυξημένο ενδιαφέρον για την εξωτερική πολιτική και ειδικότερα για την Κίνα.
Σύμφωνα με στοιχεία του ερευνητικού κέντρου Pew, το 2023 περισσότερο από το 80% των Αμερικανών είχε αρνητική εικόνα για την Κίνα. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό μειώνεται κάθε χρόνο.
Κατά συνέπεια, η παλαιότερη έντονα αντικινεζική ρητορική του Trump γίνεται ολοένα και λιγότερο πολιτικά συμφέρουσα — ιδιαίτερα ενόψει των εκλογών για το Κογκρέσο τον Νοέμβριο.
Για τον λόγο αυτό, στο Πεκίνο ο Αμερικανός πρόεδρος θα ήταν χρήσιμο να επιδείξει αυτοσυγκράτηση και να αποφύγει την περαιτέρω κλιμάκωση.
www.bankingnews.gr
Πρόκειται για μια συνάντηση που ενδεχομένως να αποτελέσει μια ιστορική ευκαιρία για τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου να επαναπροσδιορίσουν τις εμπορικές τους σχέσεις αλλά και τον τόνο της μεταξύ τους αντιπαλότητας.
Ωστόσο, ο Trump είχε φανταστεί τελείως διαφορετικά αυτό το ταξίδι…
Είναι ξεκάθαρο ότι μετά την ταπείνωση που έχουν υποστεί οι ΗΠΑ από το Ιράν στα Στενά του Hormuz, o Αμερικανός πρόεδρος πηγαίνει στο Πεκίνο χωρίς να έχει ισχυρά χαρτιά στα χέρια του…
Ο Trump εμφανίζει την εικόνα ενός αδύναμου ηγέτη… αφενός μιας στρατιωτικής υπερδύναμης που ταπεινώθηκε από έναν υποδεέστερο αντίπαλο αφετέρου ως επικεφαλής ενός κόμματος που αναμένεται να υποστεί μεγάλο πολιτικό πλήγμα στις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου…
Αντιθέτως, ο Xi Jinping προσέρχεται στις συνομιλίες αυτές από ξεκάθαρη θέση ισχύος.
Ο Κινέζος πρόεδρος έχει καταφέρει να ενισχύσει τη βιομηχανική και εξαγωγική ισχύ της Κίνας, την οποία έχει μετατρέψει σε μια αυτόνομη τεχνολογική υπερδύναμη ενώ ο ίδιος αποτελεί το ισχυρότερο πολιτικό πρόσωπο έχοντας έχει εδραιώσει τη θέση του στην εξουσία… πολύ πέραν των ορίων των θητειών στην χώρα…
Αναλυτές μάλιστα αναφέρουν πως ο Xi Jinping έχει μια μοναδική ευκαιρία υπό αυτή τη συγκυρία να βάλει τους κανόνες αναζητώντας προτάσεις, λύσεις και συμβιβασμούς σε όλα τα μεγάλα ζητήματα που να ικανοποιούν τα συμφέροντα της Κίνας…
Τι θέλει ο Trump
Για τον Trump, αυτό δεν είναι το ταξίδι που είχε φανταστεί, αλλά το ταξίδι που τελικά καλείται να πραγματοποιήσει.
Μια ιστορική συνάντηση στη Νότια Κορέα τον περασμένο Οκτώβριο συνέβαλε στην αποκλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Trump και Xi, με συμφωνίες που άνοιξαν τον δρόμο για μια μεγάλη εμπορική συμφωνία και ελάφρυνση των δασμών.
Μια επόμενη σύνοδος που είχε προγραμματιστεί για τον Μάρτιο αναμενόταν να επικεντρωθεί σε οικονομικές προτεραιότητες και ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Ωστόσο, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν σχέδια για νέες εμπορικές συμφωνίες, ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν έχει περιπλέξει τη στρατηγική του Trump.
Ο πόλεμος στο Ιράν
Μη θέλοντας το Ιράν να επισκιάσει το ταξίδι του, ο Trump είχε αναβάλει την επίσκεψή του στην Κίνα ώστε να δοθεί χρόνος στον πόλεμο - τον οποίο είχε πει ότι θα λύσει μέσα σε λίγες εβδομάδες - να εξελιχθεί.
Όμως ο πόλεμος βρίσκεται πλέον στον τρίτο μήνα του και μια ειρηνευτική συμφωνία δεν φαίνεται στον ορίζοντα.
Μόλις την περασμένη Δευτέρα, ο Trump δήλωσε ότι η εκεχειρία διάρκειας ενός μήνα με το Ιράν βρίσκεται σε… «τεχνητή υποστήριξη».
Και τώρα, εν μέσω μιας ιστορικής παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο ο Trump μπορεί να πετύχει όσα επιδιώκει όσο οι ΗΠΑ παραμένουν εμπλεκόμενες στη σύγκρουση.
Ερωτηθείς γιατί ο Trump προχωρά κανονικά με αυτό το ταξίδι, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος απάντησε: «Γιατί να μη συνεχίσει να ασκεί όλα τα υπόλοιπα καθήκοντά του ως πρόεδρος των ΗΠΑ;»
Μακρά συζήτηση
Ωστόσο, το Ιράν αναμένεται να κυριαρχήσει στις συνομιλίες.
Ο Trump — για τον οποίο το CNN μετέδωσε ότι εξετάζει πλέον σοβαρότερα την επανέναρξη μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων — δήλωσε την Τρίτη ότι σκοπεύει να έχει μια «μακρά συζήτηση» με τον Xi για το Ιράν.
«Νομίζω ότι ήταν σχετικά καλός, για να είμαι ειλικρινής μαζί σας», είπε ο Trump στη δημοσιογράφο του CNN Alayna Treene, όταν ρωτήθηκε ποιο είναι το μήνυμά του προς τον Κινέζο ηγέτη σχετικά με το Ιράν, λίγο πριν αναχωρήσει από τον Λευκό Οίκο.
«Αν κοιτάξετε τον αποκλεισμό, δεν υπάρχει πρόβλημα.
Παίρνουν μεγάλο μέρος του πετρελαίου τους από εκείνη την περιοχή.
Δεν είχαμε κανένα πρόβλημα. Και υπήρξε φίλος μου», πρόσθεσε ο Trump.
Πιέσεις για Hormuz
Ωστόσο, το κλείσιμο αυτής της κρίσιμης πετρελαϊκής οδού έχει σοβαρές επιπτώσεις για την Κίνα, τον μεγαλύτερο καταναλωτή ιρανικού πετρελαίου, καθώς και για πολλούς βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ στην Ασία.
Η συνάντηση Trump και Xi θα πραγματοποιηθεί λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Abbas Araghchi στο Πεκίνο, γεγονός που υπογραμμίζει τους δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών.
Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν εκτιμήσει ότι η Κίνα προετοιμαζόταν να παραδώσει νέα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας στο Ιράν, όπως είχε μεταδώσει το CNN.
Η Κίνα αρνείται ότι παρείχε όπλα στο Ιράν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Ο Trump αναμένεται να πιέσει τον Xi να ωθήσει το Ιράν να ανοίξει ξανά τα Στενά του Hormuz καθώς και να συμφωνήσει σε μια αποδεκτή ειρηνευτική συμφωνία.
«Θα περίμενα από τον πρόεδρο να ασκήσει πίεση», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος, παραπέμποντας στις πρόσφατες ανακοινώσεις κυρώσεων.
Την παραμονή του ταξιδιού του Trump, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών έθεσε στη μαύρη λίστα 12 άτομα και οντότητες για τον ρόλο τους στη «διάθεση και μεταφορά ιρανικού πετρελαίου» προς την Κίνα.
Στο επίκεντρο και … η Ταϊβάν
Ωστόσο, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία ότι ο Trump εισέρχεται σε μια συνάντηση όπου ο Xi διαθέτει ισχυρά διαπραγματευτικά χαρτιά - και ότι ο Κινέζος ηγέτης ενδέχεται να αξιοποιήσει αυτό το πλεονέκτημα για να πετύχει όσα επιδιώκει σε ένα ζήτημα κρίσιμης σημασίας για το Πεκίνο: την Ταϊβάν.
«Θα αναφερθεί στην Ταϊβάν, νομίζω, περισσότερο απ’ ό,τι εγώ», δήλωσε ο Trump σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο τη Δευτέρα.
Ο Xi ενδέχεται να επιχειρήσει να διαπραγματευτεί μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ταϊβάν, φοβούνται Αμερικανοί αξιωματούχοι.
«Λοιπόν, θα κάνω αυτή τη συζήτηση με τον πρόεδρο Xi.
Ο πρόεδρος Xi θα προτιμούσε να μη το κάνουμε, και θα έχουμε αυτή τη συζήτηση», είπε ο Trump όταν ρωτήθηκε αν οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχίσουν να πωλούν όπλα στην Ταϊβάν.
Ωστόσο, ο ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος τόνισε ότι «δεν αναμένονται αλλαγές στην αμερικανική πολιτική».
Βάσει της πολιτικής της «Μίας Κίνας», οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τη θέση της Κίνας ότι η Ταϊβάν αποτελεί μέρος της, αλλά δεν έχουν αναγνωρίσει επίσημα την αξίωση του Κομμουνιστικού Κόμματος επί του νησιού.
Οι ΗΠΑ δεσμεύονται από τη νομοθεσία να παρέχουν αμυντικά όπλα στην Ταϊβάν, αλλά παραμένουν σκόπιμα ασαφείς ως προς το αν θα επενέβαιναν στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης.
Στο επίκεντρο και το εμπόριο
Το εμπόριο θα παραμείνει επίσης στην ατζέντα, με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent να αναμένεται να συναντηθεί με τον Κινέζο ομόλογό του He Lifeng στη Σεούλ σήμερα Τετάρτη 13/5, πριν από τη σύνοδο των ηγετών.
Στην αμερικανική αποστολή συμμετέχουν επίσης περισσότεροι από δώδεκα επιχειρηματικοί ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο διευθύνων σύμβουλος της Apple Tim Cook και ο επικεφαλής των Tesla και SpaceX Elon Musk.
Συμφωνίες
Trump και Xi αναμένεται να ανακοινώσουν σειρά συμφωνιών στους τομείς της αεροδιαστημικής, της γεωργίας και της ενέργειας, καθώς και να συζητήσουν τη δημιουργία αμερικανοκινεζικών συμβουλίων εμπορίου και επενδύσεων, σύμφωνα με την αναπληρώτρια εκπρόσωπο Τύπου του Λευκού Οίκου Anna Kelly.
Ο Trump αναμένεται επίσης να θέσει το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς ΗΠΑ και Κίνα βρίσκονται σε αγώνα δρόμου για την ανάπτυξη της πιο προηγμένης τεχνολογίας AI.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε ότι θα αναφερθεί και στις υποθέσεις του πρώην μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης του Χονγκ Κονγκ Jimmy Lai, ο οποίος καταδικάστηκε φέτος σε 20 χρόνια φυλάκισης, καθώς και του πάστορα Ezra Jin, που συνελήφθη στο πλαίσιο μαζικής καταστολής σε διάφορες κινεζικές πόλεις.
«Το έχω αναφέρει και παλαιότερα — τον Jimmy Lai.
Το έχω θέσει. Για τον άλλο έμαθα μόλις σήμερα το πρωί», δήλωσε ο Trump.
Τι θέλει το Πεκίνο
Στην κινεζική πλευρά είναι εμφανής η αίσθηση ότι το Πεκίνο προσέρχεται στις συνομιλίες από θέση ισχύος.
Κινεζικές πηγές δήλωσαν στο CNN τις τελευταίες εβδομάδες ότι το Πεκίνο θεωρεί τον δαπανηρό πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν και τις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ ως μοναδική ευκαιρία αξιοποίησης της συγκυρίας.
Η άμεση προτεραιότητα της Κίνας είναι η διατήρηση της εμπορικής εκεχειρίας που επιτεύχθηκε στη Νότια Κορέα.
Ωστόσο, το Πεκίνο είναι έτοιμο να αξιοποιήσει τη μεγάλη εγχώρια αγορά του και την κυριαρχία του στην αλυσίδα εφοδιασμού σπάνιων γαιών για να προωθήσει βαθύτερους στρατηγικούς στόχους.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει αίτημα προς τις ΗΠΑ για χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές προηγμένης τεχνολογίας, σύμφωνα με κινεζικές πηγές και περιφερειακούς διπλωμάτες που γνωρίζουν τη σκέψη του Πεκίνου.
Κρίσιμα ζητήματα
Η Κίνα αναμένεται επίσης να πιέσει τις ΗΠΑ να τροποποιήσουν τη στάση τους για την Ταϊβάν, εκφράζοντας «αντίθεση» — και όχι απλώς μη υποστήριξη — στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν, καθώς και να περιορίσουν τις πωλήσεις όπλων προς το νησί.
Το Πεκίνο θέλει επίσης περισσότερη πρόσβαση των κινεζικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευαστών ηλεκτρικών οχημάτων, στην αμερικανική αγορά και την αφαίρεσή τους από μαύρες λίστες.
Στο εσωτερικό της Κίνας, ο Trump θεωρείται πρόεδρος που επιθυμεί απτά πολιτικά οφέλη για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους, όπως μεγάλες κινεζικές αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων και αεροσκαφών Boeing — κάτι που θα μπορούσε να δώσει ακόμη μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ στο Πεκίνο.
Αυτάρκεια σε υψηλή τεχνολογία
Ο Αμερικανός πρόεδρος φτάνει σε μια Κίνα πολύ διαφορετική από εκείνη που είχε επισκεφθεί πριν από σχεδόν μία δεκαετία.
Αντιμέτωπο με αυξανόμενες εντάσεις με τις ΗΠΑ — σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της πρώτης κυβέρνησης Trump — το Πεκίνο έχει κινητοποιήσει μια τεράστια κρατικά κατευθυνόμενη προσπάθεια για ενίσχυση της αυτάρκειας στις αλυσίδες εφοδιασμού και στην υψηλή τεχνολογία.
Η ικανότητα της Κίνας να αντέχει τη μεταβλητότητα — από τη σημερινή παγκόσμια ενεργειακή κρίση έως τις εμπορικές αναταράξεις που προκάλεσαν οι δασμοί της «ημέρας απελευθέρωσης» της κυβέρνησης Trump — θεωρείται πλέον από το Πεκίνο ως δικαίωση αυτής της στρατηγικής.
Η άνοδος της εγχώριας κινεζικής τεχνολογίας στην AI, την πράσινη ενέργεια και τη ρομποτική υπογραμμίζει αυτό που το Πεκίνο υπαινισσόταν επί χρόνια και αρκετοί Αμερικανοί αναλυτές φοβούνταν: ότι οι αμερικανικοί περιορισμοί θα ωθήσουν την Κίνα να γίνει ισχυρότερη και λιγότερο εξαρτημένη από τις ΗΠΑ, ακόμη και στην υψηλή τεχνολογία.
Τι θέλει ο Xi
Για τον Xi, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι μια σταθερή σχέση με τις ΗΠΑ θα ενισχύσει την άνοδο της Κίνας.
Και με τον Trump να βρίσκεται στο «γήπεδό» του, στόχος του Xi είναι να αξιοποιήσει τη προσωπική σχέση των δύο ηγετών ώστε να μειωθούν οι τριβές όπου αυτό είναι δυνατό.
«Η διπλωματία σε επίπεδο αρχηγών κρατών διαδραματίζει αναντικατάστατο ρόλο στην παροχή στρατηγικής καθοδήγησης για τις σινοαμερικανικές σχέσεις», δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ Guo Jiakun.
Ωστόσο, ο πόλεμος με το Ιράν δημιουργεί μια νέα επιπλοκή — αλλά και πιθανή ευκαιρία — για τον Xi, ο οποίος θα χρειαστεί να διαχειριστεί την αμερικανική πίεση για εξεύρεση εξόδου από τη σύγκρουση.
Η Κίνα έχει επιχειρήσει να παρουσιάσει τον εαυτό της ως πιθανό ειρηνοποιό, κάτι που ο Xi ενδέχεται να επιδιώξει να μετατρέψει σε πολιτικό κεφάλαιο στις σχέσεις του με τον Trump.
Το Πεκίνο γνωρίζει ότι η πιο συναλλακτική προσέγγιση του Trump απέναντί του έρχεται σε αντίθεση με τους σκληροπυρηνικούς κύκλους στις ΗΠΑ που επιθυμούν μια πολύ πιο επιθετική στάση απέναντι στην Κίνα.
«Υπάρχουν πολλά πλεονεκτήματα στο να τα πηγαίνουμε καλά», δήλωσε ο Trump σε ραδιοφωνική συνέντευξη την Τρίτη.
Και αν η επίσκεψη οδηγήσει σε μεγαλύτερη σταθερότητα μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων, το Πεκίνο θα τη θεωρήσει επιτυχημένη.
Οι ΗΠΑ και όχι η Κίνα ταπεινώνονται στο Hormuz
Οι ΗΠΑ, όχι η Κίνα, υφίστανται «ταπείνωση» στα Στενά του Hormuz υποστηρίζει ο Gregory Poling, διευθυντής και ανώτερος συνεργάτης στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS), think tank με έδρα την Ουάσινγκτον.
Ερωτηθείς αν ο Αμερικανός πρόεδρος προσέρχεται στη συνάντηση με τον Xi από θέση ισχύος, ο Poling απάντησε: «Δεν το πιστεύω».
Ο Poling εξήγησε ότι, με βάση τα αποτελέσματα των εμπορικών διενέξεων με την Ουάσινγκτον τον τελευταίο χρόνο, το Πεκίνο έχει καταλήξει στο συμπέρασμα «ότι διαθέτει πολύ μεγαλύτερη επιρροή απ’ ό,τι ίσως ακόμη και το ίδιο ανέμενε και ότι στην πραγματικότητα δεν χρειάζεται να κάνει σημαντικές παραχωρήσεις — τουλάχιστον όχι μεγάλες διαρθρωτικές παραχωρήσεις προς τις ΗΠΑ».
Σημείωσε επίσης ότι οι παγκόσμιες θαλάσσιες οδοί αποτελούν ζήτημα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την Κίνα.
«Αν μπορούν να κλείσουν τα Στενά του Hormuz, τότε μπορεί να κλείσει σχεδόν οποιαδήποτε άλλη θαλάσσια δίοδος στον κόσμο», δήλωσε.
Το Πεκίνο ήδη «θεωρεί τον εαυτό του διαμορφωτή κανόνων στον 21ο αιώνα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Κίνα έχει καταστήσει «πολύ σαφές στα δικά της μηνύματα προς το Ιράν ότι θέλει να παραμείνουν ανοικτά τα στενά».
«Και οι δύο πλευρές θα ήθελαν να δουν τα στενά ανοικτά», είπε ο Poling, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν ίσως αποτελεί το μοναδικό πεδίο όπου συμπίπτουν τα αμερικανικά και τα κινεζικά συμφέροντα.
Ωστόσο, στο ερώτημα αν η Κίνα επιθυμεί συνεργασία για το Ιράν στον ίδιο βαθμό με τις ΗΠΑ, ο Poling απάντησε: «Προφανώς, η απάντηση είναι όχι».
Κατέληξε επισημαίνοντας ότι, παρότι το Πεκίνο θέλει να επαναλειτουργήσει η θαλάσσια οδός, «δεν είναι η Κίνα που ταπεινώνεται στα στενά… Είναι οι ΗΠΑ».
Ασαφές αν οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε κοινές αποφάσεις - σταθμό
Ο κύκλος των ζητημάτων που πρόκειται να συζητήσει στις 14 και 15 Μαΐου με τον πρόεδρο της Κίνας Xi Jinping είναι ευρύς: από τον πόλεμο στο Ιράν μέχρι εμπορικές αντιθέσεις, δασμούς, σπάνιες γαίες, κοκ.
Και μέχρι την τελευταία στιγμή παραμένει ασαφές αν οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε κοινές αποφάσεις-σταθμό.
Στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αυξάνεται η ανησυχία.
«Ο Κινέζος ηγέτης γνωρίζει τι θέλει σε αυτή την αντιπαράθεση. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ;» είναι ένας από τους χαρακτηριστικούς τίτλους.
«Ο Trump επέστρεψε στην εξουσία πέρυσι πιστεύοντας ότι θα αποδυνάμωνε τη θέση της Κίνας και θα ανάγκαζε το Πεκίνο να αναγνωρίσει την αμερικανική κυριαρχία», υπενθυμίζει ο Jake Werner από το αμερικανικό Quincy Institute for Responsible Statecraft.
«Όμως αποδείχθηκε ότι αυτό δεν είναι ρεαλιστικό: οι Κινέζοι κατάφεραν να απαντήσουν».
Ο καθηγητής Zhao Minghao από το Πανεπιστήμιο Fudan της Κίνας επισημαίνει, από την πλευρά του, την «πολύ εμφανή αμοιβαία δυσπιστία» μεταξύ των δύο ηγετών.
«Παραμένουν βαθιές οι διαφωνίες σε μια σειρά ζητημάτων που αφορούν την οικονομία, το εμπόριο, την άμυνα και το ζήτημα της Ταϊβάν», τονίζει.
Τα τρία Τ
Αρθρογράφος των New York Times γράφει για τα «τρία Τ» στα οποία δίνει έμφαση το Πεκίνο: tariffs (δασμοί), technology (τεχνολογία) και Taiwan (Ταϊβάν).
Ο Xi αναμένεται να επιμείνει στην παράταση της εμπορικής εκεχειρίας και στη χαλάρωση των περιορισμών εξαγωγών ηλεκτρονικών εξαρτημάτων που είναι απαραίτητα για τον εκσυγχρονισμό του κινεζικού βιομηχανικού τομέα.
Σε αντάλλαγμα, μπορεί να προσφέρει σημαντικές επενδύσεις.
Για παράδειγμα, βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με τη Boeing για συμφωνία που αφορά 500 αεροσκάφη 737 Max και δεκάδες αεροσκάφη ευρείας ατράκτου.
Αυτό θεωρείται επωφελές και για τις δύο πλευρές, επισημαίνει ο Guardian.
Και στο θέμα της Ταϊβάν φαίνεται να υπάρχει περιθώριο ελιγμών.
Ο Trump, σε αντίθεση με τον Joe Biden και τους Δημοκρατικούς γενικότερα, αποφεύγει τις προκλήσεις γύρω από το νησί και έχει μάλιστα συστήσει στους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ιαπωνία να μην οξύνουν την κατάσταση.
Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας Wang Yi παραδέχθηκε πρόσφατα ότι το ζήτημα της Ταϊβάν εξακολουθεί να αποτελεί «τον μεγαλύτερο κίνδυνο» στις αμερικανοκινεζικές σχέσεις.
Μπορεί η Κίνα να βοηθήσει τις ΗΠΑ;
Η αντιφατικότητα του Trump έχει γίνει εδώ και καιρό αντικείμενο σχολιασμού.
Το ίδιο ισχύει και για τη ρητορική του απέναντι στην Κίνα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος συνδυάζει συχνά συγκρουσιακές δηλώσεις με αναφορές στις «ιδιαίτερες σχέσεις» του με τον Xi, παρουσιάζει την Κίνα ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές και ταυτόχρονα καλεί σε συνεργασία.
Για τον λόγο αυτό, ακόμη και αναλυτές που γνωρίζουν καλά τον Λευκό Οίκο αποφεύγουν να προβλέψουν πώς θα κινηθεί στο Πεκίνο.
Οι περισσότεροι παρατηρητές συμφωνούν ότι ο Trump θα θέσει σίγουρα το ζήτημα των Στενών του Hormuz και τη δυνατότητα της Κίνας να ασκήσει πίεση στο Ιράν.
Ωστόσο, αυτές οι προσπάθειες δύσκολα θα αποδώσουν.
Κινέζοι αναλυτές διευκρινίζουν ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την απροθυμία του Πεκίνου να βοηθήσει την Ουάσινγκτον.
«Η Κίνα δεν ελέγχει το Ιράν και δεν διαθέτει εξουσίες σε σχέση με την κρίση στα Στενά του Hormuz, εξήγησε χαρακτηριστικά ο καθηγητής Wang Wen από το Πανεπιστήμιο Renmin. Και πρόσθεσε ότι το Πεκίνο θεωρεί την κατάσταση κρίση που δημιούργησαν οι ίδιες οι ΗΠΑ και η οποία, επιπλέον, βρίσκεται μακριά από την Κίνα.
Ταυτόχρονα, ο Trump επαναλαμβάνει διαρκώς ότι οι ΗΠΑ «νικούν» στο Ιράν.
Επομένως, δύσκολα θα πιέσει ιδιαίτερα τον Xi να τον βοηθήσει στη Μέση Ανατολή.
Οι Αμερικανοί στρέφουν το ενδιαφέρον τους προς την Κίνα
Αμερικανοί αξιωματούχοι που μίλησαν ανώνυμα για την επίσκεψη εκτιμούν ότι συγκεκριμένες συμφωνίες είναι πιθανότερο να υπάρξουν σε λιγότερο αμφιλεγόμενα ζητήματα.
Μεταξύ αυτών είναι η δημιουργία διμερούς εμπορικού επιμελητηρίου και επενδυτικού συμβουλίου.
Παράλληλα, σχεδιάζεται και ένας «δίαυλος επικοινωνίας» για την κοινή αντιμετώπιση απειλών που σχετίζονται με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Συνεργάτες του Trump έχουν επανειλημμένα εκφράσει ανησυχία για τη ραγδαία πρόοδο της Κίνας στον τομέα της AI.
Τέτοιου είδους συμφωνίες, ακόμη κι αν δεν έχουν άμεσο αποτέλεσμα, μπορούν να συμβάλουν στην αποκλιμάκωση της έντασης.
Και αυτό είναι κάτι που ο Trump χρειάζεται αυτή τη στιγμή.
Οι Αμερικανοί πολίτες δείχνουν πλέον αυξημένο ενδιαφέρον για την εξωτερική πολιτική και ειδικότερα για την Κίνα.
Σύμφωνα με στοιχεία του ερευνητικού κέντρου Pew, το 2023 περισσότερο από το 80% των Αμερικανών είχε αρνητική εικόνα για την Κίνα. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό μειώνεται κάθε χρόνο.
Κατά συνέπεια, η παλαιότερη έντονα αντικινεζική ρητορική του Trump γίνεται ολοένα και λιγότερο πολιτικά συμφέρουσα — ιδιαίτερα ενόψει των εκλογών για το Κογκρέσο τον Νοέμβριο.
Για τον λόγο αυτό, στο Πεκίνο ο Αμερικανός πρόεδρος θα ήταν χρήσιμο να επιδείξει αυτοσυγκράτηση και να αποφύγει την περαιτέρω κλιμάκωση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών