«Σύντομα θα δείτε ότι το ζήτημα των S-400 θα επιλυθεί.
Από τη σκοπιά της ηγεσίας μου, η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 δεν αποτελεί πρόβλημα» υποστήριξε ο Αμερικανός πρέσβης μιλώντας στο περιθώριο του Διπλωματικού Φόρουμ της Αττάλειας, σύμφωνα με την τουρκική οικονομική εφημερίδα Ekonomim.
Επιπλέον ο Barrack επισήμανε πως η Ελλάδα διαθέτει και S-300 και F-35 ενώ ερωτηθείς για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις απέφυγε να απαντήσει… κάνοντας αναφορά στη Μύκονο.
«Όσο για το ζήτημα Ελλάδας-Τουρκίας, πρόκειται για ένα ακόμη ιστορικό ζήτημα στο οποίο δεν θα προσπαθήσω καν να αναφερθώ, γιατί θα μου απαγορεύσουν να ξαναπάω στη Μύκονο!» τόνισε ο Αμερικανός διπλωμάτης.
ΔιαπραγματεύσειςTom Barrack, US Ambassador to Turkey:
— Mintel World (@mintelworld) April 17, 2026
"I think you're going to see the S-400 solution solved soon. From my boss's point of view, acceptance into an F-35 program is fine. Greece has S-300s and F-35s. So the Greece-Turkey issue is another historic issue I won't even attempt to get… pic.twitter.com/i31cgKyFTE
Κατά το πρόσφατο παρελθόν, ο Barrack είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ και η Τουρκία διεξάγουν διαπραγματεύσεις για το ζήτημα των S-400.
Είχε επισημάνει ότι, σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, η Τουρκία θα πρέπει να εγκαταλείψει τη χρήση των S-400 προκειμένου να επανενταχθεί στο πρόγραμμα παραγωγής των αμερικανικών μαχητικών νέας γενιάς F-35.
Η Τουρκία αγόρασε το 2017 από τη Ρωσία τέσσερις συστοιχίες συστημάτων αεράμυνας S-400 αξίας 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Τον Οκτώβριο του 2019, η εταιρεία Rosoboronexport (μέρος της κρατικής εταιρείας Rostec) ανακοίνωσε ότι η σύμβαση είχε ολοκληρωθεί.
Μετά τη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Τουρκίας και της Ρωσίας για την προμήθεια του συστήματος S-400, η Άγκυρα αποκλείστηκε από το αμερικανικό πρόγραμμα ανάπτυξης των μαχητικών νέας γενιάς F-35.
Η πρόταση Güler
Η Τουρκία έχει κατά καιρούς διαμηνύσει πως δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το ρωσικό αντιαεροπορικό πρόγραμμα αν και μια τελευταία πρόταση είναι αυτή που διατυπώθηκε από τον Τούρκο υπουργό Άμυνας Yaşar Güler, ο οποίος είπε ότι η πιο λογική λύση για την άρση του αδιεξόδου με το πρόγραμμα των μαχητικών F-35 είναι η χρήση των S-400 ως αυτόνομου συστήματος, χωρίς ενσωμάτωση στα δίκτυα του ΝΑΤΟ.
Ο Yaşar Güler έχει επισημάνει ότι η αγορά των S-400 ήταν μια αναγκαιότητα για την εθνική ασφάλεια, καθώς οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να πουλήσουν το σύστημα Patriot στην Τουρκία όταν το ζήτησε, ενώ έχει αναφέρει ότι το σύστημα είναι έτοιμο για χρήση και ότι έχουν ολοκληρωθεί όλες οι απαραίτητες προετοιμασίες, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής αποθηκευτικών χώρων.
Σύμφωνα με τον Τούρκο υπουργό, το σύστημα μπορεί να αναπτυχθεί πλήρως σε οποιαδήποτε περιοχή δοθεί εντολή μέσα σε περίπου 12 ώρες, ενώ έχει τονίσει ότι οι S-400 θα χρησιμοποιηθούν μόνο σε περίπτωση «πολύ υψηλού επιπέδου απειλής» αεροπορικής επίθεσης κατά της Τουρκίας.
Παράλληλα, έχει αποκλείσει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο μεταφοράς του συστήματος σε άλλη χώρα, όπως η Ουκρανία.
Τι είχε πει ο Erdogan
Υπενθυμίζεται πως κατά την επίσκεψη του προέδρου της Τουρκίας, Rejep Tayip Erdogan στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο του 2025, συζητήθηκε το θέμα των S-400 με τον Donald Trump χωρίς ωστόσο να προκύψει κάποια σημαντική και ουσιαστική εξέλιξη.
Ωστόσο, ο Τούρκος πρόεδρος είχε επανέλθει στο ζήτημα στις αρχές του Ιανουαρίου του 2026, λίγα 24ωρα μετά την απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Nicolas Maduro.
Ο Erdogan είχε καλέσει για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35 υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι αυτό θα ενίσχυε τους δεσμούς με την Ουάσινγκτον και θα ενδυνάμωνε την ασφάλεια του ΝΑΤΟ.
Επρόκειτο για δηλώσεις στο πλαίσιο γραπτών απαντήσεων σε ερωτήσεις του Bloomberg, που -όπως σχολιάζεται στο ίδιο δημοσίευμα- υπογραμμίζουν την προσπάθεια του Τούρκου ηγέτη να χρησιμοποιήσει την προσωπική του σχέση με τον Trump για να αποκαταστήσει δεσμούς που είχαν διαταραχθεί πριν από σχεδόν μια 10ετία λόγω της αγοράς από την Τουρκία ρωσικών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας.
«Η αυξανόμενη σύγκλιση στις πολιτικές προτεραιότητες μεταξύ Άγκυρας και Ουάσινγκτον -σε θέματα άμυνας, ενέργειας και κατεύθυνσης περιφερειακών συγκρούσεων- αναδιαμορφώνει τη στρατηγική ισορροπία της Τουρκίας μεταξύ του ΝΑΤΟ, του οποίου είναι μέλος, και της Ρωσίας, του μεγαλύτερου εμπορικού της εταίρου» σχολιάζει το Bloomberg.
Η συνάντηση με Trump στον Λευκό Οίκο
Ο Erdogan δήλωσε ότι έκανε προσωπικά την πρότασή του στον Trump κατά τη συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο, χαρακτηρίζοντας την απόφαση να εκδιωχθεί η Τουρκία από το πρόγραμμα F-35 λόγω αγοράς ρωσικού στρατιωτικού εξοπλισμού «άδικη».
«Με την επιστροφή του Trump στην προεδρία, προκύπτει μια ευκαιρία να μεταφερθούν οι σχέσεις Τουρκίας - ΗΠΑ σε πιο λογική και εποικοδομητική βάση», είπε ο Erdogan.
«Η παραλαβή από την Τουρκία των αεροσκαφών F-35 για τα οποία έχει ήδη πληρώσει, και η επανένταξή της στο πρόγραμμα, είναι σημαντικά και απαραίτητα» για καλύτερες σχέσεις με τις ΗΠΑ και για την άμυνα του ΝΑΤΟ, πρόσθεσε ο Τούρκος πρόεδρος.
Οι πυραύλοι S-400
Σύμφωνα και με παλιότερες πληροφορίες του Bloomberg, η Τουρκία προσπαθεί να επιστρέψει τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας S-400 που αγόρασε από τη Ρωσία.
Ο Erdogan φέρεται να έθεσε το ζήτημα στον Ρώσο πρόεδρο, Vladimir Putin, κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Τουρκμενιστάν, δείχνοντας ότι προσπαθεί να αποκαταστήσει τη στρατιωτική σχέση με τις ΗΠΑ, την οποία χαρακτήρισε «πυλώνα» των διμερών δεσμών.
Ο Tom Barrack, πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία και στενός σύμμαχος του Trump, δήλωσε στα τέλη του 2025 ότι η Άγκυρα πλησιάζει στην αποδέσμευση των S-400, προβλέποντας ότι το ζήτημα μπορεί να λυθεί μέσα σε τέσσερις έως έξι μήνες.
Η Τουρκία προσπαθεί επίσης να αγοράσει αεροσκάφη F-16 Block 70 από τις ΗΠΑ, αν και οι τιμές παραμένουν υπό συζήτηση.
Ο Erdogan δήλωσε ότι η Άγκυρα αναμένει οι όροι να ευθυγραμμιστούν με το πνεύμα της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, αναφερόμενος στην αγορά Eurofighter ως παράδειγμα.
Το αγκάθι
Άλλο ένα αγκάθι στις τουρκο-αμερικανικές σχέσεις είναι η σχεδόν 10ετής υπόθεση της κρατικής τράπεζας Turkiye Halk Bankasi AS.
Η τράπεζα κατηγορήθηκε το 2019 ότι συμμετείχε σε πολυδισεκατομμυριακό σχέδιο παράκαμψης των κυρώσεων κατά του Ιράν και αντιμετωπίζει κατηγορίες για απάτη, ξέπλυμα χρήματος και παραβίαση κυρώσεων.
Ο Erdogan δήλωσε ότι η Τουρκία θεωρεί τις κατηγορίες λανθασμένες και βρίσκεται σε συνομιλίες για να προστατεύσει την τράπεζα από «άδικες ποινές».
«Ελπίζουμε να επιτευχθεί ένα δίκαιο αποτέλεσμα που να είναι πλήρως σύμφωνο με το νόμο», πρόσθεσε.
Αμερικανικό LNG
Η Τουρκία είναι ο τρίτος μεγαλύτερος αγοραστής ρωσικού αργού και δέχθηκε πιέσεις από τον Trump τον Σεπτέμβριο να μειώσει τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Μόσχα.
Τα διυλιστήρια της Τουρκίας άρχισαν να περιορίζουν τις αγορές τους μετά τις κυρώσεις των ΗΠΑ στους κορυφαίους δύο παραγωγούς πετρελαίου της Ρωσίας στα τέλη του προηγούμενου έτους.
Προσπαθώντας να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες των ΗΠΑ, η Άγκυρα αναδιαμορφώνει τη στρατηγική φυσικού αερίου, επικεντρώνοντας σε ένα χαρτοφυλάκιο γύρω από το αμερικανικό LNG, και ανακοίνωσε ότι επιδιώκει επενδύσεις σε αμερικανικά κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Έχουμε αυξήσει σημαντικά τις προμήθειες LNG, ιδιαίτερα από τις ΗΠΑ», οι οποίες πλέον κατέχουν «σημαντική θέση» στην αλυσίδα εφοδιασμού της Τουρκίας, δήλωσε ο Erdogan.
«Η θέση της Τουρκίας είναι σαφής: Ενεργούμε σύμφωνα με τα εθνικά μας συμφέροντα και την ενεργειακή μας ασφάλεια», είπε ο πρόεδρος.
«Ως χώρα που βασίζεται σε εισαγωγές για μεγάλο μέρος των υδρογονανθράκων της, πρέπει να ακολουθούμε προσεκτική και ισορροπημένη προσέγγιση σε όλα τα θέματα που μπορεί να επηρεάσουν την ενεργειακή μας ασφάλεια». Αλλά η Ρωσία εξακολουθούσε να καλύπτει το 61% των αγορών πετρελαίου και το 40% των προμηθειών φυσικού αερίου της χώρας, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επίσημα τουρκικά στοιχεία, μια δεκαετίες κυριαρχία που πιθανότατα θα χρειαστεί χρόνια για να ανατραπεί.
Περιφερειακές συγκρούσεις
Η ισορροπία των σχέσεων με τη Ρωσία έναντι των σχέσεων με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ ήταν δύσκολη για την Άγκυρα, ειδικά από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022.
Ο Erdogan αρνήθηκε να επιβάλει κυρώσεις στη Μόσχα, αλλά περιόρισε την ικανότητά της να στέλνει πολεμικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα μέσω του Βοσπόρου και έστειλε όπλα στο Κίεβο.
Χάρη στην ικανότητά της να παραμείνει εκτός του πολέμου, η Τουρκία παραμένει πιθανός χώρος για μελλοντικές ειρηνευτικές συνομιλίες και θα μπορούσε να υποστηρίξει την παρακολούθηση τυχόν κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των εμπλεκόμενων χωρών, είπε ο Erdogan.
«Η Τουρκία είναι ο μόνος παράγοντας χώρα που μπορεί να μιλήσει απευθείας τόσο με τον Putin όσο και με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky», δήλωσε ο Erdogan. «Η πόρτα μας παραμένει ανοιχτή για όλους. Έχω εκφράσει αυτή τη βούληση ξεκάθαρα και επανειλημμένα και στους δύο ηγέτες».
Στη Μέση Ανατολή, η Τουρκία ήταν βασικός μεσολαβητής πίσω από την κατάπαυση πυρός τον Οκτώβριο στον πόλεμο μεταξύ Hamas και Ισραήλ.
Ο Erdogan, έντονος επικριτής του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Benjamin Netanyahu, και της διαχείρισης του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας, δήλωσε ότι μια προτεινόμενη Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης στη Γάζα θα δυσκολευόταν να αποκτήσει νομιμοποίηση χωρίς τη συμμετοχή της Τουρκίας.
«Βρισκόμαστε σε θέση κεντρικής χώρας για μια τέτοια αποστολή λόγω των βαθιών ιστορικών δεσμών μας με την παλαιστινιακή πλευρά, των καναλιών ασφάλειας και διπλωματίας που έχουμε διεξαγάγει με το Ισραήλ στο παρελθόν και της περιφερειακής μας επιρροής ως χώρα μέλος του ΝΑΤΟ», είπε. «Η πολιτική μας βούληση είναι σαφής· είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε οποιαδήποτε ευθύνη για μια διαρκή ειρήνη στη Γάζα».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών