Κοιτάζοντας την Ευρώπη μέσα από τα μάτια του Ισραήλ, η ήπειρος εμφανίζεται βυθισμένη στον αντισημιτισμό.
Ταυτόχρονα, όμως, στην ευρωπαϊκή δημόσια σφαίρα έχει παγιωθεί μια διαφορετική αντίληψη: ότι κάθε κριτική προς το ισραηλινό κράτος βαφτίζεται αυτομάτως «αντισημιτισμός».
Μόλις πριν από 15 χρόνια, τέτοια ρητορική ήταν πολύ πιο σπάνια.
Σήμερα, οι συνθήκες έχουν αλλάξει ριζικά.
Το Ισραήλ βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων επικρίσεων για τη δράση του στην περιοχή. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο οδήγησαν σε εκτεταμένες καταστροφές και μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, γεγονός που τροφοδοτεί την ευρωπαϊκή δυσαρέσκεια.
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ισραήλ παραμένουν τυπικά δεσμευμένοι μέσω της συμφωνίας σύνδεσης. Ωστόσο, το πολιτικό κλίμα έχει αλλάξει αισθητά. Μια ομάδα κρατών-μελών έθεσε πλέον ανοιχτά ζήτημα αναστολής της συμφωνίας, σηματοδοτώντας μια πιθανή θεσμική ρήξη.
Τα πύρινα... μέτωπα
Ο Ισπανός Υπουργός Εξωτερικών, José Manuel Albares, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «όσο το Ισραήλ συνεχίζει στον δρόμο της διαρκούς σύγκρουσης, δεν μπορούμε να συνεχίσουμε σαν να μη συμβαίνει τίποτα». Η Μαδρίτη έχει αναδειχθεί στον πιο έντονο επικριτή της κυβέρνησης του Benjamin Netanyahu εντός της ΕΕ.
Η στάση αυτή δεν είναι μεμονωμένη. Παραδοσιακά, η Ευρώπη ήταν διχασμένη: η Δύση έτεινε να στηρίζει το Ισραήλ, ενώ το πρώην σοβιετικό μπλοκ κρατούσε πιο φιλοαραβική στάση. Σήμερα, οι διαχωριστικές γραμμές έχουν μετατοπιστεί.
Η Ισπανία, υπό τον Pedro Sánchez, εκφράζει μια έντονα επικριτική γραμμή. Την ίδια κατεύθυνση ακολουθεί και η Ιρλανδία, παρά το διαφορετικό πολιτικό της προφίλ. Η σύγκλιση αυτή δείχνει ότι το ζήτημα υπερβαίνει πλέον το παραδοσιακό δίπολο Αριστεράς–Δεξιάς.
Στο ίδιο μέτωπο προστέθηκε και η Σλοβενία, υπό τον Robert Golob, ενώ ακόμη και πιο συντηρητικές φωνές, όπως στο Βέλγιο με τον Bart De Wever, εμφανίζονται πλέον πιο επιφυλακτικές απέναντι στο Ισραήλ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Ουγγαρίας. Η μετάβαση από τον Viktor Orbán στον Péter Magyar φαίνεται να συνοδεύεται από αλλαγή στάσης, με δηλώσεις που μέχρι πρότινος θα θεωρούνταν αδιανόητες για τη Βουδαπέστη.
Παρά τη δυναμική αυτή, το Βερολίνο και η Ρώμη εξακολουθούν να λειτουργούν ως ανάχωμα.
Η Γερμανία, υπό τον Friedrich Merz, και η Ιταλία, με την Giorgia Meloni, δεν στηρίζουν –τουλάχιστον προς το παρόν– μια πλήρη ρήξη.
Ωστόσο, ακόμη και σε αυτές τις χώρες, διαφαίνονται ρωγμές. Το Βερολίνο έχει εκφράσει επιφυλάξεις για συγκεκριμένες ισραηλινές πολιτικές, ενώ η Ρώμη βρίσκεται σε λεπτή ισορροπία, ιδίως υπό το βάρος διεθνών πιέσεων και θρησκευτικών παραμέτρων, με το Βατικανό να παρεμβαίνει διακριτικά.
Συνολικά, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι μιας Ευρώπης σε φάση αναπροσαρμογής της στάσης της απέναντι στο Ισραήλ. Η πλήρης ρήξη δεν είναι ακόμη πραγματικότητα, αλλά το ενδεχόμενο δεν μπορεί πλέον να αποκλειστεί.
Την ίδια ώρα, και στις ΗΠΑ καταγράφονται μεταβολές στη δημόσια συζήτηση. Φωνές όπως του Tucker Carlson εκφράζουν πιο ανοιχτά κριτική, δείχνοντας ότι η υποστήριξη προς το Ισραήλ δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.
Σε αυτό το περιβάλλον, η στρατηγική του Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενους κινδύνους. Η διεθνής ανοχή μειώνεται και οι πολιτικές επιλογές αποκτούν μεγαλύτερο κόστος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών