Αντιμέτωπη με ένα ενεργειακό Αρμαγεδδώνα βρίσκεται η παγκόσμια οικονομία, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί τριγμούς που ξεπερνούν κάθε προηγούμενο. Οι κορυφαίοι «παίκτες» της αγοράς πετρελαίου εκπέμπουν πλέον σήμα κινδύνου, προειδοποιώντας ότι η καταστροφή της ζήτησης που παρατηρείται σήμερα είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Με το στρατηγικής σημασίας Στενό του Hormuz να παραμένει εγκλωβισμένο στη δίνη της σύγκρουσης, οι προβλέψεις σοκάρουν, καθώς η απώλεια κατανάλωσης απειλεί να αγγίξει τα 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σπρώχνοντας τον πλανήτη με μαθηματική ακρίβεια σε μια τρομακτική παγκόσμια ύφεση.
Από τις καθηλωμένες αεροπορικές εταιρείες στην Ευρώπη μέχρι τα παραλυμένα εργοστάσια στην Ασία, το πετρέλαιο -η κινητήριος δύναμη της οικονομίας- στερεύει, προκαλώντας μια αλυσιδωτή αντίδραση κατάρρευσης που δεν αφήνει κανέναν κλάδο ανέπαφο.
Η πρόβλεψη σοκ
Οι κορυφαίοι traders πετρελαίου παγκοσμίως δήλωσαν ότι η καταστροφή της ζήτησης που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν πρόκειται να επιδεινωθεί, ένα σημάδι ότι οι πλήρεις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης ενδέχεται να μην έχουν εκδηλωθεί ακόμα.
Ο όμιλος Gunvor Group ανακοίνωσε ότι η ποσότητα της χαμένης κατανάλωσης ενδέχεται να χρειαστεί να διπλασιαστεί τον επόμενο μήνα στα 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα -περίπου το 5% της παγκόσμιας προσφοράς- και θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια παγκόσμια ύφεση εάν το Hormuz παραμείνει κλειστό για τρεις μήνες. Η μείωση επικεντρώνεται μέχρι στιγμής στην Ασία, αλλά θα εξαπλωθεί καθώς οι παγκόσμιες τιμές θα αντιδρούν, σύμφωνα με τον όμιλο Trafigura.
Ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Vitol, Russell Hardy, δήλωσε ότι ο πόλεμος έχει αφαιρέσει περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια ζήτησης την ημέρα, ενώ προειδοποίησε ότι το νούμερο αυτό θα αυξηθεί όσο η κατάσταση επιμένει και επανέλαβε την προειδοποίηση της Gunvor για υφεσιακές συνέπειες.
Εκτοξεύθηκε το κόστος
Από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, οι προμήθειες αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων από τον Περσικό Κόλπο έχουν μειωθεί κατά περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA). Ενώ το κόστος των φυσικών φορτίων και προϊόντων όπως το καύσιμο αεροσκαφών (jet fuel) και το ντίζελ έχει εκτοξευθεί, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) παρέμειναν σχετικά συγκρατημένα.
«Η καταστροφή της ζήτησης συμβαίνει σε μέρη που δεν αποτελούν ορατά κέντρα τιμολόγησης», δήλωσε ο Saad Rahim, επικεφαλής οικονομολόγος της Trafigura, στο FT Commodities Global Summit στη Λωζάνη. «Ο κόσμος υποτιμά αυτή την απώλεια προσφοράς, η οποία στη συνέχεια πρέπει να αντισταθμιστεί με κάποια απώλεια ζήτησης κάπου αλλού».
Ποιοι κλάδοι πλήττονται
Η ανταπόκριση είναι εμφανής σε μια σειρά κλάδων. Οι παραγωγοί πετροχημικών στην Κίνα, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα έχουν περιορίσει τις δραστηριότητές τους, μειώνοντας την παραγωγή πλαστικών που χρησιμοποιούνται στα πάντα, από μπουκάλια μέχρι ηλεκτρικές συσκευές. Αεροπορικές εταιρείες σε χώρες από το Βιετνάμ έως την Ολλανδία ακυρώνουν πτήσεις ή καταρτίζουν σχέδια έκτακτης ανάγκης για να το πράξουν. Σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ασία, ορυζώνες έτοιμοι για συγκομιδή παραμένουν αδρανείς καθώς το κόστος των καυσίμων και των λιπασμάτων πλήττει την παραγωγή.
«Αυτή η προσαρμογή συμβαίνει ήδη, αλλά αν συνεχιστεί, πρέπει να γίνει ολοένα και μεγαλύτερη», δήλωσε ο Rahim. «Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής».
Τα futures για το αργό πετρέλαιο έχουν σημειώσει άνοδο περίπου 30% από την έναρξη του πολέμου. Εκτινάχθηκαν κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι τον Μάρτιο, αν και τώρα διαπραγματεύονται γύρω στα 95 δολάρια, εν μέσω ενδείξεων ότι το Ιράν θα συμμετάσχει σε συνομιλίες με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Εάν υπάρξει διπλωματική λύση, «νομίζω ότι μόλις που θα έχουμε αποφύγει τον κίνδυνο», είπε ο Rahim. Αλλά αν η κρίση τραβήξει σε μάκρος, «απλά δεν θα υπάρχουν αυτά τα μόρια (ενέργειας), κάποιος θα πρέπει να μείνει χωρίς αυτά. Αυτό σημαίνει συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας».
Τα τρία σενάρια
Ο Frederic Lasserre, επικεφαλής έρευνας και ανάλυσης της Gunvor, δήλωσε στο συνέδριο ότι η εταιρεία εστιάζει σε τρία σενάρια, που κυμαίνονται από τη συνεχιζόμενη διακοπή λειτουργίας του Ορμούζ έως τη μερική ή πλήρη επαναλειτουργία.
«Εάν δεν υπάρξει επαναλειτουργία σε τρεις μήνες, τότε η υπόθεση μετατρέπεται σε μακροοικονομικό ζήτημα όπου ο κόσμος πρόκειται να περιπέσει σε ύφεση», δήλωσε. «Και τότε θα έχουμε μαζική προσαρμογή της ζήτησης».
Ο IEA ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι όλη η προβλεπόμενη αύξηση της ζήτησης για το 2026 εξανεμίστηκε για πρώτη φορά μετά την πανδημία του Covid το 2020. Αντί για αύξηση 730.000 βαρελιών την ημέρα, ο IEA προβλέπει τώρα μια οριακή μείωση 80.000 βαρελιών ημερησίως.
Η μείωση επικεντρώνεται σε ιδιαίτερα εκτεθειμένους τομείς στην Ασία και τη Μέση Ανατολή: στη νάφθα και το αιθάνιο που χρησιμοποιούνται στα πετροχημικά, καθώς και στο υγροποιημένο αέριο πετρελαίου (LPG) που χρησιμοποιείται στη μαγειρική.
Ένας άλλος μεγάλος αντίκτυπος εντοπίζεται στην αεροπορία, καθώς αερομεταφορείς όπως η Vietnam Airlines, η Air New Zealand, η σκανδιναβική SAS AB και η KLM ακυρώνουν πτήσεις. Η Deutsche Lufthansa AG ετοιμάζει σχέδια για την καθήλωση αεροσκαφών εάν καταστεί απαραίτητο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών