Το βέτο Κίνας - Ρωσίας, η ααποκλιμάκωση και ο ρόλος της διπλωματίας
Σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, το Πεκίνο υπερασπίστηκε δημόσια την απόφαση του μαζί με τη Μόσχα να ασκήσουν βέτο σε σχέδιο ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας για το Στενό του Hormuz, υποστηρίζοντας ότι η κίνηση αυτή συνέβαλε στην αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης και στη δημιουργία προϋποθέσεων για προσωρινή εκεχειρία και διάλογο.
Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της China στον ΟΗΕ, Fu Cong, τόνισε ότι η στάση του Πεκίνου αποτελεί «επιλογή υπεύθυνη για την ειρήνη και τους λαούς της περιοχής», προσθέτοντας πως η απόφαση «βρίσκεται στη σωστή πλευρά της ιστορίας και θα αντέξει στη δοκιμασία του χρόνου».
Όπως σημείωσε, η ενέργεια αυτή συνέβαλε στο να αποφευχθεί περαιτέρω όξυνση και να ανοιχθεί ο δρόμος για διαπραγματεύσεις.
Το επίμαχο σχέδιο ψηφίσματος, που είχε κατατεθεί με πρωτοβουλία του Bahrain, προέβλεπε την εξουσιοδότηση χρήσης «όλων των αναγκαίων μέσων» για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας στενό, διατύπωση που, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, θα μπορούσε να νομιμοποιήσει στρατιωτική δράση και να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση.
Η Ρωσία και η Κίνα άσκησαν βέτο στις 7 Απριλίου, υποστηρίζοντας ότι το κείμενο θα μπορούσε να μετατραπεί σε «λευκή επιταγή» για χρήση βίας.
Η αναπληρώτρια μόνιμη αντιπρόσωπος της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Anna M. Evstigneeva, προειδοποίησε ότι τέτοιου είδους διατύπωση θα έδινε «πράσινο φως» για συνέχιση στρατιωτικών ενεργειών με απρόβλεπτες συνέπειες.
Από την πλευρά του Ιράν, ο υπουργός Εξωτερικών Amir Saeid Iravani χαρακτήρισε τα βέτο «έγκαιρα, δικαιολογημένα και αναγκαία», ενώ λίγο αργότερα ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Araghchi ανακοίνωσε μέσω X ότι, στο πλαίσιο εκεχειρίας, η διέλευση εμπορικών πλοίων από το Στενό του Hormuz παραμένει πλήρως ανοικτή για το διάστημα της κατάπαυσης πυρός.
Η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε άμεση αντίδραση από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump, ο οποίος ευχαρίστησε το Ιράν μέσω ανάρτησης, σημειώνοντας ότι το στενό «είναι πλήρως ανοικτό και έτοιμο για διέλευση».
Ευρύτερη σύγκρουση
Σύμφωνα με τον Sun Degang, διευθυντή του Center for Middle Eastern Studies στο Fudan University, η κρίση δεν πρέπει να ιδωθεί ως ζήτημα αποκλειστικά της ναυσιπλοΐας, αλλά ως αποτέλεσμα της ευρύτερης σύγκρουσης στην περιοχή.
Όπως υποστήριξε, «η εκεχειρία είναι το κλειδί για την επίλυση» και όχι η στρατιωτικοποίηση της κρίσης, ενώ το μπλοκάρισμα του στενού αποτελεί σύμπτωμα και όχι αιτία της έντασης.
Αντίστοιχα, ο Gong Xiaosheng, πρώην ειδικός απεσταλμένος της Κίνας για τη Μέση Ανατολή, υπογράμμισε ότι η χρήση βέτο από το Πεκίνο γίνεται με εξαιρετική φειδώ, καθώς κάθε απόφαση στο Συμβούλιο Ασφαλείας φέρει το υψηλότερο βάρος διεθνούς νομιμοποίησης.
Ο καθηγητής Ding Long από το Shanghai International Studies University σημείωσε ότι οι εντάσεις στο Hormuz προέκυψαν από αμοιβαίες στρατιωτικές ενέργειες και όχι μονομερώς από το Ιράν, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε απόπειρα επιβολής λύσης μέσω ισχύος θα επιδεινώσει την παγκόσμια οικονομική αστάθεια, ειδικά στις αγορές ενέργειας.
Σε ευρύτερο διπλωματικό επίπεδο, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μέσω των Emmanuel Macron και Keir Starmer, συγκάλεσαν συνάντηση περίπου 40 κρατών για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων από την κλιμακούμενη κρίση.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η εστίαση μόνο στη ναυσιπλοΐα, χωρίς αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της σύγκρουσης, ενδέχεται να μην οδηγήσει σε βιώσιμη λύση.
Η εξέλιξη της κρίσης στο Στενό του Hormuz αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη λεπτή ισορροπία μεταξύ γεωπολιτικής αντιπαράθεσης και ενεργειακής ασφάλειας, με τη διεθνή κοινότητα να αναζητά μια εύθραυστη φόρμουλα αποκλιμάκωσης.
www.bankingnews.gr
Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της China στον ΟΗΕ, Fu Cong, τόνισε ότι η στάση του Πεκίνου αποτελεί «επιλογή υπεύθυνη για την ειρήνη και τους λαούς της περιοχής», προσθέτοντας πως η απόφαση «βρίσκεται στη σωστή πλευρά της ιστορίας και θα αντέξει στη δοκιμασία του χρόνου».
Όπως σημείωσε, η ενέργεια αυτή συνέβαλε στο να αποφευχθεί περαιτέρω όξυνση και να ανοιχθεί ο δρόμος για διαπραγματεύσεις.
Το επίμαχο σχέδιο ψηφίσματος, που είχε κατατεθεί με πρωτοβουλία του Bahrain, προέβλεπε την εξουσιοδότηση χρήσης «όλων των αναγκαίων μέσων» για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας στενό, διατύπωση που, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, θα μπορούσε να νομιμοποιήσει στρατιωτική δράση και να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση.
Η Ρωσία και η Κίνα άσκησαν βέτο στις 7 Απριλίου, υποστηρίζοντας ότι το κείμενο θα μπορούσε να μετατραπεί σε «λευκή επιταγή» για χρήση βίας.
Η αναπληρώτρια μόνιμη αντιπρόσωπος της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Anna M. Evstigneeva, προειδοποίησε ότι τέτοιου είδους διατύπωση θα έδινε «πράσινο φως» για συνέχιση στρατιωτικών ενεργειών με απρόβλεπτες συνέπειες.
Από την πλευρά του Ιράν, ο υπουργός Εξωτερικών Amir Saeid Iravani χαρακτήρισε τα βέτο «έγκαιρα, δικαιολογημένα και αναγκαία», ενώ λίγο αργότερα ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Araghchi ανακοίνωσε μέσω X ότι, στο πλαίσιο εκεχειρίας, η διέλευση εμπορικών πλοίων από το Στενό του Hormuz παραμένει πλήρως ανοικτή για το διάστημα της κατάπαυσης πυρός.
Η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε άμεση αντίδραση από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump, ο οποίος ευχαρίστησε το Ιράν μέσω ανάρτησης, σημειώνοντας ότι το στενό «είναι πλήρως ανοικτό και έτοιμο για διέλευση».
Ευρύτερη σύγκρουση
Σύμφωνα με τον Sun Degang, διευθυντή του Center for Middle Eastern Studies στο Fudan University, η κρίση δεν πρέπει να ιδωθεί ως ζήτημα αποκλειστικά της ναυσιπλοΐας, αλλά ως αποτέλεσμα της ευρύτερης σύγκρουσης στην περιοχή.
Όπως υποστήριξε, «η εκεχειρία είναι το κλειδί για την επίλυση» και όχι η στρατιωτικοποίηση της κρίσης, ενώ το μπλοκάρισμα του στενού αποτελεί σύμπτωμα και όχι αιτία της έντασης.
Αντίστοιχα, ο Gong Xiaosheng, πρώην ειδικός απεσταλμένος της Κίνας για τη Μέση Ανατολή, υπογράμμισε ότι η χρήση βέτο από το Πεκίνο γίνεται με εξαιρετική φειδώ, καθώς κάθε απόφαση στο Συμβούλιο Ασφαλείας φέρει το υψηλότερο βάρος διεθνούς νομιμοποίησης.
Ο καθηγητής Ding Long από το Shanghai International Studies University σημείωσε ότι οι εντάσεις στο Hormuz προέκυψαν από αμοιβαίες στρατιωτικές ενέργειες και όχι μονομερώς από το Ιράν, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε απόπειρα επιβολής λύσης μέσω ισχύος θα επιδεινώσει την παγκόσμια οικονομική αστάθεια, ειδικά στις αγορές ενέργειας.
Σε ευρύτερο διπλωματικό επίπεδο, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μέσω των Emmanuel Macron και Keir Starmer, συγκάλεσαν συνάντηση περίπου 40 κρατών για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων από την κλιμακούμενη κρίση.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η εστίαση μόνο στη ναυσιπλοΐα, χωρίς αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της σύγκρουσης, ενδέχεται να μην οδηγήσει σε βιώσιμη λύση.
Η εξέλιξη της κρίσης στο Στενό του Hormuz αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη λεπτή ισορροπία μεταξύ γεωπολιτικής αντιπαράθεσης και ενεργειακής ασφάλειας, με τη διεθνή κοινότητα να αναζητά μια εύθραυστη φόρμουλα αποκλιμάκωσης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών